Part 59

Primavera. = Ang usá sa opát ca bahin sa túig. * Tanóm. * Bisan onsa ng̃a guisinambágan sa mg̃a color ng̃a nagacaláin lain ug maníndot. * Panápton sa igagáma ng̃a guinooátan, ng̃a guibolácan. * Túig tiempo sa pagcaáng̃ay sa bisan onsa.

Primazgo. = Pagcamagágao, pagcacaubánan sa mg̃a igágao.

Primearse. = Pagtáoag sa usá ca táuo sa lain ng̃a táuo sa ng̃alan sa igágao.

Primer. V. Primero.

Primera. = Sugál sa baraja.

Primeramente. V. Primariamente.

Primerizo. = Ang mióna sa laín. * Ang nahaóna. * Babáye con baye ng̃a nasámcon ug nagaánac sa nahaóna pa.

Primero. = Ang nahaóna. * Ang dagcó, ang mahál sa isigcaíng̃on. * Ang daan, ang guihiagúman ng̃a daan. * V. Primariamente. * Labí pa.

Primecerio. = Ang nahaóna, ang labí, ang dagcó, ang mahál sa isigcaíng̃on. * Padre ng̃a may catongdánan sa pagátang ug paghúsay sa mg̃a cacantáhon, sa obán ng̃a mg̃a Singbahán ng̃a Catedral.

Primicia. = Inonáhan sa bisan onsa.

Primicial. = Ang nahatong̃ód sa mg̃a inonáhan.

Primiclerio. V. Primicerio.

Primichon. = Palós sa igagáma ng̃a binílic caáyo, ng̃a guibotáng̃an sa mg̃a color ng̃atanán.

Primigenio. = Pang̃ánay. * Ang guibúhat pagóna.

Primilla. = Pagpasáilo sa nahaónang salá, sayóp.

Primitivo. = Ang nahaóna, ang oaláy guinicánan.

Primo. = Nahaóna, mahál, hamíli, halángdon. * Batir. * Bisan onsa ng̃a guibúhat sa pagcaáyo, sa pagcahíngpit. * Igágao.

Primogénito. = Pang̃ánay, ang nahaóna sa mg̃a anac, ang magúlang.

Primogenitura. = Gahóm ng̃a ang̃ay sa pang̃ánay.

Primor. = Pagcaálam, quinaárman sa pagbóhat ug sa pagpamólong sa bisan onsa, pagcabátir. * Pagcaníndot, pagcaáñag, pagcatahóm sa bisan onsa.

Primordial. V. Primitivo. * Guinicánan sa bisan onsa.

Primorear. = Pagbúhat sa bisan onsa sa pagcaáyo, sa pagcaníndot.

Primorosamente. = Sa pagcatahóm, sa pagcaníndot, sa pagcaáñag, sa pagcaáyo, sa pagcamahál. * Sa pagcabátir, sa caálam. * Sa pagcatúman, sa pagcahíngpit.

Primoroso. = Mahál, bilírhon, maáyo uyámot. * Batir, maálam, quinaarmánon. * Hingpit, tuman, maáyo.

Princesa. = Asáoa sa príncipe. * Ang babáye ng̃a anac sa hari ng̃a manononód sa pagcahári.

Principada. = Buhat ng̃a ang̃ay sa ponóan, ng̃a guibúhat sa táuo ng̃a díli onta tacós, ng̃a díli ponóan.

Principado. = Cahímtang sa pagcapríncipe. * Yota ng̃a nahasácop sa ilálom sa gahóm sa príncipe. * Pagcamahál, pagcalabí, pagcabilírhon sa usá ca butang ng̃a labíng dagcó sa lain ng̃a butang ng̃a pagatandían. * Ang icatólo sa mg̃a capónong ponóng̃an sa mg̃a Ángeles.

Principal. = Ang nahaóna. * Ang labíng mahál. * Ang tacós ng̃a ióna sa lain. * Hamíli, bilírhon, dato, sa maáyong guinicánan. * Lugar ng̃a pagabantáyan sa canúnay sa mg̃a soldados, sa mg̃a longsod ng̃a dagcó. * Puhónan ng̃a guihátag arón mohátag sa tobo ang midáoat.

Principalidad. = Pagcahímtang sa pagcadáto, sa pagcamahál, sa pagcahamíli.

Principalmente. = Sa labí pa, sa ona, sa pagcaóna.

Príncipe. = Ang nahaóna. * Ang labíng mahál ug bilírhon sa bisan onsa. * Ang anac ng̃a pang̃ánay sa hari ng̃a manononód sa pagcahári. * Hari. * Ng̃alan ng̃a guicahing̃álan sa mg̃a hari. * Dagcóng táuo sa Guinharían.

Principela. = Panápton ng̃a hinábol sa mg̃a balahíbo sa mg̃a carnero.

Principiador. = Ang magasógod, ang magaóna sa bisan onsa.

Principiar. = Pagsógod, pagóna.

Principio. = Sinógdan, guinicánan. * Tong̃ód, hingtóngdan. * Ang mg̃a sod-an ng̃a ibótang sa lamesa ng̃a calán-an labot pa sa laolla.

Principote. = Ang magapacadagcóng táuo sa iang batásan, sa iang bisti, &c.

Pringada. = Inárlip ng̃a pan ng̃a hinolóman, ng̃a diníhog sa tamboc.

Pringar. = Pagtónlob, pagtósnob sa tamboc. * Pagmánsa sa tamboc. * Pagsámad. * Paghilábot sa bisan onsa.

Pringon. = Mahámos, hugáoan, ponó sa tamboc, sa boling, sa hugao. * Pagcamánsa ug ang maong mansa.

Pringoso. = Ang may tamboc.

Pringue. = Tamboc sa baboy, tamboc, sebo sa ubán ng̃a mg̃a mananáp. * Hugao, buling ng̃a matápot sa mg̃a bisti ug sa laoas.

Prior. = Ponóan sa mg̃a caparían. * Padre cura. * Pang̃ólo sa ubán ng̃a mg̃a catilíngban sa mg̃a táuo.

Priora. = Ponóan sa mg̃a binócot, sa mg̃a monja.

Prioral. = Ang nahatong̃ód sa prior con sa priora, sa ponóan.

Priorato. = Pagcahímtang sa pagcaprior ug sa pagcapriora. * Yota ng̃a nahasácop sa gahóm sa prior.

Prioridad. = Pagcaóna sa usá ca butang sa lain ng̃a botang.

Prioste. = Mayordomo, maghohópot sa mg̃a cofradía.

Prisa. = Pagcadalí pagcalágmit.

Priscilianismo. = Pagcaherejes ni Prisciliano.

Priscilianista. = Ang maganonót sa pagtolón-an ng̃a inherejes ni Prisciliano.

Prisco. = Bong̃a sa España.

Prision. = Bilanggóan, presóhan. * Pagcabílanggo, pagcapreso.

Prisionero. = Ang táuo ng̃a guidácop sa mg̃a soldado ng̃a nang̃adáog sa mg̃a caáoay níla ng̃a napadáog. * Ang napadáog sa mg̃a cailíbgon.

Prisma. = Capandáyan ng̃a pagagamíton sa quinahánglan ng̃a hingtúngdan.

Priste. = Isdang dagcó maíng̃on ing̃on sa ambohótan.

Privacion. = Pagcacóha, pagcaágao, pagcasámnit. * Pagcaoalá sa bisan onsa.

Privada. = Calibáng̃an. * Oloógdo sa hugao, sa tae.

Privadamente. = Sa pagcaláin. * Pagcahigála.

Privadero. = Ang magaháoan sa mg̃a cahogáoan.

Privado. = Ang guibóhat sa atubáng̃an lamang sa mg̃a abian, sa sacop sa baláy, sa oaláy cuti cuti. * Ang onay, ang caogalíng̃on ug hingtúngdan sa tagsa tagsa. * Hinigúgma, pinalángga.

Privanza. = Pagcapalángga, pagcahigúgma, pagcalában, pagcatábang sa bisan cansa. * Pagcahigála, pagcaábian.

Privar. = Coha, agao, samnit. * Pagpógdao, pagoalá sa boot, sa mg̃a balatían. * Paghigála sa mg̃a ponóan, sa mg̃a hari, &c. * Pagdáoat sa mg̃a paglában, sa mg̃a pagtábang. * Pagáyad, pagdíli sa bisan onsa.

Privativamente. = Sa pagcaláin gayúd, sa oaláy labut ang obán.

Privativo. = Ang hingtúngdan sa pagcaoalá. * Ang hingtúngdan, ang caogalíng̃on, ang onay sa bisan onsa.

Privilegiadamente. = Sa pagcatógot ng̃a caugalíng̃on. * Sa gahóm sa pagcagáoas.

Privilegiar. = Pagmísic, paggáoas, pagtógot.

Privilegiativo. = Ang magapagáoas, magapamísic. * Ang magasácop sa mg̃a pagtógot.

Privilegio. = Pagcagáoas, pagcamísic, pagcatógot.

Proa. = Olín sa mg̃a sacayán.

Probabilidad. = Timáan sa pagcamatúod.

Probabilísimo. = Ang may timáan caáyo sa pagcamatúod.

Probable. = Ang may mg̃a timáan sa matúod, sa pagcamatúod. * Ang masáyon pagmatuóron.

Probablemente. = Sa mg̃a timáan sa mg̃a matúod, sa pagcamatúod.

Probacion. V. Prueba. * Pagcasuláy sa mg̃a táuo ng̃a monolód sa pagcareligioso, sa cadugáyan sa usá ca túig, sa oalá pa sila managbóhat sa mg̃a pagsáad sa pagsógot, sa pagcapobres ug sa pagcacastos.

Probador. = Ang magatiláo. * Ang nagatagámtam, ang nagadímdim.

Probadura. = Pagcatiláo, pagcatagámtam, pagcadímdim.

Probanza. = Pagcasósi, pagcaásoy, pagcasáyod.

Probar. = Sosi, sayod, asoy. * Pasoláy. * Pagpamatúod sa bisan onsa. * Pagdímdim, pagtiláo, pagtagámtam.

Probática. = Danao, tubígan sa longsad sa Jerusalém ng̃a harúul sa Singbahán, ng̃a paghugásan sa mg̃a mananáp ng̃a guipanghálad sa mg̃a judíos.

Probatorio. = Ang may silbi sa pagsósi sa bisan onsa ng̃a buot susíhon. * Icasúsi.

Probatura. = Pagcasuláy.

Probidad. = Caáyo, pagcaáyo, pagcaháoan sa buot, sa casing casing.

Problema. = Baláybay, polong con suguílon ng̃a icapaquigsáyod ug icapaquigásoy sa bisan onsa ng̃a dili madayág, ug ng̃a malisód ng̃a pagatuquíbon.

Problemáticamente. = Sa pagcaálang alang, sa may pagcabóyoc sa huna huna sa luyo ug sa luyo, sa duha duha.

Problemático. = Ang guibotáng̃an sa mg̃a duha duha, ang guidúha duháan.

Procacidad. = Pagcaoaláy caúlao.

Procaz. = Ang ualáy caúlao, tampalásan.

Procedencia. = Guinicánan, sinógdan.

Procedente. = Ang guican sa bisan onsa, sa bisan cansa ug sa bisan diin.

Proceder. = Caugalíng̃on ng̃a batásan ng̃a maáyo con daútan sa bisan cansa. * Pagguícan ug bisan quinsa sa lain, con sa usá ca botang sa lain ng̃a butang. * Pagpatigáyon sa pagbúhat sa bisan onsa. * Pagguícan sa Dios ng̃a Anac, sa Dios ng̃a Amahán, ug sa Dios ng̃a Espíritu Santo, sa Dios ng̃a Amahán ug sa Dios ng̃a Anac.

Procedimiento. V. Proceder hasta pagguícan.

Proceloso. = Dagat ng̃a barlan uyámot, ng̃a nagobót, nalisód caáyo.

Prócer. = Táuo sa hatáas ng̃a cahímtang, hamíli, bilírhon. * Bisan onsa ng̃a guibútang sa lugar ng̃a hatáas.

Proceridad. = Pagcatáas. * Pagcatóbo, pagcasópang ng̃a nasayó sa mg̃a táuo, sa mg̃a tanóm ug sa mg̃a cahoy.

Prócero. V. Prócer.

Procesado. = Ang guisúlat ug ang letra sa proceso.

Procesal. = Ang nahatong̃ód sa proceso.

Procesar. = Paggáma sa mg̃a proceso.

Procesion. = Pagcaguícan sa usa ca butang sa lain ng̃a butang. * Pagcaguícan sa Dios ng̃a Anac, sa iang Dios ng̃a Amahán, ug sa Dios ng̃a Espíritu Santo, sa Dios ng̃a Amahán ug sa Dios ng̃a Anac. * Pagtaláy sa daghánan ng̃a mg̃a táuo sa pagtúman nila sa mg̃a tulumánon sa mg̃a cristianos, sa pagcóyog ug pagobán sa mg̃a laráoan ng̃a guiprocesion nila.

Procesional. = Ang mahatong̃ód sa procesion.

Procesionalmente. = Sa pagcataláy.

Procesionario. = Ang libro ng̃a guidála sa mg̃a procesion, ng̃a pagabasáhan sa pagpang̃ádye ug sa mg̃a pagámpo.

Proceso. = Cadaghánan sa mg̃a papel ug mg̃a comatuódan ng̃a sinolátan sa tong̃ód sa bisan onsang holosáyon.

Procinto. = Pagcahápit sa pagbúhat sa bisan onsa.

Procio. = Bitóon ng̃a dagcóan caáyo.

Proclama. = Pagcatáoag, pagcabaláod, pagcamantalá. * Pagcatáoag sa Singbahán sa mg̃a táuo ng̃a calásnon. * Oáli sa mang̃a ponóan sa ilang mg̃a guinsacópan.

Proclamacion. = Idem hasta oáli. * Pagdáyeg sa dayág, sa pagcabántog.

Proclamar. = Pagtáoag sa Singbahán sa mg̃a calásnon. * Pagbaláod, pagmantalá sa bisan onsa, arón hibalóan sa cadaghánan. * Pagdáyeg sa dayág, sa pagcabántog.

Proclive. = Ang masáyon mabóyoc sa bisan onsa, ug labí pa sa mg̃a buhat ng̃a daútan.

Proclividad. = Pagcasáyon sa pagbóyoc sa mg̃a daútan ng̃a buhat.

Procónsul. = Maghohópot, ponóan sa usá ca provincia, sa tiempo sa mg̃a romanos.

Proconsulado. = Opicio, cahímtang sa pagcaprocónsul. * Tiempo ng̃a pagadugáyan sa opicio sa mg̃a ponóan sa mg̃a provincia, sa tiempo sa mg̃a romanos.

Proconsular. = Ang nahatong̃ód sa procónsul.

Procreacion. = Pagcalíoat. * Pagcadághan. * Pagcahópot, pagcaalíma sa bisan onsa.

Procreador. = Ang magalíoat.

Procreante. = Idem.

Procrear. = Paglíoat.

Procura. = Como el siguiente.

Procuracion. = Pagcacógui, cacúgui sa pagbántay ug paghópot sa bisan onsa. * Gahóm ng̃a guihátag sa usá ca táuo sa lain ng̃a táuo, arón magabúhat sa bisan onsa sa iang ng̃alan. * Cahímtang, catungdánan sa pagcaprocurador.

Procurador. = Ang magacúgui, ang magabántay. * Manlalában. * Ang magabúbat sa bisan onsa sa ng̃alan sa lain ug tong̃ód sa gabúm ng̃a guidáoat nia. * Ang mahilábot sa mg̃a pagpálit sa ng̃atanán ng̃a quinahánglan sa usá ca baláy, sa pagcáon, sa pagbisti, &c.

Procuraduría. = Ang opicio ug cahímtang sa pagcaprocurador. * Baláy con solód ng̃a pagapúy-an sa procurador.

Procurante. = Ang magapatigáyon sa pagdáng̃at sa bisan onsa.

Procurar. = Pagcúgui, pagpatigáyon sa pagdáng̃at sa bisan onsa. * Pagtúman sa opicio sa pagcaprocurador.

Procurente. = Catar mán sa yota ng̃a mogóa caáyo dapit sa dagat.

Prodicion. = Pagcabórhi.

Prodigalidad. = Pagcaúsic. * Pagcadághan, cadaghánan.

Pródigamente. = Sa pagcadághan. * Sa pagcaúsic.

Prodigar. = Pagúsic.

Prodigiador. = Ang magatágna sa omalábot tong̃ód sa mg̃a cating̃aláhan ng̃a guitán-ao ug guidóng̃og nia.

Prodigio. V. Milagro. * Bisan onsa ng̃a mahál caáyo ug cating̃aláhan.

Prodigiosamente. V. Milagrosamente. * Sa pagcaáyo uyámot, sa pagcaníndot, sa pagcaáñag.

Prodigioso. = Cating̃aláng̃an, hibólng̃an. * Mahál, hamíli, maáyo uyámot.

Pródigo. = Maosícon. * Ang malólot uyámot.

Produccion. = Pagcabóhat sa bisan onsa, pagcaásoy sa mamólong ug sa magasúlat.

Producente. = Ang macabúhat, macagáma ug macahímo sa bisan onsa.

Producibilidad. = Pagcasáyon sa bisan onsa arón buháton.

Producible. = Ang arang buháton.

Producidor. V. Producente.

Producir. = Pagbúhat, paggáma, paghímo. * Paglíoat, pagbóng̃a sa yota, sa mg̃a tanóm ug sa mg̃a cahoy. * Paghímo sa guinicánan sa mg̃a caayóhan con sa mg̃a cadaótan. * Pagpaquíta, pagdayág sa bisan cansa sa mg̃a camatoóran, sa mg̃a testigos, &c., ng̃a quinahánglan, arón pagmatoóron ug bisan onsa. * Pagásoy, pagsáyor.

Productivo. V. Producente.

Producto. = Ang puhónan, ang bili sa bisan onsa ng̃a guibalígya. * Ang abang sa guipaabáng̃an.

Proejar. = Paggáod, pagbúgsay contra sa sológ ug sa hang̃in.

Proel. = Táuo, grumete ng̃a magabántay sa dolong sa sacayán.

Proemial. = Ang mahatong̃ód sa prólogo.

Proemio. V. Prólogo.

Proeza. = Buhat ng̃a bantógon, cating̃aláhan, banságon, hibólng̃an.

Profanacion. = Pagcapasipála sa mg̃a botang ng̃a sinagrado.

Profanador. = Ang magapasipála sa bisan onsang sinagrado.

Profanamente. = Sa dagcóng pagparáyeg ug pagcabántog ng̃a díli ang̃ay.

Profanamiento. V. Profanacion.

Profanar. = Pagpasipála sa bisan onsa ng̃a sinagrado ng̃a nahatong̃ód sa singbahán, paggámit niána sa pagcadíli ang̃ay. * Pagcóha sa dong̃og ug sa maáyong ng̃alan sa mg̃a táuo ng̃a maáyo.

Profanidad. V. Lujo. * Pagparáyeg ng̃a lacád na, ng̃a guilabíhan.

Profano. = Ang díli na mahatong̃ód sa singbahán. * Buhat con polong ng̃a icapasipála sa bisan onsa ng̃a nahatong̃ód sa Singbahán. * Táuo ng̃a calibutánon caáyo.

Profecía. = Pagcatágna. * Hatag ng̃a guilólot sa Dios sa ubán ng̃a mg̃a táuo, arón omíla síla sa omalábot. * Pagcaíla, pagcasáyod, pagcaásoy sa bisan onsa ng̃a mosonód ug omalábot, guican sa quinaárman sa pagcamanalágna, con guican ba sa mg̃a timáan ng̃a napaquíta.

Profecticio. V. Peculio.

Proferente. = Ang mamólong.

Proferir. = Pagpamólong, pagsángpot sa mg̃a polong.

Profesar. = Pagbúhat, pagtúman sa bisan onsang opicio, &c. * Pagtóon, pagtórlo sa bisan onsang quinaárman. * Pagsolód sa pagcareligioso hasta sa camatáyon ug pagtúman sa mg̃a pasáar ng̃a hingtúngdan.

Profesion. = Opicio, pagcahímtang sa tagsa tagsa. * Pagsáad sa Dios sa totólo ca pagsáad sa pagcasógot, sa pagcapobres ug sa pagcacastos, hasta sa camatáyon, sa táuo ng̃a misolód sa pagcareligioso sa bisan diin ng̃a caparían. * Pagásoy, pagsáyor, pagtúg-an sa bisan onsa, sa dayág, sa cadaigánan.

Profeso. = Ang religioso ng̃a nacatúman sa totólo ca pagsáad sa pagcasógot, sa pagcapobres ug sa pagcacastos.

Profesor. = Ang magabóhat sa bisan onsang opicio, magtotóon.

Profeta. = Magtatágna, manalágna, tomalágna, ang magatágna.

Profetal. = Ang nahatong̃ód sa mg̃a manalágna ug sa mg̃a pagtágna.

Profetante. V. Profeta.

Proféticamente. = Ing̃on sa pagtágna sa mg̃a manalágna.

Profético. V. Profetal.

Profetisa. = Babáyeng manalágna.

Profetizador. V. Profeta.

Profetizante. = Idem.

Profetizar. = Pagtágna. * Pagtághap tong̃ód sa mang̃a timáan.

Proficiente. = Ang maálam alam, ang magatóon sa mahínay hínay sa bisan onsa.

Proficuo. = Ang may polós, ang macapolós.

Prófugo. = Lumalágueu, ang malágueu. * Ang micágueu.

Profundamente. = Sa pagcahalálom. * Sa ilálom, sa cailalóman sa búot, sa húna húna, sa casing casing.

Profundar. V. Profundizar.

Profundidad. = Cahalármon, cahilárman, pagcahalálom. * Pagcatáas, pagcabátir, pagcatalínis sa húna húna.

Profundizar. = Pagcále sa pagcahalálom. * Paghúna húna, pagpalándong sa dagcóng cacúgui, sa bisan onsa, arón hiílhan caáyo.

Profundo. = Halálom.

Profusamente. = Sa pagcatáas, sa pagcadagcó, sa pagcadághan. * Sa pagcalólot.

Profusion. = Pagcalólot ng̃a dagcó, pagcaúsic.

Profuso. = Ang guidaghánan, ang guidagcóan. * Maosícon, malólot ng̃a guilabíhan.

Progenie. = Lioat, calioátan.

Progenitor. = Guinicánan, guilioátan, tigúlang, catiguláng̃an.

Progenitura. V. Progenie. * Cahímtang sa pagcapang̃ánay ug ang iang gahóm.

Programa. = Pagbaláod, pagmantalá sa cadaghánan. * Hingtóndan sa mg̃a oáli.

Progresar. = Pagcóha sa mahínay hinay sa mg̃a quinaárman, pagálam alam.

Progresion. = Pagcacóha sa bisan onsang quinaárman sa maánam anam, sa mahínay. * Pagdáyon, pagparáyon sa bisan onsa.

Progresivamente. = Sa pagcaánam anam, sa pagcahínay hinay.

Progresivo. = Ang magparáyon.

Progreso. V. Progresion.

Prohibir. = Pagdíli. * Pagólang.

Prohibitivo. = Como el siguiente.

Prohibitorio. = Ang magadilí, ang macaólang.

Prohijacion. V. Prohijamiento.

Prohijador. = Ang magaángcon, ang modáoat sa pagcaánac sa díli mao iang anac.

Prohijamiento. = Pagcadáoat, pagcaángcon sa bisan cansa sa anac sa lain, sa pagcaánac nia.

Prohijar. = Pagángcon, pagdáoat sa usá ca táuo sa anac sa lain, sa pagcaánac nia. * Pagsáng̃il sa lain sa salá ng̃a oalá nia buháton.

Prohombre. = Táuo ng̃a bantógon, banságon, dalayégon, ng̃a guipanáhod sa ubán.

Proíza. = Pisi ng̃a dagcó, cable sa pagpóndo sa mg̃a sacayán.

Prójimo. = Isigcatáuo, isigcaíng̃on.

Prolacion. = Pagcasángpot.

Prolé. = Lioat, calioátan, mg̃a anac.

Prologómeno. = Sulat sa sinógdan sa mg̃a libro ng̃a maoy casayóran sa ng̃atanán ng̃a nahamútang sa maong mg̃a libro.

Proletario. = Táuo ng̃a oaláy puhónan ug catigayónan, ug ng̃a guiíla sa padron sa longsod tong̃úd lamang sa iang ng̃alan.

Prolífico. = Ang may gahóm sa paglíoat, ang macalíoat.

Prolijamente. = Sa mg̃a hatáas ng̃a polong. * Sa pagcadúgay. * Sa pagcacúti cuti.

Prolijo. = Ang cuti cutíhan sa iang suguílon, ang magaásoy sa hatáas ng̃a polong. * Cacuguíhan, mabantáyon ng̃a guilabíhan. * Ang macasámoc, magabórlay ug magaaling̃ása.

Prólogo. = Sulat ng̃a guibútang sa sinógdan sa mg̃a libro, arón masáyod ang magabása sa hingtóngdan ng̃a casayóran sa maong mg̃a libro, con sa pagmátng̃on sa bisan onsa. * Ang sinógdan sa bisan onsa.

Prologuista. = Ang magasúlat sa mg̃a prólogo.

Prolongacion. = Pagcacadógay sa bisan onsa. * Pagcatáas.

Prolongadamente. = Sa pagcatáas. * Sa pagcadúgay.

Prolongado. = Ang hatáas ug haíctin.

Prolongador. = Ang magapatáas. * Ang magapadúgay.

Prolongar. = Pagtáas, pagpatóbo sa bisan onsa. * Pagpadúgay.

Proloquio. = Suguílon sa diótay ng̃a mg̃a polong, ug sa dagcóng cahológan.

Promediar. = Pagbáhin sa bisan onsa sa duhá ca bahin ng̃a magsáma, topóng. * Paghilábot sa mg̃a holosáyon sa doróha con capin ba ca táuo, sa pagpaáng̃ay caníla.

Promedio. = Tong̃á tong̃á, talioála sa bisan onsa.

Promesa. = Saad, pagsáad, pagcasáad.

Prometedor. = Ang magasáad.

Prometer. = Pagsáad.

Prometido. V. Promesa.

Prometiente. V. Prometedor.

Prometimiento. V. Promesa.

Prominencia. = Pagcaógdo, pagcatáas sa usá ca butang ng̃a labí sa pagcatáas sa lain ng̃a butang.

Prominente. = Ogdo, ang butang ng̃a labíng hatáas sa ubán ng̃a mg̃a butang ng̃a anáa sa caduúlan.

Promiscuamente. = Sa pagcasácot, sa oaláy pagpíli.

Promiscuar. = Pagsácot sa carne ug sa isda, sa pagcáon.

Promiscuo. = Ang sináctan. * Ang nabóloc, ang guigóbtan.

Promisorio. = Ang may saad.

Promocion. = Pagcapatigáyon sa pagcóha ug pagdáng̃at sa bisan onsa. * Pagcacóha, pagcadáoat sa bisan cansa sa opicio con pagcahímtang ng̃a labíng dagcó ug bantógon sa iang opicio ng̃a daan.

Promontorio. = Ogdo, pangpang ng̃a hatáas caáyo. * Bisan onsa ng̃a magántong caáyo. * Bisan onsa ng̃a macasámoc, ng̃a macaólang.

Promotor. = Ang magapatigáyon sa pagcóha ug sa pagdáng̃at sa bisan onsa. * Piscal sa mg̃a hocmánan.

Promovedor. = Idem.

Promover. = Pagpatigáyon sa pagcóha ug sa pagdáng̃at sa bisan onsa. * Pagtógot, paghátag sa bisan cansa sa labíng dagcóng opicio sa iang opicio ng̃a daan. * Pagósoag sa cahímtang sa bisan cansa.

Promulgacion. = Pagbaláod, pagcamantalá.

Promulgador. = Ang magabaláod ug magapabaláod, ang magamantalá ug magapamantalá sa bisan onsa.

Promulgar. = Pagbaláod, pagmantalá sa bisan onsa arón hibalóan sa ng̃atanán, sa cadaghánan, pagbántog sa bisan onsang suguílon.

Prono. = Ang masáyon magabóyoc sa iang húna húna sa bisan onsa.

Pronosticacion. = Pagcatágna, pagcatághap sa omalábot tong̃ód sa mg̃a timáan.

Pronosticador. = Ang magatágna ug magatághap sa omalábot.

Ponosticar. = Pagtágna, pagtághap sa omalábot tong̃ód sa mg̃a timáan ng̃a napaquíta.

Pronóstico. = Timáan ng̃a nadayág sa pagtágna ug pagtághap sa mg̃a omalábot. * V. Pronosticacion. * Ilisípan sa tagsa ca túig. * Ang húna húna sa mg̃a mananámbal sa tong̃ód sa guibáti sa mg̃a masaquét, guican sa mg̃a timáan ng̃a guitán-ao nila.

Prontamente. = Sa madalí, sa pagcalágmit.

Prontitud. = Pagcadalí, pagcalágmit. * Pagcabátid, pagcatalínis sa húna húna.

Pronto. = Madalíon, malágmit, malágsic. * Ang naándam sa pagbúhat sa bisan onsa. * Pagcaáhat, pagcacálit sa húna húna sa pagbúhat sa bisan onsa. * Sa madalí caáyo, sa oalá húna hunáon.

Prontuario. = Libro ng̃a sinulátan sa mg̃a hamóbong polong sa bisan onsa arón díli hicalímtan.

Prónuba. = Ináon sa mg̃a pagcasál.

Pronunciacion. = Pagcasángpot. * V. Publicacion.

Pronunciador. = Ang magasángpot. * V. Pronosticador. * Ang magapahibaló sa mg̃a pagsentencia sa mg̃a hocom.

Pronunciamiento. V. Publicacion.

Pronunciar. = Pagsángpot sa mg̃a polong. * V. Pronosticar. * Pagpahibaló sa sentencia sa hocom.

Propagacion. = Pagcalíoat, lioat, calioátan. * Cadaghánan, pagcadághan. * Pagcatacód.

Propagador. = Ang magalíoat. * Ang magapadághan. * Ang magatacód.

Propagante. = Idem.

Propaganda. = Catilíngban sa mg̃a Padreng cardenal, sa Roma, ng̃a nahilábot sila sa pagbántog sa santos ng̃a Pagtóo cang Jesucristo.

Propagar. = Pagpadághan, paglíoat. * Pagtacód.

Propagativo. = Ang may gahóm sa paglíoat, sa pagdághan, sa pagtacód.

Propalar. = Pagsoguílon, pagbaláod sa ibútang, onta sa pagcahílom.

Propao. = Hambóyan, sandígan sa obán ng̃a mg̃a sacayán.

Propartida. = Tiempo, túig ng̃a harúul sa pagguícan.

Propasar. = Pagágui sa onáhan. * Pagágui sa labí sa pagaaguían onta. * Pagpamólong sa díli mao, pagtalápas sa catahóran.

Propender. = Paghigógma, pagpalángga sa bisan cansa.

Propensamente. = Sa pagcahigógma, sa pagcapalángga.

Propension. = Pagcahigógma, pagcapalángga sa bisan cansa, sa bisan onsa.

Propenso. V. Propension.

Propiamente. = Sa pagcamáo gayúd.

Propiciacion. = Buhat ng̃a maáyo, ng̃a guihigúgma sa Dios, arón malóoy ug magapoáng̃od sia. * Paghálad ng̃a guihálad sa batásan ng̃a caráan, sa pagpahínay sa catarúng̃an sa Dios, ug sa pagcúha sa iang santos ng̃a pagcalóoy.

Propiciador. = Ang magacúha sa mang̃a calóoy.

Propiciamemte. = Sa pagpoáng̃od, sa calóoy.

Propiciar. = Pagpahínay sa caligótgot sa bisan cansa, sa pagcóha sa iang pagpoáng̃od ug pagcalóoy.

Propiciatorio. = Ang may gahóm sa pagcóha sa calóoy. * Ang Singbahán, ang mg̃a reliquias ug ang mg̃a santos, cay tong̃ód sa ilang alaguían mahímo ng̃a coháon ang mg̃a calóoy sa Dios.

Propicio. = Mapoang̃óron, malolóy-on, ang masáyon malóoy.

Propiedad. V. Dominio. * Puhónan, catigayónan ng̃a caugalíng̃on sa tagsa tagsa. * Pagcaúnay sa bisan onsa. * Cahológan ng̃a caugalíng̃on sa tagsa ca polong. * Gaui, cagaoían, batásan. * Pagcaíng̃on, pagcasáma.

Propietariamente. = Sa pagcaquinaía.

Propietario. = Ang tagía sa bisan onsa. * Ang religioso ng̃a nacasalá ng̃a contra sa iang pagcahímtang, cay nahímo sia ug tagía sa bisan onsa, sa oaláy pagtógot con licencia.

Propina. = Gala. * Sohol tong̃ód sa bisan onsang buhat.

Propinar. = Pagpaínom.

Propincuidad. = Pagcadóol, pagpaharúul, pagcadápit. * Pagcacaobánan.

Propincuo. = Ang harúul, ang nadóol. * Ang caubánan.

Propio. = Bisan onsa ng̃a caogalíng̃on sa tagsa tagsa. * Quinaía, ang unay sa bisan onsa. * Ang oyon ug ang̃ay sa bisan onsa. * Ang magsáma, ang maíng̃on. * Ang mamólong ug magasúlat ing̃on ng̃a ang̃ay. * Ng̃alan ng̃a caugalíng̃on sa tagsa tagsa. * Correo, táuo ng̃a sinógo sa paghátod sa mg̃a sulat ng̃a mahál, sa dagcóng hingtúngdan ug dinalían.

Propóleos. = Bulit ng̃a guidíhog sa mg̃a putiócan sa ilang mg̃a baláyan, dapit sa sulód.

Proponedor. = Ang magapaháyag sa bisan onsa.

Proponer. = Pagpaháyag sa bisan onsa arón hibalóan sa ubán. * Pagsáad sa pagbóhat con sa díli pagbúhat sa bisan onsa. * Pagpaquíta sa bisan cansa, arón pagatogótan sa bisan onsang opicio con cahímtang.

Proporcion. = Pagcaáng̃ay sa mg̃a bahin sa bisan onsa. * Pagcasáyon sa pagbúhat sa bisan onsa.

Proporcionable. = Ang arang buháton, ang masáyon ng̃a pagadang̃áton.

Proporcionablemente. = Como el siguiente.

Proporcionadamente. = Sa pagcaáng̃ay.

Proporcionado. = Ang ang̃ay, ang oyon sa quinahánglan.

Proporcionalidad. V. Proporcion.

Proporcionalmente. V. Proporcionadamente.