Part 56

Pizca. = Bahin ng̃a magamáy sa bisan onsa, bisan onsa ng̃a diótay caáyo.

Pizcar. = Pagcotól.

Pizco. = Cotól.

Pizpereta. = Babáye ng̃a malágsic, sa madalíon ng̃a gaui.

Pizpirigaña. = Dula sa mg̃a báta.

Pizpita ó Pizpitillo. = Langgam.

PL

Placar. V. Aplacar.

Placarte. = Papel ng̃a sinólatan sa mg̃a sugo sa mg̃a ponóan, ng̃a ipílit sa cadaigánan.

Placativo. = Ang macapahínay.

Placel. = Hunásan, tacot.

Pláceme. = Calípay tong̃ód sa maáyong palad sa isigcatáuo, ug tung̃ód ba sa maáyong balíta.

Placenta. = Minása ng̃a magáma sa tian sa babáyeng mabdos, ng̃a guinicánan sa posod sa báta.

Placenteramente. = Sa calípay sa himáya.

Placentero. = Maghimayáon, malipáyon.

Placer. = Calípay, himáya. * Pagbóot. * Caling̃áoan, dula.

Placero. = Ang nahatong̃ód sa saoang. * Táuo ng̃a magabalígya sa mg̃a saoang sa mg̃a otang, sa mg̃a bong̃a, &c.

Placible. = Táuo sa maáyong buot.

Plácidamente. = Sa maáyong pagcabótang, sa tibúoc ng̃a buot.

Plácido. = Ang oalá mabóloc, ang mahamútang sa pagcaoaláy cacólba.

Placiente. V. Placible.

Plaga. = Calisód, hampac ng̃a guibóot sa Dios ng̃a moábot sa mg̃a táuo, ang dolon, ang camátay, ang gotom, &c. * Cadáot, saquét. * Pagcaoaláy palad, cayógot, cagóol.

Plagar. = Pagponó sa bisan onsa ng̃a macadáot.

Plagiario. = Ang mang̃áoat sa mg̃a huna huna sa lain, ng̃a guidayág sa mg̃a sulat, ug pagaíngnon ng̃a sa gayúd.

Plagio. = Pagpang̃áoat sa mg̃a sulat, sa mg̃a libro sa lain.

Plan. V. Plano. * Ang sulat sa bisan onsa ng̃a guisúlat sa iang ng̃alan. * Listáhan sa mg̃a táuo, sa mg̃a manggad, &c. * Ang cahoy ng̃a mohonóng sa quilla, sa onáyan sa mg̃a sacayán.

Plana. V. Llana. * Nauong sa papel ng̃a sinolátan. * Yota ng̃a patag, datág. * Ang guisólat sa mg̃a báta sa escolahán ng̃a nanagtóon, sa pagsúlat, sa usá ca nauong sa papel. * Cadaghánan sa mg̃a ponóan sa mg̃a soldados.

Planada. V. Llanada.

Planador. = Pandáy ng̃a magabácbac sa salapí, sa tumbága, &c.

Plancha. = Buláoan, salapí, tumbága, &c., ng̃a binácbac sa pagcanípis. * Utáo. * Gaquít ng̃a magáma sa mg̃a cahoy ng̃a magáan, sa mg̃a caoáyan, &c., ng̃a pagatongtóng̃an sa mg̃a táuo ng̃a nanagsolót sa mg̃a sacayán.

Planchar. V. Aplanchar.

Planchear. = Pagtábon sa bisan onsa sa mg̃a dahon dahon ng̃a tumbága, sa buláoan, sa salapí, &c., ng̃a binácbac sa pagcapíno, sa pagcanípis.

Planeta. = Bitóon ng̃a nagaámbit sa casúlao, sa siga sa adlao. * Bisti ng̃a guibísti sa mg̃a Padre sa pagtúman nila sa ilang catungdánan sa Singbahán, ng̃a holohamóbo, dapít sa atubáng̃an, sa casullang tuod.

Planetario. = Ang nahatong̃ód sa mg̃a planeta.

Planga. = Calaínan sa manáol.

Planicie. = Patag, datág.

Planisferio. = Casayóran sa tibúoc ng̃a calibútan.

Plano. = Patag, datág, sa oaláy casámoc ug cabilínggan. * Casayóran ng̃a piníntal sa bisan onsang longsod, sa cota, sa mg̃a dagat, &c.

Planta. = Itolonób sa mg̃a táuo ug sa mg̃a mananáp, lápa lápa sa tiil. * Tanóm. * Pagcatanóm. * Panigíngnan sa bisan onsa ng̃a pagabuháton, sa baláy, sa Singbahán, &c. * Pagpatigáyon ng̃a caugalíng̃on sa pagcúha ug pagdáng̃at sa guipanghináot.

Plantacion. = Pagcatanóm.

Plantador. = Ang magatanóm, tigtanóm. * Capandáyan ng̃a icatanóm sa mg̃a tanóm.

Plantaje. = Cadaghánan sa mg̃a tanóm.

Plantanal. V. Platanal.

Plántano. V. Plátano.

Plantar. = Pagtanóm. * Pagpatíndog sa bisan onsa. * Pagbótang, pagpalíngcod.

Plantario. = Lugar ng̃a pagapugásan sa mang̃a binhi sa mg̃a otang, sa humáy, &c., sa pagtanóm ug paglálin oña sa lain ng̃a yota, con maholohatáas na.

Plantear. = Paghúna huna sa pagcabútang sa bisan onsa, arón mahímo ng̃a híngpit sa pagbúhat na.

Plantica, lla, ta. = Ang nahaúnang tinábas sa panit ng̃a ibútang sa pagbúhat sa mg̃a sapín. * Tinábas ng̃a panápton ng̃a isápao sa tulónban sa mang̃a medias. * Ang pothao ng̃a dagcó ng̃a pagataólan sa obán ng̃a mg̃a puthao ng̃a diótay sa mg̃a yaoe sa mg̃a posil. * Panigíngnan sa papán sa bisan onsa ng̃a buot ng̃a pagbuháton.

Plantificacion. = Pagcabúhat sa bisan onsa.

Plantificar. = Pagbúhat sa bisan onsa ng̃a guihúna huna.

Plantillar. = Pagbútang sa plantilla sa mg̃a sapín ug sa mg̃a medias.

Plantío. = Yota ng̃a guinatámnan. * Pagtanóm. * Yota ng̃a bag-o pa guitámnan. * Cadaghánan sa mg̃a tanóm ug sa mg̃a cahoy.

Plantista. = Maandácon, ang magapacalaláqui ug magapacaísog.

Planton. = Salíngsing, sahá sa mg̃a cahoy ng̃a maáyo sa pagtanóm. * Ang soldado ng̃a guicastigo arón magabántay sa bisan diin hasta sa dugay. * Soldado ng̃a magabántay sa pagcaportero sa bisan diin.

Plantosa. = Baso con panácsan ng̃a ilimnánan, tagayán.

Planudo. = Sacayán ng̃a molotáo sa diótay ng̃a tubig, cay halagpád sa dapit sa obus, sa dapit sa quilla.

Plañidera. = Babáye ng̃a guiabáng̃an sa pahílac sa mg̃a paglobóng.

Plañido. = Pagcahílac, pagcabachó.

Plañir. = Pagbachó, paghílac, pagagólo.

Plaquin. = Calaínan sa bátong bátong.

Plasma. = Bató.

Plasmador. = Tigbúhat, magbubúhat, ang magabóhat, macagáma ug macahímo sa bisan onsa, ug labí pa sa yota.

Plasmante. = Idem.

Plasmar. = Pagbúhat, paggáma, paghímo sa bisan onsa, ug labí pa sa yota.

Plasta. = Bisang onsang mahómoc, maíng̃on sa yánang, sa lapoc. * Bisan onsa ng̃a guibúhat sa oaláy caang̃áyan.

Plaste. = Minása sa yeso ug sa cola sa pagsóngsong sa mg̃a bohó sa bisan onsa ng̃a pagapintálan.

Plastecer. = Pagsóngsong sa mg̃a bohó ug mg̃a lutac sa plaste.

Plastecido. = Pagcasóngsong sa mg̃a bohó ug sa mg̃a lutac sa yeso ng̃a minása sa cola, sa tubig ng̃a liná-ga sa cola.

Plástica. = Quinaárman sa pagbúhat sa bisan onsa sa yota, sa yeso, &c.

Plata. = Salapí. * Ang macapolós sa guihápon.

Plataforma. = Baluarte, lantáon ng̃a guibúhat sa solód sa mg̃a cota. * Capandáyan, máquina sa pagbúhat sa mg̃a bahin sa mg̃a horasan.

Platanal ó Platanar. = Saguíng̃an.

Plátano. = Saguing, ang tanóm ug ang bong̃a.

Plateado. = Bisan onsa ng̃a may color sa salapí.

Plateador. = Ang táuo ng̃a nagadíhog sa bisan onsa, sa salapí ng̃a tinúnao.

Plateadura. = Pagcadíhog sa bisan onsa sa salapí ng̃a tinúnao.

Platear. = Pagdíhog sa salapí sa bisan onsa, pagtápot sa salapí sa bisan diin.

Platería. = Dalan ng̃a pagabotáng̃an sa mg̃a baláy sa mg̃a pandáy sa salapí; baláy ng̃a pagabuhátan sa salapí. * Quinaárman sa pagbóhat sa bisan onsa, sa salapí.

Platero. = Pandáy sa salapí.

Plática. = Cagúla, suguílon, solte. * Oáli sa mg̃a ponóan sa ilang mg̃a sacop.

Platicar. = Pagsúguir, pagsuguílon, pagsólte, pagcagúla.

Platico, llo, to. = Guinisál sa onód ug sa mg̃a otan ng̃a tinártar ug maáyo; calán-on ng̃a ihátag sa mg̃a religioso, sa mg̃a arlao ng̃a mahál, ng̃a icadúgang sa mg̃a sod-an sa matagádlao. * Pinggan ng̃a tumbága ng̃a apil sa mg̃a tolónggon sa mg̃a música.

Platificar. = Pagbálbin sa bisan onsa sa salapí, pagsalapí sa bisan onsa.

Platija. = Isda.

Platilla. = Panápton.

Platina. = Tumbága ng̃a mahál.

Platino. = Tumbága ng̃a labíng mabóg-at sa ng̃atanán, sa color sa salapí.

Plato. = Pinggan. * Ang calán-on sa matagádlao. * Ang sod-an ng̃a ibótang ug isúcar sa mg̃a pinggan.

Platónicamente. = Sa pagcaólay. * Sa pagtáhor. * Sa oaláy daótan ng̃a tuyo ug húna húna.

Plausibilidad. = Pagcamahál, pagcaáyo sa bisan onsa arón tacós ng̃a pagdayégon.

Plausible. = Dalayégon, ang tacús ng̃a dayégon.

Plausiblemente. = Sa pagcadáyeg, sa pagdáyeg.

Playa. = Piliu, daplin, baybáyon sa dagat con sa mg̃a sobá.

Playado. = Dagat con sobá ng̃a may baybáyon.

Playazo. = Baybáyon ng̃a dagcó, hatáas.

Playero. = Táuo ng̃a magadála sa isda sa baybáyon, sa pagbalígya.

Plaza. = Saoang. * Lugar ng̃a guilibótan sa cota, sa mg̃a baluarte, sa mg̃a lantáoan, sa pagsócol sa mang̃a caáoay. * Opicio, pagcahímtang sa bisan cansa. * Dong̃og.

Plazo. = Tagál, tacga. * Arlao ng̃a tinórlo ug guitagána sa pagbóhat sa bisan onsa.

Ple. = Dula ng̃a guing̃álan de pelota.

Pleamar. = Pagcatáob, taob ng̃a dagcó.

Plebe. = Cadaghánan sa mg̃a táuo ng̃a obus, ng̃a díli dato, ug sa díli mahál ng̃a guinicánan.

Plebeyo. = Táuo ng̃a díli dato ug díli opód lioat sa maáyo ug mahál ng̃a guinicánan.

Plectro. = Capandáyan sa pagcáblit sa arpa.

Plegable. = Ang arang pilóon, picóon, locóton.

Plegadamente. = Sa pagcabóloc, sa díli madayág.

Plegadera. = Capandáyan sa garing, sa cahoy, sa bocóg, &c., sa pagpíco ug pagguísi sa mg̃a papel.

Plegadizo. V. Plegable.

Plegador. = Ang magapiló, ang magapicó.

Plegadura. = Pagcapiló, pagcapicó.

Plegar. = Piló, picó.

Plegaria. = Pagpang̃áyo, pagpang̃amúyo, pagpang̃aliópo. * Pagbágting sa mg̃a ling̃ánay, sa odto, arón mang̃ádye ang mg̃a cristianos.

Pleita. = Lubid ng̃a sinalápid, esparto ng̃a icabúhat sa mg̃a baníg sa España, sa mg̃a estara.

Pleiteador. = Ang may capolong̃ánan, ang mahagógma sa capolong̃ánan.

Pleiteante. = Idem.

Pleitear. = Paghilábot sa mg̃a capolong̃ánan.

Pleites. = Manlalában, ang magapahúsay sa mang̃a táuo ng̃a nanaglális lalis ug nagacaáoay. * Ang magabúhat sa bisan onsa, sa ng̃alan sa lain.

Pleitista. V. Pleiteador. * Táuo ng̃a macagobót.

Pleito. = Capolong̃ánan. * Pagáoay, paglális lalis. * Pagpang̃óbat.

Plenamar. V. Pleamar.

Plenamente. = Sa pagcahíngpit, sa pagcatúman. * Sa pagcaponó.

Plenariamente. = Idem. * Pagcahócom ing̃on sa mang̃a tulumánon sa mg̃a leyes, sa batásan.

Plenario. = Ponó. * Tuman, hingpit.

Plenilunio. = Pagcatibúoc sa bulan, bulan ng̃a tibúoc.

Plenipotencia. = Gahóm ng̃a dagcó ng̃a itógot sa mg̃a hari ug mg̃a ponóan sa bisan cansa.

Plenipotenciario. = Táuo ng̃a sinógo sa mg̃a hari, ug ng̃a guitugútan sa dagcóng gahóm, sa pagsábot ug sa paghúsay sa bisan onsa.

Plenitud. = Pagcaponó, pagcahíngpit, pagcatúman sa bisan onsa. * Pagcadághan, cadaghánan sa bisan onsa.

Plétora. = Pagcadághan sa dugó ug sa dugá sa lauas.

Pletórico. = Ang guidaghánan sa dugó ug sa dugá.

Pleura. = Panit panit ng̃a manípis, ng̃a magapótus sa tibúoc ng̃a doghan, sa dapit sa sulód.

Pleuresía. = Saquét sa dughan.

Pleurético. = Ang masaquét, ang mubáti sa doghan.

Plica. = Sulat ng̃a pinicó ug ng̃a guipílit, ng̃a sinolátan sa pagbóot sa bisan cansa ng̃a nagabúhat sa testamento.

Pliego. = Ang papel ng̃a pagaboháton sa tagsa ca pagcábo sa marca, sa hormáhan. * Cadaghánan sa mg̃a sulat ng̃a ibútang sa ilálom sa usá ca sapao.

Pliegue. = Conót. * Pagcapicó.

Plomada. = Tingga ng̃a manípis sa pagbárlis sa bisan onsa, tonton sa bató, tingga, puthao, &c., sa pagsócod sa cahilarmon sa tubig, sa mg̃a táuo ng̃a nanagsacáy. * Památo ng̃a tingga sa mg̃a anod, sa mg̃a sahid, &c.

Plomar. = Pagbótang sa marca sa tingga ng̃a binítay sa mg̃a hilo con mg̃a lubid ng̃a magamáy, sa mg̃a camatoóran, sa mg̃a solat ng̃a guican sa mg̃a hari, sa Santos ng̃a Papa, &c.

Plomazon. = Olounlánan ng̃a pagatabásan sa buláoan sa dagoay sa mg̃a dahon ng̃a manípis, ug ng̃a ipanápot sa bisan diin.

Plomería. = Tabon sa bisan diin, sa tingga.

Plomero. = Ang magabúhat sa bisan onsa, sa tingga.

Plomizo. = Ang sináctan sa tingga.

Plomo. = Tingga.

Plomoso. V. Plomizo.

Pluma. = Balahíbo sa mg̃a langgam. * Bisan onsa ng̃a icasúlat. * Quinaárman sa pagsúlat. * Catigayónan, pohónan, bahándi. * Otót.

Plumada. = Pagsúlat.

Plumado. = Ang balahibóan, ang may balahíbo sa mang̃a langgam.

Plumaje. = Cadaghánan sa mg̃a pluma. * Dayan dayan ng̃a magáma sa mg̃a pluma.

Plumajería. = Idem. * Cadaghánan sa mg̃a dayan dayan sa mg̃a pluma.

Plumajero. = Ang magabúhat ug magabalígya sa mg̃a pluma ug sa mg̃a dayan dayan sa mg̃a balahíbo, sa mg̃a pluma.

Plumazo. = Onlánan, cama, ng̃a ponó sa mg̃a pluma.

Plumazon. V. Plumajería y Plumaje.

Plúmbeo. = Bisan onsa sa tingga ug maíng̃on niána.

Plumeado. = Cadaghánan sa mg̃a barlis maíng̃on sa guibúhat sa pluma.

Plumear. = Pagbárlis sa mg̃a pluma con sa lápis, sa mg̃a piníntal.

Plúmeo. = Ang balahibóan, ang may mg̃a pluma.

Plumero. = Baat, bináng̃an sa mg̃a pluma sa pagyábyab ug pagcóha sa agbon. * Sorlánan sa mg̃a pluma.

Plumífero. V. Plómeo.

Plumion. V. Plumon.

Plumista. V. Escribiente.

Plumon. = Balahíbo, pluma ng̃a magamáy caáyo ug pino. * V. Plumazo.

Plumoso. V. Plúmeo.

Plural. = Ang nahasácop sa daghan.

Pluralidad. = Cadaghánan, pagcadághan.

Plus ultra (ser el non). = Pacamahál, pagcahamíli, pagcabilídhon sa bisan onsa. * Pagcalabí, pagcalabáo.

Plúteo. = Tagsa ca cajon sa mg̃a sorlánan sa mg̃a libro.

Pluvial. = Tubig ng̃a guican sa olan sa mg̃a pang̃ánod.

Pluvioso. = Taliúlan, tang̃úlan.

PO

Poa. = Pisi, lubid ng̃a magámit sa mg̃a sacayán.

Pobeda. = Lugar ng̃a guidaghánan sa mg̃a cahoy ng̃a guing̃álan ug álamo blanco.

Poblacion. = Cadaghánan sa mg̃a táuo ng̃a mulópio sa usá ca longsod. * Longsod.

Poblado. = Longsod.

Poblador. = Ang magapoyó sa bisan diin.

Poblar. = Pagtíndog sa usá ca longsod. * Pagpoyó sa usá ca longsod. * Pagponó sa bisan onsa.

Pobo. = Cahoy ng̃a guing̃álan ug álamo blanco.

Pobre. = Pobres, hang̃ol, quinahanglánon. * Mapaobsánon. * Bisan onsa sa diótay ng̃a bale. * Táuo ng̃a ualáy palad, ng̃a guicayógtan, masolóbon, ming̃ánon. * Táuo sa maáyo ug sa malómong buot. * Aláot, anógon.

Pobremente. = Sa pagcapobres, sa pagcaháng̃ol.

Pobrero. = Ang may catongdánan sa paglímos sa mg̃a pobre.

Pobreta. = Babáyeng bigáon.

Pobrete. = Ang guicayógtan, ang ualáy palad, mapaobsánon. * Táuo ng̃a díli batid, ng̃a oaláy quinaárman, ng̃a oaláy polós, apan sa maáyong gaoi ug húna húna.

Pobretería. = Cadaghánan sa mg̃a pobres, sa mg̃a hang̃ol. * Pagcábores, pagcaháng̃ol, pagcacólang sa mg̃a quinahánglan.

Pobreto. V. Pobrete.

Pobreton. = Pobres, hang̃ol uyámot.

Pobreza. = Pagcabres, pagcaháng̃ol. * Pacabía sa ng̃atanán ng̃a calibutánon.

Pobrismo. = Cadaghánan sa mg̃a pobres.

Pocero. = Ang magabóhat sa mg̃a atábay.

Pocilga. = Tangcál, sodlánan, alad ng̃a pagahipúsan sa mg̃a baboy. * Bisang onsang lugar ng̃a mahámos.

Pocillo. = Sorlánan ng̃a linobóng sa yota sa pagbútang sa bino, sa lana, &c. * Socolatíhan, panácsan, ng̃a pagaímgnan sa socolate.

Pócima. = Tambal ng̃a ipaínom sa mg̃a masaquét. * Bisan onsang ilímnon ng̃a malágsot, ng̃a oaláy lalím ug lamí.

Pocion. = Ilímnon ng̃a italámbal.

Poco. = Diótay. * Pagcahícao, cahícao. * Sa macariót.

Pocho. = Malupsád.

Poda. = Pagcacapón sa mg̃a cahoy ug ang túig, ang tiempo ng̃a igacapón.

Podadera. = Capandáyan sa pothao ng̃a quinalaháan, ng̃a icacapón sa mg̃a cahoy ug sa mg̃a paras.

Podador. = Ang magacapón sa mg̃a cahoy ug sa mg̃a paras.

Podagra. = Saquét ng̃a guing̃álan de gota.

Podar. = Pagcapón sa mg̃a paras ug sa mg̃a cahoy.

Podazon. V. Poda.

Podenco. = Calaínan sa iró.

Poder. = Gahóm, cagahúman. * Pagbóot. * Pagcasáyon sa pagbúhat sa bisan onsa. * Cosóg.

Poderdante. = Ang motógot sa iang gahúm sa lain, arón magabúhat sa bisan onsa.

Poderhabiente. = Ang guitagáan sa gahúm sa lain, sa pagbúhat sa bisan onsa.

Poderío. = Gahóm sa pagbúhat sa bisan onsa. * Puhónan, catigayónan, dona. * Cosóg ng̃a dagcó.

Poderosamente. = Sa gahóm, sa cosóg.

Poderoso. = Ang may gahóm, ang may cosóg. * Salapían, salapiánon, arunáhan, bahandiánon. * Ang nagabáton sa bisan onsa sa ilálom sa iang gahóm.

Podio. = Lingcoránan ng̃a hatáas ng̃a guitindúgan sa ubán ng̃a mg̃a columna.

Podon. V. Podadera.

Podre. = Nana.

Podrecer. V. Pudrir.

Podrecimiento. V. Putrefaccion.

Podredumbre. = Pagcadonót. * Casáquet sa huna huna ng̃a dili ipagóa, dili ipadayág. * Nana.

Podricion. V. Putrefaccion.

Podridero. V. Pudridero.

Podrimiento. V. Pudrimiento.

Podrir. V. Pudrir.

Poema. = Sulat ng̃a guisólat sa pagcaberso, sa pagcagáray, sa pagcabálac.

Poesía. = Quinaárman sa pagbúhat sa mg̃a berso, sa mg̃a garay, mg̃a balac.

Poeta. = Ang magabúhat sa mg̃a berso, sa mg̃a garay, sa mg̃a balac.

Poética. V. Poesía.

Poéticamente. = Ing̃on sa ang̃ay sa mg̃a tulumánon sa poesía.

Poético. = Ang nahatong̃ód sa poesía.

Poetisa. = Babáye ng̃a tiggáma sa mg̃a berso, sa mg̃a garay, sa mg̃a balac.

Poetizar. = Pagbúhat sa mg̃a berso, sa mg̃a garay, sa mg̃a balac.

Poino. = Cahoy ng̃a pagalingcóran sa mg̃a cuba ng̃a sinórlan sa bino, aguardiente, &c.

Polacra. = Sacayán.

Polaina. = Bisti sa mg̃a paa ng̃a magáma sa panápton ng̃a pagabotáng̃an sa mg̃a botones.

Polea. = Motón.

Poleadas. = Sopas ng̃a mahómoc caáyo.

Poleame. = Cadaghánan sa mg̃a motón.

Polémica. = Quinaárman ng̃a magaásoy sa mg̃a paglaláng sa pagsócol sa mg̃a caáoay ng̃a nang̃úbat sa mg̃a cota, sa mg̃a longsod, &c. * Pagíndig indig.

Polémico. = Ang nahatong̃ód sa mg̃a pagíndig indig sa tung̃ód sa bisan onsa ng̃a quinaárman.

Polemonio. = Tanóm.

Polen. = Oloágbon ng̃a maholohágcot, ng̃a nahamótang sa mg̃a orlot sa mg̃a bolac ug ng̃a guisórlan sa binhi.

Polenta. V. Poleadas.

Poleo. = Tanóm, dagámi. * Pagparáyeg, pagcaándac. * Hang̃in ng̃a mahorós ug mabógnao.

Poliantea. = Cadaghánan sa mg̃a balíta ng̃a nagacaláin lain.

Poliarquía. = Pagcahópot, pagbóot ng̃a guican sa daghan ng̃a mg̃a táuo ng̃a ponóan.

Pólice. = Torlong comalágco.

Policía. = Maáyong pagbántay sa mg̃a longsod, hingpit ng̃a paghúsay arón matúman ang batásan, ang mg̃a leyes. * Pagcaábi abi, pagtáhor, catahóran catahá.

Policitacion. = Pagsáar sa Dios sa bisan onsa, con sa mg̃a ponóan.

Poliche. = Baláy ng̃a pagasugálan.

Polidero. V. Pulidero.

Polidor. = Idem. * Caoatán ng̃a nagabalígya sa guicáoat nia.

Polígala. = Dagáming diótay caáyo.

Polígama. = Babáye ng̃a may daghan ng̃a mg̃a bana ng̃a dong̃an, con mg̃a bana ng̃a nagacasonód sonód.

Poligamia. = Pagcabótang sa usá ca laláqui ng̃a namíño sa daghan ng̃a mg̃a babáye ng̃a dong̃an, ug ang laláqui ng̃a nang̃asáoa sa daghan ng̃a mg̃a babáye sa pagcasonód sonód.

Polígamo. = Laláqui ng̃a may daghan ng̃a mg̃a asáoa ng̃a dong̃an, con ng̃a nang̃asáoa sa daghan ng̃a mg̃a babáye sa pagcasonód sonód.

Poligloto. = Ang guisólat sa mg̃a pinamólong ng̃a nagacaláin lain. * Ang maálam mamólong sa daghánan ng̃a mg̃a pinamólong. * Ang santos ng̃a Sulat ng̃a sinólat sa nagacaláin ng̃a mg̃a pinamólong.

Poligrafía. = Quinaárman ng̃a nagatórlo sa pagsólat sa bisan onsa sa mg̃a cahológan ng̃a tinágo, ug ng̃a díli sasabóton con díli asóyon sa mahibaló. * Quinaárman ng̃a nagaásoy sa cahológan sa bisan onsa ng̃a guisúlat sa mg̃a letra ng̃a caráan caáyo, ug ng̃a díli ing̃on sa batásan.

Polilla. = Bocboc, anay. * Ang macadáot sa bisan onsa, sa pagcahínay hinay.

Polímita. = Panápton ng̃a hinábol sa mg̃a hilo ng̃a nagacaláin lain ug color.

Polin. = Cahoy ng̃a pagatongtóng̃an sa bisan onsa.

Polinche. = Cagon cagon sa mg̃a caoatán.

Polio. = Dagámi ng̃a italámbal.

Pólipo. = Hobág hobág ng̃a motoróc sa mg̃a bohó sa ilong, ug ng̃a moósob osob con díli ugáling tambálan ug maáyo.

Polipodio. = Tanóm ng̃a motoróc sa mg̃a ponóan sa mg̃a cahoy, sa mg̃a cota, &c.

Polispastos. = Motón ng̃a guibotáng̃an sa daghan ng̃a mg̃a rondana.

Politécnico. = Ang nahasácop sa daghánan mg̃a quinaárman.

Politeismo. = Sayóp sa mg̃a táuo ng̃a mutóo sila ng̃a may daghan ng̃a mg̃a dios.

Política. = Quinaárman sa paghópot sa mang̃a longsod ug sa paghúsay caníla, arón matúman ang maáyong batásan ug ang guisúgo sa mg̃a tolománon, sa mg̃a leyes.

Políticamente. = Ing̃on sa mg̃a tulumánon ug sa mg̃a leyes. * Sa maáyong pagcahúsay.

Político. = Ang nahatong̃ód sa política. * Táuo ng̃a maábi abíhon, ng̃a tigtáhor. * Ang maálam sa paghósay sa mg̃a holosáyon sa Guinharían.

Politicon. = Ang maábi abíhon caáyo.

Póliza. = Papel ng̃a sinolátan ug ihátag sa lain, arón modáoat sa bisan onsang salapí. * Camatoódan ug calig-ónan sa pagmatúod ng̃a ang mg̃a manggad ng̃a guidála sa bisan cansa díli dinilían.

Polizon. = Táuo ng̃a tigsóroy soroy, ng̃a oaláy opicio ng̃a caugalíng̃on. * Táuo ng̃a musucáy sa tinágo, sa oalá itógot sa mg̃a ponóan, sa oaláy lisensia.

Polo. = Ang himotáng̃an ug pagalingcóran sa bisan onsa.

Poltron. = Malúya, taláoan, matalác-on.

Poltronería. = Catápol, catacá, calúya, pagcalícay sa pagbúhat.

Poltronizarse. = Paglícay sa mg̃a pagbóhat, sa mg̃a cahágo.

Polucion. = Pagáoas sa dugó sa laoas sa pagcatólog.

Poluto. = Mahúgao, mahámos, maláo-ay.

Polvareda. = Pagcaágbon. * Agbon ng̃a guilíbot, guilupád sa hang̃in.

Polvificar. V. Pulverizar.

Polvo. = Agbon. * Bocboc, binócboc.

Pólvora. = Pólvora, malílang. * Gaui. * Cagauían ng̃a malágsot, maísog. * Pagcadalí, pagcalágsic, sa bisan onsa.

Polvoramiento. = Pagcabórbor, pagcabilíbod, pagcabitíbot.

Polvorear. = Bitíbot, bilíbor, balíbor, borbor.

Polvoriento. = Ang naponó sa agbon.

Polvorin. = Pólvora ng̃a magamáy caáyo, sorlánan sa pólvora ng̃a magamáy ng̃a iseleba sa mg̃a luthang.

Polvorista. = Ang magabúhat sa pólvora.

Polvorizable. V. Pulverizable.

Polvorizar. V. Polvorear.

Polvoroso. V. Polvoriento.

Polla. = Domalágang manóc.

Pollada. = Cadaghánan sa mg̃a pisó ng̃a guican sa tagsa ca paglómlom sa mg̃a langgam, ug labí pa sa mg̃a manóc.

Pollastro. = Pisó ng̃a dolodagcó na. * Táuo ng̃a batir, malaláng̃on.

Pollazon. = Pagcadághan sa mg̃a itlog ng̃a guilúmlom sa tagsa ca paglúmlom sa mg̃a langgam, ug ang mg̃a pisó ng̃a guican niána.

Pollera. = Lugar ng̃a pagabatónan sa mg̃a pisó. * Capandáyan ng̃a may silvi sa pagtóon sa paglacát sa mg̃a bátang diótay.

Pollería. = Lugar ng̃a pagabaligyáan sa mg̃a pisó.

Pollero. = Lugar ng̃a pagabatónan sa mg̃a pisó. * Táuo ng̃a magaláming sa mg̃a pisó sa pagbalígya.

Pollinarmente. = Pagcabayo sa borrico.

Pollino. V. Borrico. * Táuo ng̃a borong, cabos, ng̃a oaláy quinaárman.

Pollito. = Báta sa diótay ng̃a edad.

Pollo. = Pisó. * Anac sa mg̃a putiócan. * Táuo ng̃a malaláng̃on, batid.

Poma. = Bong̃a sa España, mansana. * Malíng̃in ng̃a magáma sa mg̃a cahomót ng̃a nagacaláin lain.

Pomada. = Tamboc ng̃a maíng̃on ing̃on sa manteca, ng̃a magáma sa mg̃a nagacaláin lain ng̃a cahomót, ug may silbi sa pagdíhog sa nauong, sa mg̃a camót ug sa bohóc.

Pomar. = Tanáman ng̃a guibatónan sa mg̃a cahoy ng̃a bong̃áan.

Pómez (piedra). = Buga.

Pomífero. = Cahoy ng̃a mobóng̃a sa mg̃a mansanas.

Pomo. = Cahoy ng̃a mobóng̃a sa mg̃a mansanas. * V. Poma. * Baso ng̃a maíng̃on sa dagoay sa usá ca mansana, ng̃a pagsórlan sa mg̃a cahomót. * Ang dayan dayan sa polóan sa espada ng̃a magapogóng sa maong espada.

Pompa. = Cadaghánan sa mg̃a táuo ng̃a manámbong sa mg̃a piesta ug sa mg̃a combida. * Pagparáyeg, pagcabántog ng̃a ang̃ay sa mg̃a dagcóng táuo. * Procesion ng̃a dagcó, bantógon. * Labtog, bitlig ng̃a magáma sa tubig, guican sa hang̃in ng̃a misolód. * Pagcabócad sa mg̃a bisti ng̃a hatáas, sa mang̃a saya, &c., tong̃ód sa hang̃in ng̃a misolód.

Pompearse. = Pagparáyeg. * Paglacát ng̃a obán sa daghánan ng̃a mg̃a táuo.

Pomponearse. V. Pompearse.

Pomposamente. = Sa paráyeg, sa pagcabántog. * Sa pagcaámbong, sa pagcalígdong.

Pomposo. = Parayégon, malígdong, maámbong. * Ang mabócad, mabotód.

Poncil. = Sooa, limon ng̃a maáslom.

Ponche. = Ilímnon ng̃a magáma sa aguardiente, sa limon ug asúcar.

Poncho. = Malúya, tapólan.

Ponderable. = Ang arang timbáng̃on. * Ang tacós ng̃a dayégon caáyo, ng̃a pagdacóon.

Ponderacion. = Pagcamátng̃on, pagcacúgui, pagcapalándong sa pagpamólong ug sa pagbúhat sa bisan onsa. * Pagpadáyeg caáyo, pagpadagcó sa bisan onsa. * Pagcatímbang sa bisan onsa.

Ponderado. = Táuo ng̃a parayégon, maandácon, ng̃a magapadagcó sa iang suguílon.

Ponderador. = Ang magadáyeg caáyo, ang magapacadagcó sa bisan onsa. * Ang magapamátng̃on ug magapalándong. * Ang magatímbang.

Ponderal. = Ang nahatong̃ód sa timbáng̃an ug sa pagtímbang.

Ponderar. = Pagtímbang. * Pagmátng̃on, pagpalándong paghúna huna ug maáyo sa bisan onsa.

Ponderativo. V. Ponderador.

Ponderosamente. = Sa dagcóng cacógui, sa maáyong pagpalándong ug pagmátng̃on.

Ponderosidad. V. Pesadez.

Ponderoso. V. Pesado. * Malígdong, maámbong.

Ponedera. = Langgam ng̃a magaítlog na.

Ponedero. = Ang arang ibútang. * Pugarán. * Alaguían sa mg̃a itlog sa mg̃a manóc.

Ponedor. = Ang magabótang.

Ponente. = Ponóan, hocom sa hocmánan ng̃a guing̃álan de la Rota.

Poner. = Botang, lingcor. * Pagándam, pagtagána sa bisan onsa. * Pagpósta sa sugál. * Pagsólat sa guipasúlat sa lain. * Pagítlog sa mg̃a langgam.

Poniente. = Casobáng̃an. * Hang̃in ng̃a guican sa casubáng̃an.

Ponimiento. = Pagcabótang sa bisan onsa.

Pontazgo. = Salapí ng̃a ibáyad tung̃ód sa pagágui sa mg̃a tuláy.

Pontear. = Pagbúhat sa mg̃a tuláy.