Part 8

De plattdüütske Sprauke is vull deftiger[6] un glitt de Tungen vull schmööer un lichtferriger daal, as dat spitzige un kantige »_Hochteutsch_« un me kann'r sick aparte sau =elennige aardig=[7] inne uutdrücken; dat schiöl' Ji wisse auck al wual hen un wier in düssen Breewen spüüret hebben. Deswiegen bin'k'r auck siin Liewe en grauten Fründ van e wiesen un heww'r mi viel un geeren met af e giewen. Na miiner Meenunge moste 'n Jeddereene, de'r man ichtens 'n Käären up toschlaunen will un se van Enne to Wenne betrachtet, wenner to der Insicht kuomen, dat't dann dach Jammer un Schaae wööre, wann se met Fööten stätt un heel an de Kante settet un af e schaffet weeren scholl; dann se is vorwahr sau deftig un kräftig, as wual nich Eene, bidoonsk, wuöhntlick, trühartig un eerlick as de ächten Westphalen van Aulens hier auck e wiesen sind, kort un bündig un daarbi sau schmiidig un glatt, dat se eene van 'n Muule glitt, as wann se in klaaren Griiwelingsschmalte[8] büüket wööre. Daarümme hewwe ick af un an auck sülwenst wual es _saune Schnüüsterigge[9] tohaupe stüsselt_ un drücken lauten, dat den Lüüen alldach[10] na sau biister leige nich[11] gefallen heft un et is mi unwiise leef, dat de Geleerden up'n Unversteeten sick allenhand räuget un sick Mööte giewet, de Raarigheeden[12] der Sprauke uut allen Lännern waar ichtens platt e spruaken werd, bi eene to sammeln un vor gänzlicken Verdwiin[13] un Vergietenheit to bewahren; dann hüütiges Daages werd Alles vorneimer un fiiner un ick woll wual seggen, dat't Plattdüütske met'r Tiidt ganz uut'r Welt kweime. Wann wi man 'n Käären upmierksam sind un Vergliikungen tüsken ehrdaages un nu anstellet, kiöne wi henkuomen Lüüe[14] abschlut nich miskinnen, dat et upstunds al lange nich sau reggen un deftig mehr spruaken werd, as in uusen jungen Jahren, dann'r kuomet allenhand al to viele Uäwerlööper uut'n Haugdüütsken un andern fruömden Sprauken tüsken, daar me in aulen Tiien gaar nich es wat van wüste, dann Jedereene de es'n fruömd Waart upschnappet heft, will'r sick auck faarts dicke met doonen un flicket et geeren in siinen Praut met in. Un waviele Uutdrücke hewwe wi nich al van fruömde Völker an e nuamen, de to'n Plattdüütsken eegentlick passet as de Fuust up't Auge. T. B. »_Spatzeeren gaun_«, Statts: »Landdaagen gaun.« »Dat miöte wi _plusmineeren_«, Statts: »Dat miöte wi een in't Ann're rieken, spekeleeren, spedeeren, masseeren, kungeneeren, rungeneeren« u. s. w. Ick pliege wual to seggen, sint in 'n Schoolen nicks as Haugdüütsk mehr vorkümmt un de Geestlickheit, de Dokters, Excessers[15], Vuägede un Schoolmesters nin Plattdüütsk mehr verstahet, sint de Jungens S'ldauten hebb't weeren most un fruömde Länner sehn un andre Wiisen leert un miebracht hebb't; de Mannslüüe des Alldaages nine linnene Kittels daar de Fuusthandsken achter in 'n Schlippschlitze höngen, kastoorene Mumpros-Müssen, lierene Bücksen un blaue Schärten, Holske, Landströöfeln[16] un ruwwe Kaputzen met Vossschwänzen in der Nacken -- un des Sönndaages nine dreetimpede Hööe, blaue saardookene[17] Wämmse met spialternen[18] Knäupen, de se sau uutermäutig to schäunen wüsten, dat se meestig van 'n Antkevaar up Kindes Kinner verierweden un'r dann nau na nich es 'ne wandelbaare Stiie[19] anne to blicken was; mansiesterne Bücksen, missingene Kämme in den Haaren[A] un Schoo met prinsmetallnen Spangen; un de Fruuslüüe nine drepannen[20] Müssen, Stüütspangen[21], Püntnauteln[22], wullaakene un zersene Röcke met duusent Faulen, willigen Schrääerläckern[23] un Magsachten[24]; Kamsööler van blöömeden Zitz, met Baaje foort, met lange Kniepe[25], un kruuse Lowwen[26], un 'n Luurkenlacke[27] up beeden Siien; Böskes[28] van stiif Papier met bunten Damiin uäwertrokken un met siiden'n Band inne böörtket, _daar dat Kamsoolsfoor[29] iewen uäwer keik_, Fluötekrallen[30], sanftene Klapphandsken met K'rniinkenfell foort un met'n Vorstaut van Hiermkenfelle[31] met schwarte Tippelkes; Füürdööker[32] met Äugelkenband, un Wentken[33] un Schlippen[34] mehr driäget; sint bi de däglicken Maultiien nine Brautläupen un eerene Beckens[35] mehr up 'n Disk kuomet un de Denste[36] sagaar an Platz van Möösken[37], dat eer vull bieter bi'n Ribben stönd, as andre nöchterne Muultiergeriggen, en Paar Schäulkes Kaffejüche to Imb't[38] un Vesper kriiget, de van de Sigurgen, de't Meeste doonen miötet, sau bitter is, as Raamenroot[39] un eene sau in'n Liiwe herümme ramentet, dat 'm 'r wual balgschlächtig[40] van weeren kann; sint de Mannslüüe Uäwerröcke na'r Stadtmoode, van fiinen Laaken un allerhande Klööre, Uäwerhiemde met Kruusedullen, siidene Westen un lankings Bücksen[41] uäwer de Stieweln driäget un in Platz mierschuumen Piipen, eerene Lünze un Präumkes[42], auck al Cigarren[B] in't Muul stieket un de Fruuslüüe de bequeimen Niiwelkappen _daar de ganze Kopp met Müssen un Allens sau nett unner to Schuure satt_, bi'r Siit legget un met siiden'n Hööen, de met 'n Proll Fieren uptämt sind, lange Kleider van Kattuun na'n niggesten Schniie, Schnöörliifkes, daar se sau stiif inne gahet, as'n Schööfelstiel, met Spitzenkraagens, Riegenschirme un wat de Staut alle mehr is, spradden gahet[C] un dat junge Volk de schäunen aulen Leeder met de eesken niggemoodsken Lyrendreggerstückskes vertuusket hebb't, geht de ehrdaagske echte, deftige, ländlicke Sinn un Wiise un daarmet gliikstiidts de plattdüütske Sprauke in de Knee sitten; dann _'n fruömd Kleid, maak't 'n fruömden Mann_ un »_sau de Staut, sau auck de Praut_.« --

»Blau Gaaren, witten Tweern, »Alle Buuren willt Heeren weer'n; »Wannehr, wannehr, wannehr? »Wann de schwarte Schnei fällt, »Un de Luus 'n Daaler gelt; »Man dat schüüt nümmermehr.«

süngen se al vor hunnert Jahren un af'r gliiks na nich 'n Flöcksken schwarten Schnei e fallen is un 't auck, dat me weet, nau nich söcke Narren gift, de vor 'ne Luus 'n Daaler uutdooet, sau lät 't sick dach baule an, as wann de Tiidt alldach in 't Land rücken wille.

Daar schiölet friilik de lankjährigen Völkerwanderungen sint der fransken Revolution, de allerhande Völker _düür 'n eene schmieten hebb't, as de Kröömkes in'n Karmielks-Waarmbeere_[43] un auck de hüütige lichtferrige Aart to reesen up Iisenbahnen un Dampscheppen un wat'r mehr is, wisse wual en goot Deel to bidriegen. Dann wann me hüüt to Daage auck es den Infall kreige, dat me van 'n eenen Ende der Welt na'n andern woll, sau is't man 'n Sprunk, dann met'n Schnappe is eene uut'n feer'nsten Hannaakenlande hier un met'n Ummesehns is he up 'n andern Ende auck al wier duusent Miilen wiet. Dat is al goot, man na miiner Meenunge alldach nich allstogoot; dann miin sielige Vaar plogde wual to seggen: _de allen Lüüen dat Pottkuäksel beschnoopet, verderft sick lichte den Maagen un werd unsachte un wiirsk in der Platten; to'm Minnsten behänkt he sick met Schmittsel_[44].« Man wi Düütsken sind nu eenmal söcke Narren, dat wi geeren allerhande fruömde Bibäärigheeden[45] an us bekliewet, se kleen us, af doonen us goot af nich.

Daar bi fällt mi en Dööntken in, Dat mog't hier wual to Passe sien: Vor hundert Jahren fäund 'n Buur 'Ne schäune blanke Taskenuhr.

He, mi nicks, di nicks bück'de sick Un dacht': »Du schast in miine Fick; Blank bist du, as 'n Daaler is, En'n Daaler gell'st du ganz gewiß.«

Dach, as he s' neiger bi bekickt, Dau häärd' he, dat dat Dinges tickt; Still lööt he 't liggen an der Eer', He mende, da 't de Düüwel wöör'.

De Schreck bedrüüßelde[46] en ganz; »Wat het dat Beest vor'n langen Schwanz!« Rööp he vull Angst un Schrecken uut, Keick hott un haa na Kopp un Schnuut'.

Met eenmal nam he wier en Hert', He pack'de 't bi den langen Steert, Un hölt't 'n Kaären met Gemack An't Ahr; dau siä et: tick, tick, tack!

Nu bleiw em gaar nin Twiiwel mehr, Dat 't _de Liifhaft'ge_ sülwent wöör'; Et wöörd em ganz blööm'rant vor'n Augen, He schmeit 'ne, dat de Stücke flaugen.

»Tööw!« siä he, »schast de Kränke kriigen, »Ick will di up 'n Kittel stiigen; »Vergaunen schall Di't Sehn un Häär'n, »Schast ninen Minsken mehr verföhr'n;

Un paukede in dullen Sinn, Met siinen Priekstock up en in, Kloppd' ümmerto in eenen Tag, Dat Füür un Flamme uut en flaug.

D'rup gönk he wiider; un husk! husk! Sprinkt Eener vor em uut 'n Busk Un rööp em to: Miin leewe Buur, Fäundst du nich miine Taskenuhr?

»Den _Düüwel_,« siä he, heww' ick funnen, »He ligt van hier 'ne Verrelstunn'; »Ick gaf em faartsens siinen Rest, »Nu is he daut', un is'r west.«

Sau was vor 'n düssen hier de Buur; He kennd' un dröög niine Taskenuhr; Nu driäg't se s' met 'ner Sülwerkiie Un doo't sick unwiis dick'r miie.

Van Jahr to Jahr geht 't häuger up; Stönd'n hundertjährske Daaen up; Bekeiken All's van Enn' to Wenn 'n, Se scholl'n de Welt wual nich mehr kenn'n.

Wi Beeden wietet et na ganz goot, dat me, wann me met'n Waagen man van hier na Iborg woll, en ganzen Dag vor de Hand niemen moste. Dat wöören vorwahr na schmööe Tiien! Up sauner Reese konn me sick na ordentlick verhaalen, dann me konn sick lankstrieket un up siin beste Gemack in 't Strau leggen un schlaupen driiste bes Middag; dann wann de Waage nich ümmeschmeit, of in 'n Drecke sitten bleif, was me nett bi Middaage bi'r Heerenreste[F]; daar kreig me siinen Schnappsack läs un att na Hartensvergnöögen wat de Huusfruwwe eenen met e daun harr. Hüütiges Daages kann me met'n Dampwaagen, den se hen un wier auck wual »_Stumptaaren_« heetet, aabers wual in drüddehalf Daagen van hier na Pariis triiseln[47]. -- Ji schiölet na wual wieten, wo wiet dat is, dann _Ji hebbt de Welt wisse auck sau wat ümme de Ahren schlaagen_, un'r Aart mehr van sehnen as Juues Naubers Meskuhlen; dann wann 'k'r nich heel met in 'n Dutte[48] bin, he Ji den raaen Rock wisse auck e driegen un sind dach auck met de Völker na Frankriik un Pariis e wiesen. Ji wöören dautomaulen, dünket mi, Schersante bi'n Ossenbrüggesken Landwiir Barreljoone, bi den fründlicken Kaptein Gotthard siiner Kumpenigge un hebb't Ju de blauen Baunen auck jüst sau goot ümme de Ahren suusen lauten, as alle de annern ehrlicken Kammeraaden. Dat was dann dach aparte na 'ne stolte, plaseerlicke Tiidt, daar 'n Jedereene, _wann he'r auck allmanngsens wat bi in'n unrechten Hals kreig_, all siin Liewent lank met Vergnöögen an e denket, dat em dat Müüsken unner'n linkern Bostlappen 'r bi anfänkt to krawweln as 'ne Eckeltiiwe; dann _wi lieweden_ dach de meesten Tiidt _as uuse Herrgatt in Frankriik_, plegt me wisse wual to seggen, _wann't Eene recht na'r Fissen[49] geht_. Man ick meene, Eene miöte nich alls to junk un unerfahren, van taubästiger Natuur un aparte nich wuormäuterig[50] siinen, wann he sau 'ne Liewensaart, as den Soldauten in 'n Feile toerkinnet is, met düürsetten will, dat he 'r nich 'n Pliiten van wegkrigt un Unsachtigheeden un Wehdaage upsacket, de 'ne liiwenslank in 'n Knuacken besitten bliiwet. Mi, vor miin Part, priekelt de Ruuserigge bes nu to vorwahr faaken na mehr in'n Geföhle, as mi leef is, un ick schall'r mi auck wual met träusten miöten, dat de Kuulengriäwer 't antleste todecket. 't is eenmal S'ldauten Laun, dat he'r Pliiten un Piine noog bi up sacket; de sind'r dann't siekerste un beste Denkteekens vor, dat he wat met düürsettet heft. -- Man wann 'k 'r auck 'n half Stiige Jahre eher scholl ümme in't Gress biiten miöten, woll'k alldach na nich, dat 'k'r nich met bi e wiesen wööre; dann me kann -- un wann't Eene de Hunnertste auck wual nich es mehr Dank n weet -- dann dach auck seggen, dat me 't Siine 'r auck eerlick to bi e driegen hebbe, dat de Düütsken wier Düütske sien kiönen, wann se 't man recht sienen wollen. --

Ji wietet wual dat alle Offeziers van uuse Kumpenigge eer junge Liewent up 'n Schlachtfeile lauten mosten, sau dat 'k 'r alleine uäwer bleif. Eene van miine Cameraden, den mangsens benowwet to Sinne wöörd, römde mi ick scholl man 'ne Patroone in'n Hals geeten, dat si 'n siecker Schutzmiddel tiigen 'n Schiöte. Dat is wisse 'n ault S'ldauten-_Aaber_ van Anno Eene; man afscheuns he'r twee achter eene fratt un icke nine, dann ick hewwe sin Liewe van Hill'gedoom un Sympatigge nicks e haulen, moste he'r faarts an, unners ick allwisseweg un sünner dat se mi ichtens blesset[51] of beleidiget harren miinen strammen Gank in den dicken Pulverniewel un den blauen Baunenhaagel faartgönk; man dau woll'k auk miine lewe Last e kriegen hebben, wann miine braawen Jungens, Unneroffziers un S'ldauten, mi nich alltohaupe sau goot to liien hat harren un sau denstiiwrig un folgsam wiesen wöören, dat se bi alle Strappesuuren geeren Allens dääen, wat se mi man an'n Augen ansehnen konnen. Dat mot 'k 'n miin Liewe lank dankbaar nauröömen un sau ault kann mi uuse leewe Herrgatt nich weeren lauten, dat 'k 'n daar 'n Tittelken van vergeite un ick kann't nich lauten auck nu na der uprichtigen Wahrheit de Ehre to giewen, wann 'k met Toverlaut un met Frööden bekenne, dat se alletohaupe sau uutermäutig braav un köhnmöödig wiesen sind, as de besten Parremitenhelden[52] van der Welt un dat, wann sick dat Gespreik hen un wier na es up den lesten Feldtag un de Fillerigge bi Waterloo bedwelt[53], elkeene sick wual driister haufärrig in de Bost schmiiten un beröömen müüge, dat he siine schwaaren Plichten daar ehrdaages eerlick vulldaunen un'r siine Knuaken redlick bi an e settet hebbe, dat nich blauts wi Düütsken, ick mag wual seggen _de heele Welt, wier in den aulen Schlüür van Anno Eene bracht is_ ...

Ick hewwe alltiidt vull Leefhewwerigge vor de Soldaterigge hat; me was'r je auck al van Kinnesbeenen an alle in eene hen midden tüsken un anzüüglick is dach uapenbaar 'n Rock van bunten Klöören. Wann de Trummeln gaaet un de Flööten piipet, lachet den Jungens al 't Harte in 'n Liiwe, wavel mehr scholl't'n jungen Keerel nich auck haagen, wann he in Tiidt der Naut vor siin Vaaderland un siine Metbröörs kriigen un stritten kann. -- Ick wööre'r auck sau baule nich van af e gaunen, wann't nich alle sau kuomen wööre, as't kwam; dann eens Deels harr de rechte Piik[54] in miinen Liewen al'n hennigen Knuck weg e kriegen, un unner'n Bostdeckel harr sick al 'n Käären Leigheet annesettet, de'k bi'n besten Willen in 'ner langen Riige van Jahren nich wier weghoosten[55] konn; annerndeels gönk't mi met'n Upstiigen auck nich, as't'n Rechten nau wual gaunen most harre un ick was'r de Minske nich nau, dat'k dat goot verbiiten konnt harr.

Ick weet vorwahr nich recht af Ji'n 18. Juni 1840 auck an uusen fiif un twintig jährigen Jubelfeste Deel nuamen hebb't. De Saake an sick un de Vergaaderunge der meestig sint saviel Jahren wiit uut'n eene verdwaalden gooen aulen Kammeraaden was man leider to laate bespruaken un to kort berennt; dann me harr'r sick eegentlick up e druagen, dat'r ne allgemeene Vergaaderunge to'n grauten Fröödendaage vor de Mannskuppen aller daumauligen Regimenter uutschriewen weeren schiöle, man daar kwam Nicks van; deswiegen harren'r Viele auck wual nich froo e noog Kunde van e kriigen, wat us Allen un aparte mi as den Anstigtiger un Inrichter uuses Fröödengelaages nütte leid daun heft. Dat was 'n Fest dat us Alle na es sau recht _wier in de aulen Sielen[56] schmeit_; dann de Trommeln göngen, de Musiik spielde un de Fahnen weggeden jüst as vor 25 Jahren Un de Karnoonen- un Flintenschiöte feggelden'r auck nich bi, sau weenig as de Macketenterwiiwer un wat'r mehr to häärt, un ick kann nich anners gläuwen, as dat'r 'n Jeder sieker geeren Deel anne nuamen harre; dann wann me al es seggt, sau ault werd 'n Fohrmann nich, dat he de Piitsken nich na geeren knallen häärde, wo scholl't met'n aulen S'ldauten anners sienen kiönen?... Ick wünske Nicks mehr, as dat Dejenigen de'r vor datmal Nickes van miekriigen, dat wat se verpasset hebb't 1865 duwwelt nauhaalen müügen. --

Ick harr to den Feste auck'n Paar Leedkes maaket, de Ji, wann Ji'r nich met bi e wiesen siid, auck wual nich to Gesichte kriegen hebbet. Dat Eene mot'k Ju dann dach aparte nu na toschicken, dat Ji 't in de Huusbibeln kliewet, damet Juue Kinner un Kinneskinner 'r auck na es wat van nauseggen kiönet, waar wi't dautomaulen met to doonen harren un wat uuse braawe Üpperste vor 'ne köhne Heldendaat uutföhrde. Ick rieke nich dat't mi ichtens eene de buutens Ju düssen Breef to liesen kriigen mogte, vor Praulerigge uutleggen schiöle, wann 'k den Versk, den ick daumauls sau schlecht un recht as he daarsteht uut'n Harten up't Papier loopen lööt, hier na ens daalschriiwe; abers he mag alldach wual vor aller Lüüe Augen staunen, dann de Saake is't wual werth, dat se 'n Jedereene na ens lest; dann söckes wat passeert'r vorwahr nich alle Daage.

Am

18. Juni 1840.

Ein Wörtlein einfach und ungeschmückt, Wie sich's für alte Soldaten schickt; Doch treu und wahr, auf Glauben und auf Ehre; D'rum, Cameraden! ladet die Gewehre.

* * * * *

Auf ~Mont Saint Jeans~ Gefilden, der Chef der Helden spricht: »_Es stirbt die alte Garde, doch sie ergiebt sich nicht._« -- Als heut' vor fünf und zwanzig Jahren, In muthentbranntem, rächendem Verein, Die sieggekrönten Kämpferschaaren Bei _Waterloo_ versammelt waren, Die Welt von dem Tyrannen zu befrein: Da hat wohl Jeder seiner Pflicht genügt, Und kühn die Brust in Kampfeslust gewiegt. -- Von mancher Heldenthat kann diese Wahlstatt zeugen, Doch heute mag ich nicht von _einer_ schweigen, Von der vor Allen mir gebührt zu wissen, -- D'rum würd' es allerdings auch mich verdrießen, Wenn irgend Jemand Zweifel wollte wagen, Ob so sich, oder so, die Sache zugetragen.-- »Die Felsenwand der ruhmbedeckten Helden, »Die alte Kaisergarde rückte an, mit Ruhm für uns zu melden »Den letzten Kampf mit sieggewohntem Blute »Zu wagen;... und in kühnem Übermuthe »Erschien vor ihrer Front' der Chef der tapfern Streiter, »Der grimmen, wuthentflammten Bärenhäu[p]ter »Zum Angriff fertig; -- da, in Blitzesschnelle, »Faßt' unser Brigadier den Waghals auf der Stelle, »Nicht achtend der ihm drohenden Gefahr, »Und übergab ihn mir zu sicherem Verwahr. Kühn war die Heldenthat --; ihr gleich der Feinde Schrecken; ~Camerades, sauve qui peut!~ erscholl's an allen Ecken. Die alte Phalanx floh ... und nimmer kehrt sie wieder --, Der Nimbus ihres Ruhms, auf ewig sank er nieder. -- -- -- »Und der Gefang'ne war, so wahr die liebe Sonne »Den heut'gen Tag bescheint, der General _Cambronne_[G], »Der eben sich vermaß: ~nous voilà!~ »_~La garde meurt, mais elle ne se rend pas.~_ »»Und der mit seltnem Muth den Trotzkopf fing war eben »»=Der tapf're General Halkett=. Hoch Ihm! -- Er soll leben.

Wann Upschniien un Praulerigge ichtens miine Saake wööre, harr 'k bi düsser Geliegenheet auck wual'n Wäärtken mehr van mi sülwent seggen konnt; dann ick moste al froo in unsachte, suure Jöcke un Sielen[57] un hewwe mi as'n blootjunk Bössken al nütte tiigen Russen, Franzoosen un allerhande andre fruömde Völker steggern un'r met huusen un suusen most un in der schwaaren Tiidt manngen bedrückeden Minsken uut Angest un Naut e holpen, daar mi dat Müüsken unnern lüchtern Knauplacke na almanngsens fröödig vor tickkiddelt, wann mi de grüwwelsken Belder af un an na wual es wier in de Gedachten kuomet; dat is de beste Laun, man ick hewwe'r dann dach auck Willebreewe[58] schwart up witt vor, dat 'k 't Miine reedlick e daunen un hier un daar, un aparte in der Schlacht van Waterloo, met Uutteeknunge deent hebbe; abers daar werd Eenen hüütiges Daages dach al nich to biister viele mehr up to Gooe rieket, dann de Niggelaut[59] is al längest van de Saake aawe.

Hellske plaseerlick lut't dann dach almanngsens, wann me de aulen S'ldauten es hen un wier an't Rawawwen un Vertellen uut'n Kriegertiien kriigen kann. Me höt'r sick nich vor, wat de'r eene Alle hierriätern[60] kiönet, aparte wann me sick 'r dumm un luffhäärig bi anstellet un sick't nich anlätt, dat me'r auck met tüsken wiesen is. Me mot'r sick vorwahr faaken krank met lachen. Ick heww't mi miin Liewe al mannigen Breef T'back[61] kosten lauten, dat ick se'r met an'n Gank kreig; dann mi is baule Nicks leewer up'r Welt, as söcke Vertellsels anto lustern, daar se allmanngsens bi upschniiet, dat me't faarts gäpsvullswiise[62] wegdriägen kann un ick plichte _Bürgern_ vullenkuomen bi, wann he seggt:

»Nicks Bieters weet ick mi an Sönn- un Fyerdaagen, As'n Gespreik van Krieg un Kriegsgeschrey.«

Man daarbi sette ick voruut, dat se'r us alldach wiit genoog met van 'n Liiwe bliiwet.

Et begript sick lichtferrig, dat'n S'ldaute, wann he'r auck van Natuur jüst nine Anlaage to heft, baule an't Upschüdden un Upschniien kuomen kann; dann wann se bi de Landlüüe herümme ligget, de meestig niesgieriger Aart sind, kann'n S'ldaute Nicks bieter doonen ümme sick de Fründskup to waaren, daar 'n uut allerhande Oorsaaken met e deent sienen mot, as dat he 'ne manngsens wat vertellet, dat'r wunnerlik n luuet. Daar wietet aparte de aulen Ruwwbäärde nütte goot up to loopen, dann den gläft de Buur natüürlick mehr to, as'n jungen Schillerhüüskenheeder, de de Welt na nich viele to sehnen kriegen heft, un de hebb't auck Erfahrunge in söckes wat, dat se wual wietet, dat't eer Schaae nich n is, wann se de Buuren waarm haulet, dat eer nich mehr kostet, as'n Mundvull Wäärde, daar se dann up annre Wiise duwwelt wier vor bedacht weeret. Bi de Ümmestände raaket se'r dann auck baule hen, dat se 'n bito den Hals vull leeget; dann wo mehr me den gemeenen Manne to häären gift, dat he nich begriipen kann, wo luffhäariger he werd un wann se dann Eenen hebbet, de'n wann't suure Dagwierk af e daun is, bii 'n Piip vull T'back 'ne gooe Verküürunge to waaken weet, de heft't, segg'k Ju, meestig auck elennige goot toliggen un kann sick alfaakens 'n schmierig Muul maaken un auck almanngsens waar henkruupen, daar'n anner Minske de 'r nich sau viele hier raatern un schnaatern kann, sick vor wisken mot ...