Part 6

Man daar was auck een eeslicke-fuul[20] un unnüüsel[21] Dranckfatt van 'n Keerel manken, den me 't faarts an der dicken Panzen wual ansaug, _dat he geeren pänntkefett spielen[22] mogte_; ick gläuwe, se hedden en Schnurrbraaen-Davied. _De mi 't Pierd wiiset, bruukt mi de Krübben nich to wiisen._ Wann 'ck söcke allfriätske Sammelpanzen sehe, segg 'k wual es: »_De Wiind wegget wual Schneihäupe bi eene, man vorwahr ninen dicken Ees._« He satt'r sau recht up siin beste Gemack[23] achter 'n Iäteldiske[24] un lööt 't sick gaar nich 'n Käären verdreeten, dat em dat Sapp[25] ständig bi'r Muulen daal qualsterde, un siä een uäwert annre: Ick mot 'n Knaup springen lauten un den Stool achter uut schuuwen, anners[26] friet' ick mi to froo an 'n Disk un daar woll 'k dach geeren eerst na mehr van wieten .... He dachte wual, _wer sick nich satt frett, de licket sick vorwahr nich satt_. Ick kann man nich begriipen, waar de Fliggebalg[27] 't alle hen sackede, dann he harr siine Vullkumst[28] nich eher, as bet 'r nich 'n Fiäsen[29] mehr in de Schötteln was. Wat moste de Keerl vor Elt[30] up 'r Maagen hebben, dat he sick de K'lduunen nich stump verklichtede[31]. Krüüsk[32] un wainsk was de Tragschräpper vorwahr nich 't Bitterste, dann he schlauk up siine half Stiige Trillen Wopkenbraut[33], de, scholl me meenen, alleine all hennige[34] bi 'n Ribben stahet, aparte wann 'r de Sönndaage[35] nich inne bespuart sind, na alle de Steertrööwen[36], dat Schlüngesel[37] un Willwas[38], dat de Annern in de Potthastschötteln liggen lauten harren, rantikanti daal un daar fiegede he 'ne ganze Schliepkanne[39] vull duwwelt Merzenbeer achter in. Man antleste fönk he dach auck an to puußen as 'n Blausebalg un siä, _mi lüstet nich mehr, ick kann nich mehr, ick will nich mehr, ick mag nich mehr, ick bin sau donne[40] un sau dicke as 'ne Schinnertiewe_. He harr sick dann auck vorwahr sau dull un vull e frieten un suapen, _dat 'm 't em wual met'n Finger in 'n Halse ümme röören konnt harre, un he tröck Gesichter, as'n Bolze[41] wann't grummelt[42]_. Dau konn' me em abers auck vor Gewißheet nauseggen: »_Is de Drunk in'n Manne, dann is de Verstand in der Kannen._« Man daar harr de unnüüsele Schluukhals nau nich e noog miie un settede'r, de Dokter haale, na'n paar farsse[43] Rachenputzers buawen up. As et sick auck nich anners gebühren konn, kwam em achter dat undööflicke Frieten un Suupen auck de Naudöst an; den woll he bi der Pütten[44] dämpen, man van der langen Dräugte[45], de 'r den ganzen Suomer wiesen was, was't Waater sau e krumpen, _dat de Saut[46] em 'n dräugen Ees tohöölt[47]_ un he sick anners nich helpen konn, as dat he wier na'r Beertööten[48] lunkepankede[49]. Man nu wöörd he Ju antleste auck sau tuuselhaagel dicke, dat he as 'n Schwiinebeest an 'r Grund beliggen bleif un alle in eene hen ankede[50] un sparrelde, as wann he saufaarts verrecken woll.

_Wann 't riegnet weeret de Suugen[51] reggen un de Minsken siölig[52] ..._

'N gooen Weerth süht 't geeren, wann se bi Diske reselute wat bifligget[53] un heft met 'n Piirke-Jannöckel[54] nich Viel in 'n Sinne; dann he hält'r met Recht vor:

»De'r bi Diske wat mag, Kann auck wierken den ganzen Dag;«

un 'n Minske kiöne dach auck nich van 'n Bultknooste[55] biiten un uut'r Truaaen drinken. Man söcke unsachte Wöösebraaken[56] heft 'n ichtens halfschlieten-ordentlick Minske[57] dach sau baule nich recht to liien, un me scholl auck seggen, dat se sülwent nin recht Geneet[58] van dat unwiise Frieten un Suupen hebben konnen.

_De Suugen lät me geeren in eeren Oule[59] liggen un plegt se nine Bloomenstrüüßer un Lillauf[60] an'n Schnüssel[61] to stiecken_ un deswiegen bekümmerde sick faartan auck nin Minske wiiders ümme den unnüüseln Keerel.

Wi Annern plöögeden auck nine leige Fuhr[62] in de Schötteln un liien wual auck ninen Döst, man wi lööten de Köppe buawen un göngen auck nich es 'n Trett verschraut[63]; dann 'n klook Minske denket bi söcken Geliegenheeden bi Tiien an dat gemeene Jiddewaart: »_De den lesten Drüppen schnappen will, den fällt de Deckel up 'n Bill[64]_«; -- un 't is de siekere Wahrheit, wann 't het:

»_Tüsken[65] Hand un Tant[66], Raak 't 'r Viel' to Schand._«

Wo is't hüütiges Daages met der aulen Moode, de se wual ehr »_den Ossengank_« hedden un de wual eegentlick nich viel Anners up sick harr, as dat se 'r den Schluck bi wegputzeden, den de Schlächters naulauten harren? In miinen Kinnerjahren nam miin siäl'ge Vaar mi auck wual es met, wann he up söcke Besööke in de Nauberskup gönk, dann dat moste he wual doonen, süß wöören de Naubers, daar me dach all ümmeran geeren in Fründskup met liewen mag, töörensk[67] e wooren un harren't em vor Haufahrt uut e leggt. De de Buuren ichtens kinnet, wietet auck wual, dat se 't elennige geeren sehet, wann me sau _niederträchtig un gemeen[68] met en ümmegeht_ as me kann.

Ens harr Hierm Lähr auck es _de Frööde anseggen lauten_ un wi göngen 'r auck faarts hen, _den siäligen Fründ_ to bekiiken, de an 'n Büürbaume[69] in der Balkenluuken hönk. As wi in de Schrautdüüren[70] trööden, stönd de Lährske in 'n Waskeloorde un schrappede Diärme un Wammen[71] un Müssen[72]; man de aule Lähr, de nich to biister luffhäärig was, was buawen up 'n Balken und harr siinen ölsten Jungen, Vikter, bi sick. De Aulske tratt unner 't Balkenschlapp[73] un rööp: »Vikter, waar is uuse Bawwe[74]?« De anwerde: hier, Mömme[75]! »Wat dööt he?« Nicks! »Wat dööst du dann?« Ick helpe em! »Nu! rööp de Mömme, wann ji Fuulwämmse dach all'tohaupe Nicks n dooet, dann segg 'n Bawwen, he scholl 'r gawwe af kuomen, _de Heer P'stoor wöör'r un woll'n Ossen seh'n_.« -- Un dann gönk't an't Bekiiken un Beföölen un antleste an't Stridden uäwer de Punde; waar Hierm Lähr bi to verstaunen gaf, dat de Schlächters, de aparte gemeeniglick eere Mesters in ruwwen Wäärden un Flööken sööket, em seggt harren, dat de Osse, _un wann'r sick auck hunnert duusent intrampelde Tunnen vull Düüwels tiigen steggerden_, alldach siine vülligen seshundert Pund wiegen scholl.

* * * * *

Daar buawen up 'r Weggen steht ~Vivat!~ he Ji wual sehnen. Daar fällt mi 'ne Ehrendaat bi in, de'r wual verdeent, dat me se allen Lüüen vertellt.

Vor 'n half Stiige Jahren harr 'n junk Buuren-Wicht, dat hier in der Stadt in 'n Börgerhuuse vor der Heerendiiks-Paarten in Denste was, dat Unglücke, dat 't p'rdums! van der Wasketreppen in'n Miölenkolk in der Haase föllt; 't was nau'r to bi kauler Winterstiidt, dat de Haase sau jeewe tofruaren was un mannig eenen met Recht vor't Waater grüwwelde. In der Nauberskup wuohnt 'n ehrsam ault Börgersmann, -- =Friedrich Ernst Enners= is siin Naame, -- van ruum[76] sestig Jahren, de al sint' ner langen Riige Jahre met'r Gicht e plauget un'r sau gebrecklick van wooren is, dat he wual siin Liewe lank up Krücken gaunen miöten schall. De woll sick, wat de Toofall will, des Daages auck es 'n Käären vertriäen; he nam siine Krüüsdriägers[77] unner de Aarmes un was jüst up der Brüggen tiigen 'n Miölenkolke, as sick dat Unglücke vor siinen Augen todriägen moste. He harr in siinen jungen Jahren perfekt schwemmen leert. As he dat Wicht hülpelaus vor den uptrockenen Biflootsschütten[78] in 'n Wellen triiseln un al hen un wier in de Grund duuken saug, konn he sick nich mehr liien[79]. He besünnt sick nich lange, -- dann wann de gebrecklicke Lazarus man ichtens 'n Augenblick in sick gaunen wööre, scholl'r em wual vor kruusket[80] hebben un dann harr he auk wual bliiwen lauten, wat de Hunnertste in der Jahrestiidt met heele un gesunde Knuaken wual nich es wagt harr --, schmeit siine Krükken van sick, tröck den Rock af un sprünk van buawen daal van der Brüggen in den deepen Kolk un schwömm den Wichte nau, dat al unner 'n Iise satt un up 't Beste an'n Versuupen to e was. Et glückede den braawen, Manne, dat he 't bii'n Kantshaaken[81] to packen kreig, man as he 't jüst recht wisse[82] griipen woll, harr't en baule sülwent met in de Grund trocken, sau dat he man noog to sparreln harr, dat he 't wier buawen un achter sick an bes an't Ööwer regeerde, waar de Lüüe de Beeden in Entfank neimen un in der Meenunge, dat't Wicht dach al verscheeen sii, toeerste na den gebrecklicken Redder greipen, de man noog to bidden harr, da se dach eerst dat Wicht uphaalen mogten; dann he wüß't to bieter, dat'r na'n Lütk van Au'm inne satt; he woll dann wual sachte achter naukuomen. Man de Frööde harr Eener seh'n most, de sick nu faarts auck allgemeen kund gaf! -- Was dat nich nett iewen sau'n braaf Mann as de De, daar se dat schäune Leed: »Hoch klingt das Lied vom braven Mann, etc.« van sungen hebb't!? Nu, he wöörd auck hauge ehr't; dann as wann'r Prozession was, sau lööp't sick na siinen Huuse, daar siine Naubers en faarts up'n Aarmen hendriägen un in't waarme Bedde tohüüet[83] harren, un Ault und Junk, Vornieme un Geringe beiilden sick den Ehrenmann to sehnen un em de Hand to drücken un Allens dää sick tohaupe, em vor düsse Ehrendaat to launen. De Eenen lööten den lammen Manne 'n niggen Waagen maaken, daar he met Gemack inne föhren mogte, wann he nich gaunen konn; de Annern schönken em 'n bequeimen schmööen Suargestool; Börgermester un Raat verehrden em 'n grauten sülwernen Bieker, daar wual 'ne Kanne Wiin in geht un daar siine Ehrendaat anne upteeket was, un 'n tweeden sülwernen Bieker kreig he van siine Fründe schonken.

An'tleste belaunde en de gneidigste Landesheere auck met der grauten goldenen Verdenst-Medalljen, un wann ichtens Eene, sau harr he se auck wual verdeent. -- Man de beste Laun satt em alldach unner'n linken Knauplacke ...

Nu stellden siine Fründe auck 'n graut Gastgebot to siiner Ehre an, daar 't antleste auck nütte an't Vivat drinken gönk, dann alle Gäste wöören sehr beliewet[84] un den braawen Redder, de, biilööpig to mierken, trotz siiner Gebrecklickheet un vielen Wehdaage, na alltooes'n fröhlicken Sinn behaulen heft, alle 't Beste to günnen. As 't in 'n besten Vivat Roopen was, stönd he up, nam siinen grauten Bieker in de Hand un siä: »Ei, miine Heerens, wat doo'k met all dat Vivat!? (fiif Fatt) _Sess Fatt_ wöören mi dach aparte leewer un kweimen mi vorwahr auck bi düssen grauten Ehrenbieker goot to Maute. --«

Dat Wicht bringt em sintdessen uut Dankbaarkeit alle Sönndaage 'ne friske Battern un 'n Dook vull Egger un alle Jahr 'n Föhr Holt.

De 't eenmal wietet, den 'n vertelle ick wual nicks Nigges; man mi ducht, söcke priiswördige Eedeldaaten mogten wual der ganzen Welt un auck der Naukumst[85] bekannt weeren; -- un wann't wahr weeren scholl, wat mi de Heer Caplaun Seling an e wünsket heft, dat'r en hauge uppackeden Miölenwaagen vull van düsse Breewe in de wiie Welt gönge, konn't dann dach auck wual de Fall weeren, dat't na langen Jahren na wual es Een of Ander met Vergnöögen lööse; dann Bööker liewet allmanngsens länger as Minsken un Minsken-Kinner.

_Ick weet na'n lütken Buuren Jungen van 14 Jahren in der Neigte[86] van Ossenbrügge, de auck'n Kiind alleine uut'r deepen Haase reddet heft, de aabers sau bescheiden is, dat he'r nich es'n Naamen van hebben will un't siine eegenen Aulen nich es seggt harr, de't eerst 'n Paar Jahre 'r nau van den reddeden Kiinde sülwent gewahr wooren sind, dat tofälligerwiise bi den gooen Jungen siine Aulen as Schwiöpenjunge in Denst kwam._ =De harr vorwahr auck wual 'n Ehrenteeken eeget[87]!...= _Wann de Herens de in 'n Regimente sittet, wieten will't, wer't is un wo he het, willk't eer geeren beliikteeken[88]._ --

Ji wietet wisse wual, dat'r vor der Heerendiiks Paarten 'ne Ümmefloot is, daar 'n Waaterpool bi to liggt, waar de Kutskers un Fohrlüüe de Pierde inne spöölet; den Pool heetet se de Pierdehaase. Söcke Pierdehaasen hebb't de Ossenbrüggesken Fohrlüüe gläuw' ick uäwerall in der Welt; dann vor 'n eenige Jahre was ick es na Pyrmunt e reeset un harr 'n ossenbrüggesken Kutsker miee nuamen; de scholl mi eens Uänerns na den Friedensthale föhren, daar de frommen Heerenhuuters wuohnet; man as ick 'ne beschickede, was he met de Pierde wiege un as ick 'ne herneigest fröög, waar he wiesen wööre, gaf he mi to'r Antwoort: Ick bin man iewen na'r Pierdehaase wiesen un hewwe miine Vösse af e spolt.

In der Franzoosentiidt siä auck es 'ne aule Börgerfruwwe: »Ick woll' dat de Franzoosen alltohaupe bi Londen in der Haase leigen;« dann se kinne'de anners nin Waater un mende, de Haase fläute wual sachte düür de ganze Welt.

Man nu segget mi auck es, waarümme Ji den Aulen nich miebracht harren? Konn' he vellichte nich recht kummfaart[89], of most' he wual innehööen.

Nu, _'n verkihrden Bessem mot me in Ehren haulen_; de Aulen mot me eer Gemack günnen, un en _den Helpup[90] allmangsens in de Hand raagen[91]_, dann sind se eenen auck wier to Willen. Wualehr was he alltiidt sau beliewet bi söcke Geliegenheeden un ick mogt'r miine Verküürunge jümmeran geeren met hebben. Ick vergiete't sin Liewe nich, as he mi es vertell'de, dat Ji es'n leepen Zissemäntken[92] uutloopen lauten, daar Ji Ju met allerhande Kniepe uut e fiielet un daar Juue lütken Brööers vor upkuomen most harren. Dat gebührt sick wual mehr in der Welt, siä he, dat »_wann de Suuge den Trag ümmestätt heft, de Fierken't anteerste entgeelen miötet_;« oder: »_Wann me sülwenst nich hangen will, mot de Rüüe de Wuost stualen hebben_;« -- un »_wann't up'n P'stoor riegnet, drüppelt 't gemeeniglick up 'n Köster_.« Man as he nau der Tiidt achter de Wahrheit kuomen wööre, harren Ji Juue Puckelribbas[93] auck rieken duwwelt nauhaalen möst.

Man wann wi dann antleste bi de aulen schnaaksken Dööntkes van Jan-Hinnerksken, de met'n vullen Verstande stuörf, van 'n Pinnsüwwel[94] un' Peckedraut, van de aulen Stieweln u. s. w. uuttokraumen kweimen, dann duurde't auck nich sau lange, _dat he siin beste Been vorsettede_, un dann wöörd he sau vergnööget, _dat he sick wual up de Hiilen[95] lachen woll_.

Unnerwiilen, aparte wann Ji 'ne manngsens alls to butt e tierget[96] harren, konn he abers auck wual es'n näutl'k un präutl'k Schuur[97] up't Liif kriigen un andöönt'lk[98] weeren, _dat me nich recht wüste, of me met em in'n Kaule of in'n Rööwen was_.

Nu, waar is de Minske auck wual to fiinen de jümmeran liiker Amöör[99] is un't nich wual es 'ne entelne Keer[100] 'n Käären in'r Nüffen[101] heft? Dat Beste was, dat he dach allebatt wenner wier goot wöörd, wann me 'ne man rieken uutbullern lööt, un't nich naudröög, as de wat wual dooet. Summe-Summooren, 't was 'n Mann na 'n Willen Gaddes, _un de werd 'ne auck_, wann siine Tiidt e kuomen is, sieker _nich lange vor Sünte Peters Paarten schillern lauten_.

Ick weet, de Dokter haale na nich es nowwe, _wuaviel lebendige Braudkuärwe[102] Ji'r loopen hewwet_. M'riliisken kinne ick un de beeden ölsten Jungens auck; man daar sind wisse abers na wual 'n half Dutzend achter, dann Juue »_Et_«[103] is saviel ick weet wisse van gooer guöliger[104] Aart, un't sind sieker alle nütte Dwasdriiwers[105], _un Mashacken[106] as uut'n Deege weltert_. »_De Tacken aardet na'n Stamme, man Uulen brööet Uulen_« plegt me wual to seggen. _Wen uuse Herrgatt Kinner gift, den gift He auck Bücksen_; deswiegen günne ick Ju, dat't Stiige baule vull werd; dann waar al niigen to Diske gaaet, daar licket sick de teggede wual sachte auck met satt. Sind 'r nich auck en Paar Twiiskes[107] of gaar Driiskes[108], manken? Wann'k Ju tooken Meitiidt es wier tosprieke[109], mot'k se aparte dach auk es alle bi eene sehn.

Man ick freese[110] baule _dat dat'r wual vor 't Eerste wier in theenen schiöle_; dann ick hewwe van Winter 'n Huupen Gebreck e hatt un bin kortens man leige up 'n Fööten wiesen un spüüre auck nau na manchsens saviel Wehdaage in 'n Knuaken, aparte wann't Wier sick ümmedoonen will, dat'k wual in eene hen joobellen[111] mogde as'n Rüüe de uutlübbet[112] werd. Ick harr Ju sau 'n elennige schmärtlick Koppleid, (de Dokters heetet 't: den _Tick dullerös_ un dat met Recht, dann van de Piine kann me wual dull un unwiis weeren --) un de Haagetülße[113] wöören mi up e loopen, dat se mi as Gauseegger unner de Kiwwen[114] leigen; daarto kreig ick buawenbatt[115] na 't Tönjesfüür[116] un 'n Fliöte in de lüchtern Schucht[117] un 'n röggesk Pinnschwiär[118] achter'n Hacken; daar woll'k anteerste alle nich up toschlaunen, dann sitte ick auck wual vuller Pliiten[119], sau giewe ick mi dach nich baule eher, as bet't mi de häugeste Naut n dööt un ick bange sienen mot, _dat 'k stump van Unner to gaae_. Dat hebb 'k sau van miinen siäl'gen Aulen ierwet; de was der Meenunge, wann Eene auck es 'ne Unsachtigkeit oder 'n Miskweim[120] tostädde, scholl me sick man striiwsk haulen[121] sau lange me ichtens[122] konne; dann _wann de Minsken eerst unner Dokters Füüste raakeden, un de Vüügel in Kinner Hände, wöören se baule ault e noog wooren_; un ick bin 't allenhand auck al wiis e wooren[123], dat me, wann me eerst an't Quacksalwern kümmt, insgemeen na mehr Leigheet up rägt un _dann is'r't Ende oftmauls heel van awe_. Ick was vorwahr baule stierwens Maute, man kortens heww 'k mi nütte wier verhaalt, sint de Wunnerdokter uut'n Vöörden uäwer mi gaunen is, un ick rieke met Gatt, dat 'k mi wual na ens wier begriäse[124], dann ick hewwe alltiidt na sau wat 'ne geiwe[125] Natur e hatt.

Wo is't dann nu eegentlick met'n Anierwen; will he Ju na nich baule afläusen, of _steht 'r na jümmeran Maunenschiine in'n Calenner, dat he siine Lüchten nau nich ansticken mag_? Mi ducht dach dat 'k to Jahr al häärt harr', dat he siinen Föögesmann[126] al up'n Loop kriigen hewwe, sau _dat he de Muöntkekappen baule up'n Tuun hangen woll_ un met 'n Baas[127] van 'n Wichte in'n Küüre[128] wööre, daar Ji un de Aulske auck wual Sinnigheet[129] an e hatt harren, _dann't harr wisse auck na Aart Mööskenkröömkes[130] miebracht. Is Ju dat vellichte van 'r Pannen schnappet_, of räuken Ji wual bi Tiien Unraut? Bruutens[131], weet me wual sind alltiidt sau riik dat se bölket[132], man wann me't 'r nau met'r Lucht bekickt, _heft 'r_ vielmauls auck wual es _'ne Uule siäten_. --

_Des Eenen Leefde fällt up'n Roosenblatt, Des Annern siine up'n Kohflatt._

_Bieter 'n Stücke Braud in der Kiipen, as Fieren un Flünke an 'n Hooe._

Wann Buurendächters frii't, Schweerebrett! wat is saun Lüüt Dann riik; 't brinkt 'n Bruutschatt met, As 'r kortens[133] nine kriegen het.

Man is se eerst de Bruut, Kümmt 't meestig anners uut; Dann fällt 't bi der Neeren af Un tüsken 'n Käären is vull Kaff[134].

Dach dat maak't mi nich quaut, Ick hewwe nine Naut; Heft 't Wicht man ichtens Lust un Moot, Dann wöör't auck al sau jeewe goot.

Man heft't 'n quaaen Sinn, Daar ick nin Fründ van bin, Un mierk't me dat bi gooer Tiidt, Sau maak 'me sick'r faarts van quiit,

Süß geht me Unglück an. -- Sau 'n Lüüt eeg't[135] auck nin'n Mann De 't ehrlick ment, un trüü un recht; Sau 'n Stänkerees[136] is mi to schlecht.

Nu, goot Dink will Wiile hebben. _Friggen un Backen geräth nich jümmer_, un et schall sick alle na wual riigen[137].

Man waarschuwwet mi den frommen Jungen, dat he sick nich alleine düür 'n schäun Ziiferblatt[138] begäusken[139] lät. »_Friggerigge, Blindöökerigge_;«[140] auck _dat schäunste Ziiferblatt heft allmangsens en schuorweden Ees_. Vor dreehunnert Jahren fröög al 'n klook' Mann: »Ick woll wual wieten wo de Junge heete, de sick van Wichtern nich wat narren lööte?« _De beste Küügeler kann auck wual es'n Puudel schmiiten._ Deswiegen rüünsket[141] em dach bi Tiien in 't Ahr, dat he sick nich auck beööwen lauten un sick vor allen Dingen 'n Fruusminske toleggen müüge, daar he wisse van si, dat 't nich allstolange tor Faasel loopen hewwe, daar eene dann _lichte vorgieten Braud of'n Kuckuksküüken met in 'n Kaup krigt_, un dat he'r in Verdrag un Friäe met liewe. »_Bieter 'n schluuten Wiif[142] as'n kiiwen Wiif_,«[143] -- segg'k Ju. Dann wann'n 'n Manne dat Unglücke uäwerkümmt, dat he an 'ner fuulen, wispeltüürigen[144], gäwweligen[145], auwiisigen[146], miikerigen[147] Quaasketriine[148], of 'ner heersken[149], katthäärigen, glubietsken[150], jewwekewwesken Gaffeltange behangen blift, daar he gaaruut nich met eggen of plöögen kann, de alltiidt vor em hier schnawwet[151] un klippertaanet as 'ne Vuugelriäter un de Bücksen[152] jümmeran alleine anne hebben will, un de 'r 'n heelen Dag Nicks 'n dööt as Schellen un Bellen, dat de Mann, Kinner un Denste nich Dag of Nacht Friäe in 'n Huuse hebbet, un wann'r dann buawen batt na ßaantkerige aule Wiekenbliäer un leigmuulede Uphissers un Upstööperskens[153][G] tüsken kuomet, de eer Hellenverniin[154] in de Leuchen[155] blauset, dann lät auck de beste Mann wenner[156] de Ahren hangen un 't is nin Wunner, dat de Völker[157] auck baule mismöödig weeret un den dullbriägesken Bellhaamer[158] van 'n Wiiwe an'tleste beööwet un bedreeget, war se ichtens kiönet un daarmedde geht dann auck de beste Werthskup baule 'n eeslings[159]. Sau'n unglückelk-bedaart[160] Minske mag wual driiste seggen, dat he met den Hellendüüwel alle siine Wiäldaage to Graawe driägen heft, as't de wiise Sirach ~Cap: 25. V. 21~ u. s. w. al to verstaunen gift un dann geht't'r insgemeen to, as de Bispriöke segt: _Miine Fruwwe heft mi leef un ick hewwe se wier leef, sau leef, dat 'k se wual alle Daage met'n Bessemstiele küßken mogte._ Deswiegen: »_Kregget de Henne un schwigt de Haan, dann is't Huus'r üüwel an_;« un »_'n Wiif dat met'n Koppe will buawen uut; dat dööt viel Schaaen un richt't alldach Nicks uut_.« Dat sind zwaarens al 'n Paar aule, man wahre Pundwäärde[161], segg 'k Ju, de auck wual sau lange in Ehren un Würden bliiwen schiölet, as de Welt steht un'r Wiiwervolk inne is ...

Nu, sau 'n Harteleid kann 'n Frömmsten un Besten tostäuten, dann wel kann faarts allen Minsken in 'n Hartekolk kiiken? un den plegt 't auck up 'n Eersten to uäwerkuomen, innerwiilens se van Natuur naugiewsk n sind un geeren sau lange in Gedult staaet, bes 'n an'tleste de Kopp uut'r Keer[162] kümmt, of se'r uäwer in 't Gress biitet un dann kümmt achternau den unwiisen Jobellersken[163] de Rögge[164] met Huulen un Blarren to laate. -- O Heere, o Welt! Wat is sa 'n aarm Minske to beduuren, den sau'n elendig Harteleid to erkinnet[165] is. --

Ick rieke dann dach met Gatt auck nich, dat Juue Siöhne't maaken schiöle, as jener Junge, de sick auck an't Friggen giewen harr un up'n Lüüt verfallen was, dat al met mehr annern Jungens in 'n Küüre[166] wiesen was. He mende, dat möste dach wual 'n heelen Meister van 'n Wichte sien un dachte, as de Buur sick uutdrücket, dat he daar 'n Aulen met 'n Jungen kreige, dann ümmesüß wöören 'r wual nich sau Viele achter hier.

Se wöören auck Handels eens, un lööten sick na Gebüür upbeen[167]; man as de P'stoor se 't drüdde Mal van der Kanzeln schmieten[168] harr, gönk de Brüügen na'r Weeme un lunkaarde hällekens[169] bi'n P'stoor in 't Huus, af'r nine Insaage daunen wööre. De bescheede en van nei.

Dat föllt den Jungen up un as he 'n Käären vor sick hen miimert harr, siä he to den Heeren: Nu will 'k't auck nich; dann nu ducht mi, dat'r dach wual sau viele nich achter is, as ick wual ment harr, süß scholl sick wual sachte Een of Anner rägt hebben.