Part 2
Antwoort an miinen Fründ N. N., as he mi den Vorschlag e daun harr, met em na'n Baarendiike to gaunen un em, bi'n Schäulken Kaffe, wat van miine »Plattdüütsken Breewe, Vertellsels un Leeder« vortoliäsen.
Sau geer'n ick auck wual woll, de Dokter mag mi schlaunen! Sau kann ick dach vorwahr na'n Baarendiik nich gaunen. De siäl'ge Lazarus satt wual nich sau vull Piine As ick in düsser Tiidt; 't is baule dat ick griine[1]; Dann baule tuck't't mi misfährlick in'n Koppe Un baule priek't[2] 't mi as Süwwels[3] in'n Hoppe[4]. Kurzum, kurzam ick bin upstunds wat quiälk[5] un leige[6], Wann dat nich wenner riss't[7], geht't wual met mi to'r Neige. Dach träust' ick mi met Gatt, -- vergatt de je 'n Düütsken? Wen He nich ey'ken[8] will, den krigt He vor de Pütsken. -- Mag ick 'n Vorschlag doon, un 'k meen' he kiön' bestaunen, Sau lat us, wann Du wult, na'n Muusenbörger gaunen; Daar hümp'l'k na wual hen met miine lammen Schuaken[9] Un Du weest sülwenst wual, de Muus kiön't Kaffe kuacken De auck nich leige is ... -- De Biergmannske in Ehren. -- Wat ducht di, schiöl' wi us daar Muaren es henkehren? Daar kweim' ick na wual hen, met miine piil'ken[10] Schinken, Willt nich met Springen gaun, sau gaa et dann met Hinken. Man is't di nich to Kopp' sau donne bi[11] to kruupen, Un most du dann p'rfass'[12] bi Biergmanns Kaffe suupen, Sau stüür' mi man Bescheed düür diine aule Triine, Dann kiön' wi je d'rnau, bi'n Glaase Beer of Wiine, Up'r Muusenbuorg auck wual 'n Praus[13] bi Eene sitten Un uäwer Haug' un Platt un Düt un Dat us stritten. Wann di dat sau gefällt, lat mi de Tiidt bescheen, Dann schall'r mi miin Suöhn' unner'n Aarme auck hen leen[14] Un dann will wi den Schnack es na Gebühr düürplüüstern[15]; Ick riecke Fründ, du schast'r hen un wier bi schmüüstern[16]. -- Si man nich quaut[17], miin Fründ, üm düsse Saabeliggen[18], Ick mot met Söckes wat mi Tiidt un Piin vertiggen[19]. De Annern sittet All' bi Tengens schwaaren Disken Un ick bedrööw'de Schelm mot mi'r't Muul vor wisken! --
_Osnabrück_, den 18. Juni 1844.
I, i! -- Nu fällt mi't in; vor niigentwintig Jahren Üm düsse Tiidt harr ick 'r wual 'n Eed up schwuaren, Dat'k auck wual sau bito 'n Daalschlag vor de Köllen[20] Af anners[21] kriigen harr', as miine Fründe föllen. Miin' Schülligkeit heww' ick'r redlick auck e daunen, Daar heww' ick Breewe up, de kiön't'r vor bestaunen[22]. -- Uuse Hauptmann wöörd des schwaaren Daages Büüte, De Cameraaden föllen mi to'r Siidte; Man[23] den Jüng'sten dää'n se Nicks ... Ick leede[24] miine _Helden_, Sau goot ick ichtens konn ... Met Rohm vor se to melden: »_Wual Jeddern den to'm Siege ick e föhrt, Na hüüt' de Dank des Vaaderlands geböhrt._« (Up miinen Wammse hänkt nich vooren, De Steern, daar Viele met stolzirt, Afgliick he mi wual auck gebührd' Un mehrmals to e luawet wooren....[25] Je nu! -- de Wüstheet[26] trüü vulldauner[27] Plicht Is auck e noog;... des Teekens b'höft[28] 't nich. --) Et is sau auck al goot.... Uuse Herrgatt si e priesen! Ick frögge mi alldach, dat ick'r bi e wiesen Un dat ick'r miin Fell auck nett[29] to hier e giewen, Dat wi wier Düütske sind, de ruhig _konnen_ liewen. -- Heww' ick'r auck de Piin un Pliiten[30] bi upsacket, De mi al hen un wier sau röokelaus[31] anpacket; Sau blift mi dach de Traust: Wann us de Kuulengriäwer[32] 'T leste Bedde ree't[33], sind alle Piine uäwer. In miinen Sankbook steht: Heft di hier Naut e drücket, Werst du in jener Welt 'r duwwelt vor beglücket. -- Wöör'k nich sau jeewe frisk[34] un fröhlick na van Harten, Wöör' ick wual längst vergaun, vor allen Leid un Schmarten, Un wöör' wual längst al duuk't[35] van alle Seer[36] in'n Liiwe Un harr' den Dag nich sehn, daar ick düt Breefken schriiwe. Dach kann me sick all'nhand wat uut'n Sinne schlaunen Un hält den Kopp man risk, dann blift' m'r auck na gaunen. -- 'T was'n stuuren Dag[37], 'n rechten Knuakenfiller[38], Dann dat vergrell'de[39] Volk schlöög wunnerlicke Triller; Se keiken gaar nich wier[40], de Saatans, waar se schööten. Ji Rackers, kuomt es wier!... Se schiöl't ju bett[41] wual mööten[42]. --
_Nauschrift._
Na Eeens: Miin leewe Fründ, fank nich faarts[43] an to schnawwen[44], Wann miine Blaage di toviel woll vor rawawwen[45]; Du weest wo Kinner sind, de küür't[46] wat düür'n eene, Dach manng'sens[47] wegt't 'n Pund un heft auck Kopp un Beene. -- Wann't di nich heel[48] misfällt, dann help em up de Fööte, Dann heww' ick di auck leef, met dankbaaren Gemööte. Wel up de Liiftucht[49] mot, den werd nich Viel tohaulen, Wann he dann sülw'st Nicks kann, dann laut' he sick wat maulen[50]. -- Man ick verzaage nich ... Ick will'r mi to giewen Un schriiwen vor as nau wat uut'n Minskenliewen; Dat schall mi dann, met Gatt! den Kopp wual buawen[51] haulen, Un de mi't dann afkaup't, will'k na Verdenste praulen. Wann'k spüüre, dat't fligg't[52], doo ick't met Moot un Lussen[53], Man weer'k'r met beöwt[54], will ick Ju bett wat prussen[55].
[1] _griine_: weine.
[2] _priek't_: prikkelt, sticht.
[3] _Süwwels_: Pfriemen.
[4] _Hopp_: Hüfte.
[5] _quiälk_: quälerig, unwohl, schwach.
[6] _leige_: übel, elend.
[7] _nich wenner risst'_: nicht bald verzieht.
[8] _eyken_: liebkosen, an den Backen streicheln.
[9] _Schuaken_: Schenkel.
[10] _piil'k_: kränklich, schwächlich.
[11] _donne bi_: nahe bei.
[12] _p'rfass_: par forçe.
[13] _'n Praus_: eine Weile.
[14] _leen_: leiten, führen.
[15] _düürplüüstern_: durchstöbern.
[16] _schmüüstern_: lächeln.
[17] _quaut_: verdrießlich, böse.
[18] _Saabeligge_: Geschwätz.
[19] _vertiggen_: vertreiben.
[20] _de Köllen_: die Stirn.
[21] _af anners_: oder anderswo.
[22] _'r vor bestaunen_: es bezeugen.
[23] _man_: doch, indeß, blos, nur, aber.
[24] _leede_: führte.
[25] _to luawet_: verheißen, zugesagt, versprochen.
[26] _Wüstheet_: Bewußtsein.
[27] _vulldaun_: erfüllt, vollbracht.
[28] _behöft_: bedarf.
[29] _nett_: redlich, gutwillig.
[30] _Piin un Pliiten_: Schmerz und Beschädigungen.
[31] _röökelaus_: ruchlos.
[32] _de Kuulengriäwer_: der Todtengräber.
[33] _'t leste Bedde ree't_: das Grab bereitet.
[34] _sau jeewe frisk_: so leidlich frisch, munter.
[35] _duuk't_: erlegen.
[36] _Seer_: Weh, Gebrechen.
[37] _'n stuuren Dag_: ein schwerer Tag.
[38] _'n Knuakenfiller_: ein Knochenschinder; fig.: Strapatze, schwere Arbeit.
[39] _vergrelld_: erboßt, wüthend.
[40] _wierkiiken_: umsehen, zusehen.
[41] _bett_: (~bis~) ein ander mal, nächstens.
[42] _mööten_: entgegentreten, zurücktreiben, abwehren.
[43] _faarts_: gleich.
[44] _schnawwen_: auffahren, unwillig anlassen.
[45] _rawawwen_: lärmen.
[46] _küür't_: sprechen, schnacken.
[47] _mang'sens_: manchmal, oft.
[48] _heel_: ganz.
[49] _Liiftucht_: Leibzucht, Ruhestand.
[50] _dann laut' he sick wat maulen_: dann sehe er, wie er fertig wird.
[51] _buawen_: oben.
[52] _fligg't_: hilft, nützt.
[53] _Lussen_: Lust.
[54] _beöwt_: angeführt, betrogen.
[55] _prussen_: niesen.
Druckfehler und Verbesserungen.
Pag. 4, Zeile 12 von Oben -- statt _dal_ lies: »_daal_« » 7, Note 7 statt _fort_, lies: »fest« » 9, Zeile 1 von Unten -- statt _brunket_, lies: »_bruuket_« » 9, » 4 » Oben -- » _schnien_, lies: »_schniien_« » 12, » 3 » » -- » _se_, lies: »_he_« » 12, » 5 » » -- » _sinen_, lies: »_sienen_« » 14, » 7 » » -- » _Putzeree_, lies: »_Putze ree_« » 18, » 5 » » -- » _an elegt_, lies: »_an e legt_« » 22, » 3 » » -- » _eenmaal_, lies: »_eenmal_« » 25, » 1 » » -- » _h m_, lies: »_he em_« » 29, Note 3 » » -- » (_bis_), lies: »(_~bis~_)« » 31, Zeile 11 » » -- » _schollt_, lies: »_scholl't_« » 42, » 5 » Unten -- » _ji_, lies: »_Ji_.« » 43, Note 3 » » -- » _Präbandebrod_, lies: »_Präbendebrod_« » 48, Zeile 6 » » -- » _Truanen_, lies: »_Truaaen_« » 50, » 11 » Oben -- » _stridden_, lies: »_Stridden_« » 57, Note 1 » » -- » _Hagetülße_, lies: »_Haagetülße_« » 65, Zeile 6 » » -- » _bäunen den_ etc., lies: »_bäunen, den_ etc.« » 71, » 2 » » -- fehlt hinter _wuöhntlick_ ein Comma » 71, » 6 » » -- » _wual as_, lies: »_wual es_« » 75, » 2 » » -- » _heft_, lies: »_hebb't_« » 75, » 8 » Unten -- » _antragen_, lies: »_antragn_« » 79, » 9 » » -- » _Sldauten_, lies: »_S'ldauten_« » 87, » 12 » » -- fehlt hinter _nöömede_ ein Comma » 92, Note 2 -- statt ~Confostancia~, lies: »~Confortantia~« » 93, Zeile 14 von Oben -- statt _haupe't_, lies: »_huape't_« » 98, Zeile 3 » Unten -- fehlt hinter _lauten_ das » » 103, » 3 » Oben -- » _to Jahr_, lies: »_To Jahr_« » 103, » 5 » » -- » _kwam bi_, lies: »_kwam ick bi_« » 108, » 9 » » -- » _de eene_, lies: »_de Eene_« » 111, » 4 » » -- » _Tiit_, lies: »_Tiidt_« » 111, » 12 » Unten -- » _bedriewet_, lies: »_bedriiwet_« » 112, » 3 » » -- » _Jue_, lies: »_Juue_« » 125, » 6 » » -- » _tüsken n_, lies: »_tüsken'n_« » 127, » 4 » » -- » _kan_, lies: »_kann_« » 135, » 8 » Oben -- » _Ümmestande_, lies: »_Ümmestände_« » 139, » 4 der Noten von Oben statt _achter sick na_, lies »_achter sick an_« » 140, » 4 von Unten -- statt _äuwer_, lies: »_uäwer_« » 150, » 8 » » -- » _Schwiiene_, lies: »_Schwiine_«
»Uut der Sprauke, uut 'n Liewent, Sii dat Fruömde heel verbannt«
'T is mi al sint 'ner Riige van Jahren sau af un an düür'n Kopp e dwaalet[1], wat dach wual an'tleste uut uuser gooen, aulen, plattdüütsken Sprauke un Wiise weeren schiöle, de dach alle Beede sau leige[2] nich sind, dat me se sick to schiämen hewwe, un daar de grundgeleerde graute Schoolmester _Friedr. Gedicke_ to Berlin vor langen Jahren al van schreif: »Ach wöör 'n uuse Lüüe dach bi'n Plattdüütsken bliiwen! etc.« Deswiegen heb 'k't auck nich lauten konnt, in düssen Bööksken allerhande Saaken düür to niemen, daar ick van wünske, dat se, sau Gatt un de Lüüe willt, 'r Aart[3] to bidriägen müügen, dat de aule Bedriif un aparte de deftige[4], trüühartige plattdüütske Sprauke nich heel unner de Fööte kweimen, un fange miine Wäärde met 'n Capittel vor Alle, dat het vor Buur un Börgersmann an.
Mogten de Landlüüe un Alle, den 't süß to kümmt, dach eere aule ehrlicke Moorsprauke nich heel verläugnen willen un fliitig gooe plattdüütske Bööker liäsen, dann schollen se wual insehnen, dat se 'r bieter anne dääen bi eerer angebuarenen natüürlicken Prauterigge to bliiwen, as sick'r met to elennigen[5], Hauge un Platt un auck wual gaar annere uutländske Tuutertaaterigge düür'n Eene to quaasken[6], dat 'ne vorwahr sau wunnerlick n lut[7], dat 'r 'n anner ehrlick Minske de'r 't Anlustern[8] van het, siin Schmüüstern[9] nich bi lauten kann un dat se sick faaken[10] sülw's auck wual nich verstahet un sick alle in Eene hen fraugen miötet: Wat siäest du daar? Wo hett dat? Wat verstehst du unner de niggelken[11] Wäärde? u. s. w. Ick rieke[12], 't schiöle auck na wual wier in Upnahme kuomen, just sau goot as unner de Vorneimen hüüt to Daage de aulen Mooden nich sawual in 'n Tüüge alleine, as auck in 'n Huusgeraae, Stöölen, Schäppen, Schreenen etc. wier vor'n Dag kuomet. Dann wann me de Afbeldungen van de hunnertjährsken Antke-Aulen süht un de jetzige Kleidaage 'r tiigen hält, kümmt 't baule nett[13] uäwereens wier uut un söck ault Huusingedöönte[14] werd upstunds uut allen Hööken[15] un Rumpelkaamern nau e socht un sau unwiise düür betaalt, dat 'k mi wual wünsken mogte, dat'k 'r man 'n Paar Heu-Balkens van vull liggen harre; dann woll 'k vorwahr wual 'n riiken Keerl weeren un den besten Buuren fraugen: Wat wullt du vor diine Stiie[16] hebben. -- Dat heetet se den _Rokokko-Geschmack_. -- Wann me se dann in eere aulen Dragt, man[17] sünner Puuderköppe un Zöppe in der Nacken, de se sick dach schiämet, in de aultfränksken Fuulstööle[18] sitten süht un häär't se daarbi, _das zarte zimperzierliche Hochteutsch_ sprieken, dann fallet eene de Aarm's an'n Liiwe daal, dat me nich weet, wat me 'r to seggen schall. 'T liik't[19] miiner Seele auck nett tohaupe, _as Fuust up't Auge un Rüüter up de Suugen_; dann schall de Rokokko vullstännig sien, sau häärt'r, schlau mi de Donner! auck' ne riekene Schnuut' vull echt ault Plattdüütsk to, süß is un blift 't alldach man 'ne halfböördige[20] Geckerigge.
Ick, vor miinen Kopp, kann nich anners ordeelen, as dat 't Plattdüütske 'ne leeflicke, trüühartige, bidoon'ske[21] Sprauke vor alle dejenigen sii un bliiwen miöte, de se recht binnen hewwet un begriipet; de sick auck jüst in eerer aulen, reggenen Natüürlickheet un unverfälskeden Wiise, un anners nich, vor de ehrlicken Düütsken up 'n Besten schicket; un dat heb't 'r upstunds mehr klooke Lüüe insehnen, deswiegen giewet 'r sick de Gelehrden auck met Macht anto, dat se se geeren wier up de aulen Hacken bringen willt. Dat is na miinen Begriepe auck nütte[22] un goot, dann ick mot liike uut[23] seggen, dat 'n Buuren dat Nauaapen un aparte de hüütige wunnerlicke, verfumfeyede[24] Mengel-Küürerigge nich 't minnste kledt.
Sau vertellde mi kortens 'n Buure, _de't in 'n Koppe harr, as de Gaus in 'n Knee_ un bi Geliegenheet auck geeren grätts'k doonen[25] mogte, dann he was 'r hauge anne un was Kierken-Pr'viiser[A] de Geschichte van Münchhuusen, as he es uäwer'n Schnei reit, de sau hauge fallen was, dat alle Hüüser 'r unner begraawen wöören, up half Hauge un half Platt... Dat hedde sau: »Münchhausen gunk es in 'n Winter uff Reesen, as 'n gewaltig hoger Schnei gefallen was, dann her[26] was von 'n guter Freund to 'n'r freundschaftliken Supfen inviteert, nett as ich heute auck bei Sie. Her reit un gallopierte alle in eine hin vuörwes, abers her kunnte unnerweggens gaaraus keen Dorf un auck nich es ein enkelt Haus andreffen, daar her inkehren dääte. Anzuletzte sag her 'n Paul[27] aus den Schneie kiiken; solcher Paul was abers nin Paul, sondern 'n Kirchzurm. Her steig von siiner Miären ab un gedachte, daar kannst du se wual 'n Bisken an binden. Solches daat her un legte sick'r nebens daal un vertiärde sein Fruhstuck. Man mit des funk das Pierd an to strunssen, dat der Schnei anfung ßu schmelten un der schmolt sau lange, bis der Heer von Münchhausen, de über das Essent und Drinkent ingeduuselt was -- dann her soff sehr, as Sie wisse wol bekannt sein wird -- unter bei die Kirchen achter die Geerkaamer[28] bes uff die Grund daalgesacket was un uff die kalten Steene lag. Als her ufwachte, reibte her sich die Augen un sochte sein Ferrt, man als her die Miäre buawen an 'n Kirchzurm hangen sach, besunnte her sich nich lange, zaug 'ne geladene Scheetbestollen aus 'r Tasken un schaut met'n Schnappe das Ferrt 'n Halfter bei'n Koppe ab, daß es an de Grund daal störten mußte, un daar bleibte her mit seiner Miären beliggen, bis der Schnei zuhaufe geschmolten was, daß her fortan reiten konnte. Sein Ferrt dat was so'n kiddelig Aus[29], dat sich nich gerne uffsteigen ließ und sich jümmeran eerst uff die Achterbeene[30] stellen däät, wenn her uffsitzen woll. Dann mußte her es allemal erst gute Woorte geben un sagen: Tüs, tüs[31], Wittfoot! stelle dir man nich so nabel an, züüf[32] doch 'n Bisken un gönne mich doch den Verwank[33], daß ich 'r eerst uff n komme, un wann her 'r dann anzuletzste uff n saß un 's wollte sich noch nich ßugeben, dann daskete[34] her es seinen Branntwiens-Buddel schwisken die Ohren kaput; man wann her dann herneigest 'n Tag[35] aus der Pullen duuen wollte, fung her ganz röökelause met das arme Ferrt an ßu schelten, daß her nu keinen Schluck mehr hatte un dann kiddelde her es met die langen Spuaren so unbarmhartig in de Ribben, daß es, will ick Sie versiekern, vor Straffe abers auch so lange in eenen Galoppe laufen mußte, bis her an 'n Werthshaus kam, daar her stille höölt un seine Gallen mit 'n farssen Drunke daal[36] spolde etc.«
Nu segget es uprichtig, wo lu't[37] Ju dat? Man se kiönet 't hen un wier nau na bieter, aparte wann se 'r auck na uutländske Bröckskes met tüsken[38] raaket un dann versteht me 't eerst recht nich.
A jas! a jas![39] is dat auck wat vor 'n ächten Düütsken? Bliiwet dach Düütske un vor Allen bi Juuer gooen aulen, ehrlicken plattdüütsken Moor-Sprauke[40]; dat annre, un aparte de uutländske Niggelaut[41], kledt Ju nich un häärt'r auck nich to, wann Ji den trühartigen Buuren nich stump[42] verläugnen willt.
»'n Aape is un blift 'n Aape, un drööge he auck siidene Schliepkleer un goldene Kiien un Spangen.«
»Sett't me 'ne Pogge auck up 'n golden'n Stool, Se sprinkt alldach wier in den Pool.« --
Willet mi abers daaranne nich misverstaunen; dann geeren bin 'k't Ju günn't, dat Ji allens Nigge, dat Ji vor goot erkinnet un dat Ju, wann Ji't eerst met Verstande uutprobeert hewwet, to Passe kümmt, auck anniemet. De Welt rägt sick in allen Deelen, se will vuörwes un se mot auck wiider; man daarbi kann't alldach goot bestaunen, dat Ji Aaperigge un unkledsaame Bibärigheeden[43] achter lautet, de Ju antleste de Köppe verdregget.
De Kierkenp'rviiser was alldach 'n allerwelts Keerl un satt aller Schnurren vull un konn 'ne ganze Sellskup alleine met siine schnaaksken Tuäge[44] upmuntern. Wann he half beschonken[45] was, schüddede he se een na'n anner'n uut'r Mowwen un kwam 'r alle sau putzig[46] met vor'n Dag, dat me alle wisse weg[47] in stännigen Lachen bleif.
Wer in uuser Giigend bekannt is, weet dat se hier Schwartbraud backet, dat de Uutlänners Pumpernikkel heetet, daar de Buurenwichter de schäunen, schneihaagelwitten Tiäne van hebbet un dat in allen Weltdeelen van de Vorneimen met Lickemündkes as de söötesten Kooken gieten un sagaar van Ossenbrügge in bleckernen Kistens na Engeland, Brasilgen, Amerika, na de Hanaakenvölker u. s. w. schicket werd. Sau'n Braud, dat uut gruawen Roggenmiäle backet werd, daar se hen un wier, aparte in düüren Tiien, auck wual Haawern- un Tiecke-Baunen-Miäl[48] to settet, is wual twee, dree Foote lank un breet, un 'n Foot of annerthalf dicke un wegt insgmeen vertig bes füftig Pund. Wann 't ordentlick gaar uut e backet is, heft 't elendige harte Kosten un is nietske[49] ungemackelk to schnieen, dat'r vorwahr wual 'n reselut Mest[50] un'n farssen Keerl[51] achter häärt, wann 'r 'n Palten[52] af e kläwt weeren schall. Nu is't de Moode bi'n Buuren, dat, wann se an'n Disk gaaet, unners dat Lütke-Maaged vorbiäet, -- daar bito et de schnoopsken Fierken-Suugen auck wual es 'n Holsketrett in de Ribben gift un 'r Schwö, schwö! bi seggt, -- dat graute Maaged de Beckens vull schleit[53], un de Moor 't Fleesk indellt, de graute Knecht dat Braud vorschniien mot. De settet dann den lüchtern[54] Foot up 'n Kloß, nimmt dat Braud up't Knee, legt 'r sick met 'r Bost tiigen, packet dat schaarpe, bree Mest n twas un wisse[55] met'r Fuust un ritt met aller Macht van 'n büütersten Ende bes na'r Bost to düür dat Braud, dat he'r glatte, talldicke[56] Schniien van krigt un stiönet un seggt 'r he! bi, as wann he 'ne hunnert Punds Ramme to regeeren harr. De Moor sitt allewisseweg, 't Becken up de Knee, bi 'n Potte un frägt 'n biilings[57]: Himmännken, is't Becken liig? Auleed, lüstet[58] di na wat? Geerd, schall 'k'r di na wat in doonen? bes't het: Jau, ick woll 'r na wual 'n Schlart[59] in hewwen, sauwiit as't schieterig wiesen is; ick auck; vor mi auck na 'n paar Schnuut' vull; bes se alle vulldaun[60] sind; de Leste krigt't Sööteste, 't Pottschräpsel, met in 'n Kaup, dann de Buuren lautet niks ümmekuomen, un dann mag in unseligen[61] Hüüsern de Suuge wual driisten wier n kuomen un den Pott ungestraffet vordan reggen licken ... Schwiinefoot's lütke Stöfferken faund es wat in siinen Mööskenschaarte, dat he nig kinnede. He lööp'r met na der Inschläunersken[62] un fröög wat dat wual wööre; man de harr't to drocke[63], as dat se tokiiken konn un siä, 't si wual aart Anback. Moor siä de Junge, heft Anback auck Fööte? Man dau wöörd he anschnawwed met »Jackhals, halt 't Muul! Anback schmeckt sööte.« Dann, mende de goothartede Junge, moste he 't wual der aulen Bessemoor[64] bringen, de he geeren alle 't Sööteste un Lickmäutigste[65] tohiegede. He packede 't met spitzige Finger an un taug 'r 'ne breetpanzede[66], schmoorde Ütze[67] bi 'n Achterbeenen uut.
Wann de Lustigmaaker an den Veerhachtiidts-Gasteriggen[68] bi miinen siäligen Vaar to Diske satt un de schmööen Priemtroggens[69] un Krintenstuuten in Kurreln[70] schneit, föllt em allemal in, dat siin Antkevaar[71], es 'n Knecht hatt harr, de up 'ne wunnerlicke Wiise van'r Welt kuomen wööre. De Knecht harr auck es 'n hartkösterig[72] Braut anschniien wollt un'r siin Mest nütte to wettet[73] un den Foot up'n Fäskegrund[74] vor 'n Kohstalle settet hatt. As he follt harr', dat de Koste unwiise hart si, harr' he'r bi in de Fuust e spigget, dat he farsse ansetten woll; man he harr'r auck met Ens sauviele achter daunen, dat he sick faarts bi 'n eersten Tuage sülwest in eenen Rattse[75] midden met düür schniien harre, sau dat de buäweste End van 'n Knechte, met 'n Meste in der eenen un met'r Braud-Schniien in der annern Hand, voruäwer in den Kohstall stärtet un de Eesend up'r Diälen liggen bliiwen wööre. Sintdessen wööre 'r Befell e kuomen, dat de Braudschniiers jedesmal 'n hölten Brett vor de Bost setten schiölen, dat'r söck Unglücke nich wier vorkuome.
De wiise Köster woll't em abers siin Liewe nich recht to gläuwen un siä: Nu lüüg Du un de Düüwel! Man wat'n Buuren van siinen Vorfahren vertellt is, dat lät he sick nich baule uutseggen un dann tiärgeden[76] sick de Beeden, bes miin siälge Vaader 'n toproostede[77], un 'n met'n sööten Drunke 't Muul stoppede. Dat harr he in siinen jungen Jahren in 'n Klub to Minden leert, waar damauliger Tiidt de gooe Bruuk was un auck nau na wual sienen mag, dat, wann sick 'n Paar in der Sellskup vertöörenden un nich naulauten wollen sick to kibbelkawweln[78], de Presidente 't Glas nam un Proost! siä. Wann se dann na nin Gemack haulen wollen, wöören se'r tohaupe uut e daunen.
* * * * *
Wer ichtens tüsken den Buuren waaget un 'r in Verkehr met staunen heft, de schall wual baule to der Insicht kuomen sien, dat de Landmann faarts 'n bieter Totrüwwen to Denjenigen faatet, daar he sick up siine gewuohnde Wiise met behebben kann. Un wo maanig Verhältniß in der Welt is'r nich na bewennt, dat 't goot is, wann me sick met allen Lüüen faarts stellen, un se met'n Mundvull Wäärde, daar se nich lange bi to booksteveeren un to jahnen bruuket, totrüwwesk un bidoonsk e maaken kann. --
Dat 't vorwahr allmanngsens auck mislick is, wann Männer deren Beroop 't met sick brinkt, dat se met 'n Landmanne ümme gaunen miötet, nich saviel Platt verstaaet, dat se sick verständlick maaken kiönet, daar dann leider Gattes allerhande Vorfälle uut entstaunen kiönet, de auck wual es leige uutloopet, kiöne Ji uut düsser wahren Begiiwenheet afniemen.