Plattdeutsche Briefe, Erzählungen und Gedichte mit besonderer Rücksicht auf Sprichwörter und eigenthümliche Redensarten des Landvolks in Westphalen

Part 15

Chapter 153,697 wordsPublic domain

Zwaars heft de Een' 'n Klausterplatz; Dach dat is Kiikelkaakel; Sau'n Klausterplatz vergitt sick faarts, In Brüügams-Tabernaakel.

Beliiw ick na de Hachtiidtsfiir Van uuse gnaid'gen Fröölen, Dann will'k ne auck, to miiner Liir', 'n lustig Stücksken gröölen.

Fritz schall, up siiner Viggeliin, De Quinten lustig kniipen, Un Stöfferken schall, graff un fiin, Up siiner Flööten piipen.

Hans bläst de blanke Staatstrumpett, Dat em de Bückse knacket, Un em de klaare, glöön'ge Schweet Van Kopp un Ahren klacket.

Klaus heft den Tackt sau recht in'n Kopp', D'rin söcht he siine's Gliiken, De schall, in Draw un in Galopp, Den aulen Brummbass striiken.

De Wuppup[A] un de Duudelsack Schiölt düür de Lüfte schallen, Un piff, paff, puff, un knick, knack, knack! De Donnerbüssen knallen.

Uuse Kohee'r, met'n krummen Häär'n, Schall baul' den Braaen mierken Un met siin'n Häären auck wual geern De Nachtmusiik verstiärken.

Wi Buurvolk alle, Mann un Fruu, Wi juch't dann een' düür'n änner: Uuse gnaid'gen Fröölen kriiget nu Up eenmal wackre Männer!

[A] _de Wuppup_: die Bastschalmei.

Wualmeende Raut an ......

Gliik as nich blanke, schaarpe Mester[1] Wahrteeken gooer Kuäcksken sind, Un sick je auck bi eenen Hester[2] De Düügte[3] up den Baark[4] nich gründ't; Sau sind auck Viele, de'r liebet, Getrüwwe Friggers, as't wual schint; De, wann se Hand un Küßkens giewet, Dach deep in'n Harten Schelme sind.

Se sind nich anners, as de Immen, De baar met Räuwerie un Druugd'[5], Den sööten Haanig to gewinnen, An allen Bloomen lick't un suug't. Se nasket, waar't sick icht's will föögen, Un schnoop't sick bastens-satt un fuul Un na genuatenen Vergnöögen Treck't s'af, un -- wisket sick dat Muul.

'n Haane bell't sick in, de Hööner Siien alle siiner Lust Gewinn; Sau will dat Mannsvolk auck de Deener Van jeddern wackern Wichte siien. Wual teinmal schwiärt' s' in eener Stunde: »De Donner schlau, ick bin di trüü!« Man meestig steht in'n Hartensgrunde, Dat dat alldach e luagen sii.

De Eene denk't, wann man Dukaten In Schiepeln bi der Uutstüür sind, Dann schall de Ehstand wual geraaen Un süß is't dach man Rauck un Wind. Den Annern haaget raae Backen, Un kralle Augen, schwarte Haar, Un kann vor Schmacht wual nich es kacken.-- Wel sau 'nen nimmt, is dull un daar.

De Drüdde lät de Tiidt vergaunen Un nüsselt in der Eensamkeet, Bes he nich mehr dat Minnste Aunen Van Leefde spüürt un van Geneet; Un dann mag he et nich es seggen, Wo he sick achter'n Ahren kleit, Dat he, bi wainsken[6] Uäwerleggen, De beste Jüügde sau verschleit.

Drüm, Lüüt, wullt du den Rechten fangen, Besüh di wual, wat du bedrifst, Dat du nich an 'n Tünt[7] behangen Un Liewenslank bedruagen blifst. Beprööwe[8] eerst de licksken[9] Gäste, Dat du van de, daar du met frigg'st Un haaseleerst, to gooer Leste Man nich den allerleigsten krigst. --

[1] _Mester_: Messer.

[2] _Hester_: Heister.

[3] _Düügte_: Tugend.

[4] _Baark_: Borke, Baumrinde.

[5] _Druugd_: Trug.

[6] _wainsk_: mistrauisch, vorsichtig.

[7] _'n Tünt_: ein Klecks; nichtsnutziger Mensch.

[8] _beprööwe_: erforsche, untersuche.

[9] _licksk_: lüstern.

Hans in der Kierken.

O Greet', wat hebb' ick häärt un sehn, In eener grauten Stadt am Meen[1]! Daar was ick in'n Huus e gaun, Ümm'n bietken unner Schuur to staun.

Dat was'n Huus, vorwahr sau lank, As uuse lütke Roggenkamp, Et was sau hell, sau reggen drin, Sau schäu'n un ganz na miinen Sinn.

Daar was en Dink in de Lucht[2] e stellt Ick dacht', wann dat herunner fällt! -- Daar keiken Häärens[3] kort un lank Heruut, met jümmer frisken Klank.

Un ümm' dat Brummedink herumm, Stönd'n half Stiige Keerels, schlank un krumm, De harren giele Brieer in'n Aarm', De mööken'n ganz unwiisen Laarm.

Un wann de dann nich mehr woll'n schregg'n, Dann mösten's se achter'n Ahren klegg'n; Se follden't wual, dat mierk'de ick, Un schregg'den dann ganz jämmerlick.

Man Eene stönd up eenen Pinn', Dat most' der Annern Bessmoor[4] sien, De harr'n se recht in de Nacken packt, De brumm'de as'n Duudelsack.

Een Keerl beit up'n hölten'n Stock[5], De schregg'de nett as 'n Ziegenbock; Sau gaww' harr' he nich uut e schregg't, As em wöörd faarts de Hals ümm'dregg't.

Up eenmal wöörd et müüsken still En schwart' Mann tratt, -- wat de wual will? -- Up'n mooje[6] zierlick Triatrum, De rööp wat uut, van lank un krumm.

Dann kwam'r auck faarts achter an, En andern kall-peck-schwarten Mann, De kräup uut 'ner halwen Tunn' heruut, De Mann saug ganz verdreetlick uut.

Eerst küürd' he ganz bedierw' un sacht, Dann rööp he, dat de Biöne[7] krachd', He küürd' n Huupen Tüug's 'r hier, As wann he allein in'n Huuse wöör.

Een Keerl schleik an de Lüü' heran, De dröög'n Stock met'n Müssken d'ran, Daarunner harr he'n Schellken maak't; Wat dat scholl, bin'k nich achter raakt.

He gönk'r met bi Fruu un Mann Un keik' se ganz barmhartig an; Se stipp'den all' de Finger d'rin, Ick stipp'de 'r miine auck met in.

Un as nu Alles uut scholl sien, Dau kräup de Mann in de Tunn'n w'er in; Dann föngen Alle, Fruu un Mann, Wier jämmerlick to gröölen an.

'N ault Ribbett[8] stönd neig'st bi mi, Dat fröög mi: Mann, wat jaape[9] ji In düssen Gaddestempel 'rum? Dat lät je aabelunwiis[10] dumm.

Ick segg'de: Fruu, ick kiek' mi blind, Was dat dach all' vor Heerens sind, De up der moojen haugen Hiil', Sau'n Laarm bedriiw't, vor langer Wiil'?

Dau seggt' se mi: Du Dummerjan! Wat ick di daarvan seggen kann: Mus'kanten sind't, un auck wat Sänger; Nu gah't met Gatt! un jaap't nich länger.

_Unbekannt._

[1] _Meen_: Mayn.

[2] _Lucht_: Luft, Höhe.

[3] _Häärens_: Hörner.

[4] _Bessemoor_: Großmutter.

[5] Clarinette.

[6] _mooje_: hübsch, ist holländisch.

[7] _Biöne_: Decke, Plafond.

[8] _'n ault Ribbett_: ein alles Weib, Rappeltasche.

[9] _jaapen_: gaffen.

[10] _aabelunwiis_: albern, tölpelhaft.

Ick was de Junfer Eegensinn, In Gooen nich to tiämen, un striiwd' mi faaken hier un hen, To giewen un to niemen. De Hiemel weet't, wo et kwam, Dat ick sau nääe[1] gaf un nam.

Dau kwam 'n jungen Pluumenbaart Anmöödig un vull Liewen, De wüste met der besten Aart To niemen un to giewen. Dau weet de Hiemel, wo et kwam, Dat ick sau geeren gaf un nam.

Ick mierk'de, waar he gönk un stönd Up jedder'n siiner Winke, Un greip he miine rechte Hand, Gaf'k em auck faarts de Linke. De Hiemel weet't, wo et kwam, Dat ick sau fründlick gaf un nam.

In'n Nottbusk tröck he mi met sick Uu't der Metspielers Schwaarme, He gaf mi siinen Aarm, un ick, Ick nam en in de Aarme. De Hiemel weet't, wo et kwam, Dat ick sau fröödig gaf un nam.

Wi seiten in'n schmööen Kott'[2] Un wöören nett an'n Küüren; Ick gaf den Karr'n uut miiner Nott Nam de van siinen wieren. De Hiemel weet't, wo et kwam, Dat ick sau arglaus gaf un nam.

Dau häärden wi den witten Patt, De Mooder, roopend, kuomen, Wual harr ick süß, ick weet nich wat e giewen, af e nuomen. De Hiemel weet't, wo et kwam, Dat ick sau willig gaf un nam.

[1] _nääe_: ungern, bedenklich.

[2] _in'n schmööen Kott_: in einem weichen Lager.

Joost un Jan.

Wat gift't Nigges, seggde Joost to Jan, -- Se drööpen sick unnerwieges an. -- «Vull Nigges, man Nicks Gooes,« seggde Jan to Joost, »De Paapst is up den Düüwel erboost; »Dann tüsken 'r Hell' un'n Fiegefüür »is in e fallen de aule Müür';« »Un nu kann, na miinen Gissen, »De Paapst de Müüren gaar nich missen.« »Dat gift'n P'rzeß,« siä Joost to Jan. -- »Jau wual, un'n P'rzeß, de wat lange duuren kann, «Dann't meeste Geld heft de Paapst sünner Twiiwel, »Aawers de meesten Avekaaten heft de Düüwel.«

Klöntrup (Manuscript.)

Dat Bileams Iisel sprak, dat Wunner Was vor de Tiien graut, wual wahr! Dach, wo sick alles ännert, jetzunner Preddiget Iisels sagaar.

Derselbe.

Dat Fensterbeer.

(Manuscript von _Klöntrup_. 1782.)

Et hiäwenschiärt un is sa köil, Nich mehr sa baddig as gistern; De Wolken de trecket, de Wind de geht, De Sünne brennet nich mehr sa heet, Nich mehr sa glöönig as gistern.

Man gistern, al was et sa baddig un heet, Sa was ick dach biäter to Moe; Ick was sa lustig, sa goder Teer, Wat fröig ick viele na Wind un Wiär, Ick höilt em vul to Goe.

Dar was in der Buurskup en Fensterbeer, Wi göngen dar nütte to Kere. Dar gönk de Viole, dar gönk de Bas; Wi drünken des Beeres sa mannig Glas, Un göngen dar nütte to Kere.

Dar wören de Wichter, de Lütens all, Mari-Lüt un Gret' un Sofie; Se wören sa lustig un goder Teer, Se süngen un dansden un sprüngen sa sehr, Man keene sa fin as Marie.

Dar is vörwarn ken Wicht as et Up Gades Eren to finen; Gewislick de dat nich 'n segt un süt: »Mari-Lüt is wual dat beste Lüt!« De is nich recht bi den Sinen.

Dar wöören de Jungens, se äügden na er, 't verdraut mi ut der Mauten; Se juch'den un sprüngen as wören se dul; Da was ick mines Sinnes sa vul Un kon et dach sülwen nich lauten.

Ick was sau bedierwe, dat hölp mi nich, Se keik ut den Augen sa fänger, Ick droft et nich waugen un danssen met er, Mi biwde dat Harte, et schlööig mi sa sehr. Un se was up'n Föiten sa tänger.

De Föite sa tänger, de Augen sa hell! Ick konn vor mi sülwen nich bliwen, Was dach sa frödig un wualgemoot, Er Angesicht' as Miälk un Bloot! -- Ick weet et nich al to beschriwen.

Dar is vörwaren ken Wicht as et Up Gades Eere to finen; Gewislick, de dat nich 'n segt un süt: »Mari-Lüt is alldach dat beste Lüt!« De is nich recht bi den Sinen.

Daar ginten, daar kiiket de Strauten henup, Daar steht wual 'n half Stiige Fruusvolk in'n Trupp: De Anntke, de Hildke, de Gerdrut, de Siltke, De Elsbeen, de Äultke, de Triintke, de Täültke; Wann de sick entmöötet, Dat niiget, dat gröötet, Dat flaaret, dat schrewwelt, dat schnaatert sau sehr, Liifhaftig as wann't in'n Gausestall wöör'.

Nu kuome es Eener un stüüre mi de, 't heft sick wat stüüren, se jool't jümmer me, (mehr) Van Flass, un van Linnen, van Braaken, van Spinnen, Van Wasken, van Weeken, van Büüken un Bleeken, Van Nauteln un Tweerent, Van Kunraud un Beerend; Dat jiwwelt, wo länger et duuret, togliik, As quaakeden duusend Paar Poggen in'n Diik'.

Man kiiket auck es in dat Werthshuus henin, Daar sitt in'n Gelaage 'n Süüpergesinn', De Aarend, de Lübbert, de Joost un de Dübbert, De Robbert, de Lappe, de Knobbert, de Tappe; Wann de sick to proostet, Dat flöckt sick, dat hoostet, Dat ropt sick, dat klopp't sick, dat schregg't uäwerall, As bölk'den vergrellede Ossen in'n Stall.

Na Middernacht kuom't se besuapen to Huus, Dann kriiget de Wiiwer up'n Puckel den Gruuß; Dann schlaa't se in Bieten[1] de Schötteln, de Näppe, De Diske un Stööle, de Schreine un Schäppe; Dat laarmet, dat zanket, Dat joolet, dat anket, Dat schleit sick, dat klei't sick, dat bitt sick tolest, As fiirden de Düüwels in'r Höllen 'n Fest.

[1] _in Bieten_: in Stücke, entzwei.

Das Mädchen-Institut.

Jan, kiek dach, ens hier in 'et Fenster herin; Daar sitt't di wat fiine Mamsellekens in; Se segget, se leeren daar Fransk un Latiin, Man't Meeste sall dach wual man Spieleri sien. -- Dat Eene, dat lachet, dat Andre dat gnittkert, Dat Drüdde dat wippstert't, dat Veerde dat flittkert; Dat flaaret, dat pluudert, dat schnaatert sau sehr, Liifhaftig as wann't in'n Gausestall wöör. Un Summe Summooren, dat sehe ick wual, Vor uuse Greetliesken is dat nine School!

De graute Naut ümme de Finanzen Un der Verfassung Schwierigkeit, Läst sick, nu wi de Saak' in'n Ganzen Beseht, as eene Kleenigkeit. Heb' ick't nich alltiids seggt: »~visito visitas!~ Et blift alldach as et tovüüren was.«

~Veel Kolonels, en onwyze Staaten, Veel Kapteins, en weenig Soldaten, Veel Vergaaderingen, en geene Decreeten, Dat zyn zes Ding', die'n Land opvreten.~

Sau leesig[1] auck ji Jungens doo't, Ji maak't us dach nich aabel[2], Un schmiert mi auck sa'n Haasenfoot Met Haanig üm den Schnaabel, Un dööt auck nau sau fromm de Fent, 't sind Flausen, dat he't eerlick ment.

Sau mannig gooe, fromme Lüüt, Unschüllig as 'n Engel, Bedräug sau 'n licksken Daamelstüüt[3] Van'n faaseligen Bengel; Drüm, is de Schnoopert[4] nau sau glatt, Ick trüww' em nich, ick flööt' ne wat,

Un schlaa' en Schnippken vor den Geck Un wiise em de Hacken, Un giew' em een' up't giele Beck[5], Wagt he mi antopacken; Schier' di na'n Galgen, Düükerskiind! Du Karmielksheld[6] sist[7] vuller Wiind.

Sau schall't ju falsken Jungens gaun, Wi-ji[8] us Wichter ööwen[9]; Wi willt ju in de Frieten[10] schlaun, Un mosten wi auck tööwen Up't Tiigenpart[11] bes dartig Jahr; De rechte Joost kümmt dach, vorwahr!

Un kümmt 'n eerlick Bursse dann; De us recht ment, in Ehren, Dann segg' ick faarts: Hier Joost, kumm an! Ick will de Diine weeren; Un blift he'r trüwwelk bi bestaun, Laut' wi den Paapen d'ruäwer gaun.

[1] _leesig_: gleißnerisch, einschmeichelnd.

[2] _aabel_: irre, närrisch.

[3] _licksken Daamelstüüt_: lüsterner Umherläufer.

[4] _Schnoopert_: Lecker.

[5] _up't giele Beck_: auf den gelben Schnabel.

[6] _Karmielksheld_: Buttermilchs-Held.

[7] _sist_: sitzest.

[8] _Wi-ji_: wollt ihr.

[9] _ööwen_: hintergehen, foppen.

[10] _in de Frieten_: in's Maul.

[11] _Tiigenpart_: Gegenpart.

Räutsel.

Up'n Thie[1] daar staa't twee Plauten, Up de Plauten staa't twee Staaken, Up de Staaken steht 'ne Tunne, Up de Tunnen steht 'n Trechter, Up den Trechter steht 'n Ball, An den Balle sitt 'n Müülert, Uäwer den Müülert sitt 'n Schnüütert, Uäwer den Schnüütert sitt't twee Gleppers, Uäwer de Gleppers steht 'n Wauld, Darin huuseret Junk un Ault. (Wat is ju dat?)

[1] _Thie_: Sammelplatz in den Dörfern.

»Fruwwe, ji schollen na Huuse kuomen, »Juue Mann un de is krank. »»Is he krank, »»Gatt si Dank! »»Nu na'n Dänsken 'r twee of dree.

»Fruwwe, ji schollen dach baule kuomen, »Juuen Mann will't se berichten. »»Willt se'n berichten, »»Mag he bichten. »»Hopp! na'n Dänsken 'r twee of dree.

»Fruwwe, ji schollen dach gawwe kuomen, »Juue Mann un de will stierwen. »»Will he stierwen, »»Kann ick ierwen, »»Eerst na'n Dänsken 'r twee of dree.

»Fruwwe, to, ji miötet kuomen, »Juue Mann un de is daut. »»Is he daut, »»Frett he nin Braudt. »»Juch! na'n Dänsken 'r twee of dree.

»Fruwwe, nu schiöl' ji wual kuomen, »'r is'n Frigger, de is vor ju. »»Wat segge ji, »»'n Frigger vor mi? »»Dann is vor dütmal 't Danssen vorbi.

Auwendgebät.

's Auwend's, wann'k na Bedde gaae, Legg'k mi in Mariggens Schaut; M'rigge is miin' Mooder, J'annes is miin Brooder, Jesus is miin G'leidesmann, De mi'n Weg wual wiisen kann. Waar ick ligge, gaae un staae, Sind mi veerteen Engel naae: Twee to miinen Koppe, Twee to miinen Fööten, Twee to miiner rechten Siit', Twee to miiner linken Siit' Twee de mi decket, Twee de mi wecket, Un twee de mi'n Weg na'n Hiemel wiis't. Jesus is miin Hätken, J'annes is miin Schättken, M'rigge ligt mi in'n Sinn, Met de dree schlaup' ick in. --

Nau Eene.

(kort un goot.)

Hier ligg' ick as 'ne Koh; Nu seh' uuse Herrgatt to, Dat mi nin Düüwel wat doo.

Liedertafel-Toast eines Wilden.

(1. Juli 1843.)

Summ, Summ, Summ, Brumm, Brumm, Brumm; Der Eine laut, der Andre leise; Kurz, Jeder trillert auf seine Weise. -- Schrillt doch im großen Liedersaal, Der Rohrspatz neben der Nachtigall.

~Cantores amant humores, Cantores amant sorores, Cantores bibunt~ gern Wein; Das räumt mir wohl Jedermann ein.

Mein Lehrer war auch ein Sangverwandter, Denn in unserm Dorfe war er Kanter; Er sang ein herzbrechendes Tremulant, Das war weit und breit im Lande bekannt. Der pflegt' auch mitunter zu sagen: »~Cantores~ »Wenn die bei einander sein, ~amant humores~; »Das heiße: »Wenn Eener veel sungen hat, »Dann maakt he ~vel quasi~ de Kehl' auck ens natt. »Singt Philomele doch selbst gern an Plätzen, »Wo sie jezuweilen den Schnabel kann netzen. »Und inniger lauschen den kräftigen Tönen »Des Männergesanges die lieblichen Schönen; »Denn, füllt Philomele mit Seufzern die Brust, »Stimmt Männergesang alle Herzen zur Lust. -- »Wie preis' ich doch meine treu herzliebe Käthe! »Wenn die nicht alljezuweil anstimmen thäte »Des ehren Herrn Pastors sein Leibstück mit mir: »»Zwei Ort', o Mensch, hast du vor dir«« »Und prost'te nicht mit mir ~tener-adjuvanter~, »Längst wär' ich, Gott soll mich! im Dorf' nicht mehr Kanter.« So unser Herr Kanter ... Der durstige Velten, Er tremulirt längst schon in besseren Welten. -- Doch ihr Leute singet ja, bei meiner Seele! Als säße ein Orpheus in jeglicher Kehle; Und habt heute so manchen Vers schon gesungen, und Alles ist Euch so herrlich gelungen, Daß Ihr es, weiß Gott! wohl verdienet habt, Daß Ihr auch mal tüchtig die Kehlen erlabt. --

So faßt denn recht herzhaft die schäumenden Becher Und leeret sie tapfer, als fröhliche Zecher. Es leben die Sänger und ihre Lieder! Wir hören sie hoffentlich bald einmal wieder.

~Salvete, salvete Cantores, Quicunque amate humores!~

Zu meinem Geburtstage,

von meiner Landsmännin E. H.

Willkuomen hier bi us in'n Gröönen, Willkuomen hier! met Fruww' un Kiind; Den braawen Mann den will' wi kröönen Met Bloomen, hüüt' to'm Angebind'. Haug' liewe _düsse düutske Mann_! Un Alles juuble, wat't man kann.

Erwiederunge

an miine Fründinn E. H. to eeren Gebuurtsdaage.

Ei, wat häär' ick, Diin Geburtsdag hüüte, Leewe Kiind! Wat wünske ick di dann? Junge Wichter weeret geeren Brüüte, -- Süh, drüm wünsk' ick di 'n braawen Mann; Eenen, de bi Daag' un Nacht wat kann.

Räudigel-Anspranke des Bittkers Fieseler.

Gooen Dag! Ick harr wual'n Gruuß to bestellen an den Werth un de Weerdinne un scholl Ju auck 'n fründlicken Gooen Dag entbeen van Bruut un Brüüg'm, Rudolf Dubbelhaff un Liesken Hinnerkers, un se wöören Willens tooken Dingesdaage eeren Ehrendag to haulen, un Ji mogden'n dach auck de Ehre andoon'n un sprieken eer'n Dingesdaage in'n Brüüg'm siiner Behuusunge to'r Hochtiedt to, up'n gooen Muaren-Sappen un'n goot Glas Beer un Brannewien un setten Ju hernau met de annern Gäste an'n Disk un niemen dann fürders vorleef, wat Kack un Kellermester Ju vermaaket, un iäten wual'n Stücke van'n fetten Ossen, saaen un braaen, un'n Knaup van'n langen Roggen un 'n Spliete van der breen Weggen, un drinken daar bito 'n Glas Wiin 'r veer of fiiwe, of 'n half Stiige, saviel Ju lüstet un beleewet, un maaken Ju in allen Deelen lüstig un wual to Friäe. Mogt't dann auck fallen an Saaken wat't woll, an Saaen un Braaen, an Wiine, Beer un Brannewiin, an Lucht un Füür, an Spell un Musikanten un an Bedeenunge scholl'r nin Gebreck sienen. Dat scholl nich alleine sienen den Dingesdag, sündern auck veer un twintig Stunne rund, bes'n Gooensdaage Muaren, dat sick'n Jeddereene wual besehnen kiöne na Huus to kuomen. Tiidt un Stunne wollen se'r nich bi faste setten, dat moste'n Jedder na siiner eegenen Natuur up'n Besten wieten. Man se wollen de Bidde nich geeren van Ju geweegert sien, un wann Ji't wier van doon n harren, wollen se auck denstbaar un erkenntlick wier ümme sienen.

Is de Bidde auck wat geringe un sind de Wäärde auck wual wat weenig, denket de Saake 'n Käären nach; Ji hääret je wual, wo se't geeren harren.

In den lustigen Spinnstuben, den früher so berühmten Fundgruben alter Sagen und Volkslieder, sangen die Landleute ehemals gern ein Liedchen, in dessen Strophen sich zugleich die schalkhafte Sphinx verbarg, das so anfing:

Ick satt up miinen Klössken Un luusede miin Vössken; Wo länger as ick luusede, Wo kahler dat he wöörd. (Dat was de Spinnewuocken.)

Ick satt up'n kaulen Steene Un keik mi tüsken de Beene, Ick keik van'n Hiemel to'r Eeren Un dacht', wat will dat weeren? (Dat was 'ne Henne de Egger brodde.)

u. s. w. u. s. w.

Man de gooe aule Tiidt der Eenfalt in Waart un Sitte liggt al'n Stiige Hahnentrette achter us.

Hüütiges Daages häärt me dergliiken leider nich viel mehr, dann upstunds miötet et enkel[1] nigge aabele Lyrendregger Stückskes, gedruckt in diesem Jahre, »Schöne grüne Jungfernkränze;« »Jägersmänner;« »Deutsche Vaterländer;« »Weine, weine, weine nur nicht« un dergliiken sien un uäwer söcke Lifflafferiggen weeret alle de schäunen aulen Leeder as:

»Miin Mann woll es riien un harr nin Pierd;« »Bliine Joost de harr' ne Deeren;« »Ick was de Junfer Eegensinn;« »Fruwwe, ji schollen na Huuse kuomen;« »'T rees'den dree Junkers wual uäwer den Rhiin«

u. s. w. u. s. w. heel verleert un vergieten.

_'T is de Welt!_ Wel kann't twingen. _Sau de Wiise, sau de Sank._

_Ann're Heerens settet annere Suulen_ un nierens geht't wunnerlicker to, as in der Welt, plegt me wual to seggen, dann de is rund un mot sick dreggen un wi alltohaupe miie. Man hüütiges Daages kümmt'r alldach baule allstoviel Nigges up't Tapeet, dat sick meestig alle up _~ismus~_ und _~tismus~_ endiget, waar se sick un annre Lüüe met elendiget un in der Meenunge staaet, dat se'r de längest verliienen[2] bietern Tiien met wier haalen kiönen. Unnerdessen kann't wual nin Minske läugnen un wööre he auck nau sau bliind un all' den Wirrwarr fiind, dat't'r all'nhand up Stiien dann dach aparte wat ruuserig hier geht un dat't düür un düür, van Ende bes to'r Wende sau'n wirrsk Unner-Männtken-buawen-Spell is, dat'r baule nin Minske mehr wiis uut weeren kann, waar se'r an'tleste na wual met na to willt.

»_Waar de Tuun 'ne laage[3] Stiie heft, stiiget de Schwiine 'r uäwer._« -- »_Waar 'ne Kloppe[A] in'n Huuse is, daar sitt de Düüwel up'n Schattsteene_;« un »_Wo hilliger de Tiidt, wo gluursker de Düüwel_,« siäen de Aulen un mogten'r vorwahr auck wual Recht anne hebben.

_De Welt is nu eenmal vuller Haaken un Öösen._ -- Unverdrag, Tiänegniiperigge, Zank un Niidt un Striit find't me upstunds leider Gattes in allen Ständen un in allen Dingen; Verspackungen[4] sawual up'n Diälen, as up'n Hiilen un in'n häugesten Hahnenholte un Unfriäe in allen Hööken, daar me ichtens de Augen hendregget, un wat will't na wual alle giewen, ehr sick all' de verwoorenen Kraumstickeriggen wier glatt bi eene trecket!

Dat Spell liggt leider nu eenmal sau in der Natuur un is alle Creatuuren gemeen; man wann sick to'm Bispell 'n Paar inbellske, rohmsüchtige Hahnens, 'n Paar schalüünske[5] Kröpperaarende, of'n Paar misgünnige Rüüens, de sick de besten Knuacken een vor't annere geeren wegschnappen mogten, lange noog an e gneeset un beknurret un sick eerst man 'n Paarmal schamper[6] bieten hewwet, weeret se achternau insgemeen de dickesten Fründe un deelet sick al geeren eerlick in de Büüte. --