Plattdeutsche Briefe, Erzählungen und Gedichte mit besonderer Rücksicht auf Sprichwörter und eigenthümliche Redensarten des Landvolks in Westphalen

Part 12

Chapter 123,559 wordsPublic domain

Dat is di'n Unglücke, dachte he, _wo du di daar uutfiilen wult, daar weest du na nine Mowwen antosetten_, de Schliäge de du nu krigst, hest du wual eeget[69] un most se di gefallen lauten un träusten di met'n Vosse, de siä: dat is je man'n Uäwergank, as se em dat Fell uäwer de Ahren tröcken; Schliäge bist'e aparte al noog gewuohnt un du weest nagraae auck wual, dat me de nich länger 'n follt, as se kellet[70].

Den Dook met'n Salte harr' Jan-Hinnerk in't Knauplack buunen, man he harr den Knüppen nich faste noog to e trocken un süh daar, unnerwieges gönk he läs un dat Salt lag met ens in'n Drecke. He raakede't sau bedierwe wier up as he man konn, man et was alldach up wat Stiien schieterig wooren. Wat dööt'n dat, dachte he, dat krigst'e wual sachte wier reggen. Wann du inkümmst, schmist du't in'n Emmer vull Waater un waskest den Dreck'r af, dann is't wier jüst sau goot as't wiesen is un nin Minske schall'r wat af mierken.

Unnerwieges begiignede em'n Mann to Pierde, met'n grauten Rüüen, den fröög Jan Hinnerk: Is de Rüüe Juue, Heere?.. Nei, siä de Mann, ick bin den Rüüen siin Heere, un -- daar reit he hen. Dat geföllt den Jungen un he dachte bi sick, dat is di 'n nett Vertellsel vor den Aulen.

As Jan Hinnerk nu wier in de Kösterigge kwam, fröög en de Köster: hest du de Sparges verkäft? Jau, seggt he, de Hälfte vor fiif Grössen, as Ji se mi in e settet hebbt't; de ann're Halfscheed un nau daarto de dikken Ende hebb'k wier met e bracht, de wollen de dummen Lüüe nich hebben. As de Köster dat häärde un sag, konn he siin Lachen nich lauten; he verbeit siin'n Verdreet, dann he höölt gooe Fründskup met'n aulen Michel un moste den Jungen auck na wual sau wat to liien hebben, dann he harr' em allmangsens 'n sülbacken'n Stuuten[71] miebracht, as he na na'r Schoole gönk; man heel konn de Köster sick dach nich bewältigen un lüünskede[72] em bedierwe to: Wat de Denste nich kennet, dat baatet[73] den Heeren nich. Du schast alldach bedanket sien, man to'n neigsten mot'k di wual 'ne Wechte met doonen, dat se di nich wier wat ööwen kiönet[74].

As he nu na Huus kwam, fröög de Aulske, wo is-'t di gaunen? Met'n Köster siine Sparges al goot, siä Jan-Hinnerk man met Juue Egger woll't mi nich glücken. Se wollen Alle man vor sess Penninge wecke hebben, un wann'k eer dann veere totellt harr' un dat füfde deelen woll, lööp't mi jümmer langs de Finger n daal un ick moste de liigen Döppe behaulen, dann de Wiiwer wollen alle man heele Egger hebben un de konn'k eer dach nich doonen; deswiegen hebb'k se wier met e bracht un de liigen Döppe'r bi. Met de Battern is't mi nau leiger gaunen; de harr'k in'n Werthshuuse up'n Disk e settet, dat'r mi nin Rüüe of Katte bi gaunen scholl, man as'k se wier upniemen woll, was de Batter heidi. Ick fröög den Werth, waar se bliewen wööre, man de siä mi, de Disk dat wööre nin Disk, man wual'n glöönigen Uawen. Dat is'r sieker wier eene van de niggemoodsken Tenten daar't de Stadtlüüe alltiidt met to doonen hebb't un waar se de Buuren anteerste sau geeren wat met ööwet, de söcke Saaken nau nich n kennet. De Stadtlüüe spiitet allmangsens, de Buur sii'n Schelm van Natuur, man de Liörke sind verentig na vull nietsker up Schelmstücke un hebb't se duwwelt dicke in'r Nacken; elkeene mag'r sick wual vor waaren, dat bin'k van Daage wiis e wooren.

Man waar hest du dat Salt, dat du miebringen schollest, fröög de Aulske wiider. Dat harr'k in't Knauplack buunen, siä de Junge, man de Knüppe reit mi uut un baats[75] lag't in'r Waagentruaen[76]. Ick nam't sau bedierwe wier up as'k man konn', man't was alldach aart[77] schieterig wooren, deswiegen dää'k't in'n Emmer vull Waater un woll't wier reggen spöölen; man as'k't'r wier uutfisken woll, was't alle to haupe schmolten. Ick rieke de Schaae sii sau graut nich, dann wann Ji süß 'ne Gäpsen vull[78] dräuge Salt in'n Pott schmieten, kiöne Ji'r je nu man 'n Schleef[79] vull Saltwaater in doonen, dat möste na miinen Gissen[80] up eene uut kuomen.

Un de Traun? Du Daamelsteert?.. Moor ick kann'r nich to doonen; as'k uut'r Stadt gönk, woll'k wieten, af se mi auck bedruagen harren; ick nam de Pullen bi'r Fissen tüsken de Tiäne, dann ick moste de Füüste frii hebben, packede in de Tasken un kreig't Geld'r uut, un tellde't in'n Gaunen uäwer. Dau sprünk mi met ens sa'n Jackhals van'n Jungen in'n Weg un siä: Lütke Mann, lautet juue Pullen nich fallen! Nei, siä'k, un kladaats lag se up'n Steenen un was in duusend Stücken. Vergiewet't mi, se was je dach al bosten, ick will'r mi bett vor waaren un se to'n neigsten leewer in de Tasken stieken, wann se auck nau sau schlepperig sien scholl.

De Aulske fönk an to gnuötern un to gnurren un et was den Jungen siin Glücke, dat de Aule'r to kwam. Tüs! tüs![81] siä he, un daarmet stoppede he der Aulsken dat leige Muul; dann he woll leewer wat Nigges wieten un fröög den Jungen, af he süss Nicks to vertellen harre. Jau wisse, siä de Junge. Wat't in der Stadt vor klooke Lüüe gift, dat scholl aparte nin Minske gläuwen. Lustert es up! Mi begiignede en Mann to Pierde, met'n unwiis grauten Rüüen; de äusige Schinnertiewe kräup mi tüsken'n Schuaken düür, dat ick baule lankstriekes up de Schnuuten fallen wööre. Ick fröög den Mann: Is de Rüüe Juue, Heere?.. Nei, siä he, ick bin den Rüüen siin Heere.

Wann du anners Nicks n weest, siä de Aule, daar harr'k di nich ümme na'r Stadt to schicken bruuket, dann harrest du mi man fraugen konnt, sau klook harr'k di auck bescheedt. Dat woll'k wual es häären, siä de Junge; _wann't Kiind kasselt[82][C] is, will'r Jedereene wual Vadder[83] to staunen_.

De Aule schmeit sick in de Bost as'n Wiiehopp[84], un siä: Daar ginten geht uuse Iisel; un fraug mi es, Jan-Hinnerk.

De Junge fröög: Is de Iisel Juue, Vaar?.. Nei, siä de Aule; ick bin den Iisel siin Vaar. --

De Junge besünn sick en Präusken, man antleste duchte em dach, dat luude[85] nich un moste'r wual wier in[86]. Wann Ji den Iisel siin Vaar wöören, dann wööre de Iisel je wual miin Broor? siä he. -- Dat moste de Aule wual begriipen, dann he schleik schliipsteertens achter uut.

Man de Aulske, de den Praut met an e lustert[87] harr, siä: Iisels sind Iisels un bliiwet Iisels, se hebben _veer_ Beene of twee, un wann auck uuse Griise diin Brooer nich n is, konnest du alldach siin Broor wual sien, dann du bist jüst nich'n Haar klööker as de.

[1] _de tüsken 'n .................. graut wooren was_: der noch nicht von Hause gewesen war; sich noch nicht umgesehen hatte.

[2] _de Bawwe_: der Vater.

[3] _Galpern_: Plagen, Wehklagen.

[4] _bekrutt_: traurig, betrübt.

[5] _Schlaage_: Etwas zusammengeschlagenes, wie z. B. eine Butter wie die Bauern sie zu Markte bringen.

[6] _dann in der Stadt ................ an beeden Böörden_: denn in der Stadt giebt's immer viel.

[7] _Oeweldaar_: Einer der sich hänseln läßt.

[8] _verblüffen_: irre machen.

[9] _nütte_: sehr.

[10] _Twiigkuarw_: ein feiner Korb von Weidenzweigen.

[11] _eene Stiige_: zwanzig Stück.

[12] _tüsken de Schiiwen raaget_: zwischen die Flachsschuppen sorgfältig verpackt.

[13] _n biilings gaun_: entlang gehen.

[14] _wel_: statt wer.

[15] Ein Schilling, oder 12 Pfennige.

[16] _En Oortsdaaler_: -- von Ort oder ein Viertel -- ¼ Thaler. _'n halwen Oortsdaler_: -- ⅛ Thaler oder 3 Ggr.

[17] _belämmern un bemüülen_: anführen.

[18] _Dwaus_: Tölpel.

[19] _Bieker_: Becher.

[20] _uutguölen_: ausfallen.

[21] _Anrichte_: Küchenschrank.

[22] _Fisse_: der dickere Faden, womit das gesponnene Garn in Binde abgetheilt und zusammengehalten wird.

[23] _waaren_: hüten.

[24] _fuul_: schmutzig.

[25] _toschleppet_: zugeschmutzt.

[26] _en Praus_: eine Weile.

[27] _Nestepuck_: Nestling; das jüngste Kind.

[28] _up'r Huukenacken_: auf dem Rücken.

[29] _mutts_: plötzlich.

[30] _Verwank winnen_: Zeit, Gelegenheit gewinnen.

[31] _Houk_, (nicht Huuk): Ecke.

[32] _Schatthuasen_: Strümpfe ohne Füßlinge.

[33] _Landströöfeln_: sind kurze leinene Gamaschen.

[34] _Ellebutt_: Iltis.

[35] _Schrautdüüre_: Seitenthür.

[36] _jeewe_: einigermaaßen.

[37] _Grummeltaaren_: aufsteigendes dickes Gewittergewölk.

[38] _'n Lütk letten_: ein Wenig warten.

[39] _met'n Schnappe_: sofort, augenblicklich.

[40] _liä_: legte, von _leggen_: legen.

[41] _Pingelpott_: Küchen-Mörser, Glocke.

[42] _Paltrock_: Mantel-Oberrock.

[43] _Behr_: Eber.

[44] _de Schuaken_: die Schenkel.

[45] _ganfeln_: trachten, sich bemühen.

[46] _dat schall wual striiken_: das wird wohl gut gehen.

[47] _bedaart_: bethört, geirrt.

[48] _aabel_: wunderlich, albern.

[49] _Beschüüte_: Biscuit, Zwieback.

[50] _Rüggenscheeter_: Bäcker.

[51] _upmuntern_: munter werden, erwachen.

[52] _beliikteekenen_: nachweisen, erklären.

[53] _spiiten_: verdrießen, ärgern.

[54] _Schlart_: Fetzen.

[55] _eer_: ihnen.

[56] _allebatt_: jedesmal.

[57] _Booe_: Bude, Kramladen.

[58] _gawwe_: geschwinde.

[59] _en Verrel in siewen_: ist ¼ nach 6.

[60] _freesen_: fürchten.

[61] _rückeesen_: auf einer Stelle sitzend hin und her rücken.

[62] _p'rfass_: ~par force.~

[63] _Batzen_: Lenden, Hintertheil.

[64] _daal_: nieder.

[65] _biister_: ist ein bloßes Vergrößerungswort. _Nich to biister geeren_: nicht gar zu gern.

[66] _Beitel_: Meißel.

[67] _Verschiel_: Irrung.

[68] _Bieten_: Bissen, Stücke.

[69] _eeget_: verschuldet, verdient.

[70] _kellen_: schmerzen.

[71] _sülbacken Stuuten_, oder _Braud_: selbst gebackenes Weiß- oder Schwarzbrod.

[72] _lüünsken_: launen.

[73] _baaten_: nützen, Vortheil bringen.

[74] _ööwen_: foppen.

[75] _baats_: sofort.

[76] _Waagentruae_: Wagengleise.

[77] _aart_: etwas.

[78] _ene Gäpsen vull_: eine hohle Hand voll.

[79] _Schleef_: großer hölzerner Löffel.

[80] _gissen_: dafür halten.

[81] _Tüs, Tüs_: halt! Stille! laß ab!

[82] _kasseln_: taufen.

[83] _Vadder_: Gevatter.

[84] _Wiiehopp_: Wiedehopf.

[85] _luuen_: lauten. _Dat luut nich_: das lautet nicht gut.

[86] _dat mot'r wier in_: das muß zurückgenommen werden.

[87] _anlustern_: anhören.

[A] Die Küster auf dem Lande sind gemeiniglich zugleich Schullehrer und solche werden hie und da Herr Präceptor -- contrahirt: Hepzepter -- genannt.

[B] _w'er wier_: wieder da; ist eigentlich ein Pleonasmus; solche kommen öfter vor: z. B. _de De_: derjenige; _'t is de De_: es ist Derjenige.

[C] »_kasseln_,« kömmt her von _Kasse_: Kerze; weil die Taufe im Alterthume bei Lichtern geschah. So heißt auch der Frühgottesdienst am Christfeste: _Kassuchte_, oder Kerzen-Uchte[D].

[D] Uchte heißt die Morgenfrühe, oder der Tag in seiner Geburt; von: _üchten_, gebären.

Anrede

an den

=norddeutschen Mäßigkeitsapostel, Caplan Matthias Seling zu Osnabrück=, an seinem Namenstage den 24sten Februar 1842. bei Überreichung des nachstehenden Gedichts.

Herr Caplaun! Se hebb't mi düsser Daage sau'n elennige wualfeil[1] Gesankbook toschicket, daar sau viele schäune Leeder inne staaet up hauge un platt (man de plattdüütsken sind aparte de besten) de hebb't Se wisse alle sülwenst maaket. Ick woll'r wual wat ümme schüllig sienen, dat'k dat auck verstönne un dat'k't auck man sau uut'r Mowwen schüdden konne. De Versoek is't Naaste[2]; plieg'k wual to seggen, un dau gönk ick simmeleeren un studeeren un hewwe daar auck sau'n paar Riige tohaupe stüsselt[3], de awerst wual nich to biister viele bedüüen willt. Ick woll Se wual versööken[4], dat Se se ens uäwerlöösen un mi dann uprichtig siäen, wat Se'r van meenet un wann't Se nich allsto leige[5] sien scholl, dann woll de Heer Bookbiiner Lellmann Se auck wual fründlick begiären, den Versk in düssen bunten Klapp[6] to doonen un bi de annern schäunen Saaken to'm Andenken daaltoleggen.

Man wo Se saunen Haup Leeder vor sau wenig Geld maaken un wegdoonen kiönet, dat kann ick aparte nich begriipen; dat ganze Book kostet wisse nich es 'n Oortsdaaler[7] un'r sind dach wual hunnert fiif un siewentig enkel[8] schäune Leeder inne. Wann me sick to'r Kierm'sse man es sau'n enkelt[9] Leed van'n Marketschregger[10] of'n Lyrendregger kaupen will, dat kann me siin Liewe unner'n Mattier nich e kriigen un dann is't nau na nicks as eesk[11] dumm Tüüg. Hebb't Se nau wat van de Bööker liggen, dann woll'k se wual bi düsser Geliegenheet rekummedeeren, dat se nich allsto rööterig[12] wöören; dann'r is sieker nau wual een of anner Fründ hier, de se auck wual geeren neime un siine Kinner singen leerde.

Ick hebbe daar auck sau'n half Stiige junge Lüüe met'e bracht, de sick beröömet, dat se Allens singen kiönen, 't sii Hauge of Platt.

Daar fällt mi'n Dööntken bi in, dat ick vor'n Stiige Jahren faaken vertellen häärt hebbe un dat'k, met Verläuwe, abslut eerst to'm Besten giiwen mot.

Et sind je wual al'n Stiige Jahr verlieen[13], dat'r wisse auck sau'n verdüüwelt Fruuminske up'n Tuage[14] was, dat vor Geld in allen Spraucken singen konn, up fransk, türk'sk, poolsk un wat alle mehr. Me scholl vorwahr nich gläuwen, dat söckes wat müügelick wööre up 'r Welt, wann se 't Eene nich vor Wahrheet vertellt harren; man 't steht wisse auck drücket un wat'r drücket is mot dann dach wual wahr sien. Tööf es[15], wau hedde dat Minskenkiind dach gliiks? Mudamme Ka.. Ka.. Katte ... jau, jau, Kattelhahne, »Mudamme Kattelhahne,« nich wahr?..

Dat Wiif kloppede alle Büske un Braaken af un löt't sick mächtige düür betaalen. Man düütsk mot't aparte dach wual sau recht nich e konnt hebben, dann se vertellden datomaulen en putzig Dööntken, war ick dat uut schluute.

Dat Wiif was auck na Göttingen gaunen, dat het, et was'r in'r Kutsken henföhrt, un de Studenten, weet me wual, sittet jümmeran aller Nücke vull, un heb't ju dat Fruuminske es nütte up'n Tant follt, af 't auck wual düütsk verstönne. Se heb't sau'n eesk Leed, dat fänkt an: »Gooe Nacht, gooe Nacht, Junfer Anne Dorothee etc.« un dann kümmt 'r 'n Huupen unnüüsel Tüüg inne vor. Nu luurden se dat Fruusminske een's Auwends up, as 't jüst tüsken de Piöle kruapen was, un föngen up 'r Strauten unner'n Kaamerfenster sau unwiis an to kerjöölen, dat 't Wiif bii'n besten Willen nich in'n Bedde duuren konn. -- Dat 't Fruusvolk alltohaupe niesgierig is, weet Jedereene. Et stönd up, un sprünk na der Fensterlucht un woll ens sehn, wat 'r vor 'n Austermaul[16] sii; Dau mierkede 't eerst, dat 't em sülwenst geelen scholl; dann se rööpen alle wisseweg: Vivat Mudamme Kattelhahne! Vivat Mudamme Kattelhahne! un dau föngen se dat eeske, fuule[17] Leed an to singen, dat allerdingsens up 'ne schäune Wiise[18] geht. As nu de fuulste Stiie kwam, dau wöören se ganz blieken dull un bölkeden asse Ossen; man dat geföllt den aabeln Wiiwe sau diiger[19] goot, dat 't sick up fransk ganz elendige niederträchtig[20] un fründlick bedankede.

Ick hebb 't auck wual wüßt, wat 't segt heft, man ick mot mi 'r eerst wier up besinnen, dann 't Franske vergit sick met'n Ümmesehns un mundet eene nich allstobiister[21], wann me 't nich af un an bedrift, daar me hüütiges Daages sau baule nine Geliegenheet mehr to find't; up Düütsk was 't ungefähr to seggen: Miine Heerens, Ji erwiiset mi graute Ehre, ick bedanke mi auck duusentmal vor de schäunen Kumpelmente; de fiine Liewensaart der Göttinger Studenten weere ick miin Daage nich vergieten.

Miine Studenten hebbt 'r eersten al 'n Käären quinkeleert, man ick konn 'r sau recht nin'n Verstand in e kriigen, dann de Eene sünk hott un de An're haae. Dat heetet se wisse veerstimmig. De 'r bi mi stönnen, menden et harr' alldach[22] sau leige nau nich e luuet. Wat ducht Se, Heer Caplaun, wann wi se es 'n bieten up 'n Tant folden, af se up düssen Versk auck wual 'ne Wiise wüßten?

Un nu woll'k wual fründlicke bidden, dat de weerde Sellskup 'n Käären Gemack hööle un de Ahren es recht fiin spitzede, dann miine Sängers hebb't mi gistern luawet, dat se van Daage eer Allerbeste doonen willen.

Hallo Burssens, kuomt es vor'n Dag! man gröölet mi nich allsto unwiise, dann Ji sehet wual, dat hier wat fiine Ahren sind; wann Ji Juue Saaken goot maaket, dann schiöl' Ji auck herneigest 'n farssen Drunk uut den niggen Kroose[23] doonen, daar dat Spinnrädken buawen uppe steht.

Am Naamensdaage des Heern Caplauns =Matthias Seling= to Ossenbrügge, den 24. Februar 1842.

Bei'm Feste, das die Liebe Dir bereitet, Soll zwar das ernste Wort vorherrschend sein; Doch schleicht sich auch vielleicht ein Scherz mit ein, So werd' er nur nicht mißgedeutet.

De Mann gefällt mi ganz in siiner Aart, Wer em man folgen will, is goot verwahrt.

~_N. N._~

Seh't hier den Mann, den Baas in Allen! Een dönnernd Vivat müüg' em schallen,. De us belehrt, beräth, un singet, Un Riimsels maaket, de goot klinget.

He sitt ganz vull van lust'gen Schnurren, Up'n Handwierksfest' lööt he se turren All'wisseweg uut siiner Mowwen, As he met Gunst den Aarm droft' klowwen[24].

Wer süht dann nich uut siinen Nücken De Lehr' un Wiisheet faarts düürblicken? Dat he't sau inkleed laut't man gaunen: Jedweddereene kann't verstaunen. --

Heft viel nau in'n Sack behaulen, De sind tofruaren bi den kaulen Decemberwier; man sau to seggen, Schiöl't se all'nhand auck wual updeggen.

In'n Winter, wann et früst un schniit, Geht he nich geeren alltowiit; Dann maakt he Leeder, platt un hauge, To Stüür un Wiir der Brannwiensplauge.

Un Auwends mag he dann sau geeren En Stündken offern, un belehren De Lüüe uäwer de Geschichten Der Mässigkeit, un eere Plichten.

Man wann wi Suomers gah't landdaagen[25], Na Aeuse, Wieksborg[26], Darum, Hagen, Is Seling alltiidt an der Spitze, Trotz Riegen, Wiind un Sünnenhitze;

Un löpt den ganzen Weg to Foote, Un küürt, und singt, dat em de Stroote[27] Tolest ganz heeser werd. Ick meene, De Minske heft Quecksülwerbeene.

Ick hebb't, dat segg' ick aune Praulen, Al met Man'cheenen uut e haulen; Man met den Heeren is't to schwiie[28], Strickt he voran, kann Nümmes miie.

Un seh' wi'n up den Spinnefesten Umzingelt van den lütken Gästen, De Wedde spinn't, un fröhlick singet, Un em de vullen Spoolen bringet;

Wahrhaftig, et is to bewünnern, Wat he dann nüüdlick met den Kinnern To Wierke geht... Jau sunder Traunen Kann Nümmens van den Festen gaunen.

Dann geht 't em recht na der Fissen, Dann dregget he de schwarten Müssen, Wual duusentmal ... O leewen Lüüe! Kuomt, seht -- un bringt 'ne Baate[29] miie. -- -- --

In Summa, he is unverdreetlick To allen Gooen; unermöödlick Richt't Alles he in't Wierk, wat fligget[30] Un siinen Neigsten deent un digget[31].

=Vivat!= Et liewen de Trabanten Des grauten Mässigkeitsgesandten; Daarto gehäärt, dat segg' ick ju, Vor Allen =Caplaun Matthew=.[A]

He heft veel Gooes daun siin Liewen, D'rüm werd em Gatt de Kroone giewen; Dach bidde wi den leewen Heeren, He laut'n hier nau lange geweeren.

[1] _elennige wualfeil_: überaus wohlfeil.

[2] _'t Naaste_: das Nächste.

[3] _tohaupe stüsselt_: zusammen gestoppelt.

[4] _versööken_: ersuchen.

[5] _leige_: geringe.

[6] _Klapp_: Umschlag.

[7] _'n Oortdaaler_: ¼ Thaler.

[8] _enkel_: lauter, blos.

[9] _enkelt_: einzelnes.

[10] _Marketschregger_: Bänkelsänger.

[11] _eesk_: häßlich.

[12] _rööterig_: rußig.

[13] _verlieen_: vergangen.

[14] _up'n Tuage_: auf der Reise.

[15] _Tööf es_: warte nur, Geduld.

[16] _Austermaul_: Lärm.

[17] _fuule_: schmutzige.

[18] _Wiise_: Melodie.

[19] _diiger_: überaus.

[20] _elennige niederträchtig_: überaus herablassend.

[21] _nich allstobiister_: nicht sonderlich.

[22] _alldach_: dennoch.

[23] _Kroose_: Kruge.

[24] _klowwen_: kratzen, reiben.

[25] _landdaagen gaun_: lustwandeln

[26] _Wieksborg_: Wittekindsburg.

[27] _Stroote_: Kehle.

[28] _to schwiie_: zu arg.

[29] _Baate_: Gabe.

[30] _fligget_: nützt.

[31] _digget_: gedeiht.

[A] sprich Mätt'ju.

Schneidria.

Ick fröög düsser Daage es 'n aulen Buuren Schniider, de met siine Gesellens bi'n Megger to ... up'n Diske satt, daar se auck Tüüg na'r jetzigen niggesten Moode neggeden, af he na wual 'n echten ehrdaagsken Buuren Sönndaagesrock toschniieen kiöne: Dat schall wual wahr sienen, siä he, dann 'k bin al mannig Jahr bi der Nauteln wiesen, as Ji mi an der griisen Platten wual ansehnen kiönet; dat was na'n kleidsam Stücke Aarbeit, daar me Kunst un Simmelatione to ansetten moste un'r siin Liewe lank Frööde anne harr, wann me se'r 's Sönndaages met na'r Kierken gaunen sag un se'r'n statiösen dreetimpeden Hoot bi uppe harren; un ick will man seggen, dau sag de Buur nau na Wat uut, dat'r miiner Meenunge nau, 'n hüütig Kawelier nich anne denken kann. Man bi eerer jetzigen Dragt scholl me vorwahr baule nich recht mehr wieten, af se Stadtheerens af Buuren sind, wann de Küürerigge se nich verrööe. Ick fröög de Gesellens, af se 't sick auck wual getrüwweden? man de menden van je-nei; dann se kinneden de aulen Drägte nich mehr un't si vor eere Professione auck wual sau leige nich, dat söcke Röcke, de'r wual 'n paar Minskenliewedaage uuthaulen konnt hebben, un wat'r süß an to häärt harr, uut'r Welt si, dann nu konn'r dach 'n ganz Regiment Schniiders bestaunen, waar't süß wual Een' of Twee harren doonen konnt. Uuse Herrgatt mogt 'r dach'n Insehn to hebben, dat de aulen Mooden nich wier vor'n Dag kweimen, dat woll'n bedrööwet Hartegelag[1] vor de aarmen Schniiders afgiewen. Man ick mende, 't konne sick dach auck wual gebüüren; dann de hüütigen bequeimen Jassen, de se Pallitots heetet, säugen, wann he recht maaket siien, al baule nett[2] wier sau uut un 'r häärde wual wiiders Nicks to, as 'n dreetimpeden Hoot, un mansiesterne korte Bücksens, dann si de Putze[3] faarts ree. 'n Jeddereene mot't sick hüütiges Daages gefallen lauten, dat bi den vielen Niggen auck vull van den gooen aulen Trante wier upkümmt, waarümme schollen'r de Schniiders jüst alleine uäwerscheeten?

't is allbekannt, dat de Schniiders alltiidt geeren wat voraf hebben willt. Dat heft na miiner Meenunge siinen Grund daarinne, dat se, aparte up'n Duärpern in haugen Ansehn staaet, sawual bi'n Buuren as bi de Kauplüüe; dann de Buur leggt sick nin Stücke Tüüges to, of he nimmt'n to Raae un de Kaupmann to'r Baate, un deswiegen haulet se 'ne alle Beede geeren to Fründe, un bi de Dansseriggen mot de Schniider allebatt de Eerste sien, dann he mot vordanssen. Se rieket sick auck met to de Künstlers un dat sind se auck, dann wann se nine Schelme sind, kiönet se uut fiif Iälen Laaken[4] wual'n Paar Handsken maaken un dann blift'r nau na wual 'n rieken'n Schniiderfliicken uäwer. --

Nu, ick mag't wual liien, wann'n geleerd Minske, Jedder in siiner Aart, wat up sick hält un sick tämmt[5] sau goot he kann, waar't sick ichtens met Schicke anbringen lätt; man hen un wier verstiiget se sick auck wual es, as't de De, daar ick van vertellen will, auck dää.