Part 22

Vlämisch und holländisch. Mir liegen zwei Texte vor: beide weichen von einander sehr ab und sind noch überdem sehr verdorben; beide sind ferner zu vielen Strophen ausgesponnen, wodurch das Ganze nur verloren hat. Den vlämischen Text gibt van Duyse mit Weglassung mehrerer Strophen, aber doch noch in 15, aus der Sammlung des Genter Volksbuchdruckers van Pamele in "De Eendragt" 1852. Nr. 23. und bemerkt: "'t Is waer, 't aerdig beestje is deerlyk in den van Pamelschen druk gehavend, maer 't schynt ons geen hexenwerk om 't wat beter op zyne pooten te stellen," was er jedoch nicht gethan hat. Den holl. Text fand ich in: De vrolijke Jonkman, Te Amst. bij de Erve H. Rijnders, 17 Strophen. Ich habe versucht, aus beiden Texten das Lied herzustellen u. zwar in seiner Einfachheit, die es wahrscheinlich ursprünglich hatte.

Es verdankt jenen Zeiten seine Entstehung, als noch Hetz- u. Treibjagden u. die Falknerei zu den Lieblingsvergnügungen der Fürsten und des Adels gehörten. Wahrscheinlich wurde es noch in späterer Zeit zur Belustigung der Weidgenossen, wenn sie eben nach Vollendung der Jagd beim Schmause saßen, gesprochen oder gesungen. Daher denn auch im Holländischen am Schlusse das Jägerlatein.

Die deutschen Texte stimmen hin und wieder so merkwürdig überein, dass man eine ursprünglich gemeinsame Quelle annehmen sollte. Vgl. den schlesischen Text Deutsches Museum 1852. II. S. 169, dann den mitteldeutschen bei Erk, Liederhort Nr. 57c., den schwäbischen daselbst Nr. 57d. und den rheinischen bei Kretzschmer 2. Th. Nr. 288. Z. B.

Ich armer Has im weiten Feld, Wie wird mir doch so grausam nachgestellt! Bei Tag und bei Nachten, Da thut man nach mir trachten, Man tracht mir nach dem Leben mein: Wie bin ich doch ein armes Häselein! Was bin ich für ein kleines Waldthier! Was mach' ich denn für einen Schaden allhier? An einem kleinen Blättichen Da thu' ich mich ersättigen. Ich halte mich auf in meinem Revier Und trinke das Wasser für mein Pläsir. Und kriegen mich dann die Hunde zu sehn, Muss ich ein Gänglein mit ihnen gehn; Durch hohe Berg' und tiefe Thal Da jagt man Marten [12] überall, ff. Ich lauf den Berg hinauf geschwind, Vorbei als wie der Wind. Doch jenseits in dem Grunde Erwischen mich die Hunde. ff. Und greift mich endlich dann das Wind, Der Jäger mich an seinen Sattel bindt. ff. Und haben die Herren ein hohes Fest, Da heben sie mich auf bis zu allerletzt. Bei allen Tractamenten Da thun sie mich verwenden. Auf mich trinken sie den rheinischen Wein: Wie bin ich ein so delicates Häselein!

¶ Nr. 164.

ZAMENSPRAAK TUSSCHEN EEN PRIESTER EN KOSTER EN ANDERE ZINGENDE PERSOONEN.

Op de stemme als 't begint.

1.

Priester. Waar bistou, Lambert mijn knecht?

Koster. Hier ben ik, heer, uw getrouwe knecht

Priester. Gaat in 't westen, gaat in 't zuiden: wat brengen ons de kerkeluiden?

Koster. De kerkeluiden hebben ons welle bedocht, zij hebben ons penningje gebrocht.

Alle zingen. Een belletje klincklancklorum. ora pro nobis! morgen eten wij stokvis, overmorgen labberdaan, zondag zullen wij te gast gaan,

2.

Priester. Waar bistou, Lambert mijn knecht?

Koster. Hier ben ik, heer, uw getrouwe knecht.

Priester. Gaat in 't westen, gaat in 't zuiden: wat brengen ons de kerkeluiden?

Koster. De kerkeluiden hebben ons welle bedocht, zij hebben ons een hoentje gebrocht.

Priester. Een hoentje kaacketorum.

Alle zingen. Een belletje klincklancklorum. Enz.

3.

Priester. Waar bistou, Lambert mijn knecht?

Koster. Hier ben ik, heer, uw getrouwe knecht.

Priester. Gaat in 't westen, gaat in 't zuiden: wat brengen ons de kerkeluiden?

Koster. De kerkeluiden hebben ons welle bedocht, zij hebben ons een eentje gebrocht.

Priester. Een eentje queckorum, een hoentje kaacketorum.

Alle zingen. Een belletje klincklancklorum. Enz.

4.

Priester. Waar bistou, Lambert mijn knecht?

Koster. Hier ben ik, heer, uw getrouwe knecht.

Priester. Gaat in 't westen, gaat in 't zuiden: wat brengen ons de kerkeluiden?

Koster. De kerkeluiden hebben ons welle bedocht, zij hebben ons een gans gebrocht.

Priester. Een gans een quans, een eentje queckorum, een hoentje kaacketorum.

Alle zingen. Een belletje klincklancklorum. Enz.

5.

Priester. Waar bistou, Lambert mijn knecht?

Koster. Hier ben ik, heer, uw getrouwe knecht.

Priester. Gaat in 't westen, gaat in 't zuiden: wat brengen ons de kerkeluiden?

Koster. De kerkeluiden hebben ons welle bedocht, zij hebben ons een zwijn gebrocht.

Priester. Een zwijn een quijn, een gans een quans, een eentje queckorum, een hoentje kaacketorum.

Alle zingen. Een belletje klincklancklorum. Enz.

6.

Priester. Waar bistou, Lambert mijn knecht?

Koster. Hier ben ik, heer, uw getrouwe knecht.

Priester. Gaat in 't westen, gaat in 't zuiden: wat brengen ons de kerkeluiden?

Koster. De kerkeluiden hebben ons welle bedocht, zij hebben ons een schaap gebrocht.

Priester. Een schaap een quaap, een zwijn een quijn, een gans een quans, een eentje queckorum, een hoentje kaacketorum.

Alle zingen. Een belletje klincklancklorum. Enz.

7.

Priester. Waar bistou, Lambert mijn knecht?

Koster. Hier ben ik, heer, uw getrouwe knecht.

Priester. Gaat in 't westen, gaat in t' zuiden: wat brengen ons de kerkeluiden?

Koster. De kerkeluiden hebben ons welle bedocht, zij hebben ons een kalf gebrocht.

Priester. Een kalf, vreet half! een schaap een quaap, een zwijn een quijn, een gans een quans, een eentje queckorum, een hoentje kaacketorum.

Alle singen. Een belletje klincklancklorum. Enz.

8.

Priester. Waar bistou, Lambert mijn knecht?

Koster. Hier ben ik, heer, uw getrouwe knecht.

Priester. Gaat in 't westen, gaat in 't zuiden: wat brengen ons de kerkeluiden?

Koster. De kerkeluiden hebben ons welle bedocht, zij hebben ons een koe gebrocht.

Priester. Een koe, loopt toe! een kalf, vreet half! een zwijn een quijn, een gans een quans, een eentje queckorum, een hoentje kaacketorum.

Alle zingen. Een belletje klincklancklorum. ora pro nobis! morgen eten wij stokvis, overmorgen labberdaan, zondag zullen wij te gast gaan.

Holländisch: Scheltema's Sammlung, Anf. des 18. Jahrhunderts. Das bistou (bist du) weist auf Deutschland hin, und da findet sich denn auch dasselbe Lied in anderen Fassungen, es lässt sich schon am Anfange des 16. Jahrhunderts nachweisen.

Es ist ein Spottlied auf die Umzüge der Geistlichen. Zu gewissen Zeiten, zu Neujahr, am Drei-Königs-Tage oder um die Fastnacht, pflegte der Kirchherr in Begleitung seines Küsters, wie es in Norddeutschland noch vor 50 Jahren ("Pastor sammelt") üblich war, von Haus zu Haus seine Gefälle einzusammeln. Die bestanden dann meist in Lebensmitteln, u. da gab es Brot, Eier, Käse, Speck, Schinken, Würste, allerlei Geflügel, auch wol Wein.

Der älteste Text, freilich nur unvollständig, lautet nach einer Aufzeichnung zu Anfange des 16. Jahrhunderts (Magdalenen-Bibl. zu Breslau):

Knecht Ruprecht, was wollen wir sagen oder singen? die pauren die wollen uns nichts mer bringen. Herr, die pauren die haben sichs wol bedacht, sie haben uns ein gute ente gebracht. ein ente ein quater, ein han . . . . . . , ein gans ein flans, ein schwein, stich drein! ein lamb ein laterum, ein ku ein gutterum, ein pfert ist wert. Den flachs den sol man spinnen, den wein den sol man trinken, eim schönen fraulen sol man winken. Ein fuder nüsselein gebracht: die nüsselein die sol man krachen, aus den schalen ein feuerlein machen.

Einen spätern vollständigen Text gibt Erk im Wunderhorn 4. Bd. S. 56-60. aus einem hdschr. LB. um 1610. Die letzte Strophe lautet:

Hui Knecht Ruprecht! O Herr, bin ich so ein armer Knecht! Was soll ich singen und sagen? Die Bauren wöllen uns nichts mehr eintragen. Die Bauren hant sichs wol bedacht, Sie haben uns ein Metzen Koren gebracht. Ein Metzen Koren bringen sie erst morgen, Ein Fuder Heu, dass mans morgen meih, Ein Ross im Moos, Ein Kuh, schlag zu! Ein Schwein, stich drein! Ein Schaf ein Läsere, Ein Enten schnadere, Ein Gans ein Flans, Die Hennen peccatorion, Ein Pfenning gling glang glorion, Exorion!

Das Lied ist noch nicht erloschen, es lebt noch im Munde des Volke fort. Ein kleines Liederbuch: "Deutscher Miniatur-Liederkranz", in den 40r Jahren dieses Jahrhunderts gedruckt "Guben, Verlag von F. Fechner" 12o enthält unser Lied unter Nr. 230 in sieben Strophen. Es ist aber auf die Bettelmönche, die Terminanten übergegangen. Die letzte Strophe:

Erster Mönch. Was wollen wir singen, was wollen wir sagen?

Zweiter Mönch. Die Bauern woll'n nichts mehr ins Kloster tragen!

Erster Mönch. Da haben sie sich noch eins bedacht Und haben uns eine Kuh gebracht.

Chor. Eine Kuh, schlag zu! Ein Schwein, schlacht's ein! Ein Kalb, nimm's halb! Eine Gans mit ihrem breiten Fuß, Eine Ente, eine Schnickel-schnackel-schnoribus, Eine Henne, ein Kikel-kakel-koribus, Einen Pfennig, einen Kling-klang-kloribus, Von dem man singen und sagen muss. Ora pro nobis!

¶ Nr. 165.

DICKETHUN IST MEIN REICHTHUM.

1 Het zou er een boer zijn dochter uit geve, wat gaf hij het meisje in't eerste jeer? een koe en 't vale hennetje, dat vloog het meisje toe. 2 Het zou er een boer zijn dochter uit geve, wat gaf hij het meisje in't tweede jeer? twee kalveren met een os, een koe en 't vale hennetje, dat vloog het meisje toe. 3 Het zou er een boer zijn dochter uit geve, wat gaf hij het meisje in 't derde jeer? drie ros, twee kalveren met een os, een koe en 't vale hennetje, dat vloog het meisje toe. 4 Het zou er een boer zijn dochter uit geve, wat gaf hij het meisje in 't vierde jeer? vier zwanen met een zwijn, drie ros, twee kalveren met een os, een koe en 't vale hennetje, dat vloog het meisje toe. 5 Het zou er een boer zijn dochter uit geve, wat gaf hij het meisje in 't vijfde jeer? vijf vogelen met een vink, vier zwanen met een zwijn, drie ros, twee kalveren met een os, een koe en 't vale hennetje, dat vloog het meisje toe. 6 Het zou er een boer zijn dochter uit geve, wat gaf hij het meisje in 't zeste jeer? zes hoenderen, vijf vogelen met een vink, vier zwanen met een zwijn, drie ros, twee kalveren met een os, een koe en 't vale hennetje, dat vloog het meisje toe. 7 Het zou er een boer zijn dochter uit geve, wat gaf hij het meisje in 't zevende jeer? zeven paarden waren fijn, zes hoenderen, vijf vogelen met een vink, vier zwanen met een zwijn, drie ros, twee kalveren met een os, een koe en 't vale hennetje, dat vloog het meisje toe. 8 Het zou er een boer zijn dochter uit geve, wat gaf hij het meisje in 't achtste jeer? acht leêge wagen, zij waren onbeladen, zeven paarden waren fijn, zes hoenderen, vijf vogelen met een vink, vier zwanen met een zwijn, drie ros, twee kalveren met een os, een koe en 't vale hennetje, dat vloog het meisje toe.

Holländisch: Scheltema's Sammlung, Anfang des 18. Jahrhunderts. Das Lied geht noch weiter, aber aus dem Bäuerlichen ins Abenteuerliche, es folgen negen steene kerken, tien zwarte nonnen, elf vette papen und tweelf landesknechten, die deden niet dan vechten.

¶ 8, 3. leêg für ledig.

¶ Nr. 166.

DIE PATRIOTCHEN.

1 Wat zullen ons Patriootjens eeten, als zy in 't leger zyn? gebraden hoenderkens met pasteten zullen ons Patriootjens eeten. kapitein, luitenant, vaanderik, sergeant, tambour, korporaal-- Patriootjens, kameraadjens. 2 Waar op zullen ons Patriootjens slapen, als zy in 't leger zyn? op een beddeken met schoone laken zullen ons Patriootjens slapen, kapitein, luitenant, vaanderik, sergeant, tambour, korporaal-- Patriootjens, kameraadjens. 3 Waar met zullen ons Patriootjens spelen, als zy in 't leger zyn? met kaarten en schoone maasken zullen ons Patriootjens spaasken. kapitein, luitenant, vaanderik, sergeant, tambour, korporaal-- Patriootjens, kameraadjens.

Holländisch: Büsching und von der Hagen, Sammlung deutscher Volkslieder, Anhang Nr. 9. Zwar dort aus Brüssel, aber doch in Holland entstanden: es ist ein Spottlied auf die holländische Staatenpartei, die sogenannten Patrioten, die im J. 1787 den Einmarsch der preußischen Truppen nicht zu hindern vermochten und erlagen. Es ist gewiss im preußischen Heere zuerst gesungen worden, wie es denn auch wol dort entstanden ist: spaasken ist gar kein holländisches Wort, und maaskens müsste meisjes, pasteten pasteien heißen.

Merkwürdig, dass dies Lied in den Jahren 1813-15 an der Niederelbe wieder auftauchte: damals sang es die englisch-deutsche Legion. Daher denn auch der wunderliche Anfang:

Ein Schifflein sah ich fahren, Darinnen waren geladen Drei brave Compagnien Soldaten.

Die übrigen Strophen erinnern an das Patriotenlied:

Was sollen die Soldaten essen? Gebratene Fische mit Kressen, Die sollen die Soldaten essen. Was sollen die Soldaten trinken? Den besten Wein, der zu finden, Den sollen die Soldaten trinken. Wo sollen die Soldaten schlafen? Bei ihrem Gewehr und Waffen Da sollen die Soldaten schlafen. Wo sollen die Soldaten tanzen? Vor Haarburg auf der Schanzen Da müssen die Soldaten tanzen. Wie kommen die Soldaten in den Himmel? Auf einem weißen Schimmel Da reiten die Soldaten in den Himmel. Wie kommen die Offiziers in die Höllen? Auf einem schwarzen Fohlen Da wird sie der Teufel alle holen.

Die Melodie des holl. Textes steht im Melodien hefte zu Büsching u. von der Hagen 1807, die des deutschen am besten in Erk, Volksl. 2. Bd. 3. Heft Nr. 22.

Das Merkwürdigste ist nur noch, dass aus der deutschen Melodie die der im J. 1830 von Delavigne gedichteten Parisienne hervorging, die Übereinstimmung beider ist wenigstens mehr als zufällig.

¶ Nr. 167.

ROB DOB DEROB DOB DOB!

1 De trom maakt ieder 't hart vol moed, die als een braaf soldaat voor 't vaderland zijn lijf en bloed fris avonturen gaat. wanneer tambour reveille slaat, om brandewijn roept soldjermaat: rob dob derob dob dob, rob dob derob dob dob, wij geven het niet op. 2 Het schoonste leven is in 't veld, daar vlamt men op den buit, daar speelt men heer met weinig geld, al had men niet een duit. de boer moet geven wat hij heeft, waarvan de heer soldaat dan leeft. rob dob enz. 3 Een krijgsman leeft gelijk een heer met groote deftigheid; hij ziet zoo moedig als een beer, hij vlamt maar op den strijd, hij schroomt voor geen bebloeden kop, hij zet zijn huid geweldig op. rob dob enz. 4 Waar dat hij komt, hij speelt den baas, wie schrikt niet voor zijn stem? het krijgsmuzijk is tromgeraas, dat geeft zijn ijver klem. schalmeijen, trommen en trompet, die roepen krijgsman aan 't banket, rob dob enz. 5 De marsepein van menig pond, hoewel wat hard van stof, spouwt Hans uit zijn metalen mond, wie lust die eet daar of. het klein banket is kruid en lood, de handgranaten wittebrood. rob dob enz. 6 De bommen zijn ons venezoen, maar magtig droog van korst; 't was beter een gebraden hoen, al was 't ook wat bemorst. zoo leeft een krijgsman in het veld, en vreest voor vijand noch geweld. rob dob enz. 7 De gansche wereld is zijn huis en de aard geheel zijn bed. het donderend kanongespuis is muzijk van 't balet. zijn koele waaijer is de wind, zoo dat men zijns gelijk niet vindt. rob dob enz. 8 De hemel is zijn nachtgordijn, zijn nachtlicht is de maan, behalve die der sterren schijn, zijn wekker is de haan. een krijgsman is een wonderkwant, hij is een baas van 't gansche land. rob dob enz. 9 En komt het leger tot den strijd, soldaat die vloekt en zweert, hij schiet, hij houwt, hij steekt, hij snijdt, hij doet wat hij begeert. hij moordt of geeft bij wijl kwartier, naar dat hij valt op krijgsmanier. rob dob enz. 10 En komt hij dan in 't garnizoen, zoo leeft hij als een vorst, want daar is voor hem niets te doen, hij teert en smeert de borst. 't is evenveel van waar men 't haalt, wanneer de trom slaat is 't betaald. rob dob enz. 11 En heeft hij dan zijn tijd vergist, zoo dat hij sterft de dood, men hangt zijn degen op de kist, en geeft hem menig schoot, men draagt hem eerst een straatjen om, hij wordt begraven met de trom: rob dob derob dob dob, rob dob derob dob dob, wij geven het niet op.

Holländisch: VolksLB. bei Le Jeune, Volkszangen Nr. 52. Das Lied gehört noch ins 17. Jahrh., als sich das Söldnerwesen auch in den Niederlanden zum Soldatenstande ausgebildet hatte. Der Kehrreim mit seinen fünf Schlägen der Trommel, der sich wiederholt, ist noch ein Nachklang aus dem Brauche deutscher Landsknechte. Bei diesen war der Trommelschlag: top top topp topp topp, und das Volk sang dazu:

Hut dich, Baur, ich komm! Mach dich bald davon! u. dgl.

S. Hirsch de origine Landsknechtorum in Miscellanea Lips. Nova Vol. IX. P. 1. 1752.

¶ 1, 6. soldjermaat, soldeniermaat, Söldnergeselle--2, 2. 3, 4. vlammen op iets, begierig auf etwas sein--3, 2. deftigheid, Würde--3, 4. maar, nur--3, 5. schroomen, erschrecken--3, 6. opzetten, daran setzen, wagen--4, 1. den baas spelen, den Herren machen--4, 4. klem, Nachdruck--5, 1. marsepein, marssepain, Marcipan--6, 1. venezoen, frz. venaison, Wildbret--6, 4. bemorst, beschmutzt--7, 3. gespuis, Gekrach--8, 3. behalve die, außer denen--8, 5. wonderkwant, Blitzkerl--9, 6. naar dat, nachdem--10, 4. teeren en smeeren de borst, schwelgen, sich gütlich thun--11, 1. vergissen, betrügen d. h. durchbringen--11, 3. kist, Sarg.

¶ Nr. 168.

JUCHHE, LASST UNS TRINKEN!

1 Al ben ic van den schamel ghesellen, ei nochtans so willic vrolic sijn van tienen, van vieren, so wil ict stellen en drinken den hupsen coelen wijn. Hi, laet ons drinken en clinken en laet ons maken den dobbelen haen! mijn keelken moet wijnken drinken, al sou mijn voetken baervoets gaen. 2 Wel eten, wel drinken dat doet mi specken, verstaghet al minen sin: een potteken drinken, een potteken lecken daer staet al mijn leven in. Hi, laet ons drinken en clinken en laet ons maken den dobbelen haen! mijn keelken moet wijnken drinken, al sou mijn voetken baervoets gaen. 3 Met luilic werken en vromelic broesen daer hanghet al mijn leven an, en wijnken drinken met dobbelen croesen, dit doen ic altijt waer ic can. Hi, laet ons drinken en clinken en laet ons maken den dobbelen haen! mijn keelken moet wijnken drinken, al sou mijn voetken baervoets gaen. 4 Sinte Noiwerc heb ic vercoren tot minen alderbesten patroon, ic heb hem dapperlic Hulde ghesworen, in leechdom eer ic sinen persoon. Hi, laet ons drinken en clinken en laet ons maken den dobbelen haen! mijn keelken moet wijnken drinken, al sou mijn voetken baervoets gaen. 5 Sinte Luijaert heb ic om ghedraghen en sinte Noiwerc heerlic gheviert, ic hebse ghedient bi nachte bi daghen, sinte Reinuits heeft mi bestiert. Hi, laet ons schinken en clinken en laet ons maken den dobbelen haen! mijn keelken moet wijnken drinken, al sou mijn voetken baervoets gaen. 6 Dus ben ic vast te schepe gheseten, int luisich schip van sinte Reinuits en metter ghilde mijn daghen versleten, dus gheeft mi elken toch wat cruits. Hi, laet ons schinken en clinken en laet ons maken den dobbelen haen! mijn keelken moet wijnken drinken, al sou mijn voetken baervoets gaen. 7 Oorlof Bacchus, prince ghepresen! ic vaer te platte borse nae mijn hol. oorlof, lieve prince te desen! ic drinc so gheerne mijn buicsken vol. Hi, laet ons schinken en clinken en laet ons maken den dobbelen haen! mijn keelken moet wijnken drinken, al sou mijn voetken baervoets gaen.

Antw. LB. Nr. 174.

¶ 1, 1. schamel, arm--1, 3. stellen, anordnen--1, 6. d.i. lasst uns den Ersten spielen, den Matador machen. Kiliaen: "haen. Homo imperiosus, gallus enim suo generi imperitat. Den haen maken. Omnia pro imperio agere: cristas erigere." Vgl. das frz. le coq du village.--2, 1. specken, spicken, feist machen--2, 2. verstaghet für verstaet: versteht was ich meine--3, 1. luilic werken, faullenzen--vromelic broesen, tüchtig in Saus und Braus leben--3, 3. croes, Krug, Krause--4, 1. Noiwerc, noit werc, niemals Arbeit--4, 4. leechdom d. i. ledichdom, Müssiggang--5, 1. Luijaert, Faullenzer (etwa Sanct Faulhart)--om draghen umtragen wie man die Bilder der Heiligen bei Processionen trägt--5, 4. Reinuits, rein uit, trink rein aus--bestieren, regieren, leiten--6, 1. schip, Anspielung auf eine Geschichte wie die Wiener Meerfahrt--6, 2. luisich, leusich, losich, lässig, faul--6, 3. ghilde, gulde, Trinkgesellschaft der Zunftgenossen--6, 4. wat cruits scheint mir: etwas Geld d. h. bei jedem Zuge werde ich etwas reicher, cruis eigentlich der Vordertheil der Münze, daher cruis of munte werpen dann die Münze selbst, wie aus der Redensart bei Plantin noch hervorgeht: cruis noch heller, croix ne pile, ne obolus quidem.

¶ Nr. 169.

WIE MAN'S TREIBT, SO GEHT'S.

1 Gheldeloos, ghi doet mi pijn, al mijn vreucht doet ghi verdroghen! ic soude so gaerne vrolijc sijn, woudt minen buidel ghedoghen. 2 Het was mi van te voren gheseit, ic en wouder niet nae horen. hadde ic een pennincsken wech gheleit, dat mochte ic nu oorboren. 3 Ic plach te sitten op die bierbanc: waer is den tijt ghevaren? al buiten sweechs leit minen ganc, niet hebben doet veel sparen. 4 Doen ic goet gheldeken had in mijn tas, doen ghinc ic metten goey ghesellen, mer nu mijn ghelt is al verteert, nu moet ic boomkens tellen. 5 Wanneer ic in die taverne come, ter tafelen ben ic haest gheseten, dan make ic mi van achter uit, dat die goey ghesellekens niet en weten. 6 Pot ende canne het is al verteert, waer sal ics meer gaen halen? die vrouwe die mi te borghen plach die moet ic nu wel betalen. 7 Eten ende drinken is mijn motijf: te sitten metten vollen balghe, als ict ghebrenghen can int lijf, voor die dore en staet gheen galghe. 8 Het was mi van te voren gheseit, ic salder noch langhe op dinken. als ic mijn buicsken hebbe ghevult, so gae ic te Walem drinken.

Antw. LB. 1544. Nr. 51.--Dr. 8, 4. duncken (drinken).

¶ 2, 4. oorboren, oorbaren, nützen--4, 2. 5, 4. goey für goede, nach der Volksaussprache--4, 4. d. i. früher konnte ich Geld zählen--5, 3. achter uit, zur Hinterthüre hinaus--7, 1. motijf, Vorsatz--8, 4. Walem, Waelhem in Brabant.

¶ Nr. 170.

NICHTS HABEN HEISST SPAREN.

Ach gheldeloos, ghi doet mi pijn, ghi doet mijn vreucht verdroghen. ic sou so gherne vrolic sijn, mijn beurse wilt niet ghedoghen. ic plach te sitten bi den banc: waer is den tijt bevaren? daer buiten maec ic minen ganc: niet hebben doet wel sparen.

Livre septième des chansons vulgaires de divers autheurs, à quatre parties, Anvers, P. Phalese (Willems Nr. 238).

¶ 5. banc, die Bank, worauf, u. der Tisch, woran man sitzt, bi den banc, beim Gelage; daher bancbroeder, bancgheselle bancboeve, Trinkgenosse.