Part 13

1 Komt die wilt hooren in een lied wat dat ik hier zal zingen! 't is waerlyk eene vieze klucht, die ik voor den dag zal brengen, hopsasa, ribedoebeda, die ik voor den dag zal brengen. fa la la! 2 Jan broeder vryt een meisje zoet, een meisje boven mate, en als haer vader niet t'huis en is, hy gaet er al wat by praten, hopsasa, ribedoebeda, hy gaet er al wat by praten. fa la la! 3 Het werd nu twalef van den nacht, de klokken luidegen alle, dat meisje tegen Jan broeder sprak; 'ga, en lees nu uw getyen! hopsasa, ribedoebeda, ga en lees nu uw getyen!' fa la la! 4 'Myn getyen en lees ik niet, de tyd is al lang vergane. 'k ben liever al by myn zoete lief dan by die inwoners alle, hopsasa, ribedoebeda, dan by die inwoners alle.' fa la la! 5 Jan broeder over het kerkhof kwam, de preekheer die kwam hem tegen. de preekheer tegen Jan broeder sprak: 'waer hebt gy van nacht gebleven? hopsasa, ribedoebeda, waer hebt gy van nacht gebleven?' fa la la! 6 'Waer ik van nacht gebleven heb, dat en zal my nooit berouwen: ze dronken daer bier en ze tapten daer wyn, en ze spraken daer al van trouwen, hopsasa, ribedoebeda, en ze spraken daer al van trouwen.' fa la la! 7 Jan broeder in het klooster kwam, de inwoners badegen allen; den eene tegen den anderen sprak: 'Jan broeder zal worden gevangen, hopsasa, ribedoebeda, Jan broeder zal worden gevangen!' fa la la! 8 Als Jan broeder dat had verstaen, dat hy zou worden gevangen, met den eenen sprong hy de venster uit, en hy liet zyn kappe daer hangen, hopsasa, ribedoebeda, en hy liet zyn kappe daer hangen. fa la la! 9 Als hy een eind wegs geloopen had, toen keek hy nog eens omme; hy riep: 'o kap, gy duivels kap, gy en krygt my niet weêromme! hopsasa, ribedoebeda, gy en krygt my niet weêromme! fa la la! 10 Die dit liedeken heeft gedicht en ja ook heeft gezongen, hy was een pater en hy heetege Jan en hy heeft zyne kap ontsprongen, hopsasa, ribedoebeda, en hy heeft zyne kap ontsprongen. fa la la!

Vlämisch, aus der Gegend von Antwerpen: Willems Nr. 233. Snellaert Liedjes Nr. 68.--

¶ luidegen (3, 2.) für luiden, badegen (7, 2.) für baden, und heetege (10, 3.) für heete sind Eigentümlichkeiten der Genter Mundart. 1, 3. vieze klucht, schnurriger Schwank.

¶ Nr. 51.

EIN SCHONER KRÜPPEL!

1 Den kreupelen zou uit vreugde ry'n al met zyn ezelinne: den ezel blind en den kreupelen mank konden den weg niet vinden. Sa. 2 Maer als hy onder wege kwam, daer vonden zy een water: den ezel blind en den kreupelen mank vielen samen daer inne. Sa. 3 Den kreupelen nam zyn krukken aen, hy kwam daer al ten hoogen: 'nu zie ik nog een weerdinnen-huis, daer zal ik my gaen droogen.' Sa. 4 Als hy aen het weerdinnen-huis kwam, hy klopte op de deure: 'weerdinne locht, van zinnen zoet, staet op en laet my inne!' Sa. 5 ''k en sta niet op, 'k laet u niet in, de lakens zyn hier zoo diere.' 'weerdinne locht, van zinnen zoet, 'k zal slapen by den viere.' Sa. 6 Maer 's nachts, 't was omtrent middernacht, den kreupelen begon te weenen: 'weerdinne locht, van zinnen zoet, ik slaep zoo noô alleene.' Sa. 7 'Dat gy zoo noô alleene slaept, dat geeft my gans geen wonder, en trekt dan uit uw' kous en schoen, en kruipt dan by my onder.' Sa. 8 En hy trok uit zyn kous en schoen, hy kroop by het weerdinneken onder-- maer wat zy deden en zeg ik niet-- dat geeft my gans geen wonder. Sa. 9 En 's morgens vroeg, den dag kwam aen. den weerd kwam t'huis gegangen: den kreupelen sprong ter venster uit, zyn krukken liet hy hangen. Sa. 10 Maer als hy in den velde kwam, begonst hy gaen te zingen: 'en als den weerd niet t'huis en is, dan slaep ik by de weerdinne.' Sa.

Vlämisch. Von einem alten Manne in O. L. V. Waver bei Mecheln, mitgetheilt in Mone's Anzeiger 1837. Sp. 169. 170. Aus derselben Quelle durch Verspreeuwen bei Willems Nr. 114. mit einigen Abweichungen: 1, 1. De kreuple und so immer--2, 2. dan (daer)--3, 2. en kwam welhaest--5, 2. te diere (zoo d.)--10, 2. begon hy hoog te zingen.

Das Lied gehört zu den Bettelmannsabenteuern in deutschen Liedern, s. meine Schlesischen Volkslieder S. 45-47.

¶ 1, 3, mank, gebrechlich--4, 3. locht, lucht, wohlgemuth --6, 4. noô, node, ungern.

¶ Nr. 52.

DAS HEISST AUCH FISCHE FANGEN.

1 Het voer een vischer vischen so verre aen ghenen Rijn, hi en vant daer niet te vischen dan een hupsch maechdelijn. 2 'Och vischer, seide si, vischer! waer toe draecht ghi uwen moet?' 'al totter hupscher deerne, dat dunct mi wesen goet.' 3 'Och vischer, seit si, vischer! dat visch hebt ghi ghevaen, so verre aen gheen groen heide daer is goet vischen gaen.' 4 'Aen gheender groender heide daer leit dien couden snee, daer vriesen mi handen ende voeten, mijn hooft doet mi so wee.' 5 'Vriesen u handen ende voeten, doet u uw hooft so wee, so gaet al in der stoven, daer en vrieset u nemmermeer.' 6 Mer doen die lose vischer al in der stoven quam, doen bestont hi haer te vraghen nae haren ghetrouden man. 7 'Wat hebt ghi mi te vraghen nae minen ghetrouden man? mijn man is al in der kerken, hi bidt gods heilighen an.' 8 'Is uw man al in der kerken oft in den coelen wijn, so laet ons eten ende drinken ende laet ons vrolijc sijn!' 9 Mer doen si saten ende aten, doen quam haer eighen man, doen docht die lose vischer: hoe come ic nu van dan? 10 Dat vrouken was behendich, si goot haer vischsop uit, doen spranc die lose vischer ter hoochster veinsteren uit.

Antw. LB. 1544. Nr. 71. (Uhland Nr. 283. B. Willems Nr. 115.) Dr. 2, 2. dracht--3, 2. wat visch--3, 4. ist--5, 2 und 4 fehlt u.

Gleiches Inhalts das niederd. Lied bei Uhland Nr. 283. A.

¶ 4, 3. vriesen, frieren--6, 2. stove, frz. étuve, Stube, heizbares Zimmer, s. Weigand Synom. Nr. 1830--6, 3. bestaen, beginnen--10, 2. vischsop, Fischbrühe.

¶ Nr. 53.

FISCHERCHEN UND MÜLLERINCHEN.

1 Des winters als het reghent, dan sijn de paetjes diep, ja diep, dan comt dat lose vischertjen vischen al inne dat riet met sine rijfstoc, met sine strijcstoc, met sine lapsac, met sine cnapsac, met sine lere, van dirre dom dere, met sine lere laersjes aen. 2 Dat lose molenarinnetje ghinc in haer deurtje staen, ja staen, om dat dat aerdich vischertje voor bi haer henen sou gaen met sine rijfstoc, met sine strijcstoc, met sine lapsac, met sine cnapsac, met sine lere, van dirre dom dere, met sine lere laersjes aen. 3 'Wat heb ic jou misdreven, wat heb ic jou misdaen, en dat ic niet met vreden voor bi jouw deurtje mach gaen met mine rijfstoc, met mine strijcstoc, met mine lapsac, met mine cnapsac, met mine lere, van dirre dom dere, met mine lere laersjes aen?' 4 'Ghi hebt mi niet misdreven, ghi hebt mi niet misdaen, ja daen, maer ghi moet mi driemael soenen, eer ghi van hier meucht gaen met uwe rijfstoc, met uwe strijcstoc, met uwe lapsac, met uwe cnapsac, met uwe lere, van dirre dom dere, met uwe lere laersjes aen!'

Oudt Amst. LB. bl. 71. Oudt Haerl. LB. 27. druk.--Verändert und 8 Strophen lang in neueren Sammlungen, z. B. in De Amerikaansche Koopman, Amst. by S. en W. Koene, fängt an: Als het te Brussel regent, dan zijn de gragten diep.

¶ 1, 6. lapsac, Sack worin etwas zum Trinken (lapen, sorbendo haurire)--cnapsac, Speisesack worin etwas zum Knappern (cnappen, mandere)--1, 8. lere laersjes, lederne Stiefelchen--etwas Vornehmes, während das gemeine Volk wie noch jetzt auf klompen, houtblokken, plumpen Holzschuhen einherging--4, 3. soenen, küssen.

¶ Nr. 54.

MÜLLERTÜCKE.

1 Het was een meisken vroech op ghestaen, des morghens door den dou ghegaen, om haer schoon lief te spreken. 2 Met dien quam daer haer soete lief: 'ic hebbu van also goeder herten lief, ja mochtic bi u slapen!' 3 Dat meisken sprac met moede vri: 'men vinter cnapen meer dan ghi, gheeft mi uw trouwe te pande!' 4 Hi troc een vingherlinc van sijn hant: 'houdt daer, schoon lief, gheeft mi uw hant! mijn trouwe gheve ic u te pande.' 5 Si stac den vingherlinc aen haer hant, si seide: 'lief, reist uit het lant, mer coomt noch tavont slapen!' 6 Ende dat verhoorde eens molenaers cnecht, hi nam die woordekens al oprecht: 'die woorden wil ic verbeiden.' 7 Hi tooch aen een harnas blanc, hi clopte so liselijc aen den rinc, hi worde daer in ghelaten. 8 Nae dat si den molenaer in liet, met dien quam daer haer rechte lief, hi woude sijn in ghelaten. 9 Hi clopte so liselijc aen den rinc: 'staet op, schoon lief, ende laet mi in! mijn trouwe hebt ghi te pande.' 10 'Ic en stae niet op, ic en laet niet in, ic ligghe hier bi die alderliefste mijn, gaet riden uwer straten!' 11 Smorghens vroech alst was schoon dach ende si den molenaer wel besach, si en was gheen maecht ghebleven. 12 Dat meisken maecte so groten misbaer, si wranc haer handen, si tooch haer haer: 'here god, wien hebbe ic in ghelaten!' 13 'En weent niet meer, mijn soete lief! daer en weten gheen cnapen meer af dan ghi ende ic alleine.' 14 Smorghens als die sonne op ghinc, haer lief quam om sinen rinc, die liefde was hem verganghen. 15 'Gheeft mi minen rinc met haesten snel! ic sie aen uw bruin oochskens wel, ghi en sijt gheen maecht ghebleven.' 16 Ghi jonghe meiskens doch voor u siet en ghelooft die jonghe molenaers niet, si souden u haest bedrieghen.

Antw. LB. 1544. Nr. 62.--Dr. 5, 2. wten lande--6, 2. op zijn recht.--Für 8. schien mir diese Ergänzung passender.

Vgl. die deutschen Lieder: Meinert Fylgie S. 103. (Mittler Nr. 268.); Schles. Volksl. Nr. 114. 115. Kretzschmer 2, Nr. 52. Erk Volksl., 3. Bd. Heft 1. Nr. 61.

¶ 4, 2. houdt daer, nimm!--12, 1. misbaer, Lärm.

¶ Nr. 55.

CLAUS MÜLLER.

1 Claes molenaer en sijn minnekijn, si saten te samen al in den wijn, van minnen wast dat si spraken: 2 'Och Heile, wel lieve Heile mijn! die valsche tonghen die wroeghen mi: ic sorghe si sullen mi doden.' 3 Een corte wile en was daer niet lanc, daer werden boden om Claes molenaer ghesant, dat hi voor die heren soude comen. 4 Als Claes molenaer voor die heren quam, die heren ghinghen in rade staen: hoe wee was hem te moede! 5 'Claes molenaer, een sake die wi u vraghen: die bonte clederen die ghi draghet, moochdise wel draghen met eren?' 6 'Dese bonte clederen die ic draghe, die gaf mi een so schonen maghet, si salder mi wel gheven mere.' 7 Si gaven hem penninghen in sijn hant: 'Claes molenaer, ghi moet rumen tlant, Bruinswijc moet ghi nu laten.' 8 'Adieu Bruinswijc, adieu mijn lant! adieu mijns herten een vergulden pant! ic come daer noch tavont slapen.' 9 Die valsche tonghen verhoorden dat, si volchden Claes molenaer tot op sinen stap ende brochten hem savonts ghevanghen. 10 Als hi te Bruinswijc binnen quam, hoe weenden die vrouwen, hoe loeghen de man! hoe wee was hem te moede! 11 Mer weet ghi wat Claes molenaer sprac, als hi daer voor die heren trat met sinen lachenden monde? 12 'Heer schoutert, ghi hebt drie dochterkijn: ghi meint datse alle drie maechden sijn, mer lacen, si en sijn gheen van allen. 13 Die een dat is mijn minnekijn, die ander draecht van mi een kindekijn, ende bi die derde hebbe ic gheslapen.' 14 'Heer schoutert, en treckes u niet an! hi spreect als een verwesen man, hi en weet niet wat hi clappet.' 15 Mer weet ghi wat Claes molenaer sprac, als hi al op die leder trat met sinen verbonden oghen? 16 'In alle Bruininghen en staet niet een huis, daer en gaet een jonghe Claes molenaer uit oft een vrou molenarinne.' 17 'Claes molenaer, nu laet uw clappen staen! en dede uw clappen, ghi wares ontgaen, mer nu moet ghi immers hanghen.'

Antw. LB. 1544. Nr. 15. Ein entsprechendes deutsches Lied ist noch nicht bekannt.--Dr. 10, 2. mans.

¶ 2, 2. wroeghen, anklagen--5, 2. bonte clederen, Pelzkleider, die Tracht der Vornehmen--7, 2. het lant rumen, wie das mhd. dasz lant rûmen, das Land räumen, sich daraus entfernen--9, 2. stap, Tritt, Schritt--12, 1. schoutert, die schlechte Form für schoutheet, Schultheiß--14, 2. verwesen, verurtheilt, verdammt--14, 3. clappen, schwatzen--17, 3. immers, gewiss.

¶ Nr. 56.

DER ABENDGANG.

Stem: Ic wil te lant uitriden.

1 Si ghinc den bogaert omme met een so droevighen sanc tot bi haer vaders toren, die sijder ghesloten vant: 'och wachter, sei si, wachter mijn! en woudt ghi mijn uit laten, ten souder uw schade niet sijn.' 2 'Ken wil u niet uit laten, ghi bent so schone wijf, en of u iets misquame, tsou costen mijn jongher lijf.' 'mijn en sal niet miscomen, u en sal niet misschien, drie uertjes voor den daghe dan sult ghi mi wederom sien. 3 Drie uertjes voor den daghe so sincter dit droevich liet, dan sal ic weder comen tot desen toren siet: al dieder verholen te vrijen plach, tis tijt maer datse scheiden, ic sieder den lichten dach.' 4 De sterren hoghe saten, het maentjen so clare scheen, de maghet liet haer dalen op enen blauwen steen, aldaer dat clare water spranc, daer bi so stont een linde, daer de nachtegael sat en sanc. 5 'O nachtegael, dein voghel, woudt ghijder mijn bode wel sijn en vlieghen tot den ruiter, den alderliefsten van mijn en segghen dat hi comt alhier? ic sal hem hier verwachten bi desen toren schier.' 6 En dat verhoorden een dwerrech, die achter de berghen lach, hi keerder hem soetjes omme en hi boter haer goeden dach: 'ic bender een bode tot u ghesent van een so stouten ruiter, ic weet niet of ghi hem kent?' 7 'En soudic hem niet kennen! ic ken hem veel beter dan ghi. had ic hem so wel niet ghekennet, ten souder mijn schade niet sijn.'

* * *

8 Den dwerrech nam de maghet bi haer sneewitte hant, hi leidese maer so verre tot dat hi sijn moeder vant: 'och moeder, dees maecht hoort mi alleen, ic vontse ghister avont op enen blauwen steen.' 9 'Vont ghise ghister avont op enen blauwen stein, so brenctse wederomme, sen hoorter dats u, niet mijn; so brenctse weder sonder verdrach! daer sullen noch drie om sterven, eer datter aencomt den dach.' 10 Den dwerrech nam de maghet bi haer sneewitte hant, hi brachtse wederomme daer hise eerstmael vant. daer lach haer lief en hi was doot met tsweert al in sijn side, van bloet so was hi root. 11 'Och lecht ghi hier verslaghen al om den wille van mijn? nu wil ic wederom sterven al om den wille van dijn.' si nam dat mes al bi den cnoop, si stacket in haer hertje: was dat gheen grote malloot? 12 Den wachter op den toren, hoe luide wast dat hi sanc: 'in drieendertich jaren noit nacht viel mi so lanc! al dieder verholen te vrijen plach, tis tijt maer datse scheiden, ic sieder den lichten dach.' 13 De moeder op haer bedde, op haer bedde wast dat si lach, si hoorde den wachter singhen met een so droeven gheclach: 'och man, wat leit is ons gheschiet en onse lieve wachter sinct een so droevich liet!' 14 De moeder van haer bedde, van haer bedde wast datse spranc, si ghinc van bed tot bedde, haer dochter si niet en vant: 'och man, wat leit is ons gheschiet en onse lieve dochter en die en vindic niet.' 15 Si namen den wachter ghevanghen, si leiden hem op den disch, si lieten hem houwen en kerven ghelijc een brasemvisch. och waer om hebben si dat ghedaen? om dat gheen conincs kinderen meer uit avont spelen souden gaen.

Oudt Amst. LB. bl. 49. (Hor. belg. 2, 105. Willems Nr. 65.)

Von dem deutschen Liede (Uhland Nr. 90. A.) sind handschriftliche und gedruckte Texte des 16. Jahrhunderts vorhanden; handschriftlich aus dem Anf. des 16. Jahrh., aber sehr lückenhaft bei Uhland Nr. 90. B., dann ein späterer (Cod. palat. 341. Bl. 103. bei Görres, Altt. Volksu. Meisterlieder S. 191-195); die ältesten gedruckten Texte sind zwei Nürnberger fliegende Blätter: bei Kunegund Hergotin (Wolff, Proben altholl. Volkslieder 8. 197-203) u. bei Valentin Newber (Wunderhorn 2. Ausg. 1, 299. ff.) Spätere Drucke sind nachgewiesen bei Uhland S. 1008.

In die Lücke (Str. 7.) gehört vielleicht was nur die Heidelberger Hs. enthält:

Ab zog sie iren schleier, sie warf in uf baumes ast: nu sihst du, vil edler ritter, daß ich alhie was. mich füert ein wilder zwerg hindan. ach reicher got vom himel, wie sol es mir ergan!

9, 4. wird klarer durch den hdschr. Text bei Uhland:

wis got wilkum, der sune mein und auch die juncfrau fein!.... die füegt dir nit zu einem weib, nu füer sie bald hinwider aus! es gilt das leben dein.

Der Zwerg also entführte sie, um sie zu seinem Weibe zu machen. Dass Zwerge Jungfrauen entführen und sich mit ihnen vermählen, kommt auch sonst in Liedern und Sagen vor, s. Grimm Mythol. 262. 263.

Im Dänischen beginnt dasselbe Wachterlied: Jeg veed saa rig en ridder ff. und ist in alten Drucken und Handschriften vorhanden, s. Nyerup Udvalg af Danske Viser 1, 50-56.

¶ 1, 1. bogaert für boomgaert, Baumgarten (am Niederrhein Bungert)--2, 1. ken für ic en--9, 4. dats u noch mijn: dafür bei Willems: noch u noch mijn--11, 5. mes, Schwert--11, 7. malloot, Närrin, thörichtes Weib, aus mal, närrisch und hoot für hooft--15, 2. so auch im Liede vom Brennenberg, Uhland Nr. 75, 7. A. u. C.--15, 4. brasemvisch, braessem, Brachse.

Andere Fassung nach dem Deutschen (Uhland Nr. 90. A.), aber sehr lückenhaft (12 Strophen) im Antw. LB. 1544. Nr. 158.

¶ Nr. 57.

DU BIST MEIN MORGENSTERN!

1 Het daghet in den oosten, het lichtet over al. wie verholen wil vrijen, die en slape niet te lanc. 2 Wie verholen wil vrijen op goede ghestadicheit, houd twachterken te vriende, so en schiet hem ja gheen leit. 3 Daer lach een waerde vrouwe al op haer camer en sliep, si was so seer versaghet, si en conste gherusten niet. 4 'En versaecht u niet so sere, mijn aldersoetste lief! ic ben een jonghelinc schone, ic heb u van herten lief.' 5 'Sidi een jonghelinc schone, och wiste ic dat voorwaer, ic sou mijn jonc herte dwinghen, mijn truren waer al ghedaen.' 6 Hi namse in sinen armen, hi swancse al in dat gras. daer laghen si twee verborghen tot dat scheen den lichten dach. 7 'Wi twee wi moeten scheiden, het moet ghescheiden sijn. die wachter blaest sinen horen, ic sie den dach int schijn.' 8 'Ic en weet van ghenen daghe noch van ghenen manenschijn: ghi sijt die morghensterre, ghi verheucht dat herte mijn!' 9 Och die dit liedeken dichte, dat was een ruiter fijn, hi hevet ghesonghen so lichte te Campen al in den wijn.

Antw. LB. 1544. Nr. 75.--1, 2. sollte wol (wegen 8, 2.) heißen: de maen schijnt over al.

Die entsprechenden deutschen Lieder sind minder gut: Mone Anzeiger 7, 241. (Mittler Nr. 35.), davon verschieden Frkf. LB. 1582. Nr. 41.

¶ Nr. 58.

SANGESSOLD.

1 'Ic sie die morghensterre, mijns lievekens daer aenschijn, men salse wecken met sanghe die alderliefste mijn.' 2 'Wie isset die daer singhet ende mi niet slapen en laet? hi sal sijn singhen laten, voorwaer segghe ic hem dat.' 3 'Dat ben ic ridder coene, een ridder wel ghemeit, wanneer suldijs mi lonen alle mijn sanghes arbeit?' 4 'Coomt noch tavont spade al voor mijns vaders hof! al daer sal ics u lonen, en secht daer niemant of!' 5 Den dach die nam een einde, die jonghelinc quam al daer, met sinen blanken armen woude hise ombevaen. 6 'Nu staet, joncheer, stille en rijdt mi niet te nae! ic moet noch eerste weten wat loon ic soude ontfaen.' 7 'Berghen ende lant, schoon joncfrouwe, sal u vri eighen zijn ende boven alle die daer leven suldi die alderliefste sijn.' 8 'Sal ic boven alle joncfrouwen dijn alderliefste sijn, so suldi, ridder coene, mijns lijfs gheweldich sijn.' 9 Si namen daer malcander, si ghinghen enen ganc al onder een lindeken groene, die nachtegael daer op sanc. 10 Hi liet sijn mantel glijden beneden in dat gras, om dat sijn sporen vanden douwe niet en souden werden nat. 11 Daer laghen si twee verborghen die lieve langhe nacht, vanden avont totten morghen, tot dat scheen den lichten dach.

Antw. LB. 1544. Nr. 96. (Uhland Nr. 76. C. Willems Nr. 67. ohne Str. 11.)--Dr. 10, 3. vergulde sporen.

Nach dem deutschen Liede aus dem Anfange des 16. Jahrh. (Uhland Nr. 76. A.) ist der "Held" verwundet; die Frau verbindet ihn und schenkt ihm ihr Ringlein. Er wirft es in Meeresgrund: 'Als wenig du wirst gefunden, so wenig wird mein Herz gesund.' Da holt die Frau ihr Messer hervor und ersticht sich: 'Nun fleuß, nun fleuß, du Blut so roth, fleuß in des Meeres Grund! Es leben nimmermehre zwen rosenfarbe Mund!'--Aus einem späteren Liede (Uhland Nr. 76. B.) wird klar, warum er verwundet ist, nämlich um ihretwillen: 'Bist du verwundet sehre wol durch den Willen mein, ich will dir's lassen heilen, du edler Jüngling fein!' Und das Ganze endigt nicht mit dem Tode der beiden Liebenden, sondern: 'Ade! ich soll mich scheiden von der Allerliebsten mein, mein Rösslein will nimmer bleiben, ade! ich reite heim.' So bildet sich denn der Uebergang zu unserm niederl. Liede, das denn auch Uhland unter Nr. 76. C. folgen lässt. Die Reime 2, 2. 4. laet: dat u. 10, 2. 4. gras: nat weisen auf eine deutsche Quelle zurück.

¶ 3, 2. wel ghemeit, stolz, keck und wohlgemuth, wie das mhd. (Schmeller baier. Wb. 2, 646); auch mnl. z. B. Renout, s. Hor. belg. 5, 114. Bei Willems ist daraus gemacht worden wel gheweit--4, 4. of für af in der alten Sprache u. noch jetzt im Volke; der Dr. hat jedoch af.

¶ Nr. 59.

O SCHLIMMER TAG!