Part 41
4. Seht nu awer, wa grot de wesen mutt, den ok Abraham, de Patriarch, den Teinten geven deiht vun dat, wat he erovert hett. _1. Mos. 14, 20._
5. Twar hebbt de Kinner vun Levi, as se dat Presterdom kregen, en Gebot, den Teinten vun dat Volk, dat heet, vun ehr Bröder to nehmen, na dat Gesetz, obgliek se ok ut Abraham sin Lenden kamen sünd. _5. Mos. 14, 28. 29._
6. Awer de, den sin Geslecht nich nennt ward mank se, de nehm den Teinten vun Abraham, un segen den, de de Tosag’ harr. _1. Mos. 14, 19. 20._
7. Nu is dat ahn all Wedderspreken so, dat de Geringe vun den Betern segent ward.
8. Un hier nehmt den Teinten Minschen, weke henstarvt, awer dar Een, vun den betügt ward, dat he leven deiht.
9. Un so to seggen, Levi sülvst, de den Teinten nimmt, hett dörch Abraham de Teinte geven.
10. Denn he weer ja noch in den Vader sin Lenden, as Melchisedek em in de Möt gung. _1. Mos. 14, 18._
11. Wenn nu de Vullkamenheit in dat levitische Presterdom weer, denn unner datsülvige hett dat Volk dat Gesetz kregen, wat brukt wi denn to seggen, dat en anner Prester kamen schall na Melchisedek sin Art un nich na Aaron sin Art? _v. 18. 19. Gal. 2, 21._
12. Denn wo dat Presterdom ännert ward, denn mutt ok dat Gesetz ännert warrn.
13. Denn de, vun den all düt seggt is, de is ut en anner Geslecht, ut weke nümmer Keen de Altar besorgt hett.
14. Denn apenbar is jo, dat vun Juda unse HErr utgahn is, to weke Geslecht Moses Nicks redt hett vun dat Presterdom. _1. Mos. 49, 10. Jes. 11, 1._
15. Un dat is noch klarer, wenn en anner Prester na Melchisedek sin Art upkamen deiht,
16. De nich na dat Gesetz vun dat fleeschliche Gebot makt, sonnern na de Kraft vun dat unendliche Leven.
17. Denn he betügt: Du büst en Prester ewiglich na Melchisedek sin Art. _Kap. 5, 6._
18. Denn darmit ward dat vörige Gesetz uphaven, darum, wiel dat to swach un Nicks nütz weer.
19. Denn dat Gesetz kunn Nicks vullkamen maken, un en beter Hoffnung ward inföhrt, dörch de wi to GOtt henkamt;
20. Un darto, wat Veel is, nich ahn Eed. Denn jene sünd ahn Eed Presters warn;
21. Düsse awer mit den Eed dörch den, de to Em sprickt: De HErr hett swarn un dat ward Em nich gerüen: Du büst en Prester ewiglich na Melchisedek sin Art. _Ps. 110, 4._
22. So is denn JEsus de Vollstrecker vun en veel beter Testament warn. _Kap. 8, 6. 12, 24._
23. Un vun de Annern sünd veele, de Presters warn sünd, darum, wiel de Dod se nich blieven leet;
24. Düsse awer darum, dat He ewig blieven deiht, hett He en unvergänglich Presterdom.
25. Darum kann He ok selig maken ümmerto de dörch Em to GOtt kamen doht un levt ümmerto un bedt för se. _Joh. 14, 6. 1. Joh. 2, 1._
26. Denn son Hohenprester mussen wi hebben, de dar weer hillig, unschuldig, rein, vun de Sünners afsonnert, un höger as de Himmel is;
27. De nich däglich nödig harr, as de annern Hohenpresters, toeerst för egen Sünd Opfer to dohn, darna för dat Volk sin Sünd, denn dat hett He eenmal dahn, as He Sik Sülvst opfern dä. _3. Mos. 16, 3. 6._
28. Denn dat Gesetz makt Minschen to Hohepresters, de Swachheit hebbt, düt Eedeswort awer, dat na dat Gesetz seggt is, sett den Söhn, de ewig vullkamen is. _Kap. 5, 1. 2._
Dat 8. Kapitel.
1. Düt is nu dat Hauptstück wovun wi reden doht: Wi hebbt son Hohenprester, de dar sitt to de rechte Hand, up den Stohl vun de Majestät in den Himmel, _Kap. 4, 14._
2. Un is en Pleger vun de hilligen Göder un vun de wahrhaftige Hütt, de GOtt upricht hett, un keen Minsch.
3. Denn en jede Hoheprester ward insett to opfern Gaven un Opfer. Darum mutt ok düsse wat hebben, dat He opfern kann. _Kap. 5, 1. Eph. 5, 2._
4. Wenn He nu up de Eer weer, weer He nich Prester, wiel dar Presters sünd, de na dat Gesetz de Gaven opfern doht,
5. Weke deent as Vörbild un as Schatten vun de himmlischen Göder, as de göttliche Antwort to Moses sprok, as he de Hütt fardig maken schull: Süh to, sä He, dat du Allns maken deihst na dat Bild, dat di up den Barg wiest is. _Kol. 2, 17. 2. Mos. 25, 40. Apost. 7, 44._
6. Nu awer hett He en beter Amt kregen, wiel He de Middelsmann vun en beter Testament is, dat ok up betere Tosag’ stahn deiht. _Kap. 7, 22. 12, 24. 2. Cor. 3, 6._
7. Denn wenn dat anner, dat eerste, ahn Tadel west weer, weer dat nich nödig west, na en annern to söken.
8. Denn He tadelt se un sprickt: Süh, de Dag’ kamt, sprickt de HErr, dat Ik mit dat Hus Israel un mit dat Hus Juda en nie Testament maken will, _Kap. 10, 16. Jer. 31, 31._
9. Nich na dat Testament, dat ik makt hef mit ehr Vaders den Dag, as ik ehr Hand faten dä, se ut Egyptenland to föhrn. Denn se sünd nich bleven in min Testament, darum hef Ik se ok nich achten wullt, sprickt de HErr. _2. Mos. 19, 5._
10. Denn dat is dat Testament, dat Ik maken will mit dat Hus Israel na düsse Dag, sprickt de HErr: Ik will Min Gesetz geven in ehr Sinn, un in ehr Hart will Ik dat schrieven, un will ehr GOtt wesen un se schüllt min Volk wesen. _Spr. 3, 3. Jes. 54, 13._
11. Un schall nich Jemand sin Neegsten lehrn, noch Jemand sin Broder, un seggen: Du must den HErrn kennen. Denn se schüllt mi All kennen, vun den Lüttsten an bet to den Grötsten.
12. Denn Ik will gnädig wesen mit ehr Undögd un ehr Sünd, un an ehr Ungerechtigkeit will Ik nich mehr denken. _Jer. 31, 34._
13. Wiel He dat seggen deiht: »En nie,« makt He dat eerste old. Wat awer old un öwerjährig is, dat is dicht bi sin End.
Dat 9. Kapitel.
1. Dat eerste harr twar ok sin Recht up Gottesdeenst un utwennige Hilligkeit.
2. Denn dar weer upricht dat Vörrerdeel vun de Hütt, darin weer de Lüchter un de Disch, un de Schubrod, un düt heet dat Hillige. _2. Mos. 25, 23. 31._
3. Achter den annern Vörhang awer weer de Hütt, de dar heet dat Allerhilligst. _2. Mos. 26, 33._
4. De harr dat golden Rokfatt un de Lad vun dat Testament, allerwärts mit Gold öwertrocken, in weke weer de golden Krog mit dat Himmelsbrod, un Aaron sin Staf, de grön utsla’n weer un de Tafels vun dat Testament.
5. Baben öwer weern de Cherubims vun de Herrlichkeit, de den Gnadenstohl beschatten doht; vun weke nu Nicks besonners to seggen is. _2. Mos. 25, 18. 26, 34._
6. So weer dat nu Allns inricht, de Presters gungen ümmer in de vörste Hütt un besorgten den Gottesdeenst. _4. Mos. 18, 3._
7. In de anner awer gung man een Mal int Jahr blot de Hoheprester rin, nich ahn Blod, dat he opfern dä för sin egen un dat Volk sin Öwertredungen. _2. Mos. 30, 10. 3. Mos. 16, 2._
8. Darmit hett de hillige GEist andüdt, dat noch nich apenbart weer de Weg na de Hilligkeit hen, so lang as de eerst Hütt stahn dä, _Kap. 10, 19._
9. Weke to desülvige Tied en Vörbild wesen muß, in weke Gaven un Opfer opfert ward un kunnen nich vullkamen maken na dat Geweten den, de den Gottesdeenst besorgen deiht.
10. Blot mit Spies un Gedränke un allerhand Döpen, un utwennige Hilligkeit, de bet up de Tied vun de Beterung upleggt sünd. _3. Mos. 11, 2. 5. Mos. 14, 3._
11. Christus awer is kamen, up dat He en Hoheprester vun de tokünftigen Göder wes’, dörch en grötter un vullkamner Hütt, de nich mit de Hand makt is, dat heet, de nich up son Art but is; _Kap. 3, 1. 4, 14. 6, 20. 7, 27._
12. Ok nich dörch dat Blod vun Böck oder Kalver, sonnern He is dörch Sin egen Blod Een Mal in dat Hillige ingahn un hett en ewige Erlösung to weg’ brocht. _Apost. 20, 28._
13. Denn wenn dat Blod vun Ossen un Böck, un de Asch vun de Koh sprengt, de Unreinen hilligt to den Lief sin Reinheit; _3. Mos. 16, 14. 4. Mos. 19, 9. 12. 17. 18._
14. Wa veel mehr ward Christus Sin Blod, de Sik Sülvst untadelich dörch den hilligen GEist GOtt opfert hett, unse Geweten rein maken vun de doden Warke, to deenen den lebendigen GOtt! _1. Pet. 1, 19. 1. Joh. 1, 7. Offenb. 1, 5._
15. Un darum is He en Middelsmann vun dat nie Testament, up dat dörch den Dod, de geschehn is to Erlösung vun de Öwertredungen, de unner dat eerste Testament geschehn weern, de, weke beropen sünd, dat toseggte ewige Arv kriegen kunn. _Kap. 12, 24. 1. Tim. 2, 5._
16. Denn wo en Testament is, dar mutt den sin Dod intreden, de dat Testament makt hett.
17. Denn en Testament ward fast dörch den Dod, sunst hett dat noch keen Macht, wenn de noch levt, de dat makt hett. _Gal. 3, 15._
18. Darum ward ok dat eerste nich ahn Blod stift.
19. Denn as Moses utredt harr vun alle Gebote na dat Gesetz to all dat Volk, nehm he dat Blod vun Kalver un Böck mit Water un Purpurwoll un Isop un bespreng dat Bok un dat Volk, _2. Mos. 24, 5. 6._
20. Un sprok: Düt is dat Blod vun dat Testament, dat GOtt ju befahln hett. _2. Mos. 24, 8._
21. Un de Hütt un Allns, wat to den Gottesdeenst hörn dä, bespreng he gliekerwies mit Blod. _3. Mos. 8, 15. 19._
22. Un binah Allns ward mit Blod rein makt na dat Gesetz. Un ahn Blodvergeeten is keen Vergevung. _3. Mos. 17, 11. Eph. 1, 7._
23. So mussen nu de Vörbiller vun de himmlischen Ding mit Blod rein makt warrn, awer se sülvst, de himmlischen, mussen beter Opfer hebben, as de annern weern.
24. Denn Christus is nich ingahn in dat Hillige, dat mit Hann makt is (wat en Afbild is vun dat wahre Hilligdom); sonnern in den Himmel sülvst, nu to erschienen vör GOtt Sin Angesicht för uns. _1. Joh. 2, 1._
25. Ok nich, dat He Sik mehrmals opfern deiht, as de Hoheprester alle Jahr mit fremde Blod in dat Hillige gahn deiht. _2. Mos. 30, 10._
26. Sunst harr He oft lieden mußt vun Anfang vun de Welt her. Nu awer an dat End vun de Welt is He een Mal kamen, dörch Sin egen Opfer de Sünd uptoheven. _1. Cor. 10, 11. Gal. 4, 4. Ebr. 9, 12._
27. Un so as dat för de Minschen bestimmt is, een Mal to starven, darna awer dat Gericht: _1. Mos. 3, 19._
28. So is Christus een Mal opfert, um Veele ehr Sünden weg to nehmen. Dat anner Mal awer ward He ahn Sünd erschienen för de, de up Em tövt, to de Seligkeit. _Kap. 10, 12._
Dat 10. Kapitel.
1. Denn dat Gesetz hett den Schatten vun de tokünftigen Göder, nich dat Wesen vun de Göder sülvst. Alle Jahr mutt man opfern ümmer datsülvige Opfer un kann nich de, weke opfern doht, vullkamen maken. _Kol. 2, 16. 17. Kap. 7, 19._
2. Sunst harr dat Opfern uphört, wenn de, de den Gottesdeenst doht, Nicks mehr vun de Sünden weten, wenn se een Mal rein makt sünd.
3. Sonnern dat is blot, dat se an ehr Sünden denken doht alle Jahr. _3. Mos. 16, 21._
4. Denn dat is unmöglich, dörch Blod vun Ossen un Böck Sünden weg to nehmen. _3. Mos. 16, 14. 18. Ps. 50, 13._
5. Darum sprickt He, wenn He in de Welt kummt: Opfer un Spiesopfer hest Du nich wullt, den Lief awer hest Du mi bereit. _Ps. 40, 7._
6. Brandopfer un Sündopfer gefallt Di nich.
7. Do sprok ik: Süh, ik kam, in dat Bok steiht vun mi schreven, dat ik dohn schall, GOtt, Din Willen.
8. As He tovör seggt harr: Opfer un Gaven, Brandopfer un Sündopfer hest Du nich wullt, noch hest du Wolgefalln daran, de doch na dat Gesetz opfert ward;
9. Do sprok he: Süh, ik kam, GOtt, Din Willen to dohn. Do hevt He dat eerste up, up dat He dat anner insett.
10. In düssen Willen sünd wi hilligt, een Mal geschehn dörch dat Opfer vun JEsus Christus Sin Lief.
11. Un jede Prester is insett, dat he alle Dag’ Gottesdeenst holn schall un oft een un datsülve Opfer bring, weke nümmer mehr de Sünden wegnehmen künnt.
12. Düsse awer, as He en Opfer för de Sünd brocht hett, dat ewig gelln deiht, sitt nu to GOtt Sin rechte Hand, _Kap. 10, 14. 7, 27. 9, 12. 26, 28. Ps. 110, 1._
13. Un tövt vun nu an, bet dat Sine Fiende to den Schemel vun Sin Föt leggt ward. _Kap. 2, 8. Ps. 110, 1._
14. Denn mit Een Opfer hett He för ewig de vullkamen makt, de hilligt ward.
15. De hillige GEist betügt uns dat awer ok. Denn nadem He fröher seggt hett:
16. »Düt is dat Testament, dat Ik mit se maken will na düsse Dag’,« sprickt de HErr: »Ik will Min Gesetz in ehr Hart geven un in ehr Sinn will Ik dat schrieven, _Röm. 11, 27. Ebr. 8, 10._
17. Un an ehr Sünd un Ungerechtigkeit will Ik nich denken.« _Jer. 31, 34._
18. Wo awer de Sünd vergeven sünd, dar is keen Opfer mehr nödig för de Sünd.
19. So hebbt wi denn nu, leeve Bröder, de Friemodigkeit ton Ingang in dat Hillige dörch JEsus Sin Blod, _Joh. 14, 6._
20. Den He uns bereitet hett ton nien un lebendigen Weg dörch den Vörhang, dat is dörch Sin Fleesch. _Kap. 9, 6._
21. Un wi hebbt en Hohenprester öwer GOtt Sin Hus:
22. So lat uns hento gahn mit en wahrhaftige Hart, in en vullkamen Glov, besprengt in unse Harten, un los vun dat böse Geweten, un den Lief wuschen mit rein Water; _Kap. 4, 16._
23. Un lat uns fastholn an dat Bekenntnis vun de Hoffnung un nich wankelmödig wesen; denn He is tru, de se toseggt hett; _Kap. 4, 14._
24. Un lat uns up enanner Acht hebben un uns enanner to Leev un to gude Warke anreizen; _Joh. 13, 34. Mark. 12, 31._
25. Un nich unse Versammlung verlaten, as weke to dohn plegt, sonnern uns enanner vermahnen, un dat so veel mehr, je mehr ji gewahr ward, dat de Dag neeg un neeger kamen deiht. _1. Cor. 10, 11._
26. Denn wenn wi mothwillig sündigen doht, nadem wi de Erkenntnis vun de Wahrheit kregen hebbt, hebbt wi vun dar an keen anner Opfer mehr för de Sünd; _Kap. 6, 4._
27. Sonnern en grulich Töven up dat Gericht un den Füeriever, de de Upsetzigen vertehrn ward. _Zeph. 1, 18._
28. Wenn Jemand Moses sin Gesetz breken deiht, de mutt starven ahn Barmhartigkeit dörch twee oder dree Tügen. _Joh. 8, 17._
29. Wa veel mehr Straf mutt de doch verdeenen, künnt ji ju wol denken, de GOtt Sin Söhn mit Föten perren un dat Blod vun dat Testament för unrein holn deiht, dörch wat he hilligt is, un den Geist vun de Gnad schändt? _Kap. 2, 3. 12, 25. 1. Cor. 11, 25. 27._
30. Denn wi kennt den, de dar seggt: »De Rach is Min Sak, Ik will vergelln,« sprickt de HErr. Un awermals: »De HErr ward Sin Volk richten.« _Röm. 12, 19._
31. Schrecklich is dat, in den lebendigen GOtt Sin Hann to falln.
32. Denkt an de vörigen Dag’, in weke ji, nadem ji hell makt sünd, en groten Kampf vull Lieden hebbt uttostahn hatt; _Phil. 1, 29. 30._
33. To en Deel sülvst dörch Schimp un Bedröfnis to en Schauspill warn sünd; ton annern Deel Gemeenschap hatt mit de, de dat ebenso geiht.
34. Denn ji hebbt mit min Keden Mitlieden hatt un den Roof vun ju Göder mit Freuden hennahmen, wiel ji weten doht, dat ji bi ju sülvst wat Beters un wat Blievendes in den Himmel hebbt. _Matth. 6, 20._
35. Smiet ju Vertruen nich weg, denn dat hett en groten Lohn. _Kap. 11, 26._
36. Geduld awer deiht ju noth, up dat ji GOtt Sin Willen doht un de Tosag’ kriegt.
37. Denn öwer en kleene Wiel ward de kamen, de dar kamen schall un nich utblieven. _Hagg. 2, 7. 1. Pet. 1, 6._
38. De Gerechte awer ward dörch sin Glov leven. Wokeen awer wieken ward, an den ward min Seel keen Gefalln hebben. _Röm. 1, 17._
39. Wi awer sünd nich vun de, de wiekt un verdammt ward, sonnern vun de, de glovt un ehr Seel retten doht. _Tob. 2, 18._
Dat 11. Kapitel.
1. De Glov awer is en faste Toverlat up dat, wat man höpt un nich twiefelt an dat, wat man nich süht. _1. Cor. 2, 9._
2. Dörch den hebbt de Olen Tügnis kregen.
3. Dörch de Glov markt wi, dat de Welt dörch GOtt Sin Wort fardig makt is, dat Allns, wat man süht, ut Nicks warn is. _1. Mos. 1, 1. Joh. 1, 10. Ebr. 1, 2._
4. Dörch de Glov hett Abel GOtt en grötter Opfer brocht, as Kain, wodörch he dat Tügnis vun GOtt kriegen dä, dat he gerecht weer, as GOtt to sin Gav Sik bekennen dä, un dörch densülvigen redt he noch, obgliek he dod is. _1. Mos. 4, 4. Matth. 23, 35._
5. Dörch de Glov war Enoch wegnahmen, dat he den Dod nich seeg un war nich funnen, darum wiel GOtt em wegnahmen harr; denn ehr he wegnahm war, hett he Tügnis hatt, dat GOtt em lieden much. _1. Mos. 5, 24._
6. Awer ahn Glov is dat unmöglich, GOtt to gefalln; denn wokeen to GOtt kamen will, de mutt gloven, dat he is, un för de, de Em söken doht, en Vergeller wesen ward.
7. Dörch de Glov hett Noah GOtt ehrt un de Arch torecht makt, um sin Hus to retten, as he en göttlichen Befehl kreeg vun dat, wat man noch nich sehn dä; dörch weke he de Welt verdammen dä un hett arvt de Gerechtigkeit, de dörch de Glov kummt. _1. Mos. 6, 8. 14. Röm. 4, 20. 3, 22. 24._
8. Dörch de Glov ward Abraham gehorsam, as he beropen ward, ut to gahn in dat Land, dat he arven schull, un gung ut un wuß nich, wo he hen kamen dä. _1. Mos. 12, 1. 4._
9. Dörch de Glov is he fremd bleven in dat gelavte Land, as weer he in fremde Land, un wahn in Hütten mit Isaak un Jacob, de Mitarven vun de Tosag’. _1. Mos. 14, 13._
10. Denn he töv up en Stadt, de en Grund hett, un de GOtt but un makt hett.
11. Dörch de Glov kreeg ok Sarah Macht, dat se swanger war un öwer de Tied vun ehr Öller hen gebären dä, denn se heel Em för tru, de dat toseggt harr. _1. Mos. 21, 2. Luk. 1, 36._
12. Darum sünd ok vun een Lief, de tomal afstorven weer, Veele gebarn, as de Steern an den Himmel un de Sand an de See ehr Rand, de sik nich tellen lett. _Röm. 4, 19. 1. Mos. 15, 5. 22, 17._
13. Düsse All sünd storven in de Glov un hebbt de Tosag’ nich kregen, sonnern se blot vun Wieden sehn, un sik darmit tröst un sünd darmit tofreden west un hebbt bekennt, dat se Gäst un Fremd up de Eer sünd. _Ps. 39, 13._
14. Denn de so wat seggt, de gevt darmit to verstahn, dat se en Vaderland sökt.
15. Un twar, wenn se dat meent harrn, vun wo se uttrocken weern, harrn se ja Tied noch, wedder um to kehrn.
16. Se begehrt awer en beter, ik meen, en himmlisches. Darum schamt GOtt Sik nich, ehr GOtt to heten; denn He hett en Stadt för se fardig makt. _2. Mos. 3, 6. Matth. 22, 32._
17. Dörch de Glov opfer Abraham Isaak, as he versöcht war; un gev den Eengebornen hen, as he all de Tosag’ kregen harr, _1. Mos. 22, 1._
18. Vun weken seggt weer: »In Isaak ward di de Samen nennt warrn.« _Röm. 9, 7._
19. Un dach, GOtt kunn ok wol vun de Doden upwecken, darum he em ok to en Vörbild wedder kreeg. _Röm. 4, 17._
20. Dörch de Glov segen Isaak vun de tokamende Ding’ den Jakob un Esau. _1. Mos. 27, 27._
21. Dörch de Glov segen Jakob, as he storv, Joseph sin beiden Söhns un full vör GOtt dal, indem he sik an sin Stock holn dä. _1. Mos. 48, 15. 47, 31._
22. Dörch de Glov red Joseph vun de Kinner Israel ehrn Uttog, as he storv un gev Order wegen sin Gebeen. _1. Mos. 50, 24._
23. Dörch de Glov war Moses, as he gebarn weer, dree Monat vun sin Öllern versteken, darum dat se sehn dän, wat he för en smuck Kind weer un weern nich bang för den König sin Gebot. _2. Mos. 2, 2. Apost. 5, 29._
24. Dörch de Glov wull Moses, as he grot weer, nich mehr en Söhn vun Pharao sin Dochter heten, _2. Mos. 2, 11. 12._
25. Un wull leever mit GOtt Sin Volk Ungemach utstahn, as de Sünd ehr Wollust för en Tied to hebben; _Ps. 84, 11._
26. Un acht de Smach um Christus Sin wegen för gröttern Riekdom as de Schätz vun Egypten: denn he seeg up de Belohnung.
27. Dörch de Glov gung he ut Egypten un weer för den König sin Torn nich bang, denn he heel sik an den, den he nich sehn dä, as wenn he Em seeg! _2. Mos. 2, 15. Apost. 7, 29._
28. Dörch de Glov heel he Ostern un dat Blodvergeten, up dat de de Eerstgeburten umbroch, se nich drapen dä. _2. Mos. 12, 12. 18._
29. Dörch de Glov gungen se dörch de rode See, as dörch drög Land; wat de Egypter ok versöken dän un versopen. _2. Mos. 14, 22._
30. Dörch de Glov fulln de Muern vun Jericho, nadem se söben Dag’ darum lopen harrn. _Jos. 6, 20._
31. Dörch de Glov war de Hor Rahab nich verlarn mit de Unglövigen, as se de Kundschafters fründlich upnehmen dä. _Jos. 2, 18. 6, 17. 23. Jak. 2, 25._
32. Un wat schall ik noch mehr seggen? De Tied war to kort wesen, wenn ik schull vertelln vun Gideon un Barak un Simson, un Jephta un David un Samuel un de Propheten; _Richt. 4, 6. 15, 20. 6, 11. 11, 6. 9. 2. Sam. 2, 4. 1. Sam. 7, 15._
33. Weke hebbt dörch de Glov Königrieke dal smeten, Gerechtigkeit wirkt, de Tosag’ kregen, de Löwen dat Mul stoppt, _2. Sam. 8, 1._
34. Dat Füer utlöscht, sünd vun dat blote Swerdt wegkamen, sünd kräftig warn ut de Swachheit, sünd stark warn in den Striet, hebbt de Fremden ehr Heer dal smeten. _Dan. 3, 23-25._
35. De Fruens hebbt ehr Doden vun de Uperstahung wedder kregen; de annern awer sünd tonicht sla’n un hebbt keen Erlösung annahm, up dat se de Uperstahung kregen, de beter is.
36. Weke hebbt Spott un Släg’ utstahn, darto Keden un Gefängnis; _1. Mos. 39, 20. Jer. 20, 2._
37. Se sünd steenigt, intweihackt, dörchstaken, dörch dat Swerdt dod makt, se sünd rumgahn in Pelz un Ziegenfell, mit Mangel, mit Bedröfnis, mit Ungemach, _1. Kön. 21, 13. Apost. 7, 58. 59._
38. (De de Welt nich werth weer) un sünd in Elend rumgahn in de Wüstenien, up de Bargen un in de Klüft un Löcker vun de Eer.
39. Düsse All hebbt dörch de Glov Tügnis un nich de Tosag’ kregen.
40. Darum, dat GOtt wat Beters för uns tovör utsehn harr, dat se nich ahn uns to de Vullendung kamen dän. _Kap. 7, 22._
Dat 12. Kapitel.
1. Darum lat ok uns, de wi son Hupen Tügen um uns hebbt, de Sünd afleggen, de uns ankleven deiht un uns ful makt un lat uns lopen mit Geduld in den Kampf, de uns verordnet is, _Röm. 6, 4. 1. Cor. 9, 24. Ebr. 10, 36._
2. Un up JEsus sehn, de de Glov anfungen un vollenden deiht, de, ob He ok Freud harr hebben kunnt, duld He dat Krüz, frog Nicks na de Schand un sitt nu to de rechte Hand up GOtt Sin Stohl. _Jes. 53, 4. 7._
3. Denkt an den, de Sik so veel vun de Sünders hett wedderspreken laten, dat ju Moth nich matt ward un ji weglopt. _Luk. 2, 34._
4. Denn ji hebbt noch nich bet up dat Blod utholn in de Kämpf gegen de Sünd;
5. Un hebbt den Trost all vergeten, de to ju reden deiht, as to de Kinner: Min Söhn, acht nich gering de Tüchtigung vun den HErrn un wes’ nich bang, wenn du vun Em straft warrst. _Hiob. 5, 17._
6. Denn, weken de HErr leef hett, den tüchtigt He; He sleiht awer jeden Söhn, den He upnimmt. _Offenb. 3, 19._
7. Wenn ji bi de Tüchtigung ganz still holt, so süht GOtt ju as Sin Kinner an, denn wo is en Söhn, den de Vader nich tüchtigen deiht?
8. Sünd ji awer ahn Tüchtigung, de se All to Deel warn is, so sünd ji Bastards un keen Kinner. _Ps. 73, 14. 15._
9. Ok so as wi vun uns lieflichen Vaders Schläg kreegen hebbt un sünd bang för se west, schüllt wi denn nich veel mehr den geistlichen Vader unnerdahn wesen, up dat wi leven doht?
10. Jene hebbt uns schlagen weke Dag’, as se dat för gut heeln, düsse awer uns to Nutz, up dat wi Sin Hilligung kriegen.
11. All Tüchtigung awer, to de Tied, wenn wi se lieden doht, dücht uns nich Freud, sonnern Bedröfnis to wesen, awer nasten ward se geven en fredsame Frucht vun Gerechtigkeit an de, de dardörch övt sünd.
12. Darum richt de tragen Hann un de möden Knee wedder up;
13. Un makt sekere Tritt mit ju Föt, dat Keen strukelt as en lahm, sonnern veel mehr gesund ward! _Ps. 73, 2._
14. Jagt na den Freden gegen jeden een un de Hilligung, ahn wek Nüms den HErrn sehn ward. _Röm. 12, 18. 2. Tim. 2, 22._
15. Un seht darna, dat Keen GOttes Gnad versümen deiht, dat nich en bitter Wuttel upwassen un Unfreden anrichten deiht, un Veele dörch desülvige sik unrein makt; _5. Mos. 29, 18._
16. Dat nich Jemand en Horer oder en Gottlose wes’, as Esau, de för en Gericht Eten sin Eerstgeburtsrecht verkoff. _1. Mos. 25, 33._
17. Ji schüllt awer weten, dat he darna, as he den Segen arven wull, verstött war, denn he funn keen Platz to de Buß, obgliek he se mit Thranen söken dä. _1. Mos. 27, 30._
18. Denn ji sünd nich kamen to den Barg, den man anrögen kunn un mit Füer brenn, noch to dat Dunkel un de Düsternis un dat Unwedder; _2. Mos. 19, 12._
19. Noch to den Schall vun de Basunen un to de Stimm vun de Wör’, um weke de, de se hörn dän, nich wulln, dat se dat Wort seggt war. _2. Mos. 19, 16. 20, 19._
20. Denn se kunnen nich utholn, wat dar seggt war: »Un wenn en Deerd den Barg anrögen dä, schull dat steenigt oder dod schaten warrn.« _2. Mos. 19, 12. 13._
21. Un so schrecklich weer dat Gesicht, dat Moses sprok: Ik bün bang un bever!
22. Sonnern ji sünd kamen to den Barg Zion un to den lebendigen GOtt Sin Stadt, to dat himmlische Jerusalem un to de Meng vun veele dusend Engel, _Ps. 68, 17. Jes. 2, 2. 5. Mos. 33, 2._
23. Un to de Gemeen vun de Eerstgebarnen, de in den Himmel anschreven sünd, un to GOtt, den Richter öwer Alle, un to de vullkamen Gerechten ehr Geister; _2. Mos. 4, 22. Luk. 10, 20._