Dat Nie Testament vun unsen Herrn un Heiland Jesus Christus na de plattdütsche Oeversettung vun Dr. Johann Bugenhagen

Part 40

Chapter 404,712 wordsPublic domain

24. Un wokeen Sin Gebote holn deiht, de blift in Em, un He in em. Un daran kennt wi, dat He in uns blift, an den GEist, den He uns geven hett. _Joh. 14, 23. 1. Joh. 4, 13. Röm. 8, 9._

Dat 4. Kapitel.

1. Mine Leeven, glovt nich jeden Geist, sonnern versökt de Geister, ob se vun GOtt sünd, denn veele falsche Propheten sünd in de Welt utgahn.

2. Daran schüllt ji GOttes GEist kennen: En jede Geist, de bekennen deiht, dat JEsus Christus in dat Fleesch kamen is, de is vun GOtt. _1. Cor. 12, 3._

3. Un en jede Geist, de nich bekennen deiht, dat JEsus Christus in dat Fleesch kamen is, de is nich vun GOtt. Un dat is den Wedderchrist sin Geist, vun den ji hört hebbt, dat he kamen ward un is nu all in de Welt.

4. Min luer lütt Kinner, ji sünd vun GOtt un hebbt de Welt öwerwunden, denn de in ju is, is grötter as de, de in de Welt is. _2. Kön. 6, 16. 2. Chron. 32, 7._

5. Se sünd vun de Welt, darum redt se vun de Welt, un de Welt hört se. _Joh. 3, 31. 15, 19._

6. Wi sünd vun GOtt, un wer GOtt kennt, de hört uns; wer nich vun GOtt is, de hört uns nich. Darup kennt wi denn de Wahrheit ehrn Geist un den Irrdom sin Geist. _Joh. 8, 47._

7. Ji Leeven, lat uns Een den Annern leef hebben; denn de Leev is vun GOtt, un wokeen leef hett, de is vun GOtt gebarn un kennt GOtt. _Joh. 8, 42._

8. Wokeen nich leef hett, de kennt GOtt nich, denn GOtt is de Leev.

9. Daran hebbt wi GOtt Sin Leev sehn, dat GOtt Sin eengebarn Söhn schickt hett in de Welt, dat wi dörch Em leven schüllt. _Joh. 3, 16. Tit. 2, 11._

10. Darin besteiht de Leev: nich dat wi GOtt leef hatt hebbt, sonnern dat He uns leef hatt hett un Sin Söhn schickt hett to en Versöhnung för unse Sünden. _Röm. 5, 10. 2. Cor. 5, 19. Kol. 1, 20._

11. Mine Leeven, hett uns GOtt so leef hatt, so schüllt wi enanner ok leef hebben. _Matth. 18, 33._

12. Nüms hett GOtt jemals sehn. Wenn wi enanner leef hebbt, so blift GOtt in uns, un Sin Leev is ganz in uns. _2. Mos. 33, 20. Joh. 1, 18. 1. Tim. 6, 16._

13. Daran erkennt wi, dat wi in Em blieven doht, un He in uns blift, dat He uns vun Sin GEist geven hett.

14. Un wi hebbt sehn un betügt, dat de Vader den Söhn schickt hett to en HEiland för de Welt.

15. Wokeen nu bekennen deiht, dat JEsus GOttes Söhn is, in den blift GOtt un he in GOtt. _Kap. 5, 5._

16. Un wi hebbt erkennt un glovt de Leev, de GOtt to uns hett.

17. Darin is de Leev vullkamen bi uns, up dat wi en Friemödigkeit hebbt up den Dag vun dat Gericht, denn gliek as He, so sünd ok wi in düsse Welt.

18. Furcht is nich in de Leev, sonnern de vulle Leev drift de Furcht ut, denn de Furcht hett Pien. Wokeen sik nu awer fürchten deiht, de is nich vullkamen in de Leev.

19. Lat uns Em leef hebben, denn He hett uns toeerst leef hatt. _v. 10._

20. Wenn Jemand sprickt: Ik hef GOtt leef, un haßt sin Broder, de is Lögner. Denn wokeen sin Broder nich leef hett, den he süht, wa kann he GOtt leef hebben, den he nich süht? _Kap. 2, 4. 11._

21. Un düt Gebot hebbt wi vun Em, dat, wokeen GOtt leef hett, ok sin Broder leef hebben schall. _Mark. 12, 31._

Dat 5. Kapitel.

1. Wokeen gloven deiht, dat JEsus de Christ is, de is vun GOtt gebarn. Un wokeen den leef hett, de Em gebarn hett, de hett ok den leef, de vun Em gebarn is. _Joh. 1, 12. 13._

2. Daran kennt wi, dat wi GOtt Sin Kinner leef hebbt, wenn wi GOtt leef hebbt un Sine Gebote holt. _Kap. 3, 19._

3. Denn dat is de Leev to GOtt, dat wi Sine Gebote holt, un Sine Gebote sünd nich swar. _Joh. 14, 15. 23. 24. Matth. 11, 30._

4. Denn Allns, wat vun GOtt gebarn is, öwerwindt de Welt, un unse Glov is de Sieg, de de Welt öwerwunnen hett. _Joh. 1, 13. 16. 33._

5. Wokeen is awer, de de Welt öwerwindt, wenn he nich gloven deiht, dat JEsus GOtt Sin Söhn is? _Kap. 4, 4. 1. Cor. 15, 57._

6. Düsse is dat, de kamen deiht mit Water un mit Blod, JEsus Christus, nich blot mit Water, sonnern mit Water un Blod. Un de GEist is dat, de betügen deiht, dat de GEist Wahrheit is. _Joh. 19, 34. 35._

7. Denn dree sünd, de in den Himmel tügen doht: de Vader, dat Wort un de hillige GEist, un düsse dree sünd eens. _Matth. 28, 19._

8. Un dree sünd, de tügen doht up de Eer: de GEist un dat Wort un dat Blod, un de dree sünd tosamen.

9. Wenn wi de Minschen ehr Tügnis annehmt, so is GOtt Sin Tügnis grötter, denn GOtt Sin Tügnis is dat, wat He vun Sin Söhn tügt hett. _Joh. 8, 17._

10. Wokeen an GOtt Sin Söhn gloven deiht, de hett dat Tügnis in sik. Wokeen GOtt nich gloven deiht, de makt Em to en Lögner; denn he glovt nich dat Tügnis, dat GOtt vun Sin Söhn tügt. _Röm. 8, 16. Joh. 3, 36._

11. Un dat is dat Tügnis, dat GOtt uns dat ewige Leven geven hett un son Leven is in Sin Söhn. _Joh. 1, 4._

12. Wokeen GOtt Sin Söhn hett, de hett dat Leven; wokeen GOtt Sin Söhn nich hett, de hett dat Leven nich.

13. All düt hef ik ju schreven, de ji an GOtt Sin Söhn Sin Nam gloven doht, up dat ji weet, dat ji dat ewige Leven hebbt un dat ji glovt an GOtt Sin Söhn Sin Nam.

14. Un dat is de Friemödigkeit, de wi hebbt to Em, dat, wenn wi wat bitten doht na Sin Willn, He uns hört. _Kap. 2, 28. 3, 21. 4, 17. Eph. 3, 12. Ebr. 4, 16._

15. Un wenn wi weet, dat He uns hörn deiht, wat wi ok bitten, so weet wi, dat wi de Bitt hebbt, de wi vun Em beden hebbt.

16. Wenn Jemand Sin Broder sündigen süht, en Sünd nich ton Dod, de mag bitten, so ward He geven dat Leven de, de sündigt nich ton Dod. Wenn dat en Sünd ton Dod is, darför segg ik nich, dat Jemand bitten schall. _Matth. 12, 31._

17. All Undugend is Sünd, awer dat gift en Sünd, nich ton Dod.

18. Wi weet, dat, wokeen vun GOtt gebarn is, de sündigt nich; sonnern de vun GOtt gebarn is, de nimmt sik in Acht, un de Bös ward em nich anfaten. _Kap. 3, 9. 2. Thess. 3, 3._

19. Wi weet, dat wi vun GOtt sünd, un de ganze Welt liggt int Arge. _Gal. 1, 4._

20. Wi weet awer, dat GOtt Sin Söhn kamen is un hett uns en Sinn geven, dat wi erkennt den Wahrhaftigen un sünd in den Wahrhaftigen, in Sin Söhn, JEsus Christus. Düsse is de wahrhaftige GOtt un dat ewige Leven. _Joh. 1, 1. 4. Apost. 3, 15. 20, 28. Röm. 9, 5. 1. Tim. 3, 16. Ebr. 1, 8._

21. Kinner, hödt ju vör de Afgötter. Amen. _2. Mos. 20, 3. 1. Cor. 10, 14._

De anner Epistel St. Johannis.

1. De Öllste an de uterwählte Fru un ehr Kinner, de ik leef hef in de Wahrheit un nich ik alleen, sonnern ok All, de de Wahrheit kennen lehrt hebbt, _3. Joh. v. 1._

2. Wegen de Wahrheit, de in uns blift un bi uns wesen ward in Ewigkeit.

3. Gnade, Barmhartigkeit, Freden vun GOtt den Vader un vun den HErrn JEsus Christus, den Vader Sin Söhn, in de Wahrheit un in de Leev, wes’ mit ju! _1. Tim. 1, 2._

4. Dat freut mi öwer de Maten, dat ik mank din Kinner weke funnen hef, de in de Wahrheit wandelt, so as wi en Gebot vun den Vader kregen hebbt.

5. Un nu bitt ik di, Fru (nich as en nie Gebot schriev ik di, sonnern dat wi hatt hebbt vun Anfang), dat wi uns leef hebbt, de een den annern. _Mark. 12, 31._

6. Un dat is de Leev, dat wi wandelt na Sin Gebot. Dat is dat Gebot, as ji dat hört hebbt vun Anfang, up dat ji ümmer darin wandeln doht. _1. Joh. 5, 3._

7. Denn veele Verföhrers sünd in de Welt kamen, de vun JEsus Christus nich bekennt, dat He in dat Fleesch kamen is. Düsse is de Verföhrer un de Wedderchrist. _Matth. 24, 5. 24. 2. Pet. 2, 1. 1. Joh. 2, 18. Kap. 4, 1-3._

8. Seht ju vör, dat wi nich verleert, wat wi arbeit hebbt, sonnern vullen Lohn kriegt. _Mark. 13, 9. Gal. 3, 4. 4, 11._

9. Wokeen daröwer utgeiht un blift nich in Christus Sin Lehr, de hett GOtt nich; wokeen in düsse Lehr blift, de hett den Vader un den Söhn.

10. Wenn Jemand to ju kummt, un bringt düsse Lehr nich, den schüllt ji nich in dat Hus nehmen un ok nich gröten. _2. Thess. 3, 6._

11. Denn wokeen em gröten deiht, de hett Andeel an sin böse Warke.

12. Ik harr ju wol veel mehr to schrieven, awer ik wull nich mit Breev un mit Black schrieven, sonnern ik höp na ju hen to kamen un mündlich mit ju to spreken, up dat ju Freud vullkamen warr. _3. Joh. v. 13._

13. De Kinner vun din Swester, de uterwählte, gröt’ di! Amen.

De drüdde Epistel St. Johannis.

1. De Öllste an Gajus, den Leeven, den ik leef hef in de Wahrheit. _2. Joh. v. 1._

2. Min Leeve, ik wünsch in all Stück, dat di dat gud geiht, un du gesund büst; so as dat din Seel gud geiht.

3. Ik freu mi awer öwer de Maten, as de Bröder keemen un vun din Wahrheit tügten, woans du in de Wahrheit wandeln deihst. _2. Joh. v. 4._

4. Ik hef keen grötter Freud, as wenn ik hör, dat min Kinner in de Wahrheit wandeln doht.

5. Min Leeve, du deihst dat tru, wat du deihst an de Bröder un an de Fremden,

6. De vun din Leev tügt hebbt vör de Gemeen, un du deihst wol, wenn du se dat Geleit gifst, as sik dat vör GOtt schicken deiht. _Tit. 3, 13._

7. Denn wegen Sin Nam sünd se uttrocken un hebbt vun de Heiden Nicks nahmen. _Matth. 10, 8. 1. Cor. 9, 12. 15._

8. So schüllt wi se nu upnehmen, up dat wi ehr Helpers för de Wahrheit ward. _Matth. 10, 14. Luk. 10, 8. Ebr. 13, 2._

9. Ik hef an de Gemeen schreven, awer Diotrephes, de mank se will hoch holn wesen, nimmt uns nich an.

10. Darum, wenn ik kam, will ik em jo denken helpen an sine Warke, de he deiht, dardörch dat he mit böse Wör’ vun uns redt un hört ok darmit noch nich up. He sülvst nimmt de Bröder nich an un wehrt de, de dat dohn wüllt un stött se ut de Gemeen. _Matth. 23, 13._

11. Min Leeve, folg nich dat Bös na, sonnern dat Gude. Wokeen Gudes deiht, is vun GOtt, wokeen Böses deiht, de süht GOtt nich. _Ps. 37, 27. 1. Joh. 3, 6. 9._

12. Demetrius hett Tügnis vun Jedereen un vun de Wahrheit sülvst, un wi tügt ok, un ji weet, dat unse Tügnis wahr is. _Joh. 19, 35. 21, 24._

13. Ik harr veel to schrieven, awer ik wull nich mit Black un Fedder an di schrieven.

14. Ik höp, di bald to sehn, denn wüllt wi vun Mund to Mund mit enanner reden.

15. Freden wes’ mit ju. De Fründ gröt’ di. Gröt de Fründ’ mit Namen. _1. Pet. 5, 14._

De Epistel an de Ebräers.

Dat 1. Kapitel.

1. Nadem vör Tieden GOtt mennigmal un up mancherlie Wies’ redt hett to de Vaders dörch de Propheten:

2. Hett He toletzt in düsse Dag’ to uns spraken dörch den Söhn, den He sett hett to en Arv öwer Allns, dörch den He ok de Welt makt hett. _Ps. 2, 8. Matth. 21, 38. Joh. 1, 10._

3. Wek, wiel He is de Glanz vun Sin Herrlichkeit un dat Ebenbild vun Sin Wesen un drigt alle Ding mit Sin kräftiges Wort un hett uns rein makt vun unse Sünden dörch Sik Sülvst, hett He Sik sett to de rechte Hand vun de Majestät in de Högde; _Weish. 7, 26. 2. Cor. 4, 4. Kol. 1, 15. Ebr. 9, 14. 26._

4. Un is so veel beter warn as de Engel un hett en so gar veel högern Nam vör se arvt.

5. Denn to weken Engel hett He jemals seggt: Du büst min Söhn, hüt hef ik di tügt? Un ok noch: Ik warr sin Vader wesen un He ward min Söhn wesen. _Ps. 2, 7. 2. Sam. 7, 14._

6. Un awermal, as He inföhrt den Eerstgebaren in de Welt, sprickt He: Un alle GOttes Engel schüllt em anbeden! _Röm. 8, 29. Ps. 97, 7._

7. Vun de Engel sprickt He twar: He makt Sine Engel to Geister un Sine Deeners to Füerflammen. _Ps. 104, 4._

8. Awer vun den Söhn: GOtt, Din Stohl blift vun Ewigkeit to Ewigkeit. Dat Scepter vun Din Riek is en richtig Scepter: _Ps. 45, 7._

9. Du hest Gerechtigkeit leef un haßt en gottlos Wesen, darum hett Di GOtt, Din GOtt, salvt mit Freudenöl, mehr as Din Helpers. _Ps. 45, 8._

10. Un »Du, HErr, hest vun Anfang de Eer gründt un de Himmel sünd dat Wark vun Din Hann. _Ps. 8, 4. 102, 26._

11. Desülvigen ward vergahn, Du awer warrst blieven, un se ward all old warrn, as en Kleed,

12. Un as en Mantel warrst Du se uprullen un se ward sik verwandeln; Du awer büst desülvige un Din Jahrn ward nich uphörn.« _Jes. 34, 4. 51, 6._

13. To weken Engel awer hett He jemals seggt: Sett di to min rechte Hand, bet ik din Fiende to din Föt ehr Fotbank leggen doh? _Matth. 22, 44._

14. Sünd se nich alltosam deenstbare Geister, weke utschickt sünd to deenen de, de arven schüllt de Seligkeit? _Ps. 34, 8. 91, 11._

Dat 2. Kapitel.

1. Darum schüllt wi desto mehr passen up dat Wort, dat wi nich darhen fahrt. _Spr. 3, 21._

2. Denn wenn dat Wort fast makt is, dat de Engeln redt hebbt un jede Öwertredung un Ungehorsam hett sin rechten Lohn kregen: _Apost. 7, 53. Gal. 3, 19._

3. Woans wüllt wi darvun kamen, wenn wi so en Seligkeit för Nicks achten doht? weke, nadem se uns toeerst predigt warn is dörch den HErrn, up uns kamen is dörch de, weke dat hört hebbt; _Kap. 10, 29. 12, 25._

4. Un GOtt hett ehr Tügnis geven mit Teken, Wunner, un allerhand Kräft un mit Utdelung vun den hilligen GEist na Sin Willen. _Mark. 16, 20. Apost. 2, 4. 1. Cor. 12, 11._

5. Denn He hett nich de Engel öwer de tokünftige Welt sett, vun de wi reden doht. _2. Pet. 3, 13._

6. Dat betügt awer Een an en annern Ort un sprickt: Wat is de Minsch, dat Du an em denken deihst un dat Minschenkind, dat Du up em achten deihst? _Ps. 8, 5._

7. Du hest em en korte Tied lütter makt as de Engeln: mit Pries un Ehr hest Du em krönt un hest em sett öwer Din Hann ehr Wark; _Matth. 28, 18. Eph. 1, 22._

8. Allns hest Du unner sin Föt dahn. Darin, dat He sik Allns hett unnerdahn makt, hett He Nicks laten, dat Em nich unnerdahn is; nu awer seht wi noch nich, dat Em Allns unnerdahn is. _Matth. 11, 27._

9. Den awer, de en korte Tied lütter as de Engel weer, seht wi, dat He JEsus is, dörch dat Utstahn vun den Dod krönt mit Pries un Ehr, up dat He vun GOtt Sin Gnad för Alle den Dod smecken dä. _Phil. 2, 8. 9. 2. Cor. 5, 14. 1. Joh. 2, 2._

10. Denn dat keem den to, wegen den all Ding sünd un dörch den all Ding sünd, de veel Kinner na de Herrlichkeit hen föhrt hett, dat He den Hertog vun ehr Seelen dörch Lieden vullkamen maken dä. _Joh. 1, 3._

11. Wiel se All vun Een kamen, beide, de hilligen deiht un de hilligt ward. Darum schamt He Sik ok nich, se Bröder to heeten, _Mark. 3, 34. 35._

12. Un sprickt: »Ik will verkündigen Din Nam an min Bröder un midden in de Gemeen Din Lof singen.« _Ps. 22, 23. Joh. 20, 17._

13. Un awermals: »Ik will min Vertruen up Em setten; un awermal: Süh dar, ik un de Kinner, de GOtt mi geven hett.« _Ps. 18, 3. Jes. 8, 18._

14. So as nu de Kinner Fleesch un Blod hebbt, hett He dat ok annahmen, up dat He dörch den Dod de Macht nehm vun den, de den Dod Sin Gewalt harr, dat is, vun den Düvel, _2. Tim. 1, 10._

15. Un erlösen dä, de, de dörch Furcht vör den Dod ehr ganze Leven lang Knecht wesen mussen. _Luk. 1, 74._

16. Denn He nimmt nirgends de Engel an Sik, sonnern Abraham Sin Samen nimmt He an Sik.

17. Darum muß He in all Ding Sin Bröder gliek warrn, up dat He barmhartig war un en true Hoheprester vör GOtt, to versöhnen dat Volk sin Sünd. _Kap. 4, 15._

18. Denn worin He wat utstahn hett un versöcht is, kann He de helpen, de versöcht ward.

Dat 3. Kapitel.

1. Darum, ji hillige Bröder, de ji mit beropen sünd dörch den himmlischen Berop, nehmt den Apostel un Hohenprester den wi bekennen doht, Christus JEsus, in Ogenschien, _Kap. 4, 14._

2. De tru is den, de em makt hett, as ok Moses in sin ganzes Hus. _4. Mos. 12, 7._

3. Düsse awer is grötter Ehr werth, so as de grötter Ehr an dat Hus hett, de dat but, as dat Hus sülvst.

4. Denn jedes Hus ward vun Jemand but, de awer Allns buen deiht, dat is GOtt. _2. Cor. 5, 5. 17, 18._

5. Un Moses twar weer tru in sin ganze Hus, as en Knecht, to en Tügnis vun dat, wat seggt warrn schull;

6. Christus awer as en Söhn öwer dat Hus; wek Hus wi sünd, wenn wi blot dat Vertruen un de Hoffnung de unse Ehr is, fast beholn doht.

7. Darum, as de hillige GEist sprickt: »Hüt, wenn ji Sin Stimm hörn ward,

8. So verstockt ju Hart nich, as geschehn dä in de Verbitterung, an den Dag vun de Versökung, in de Wüstenie;

9. As Mi ju Vaders versöken dän, se versöchten Mi un seegen Min Wark veertig Jahr lang; _2. Mos. 17, 7._

10. Darum war Ik tornig öwer dat Geslecht un sprok: In Een fort verbiestert se mit dat Hart, awer se wussen Min Weg nich;

11. Dat Ik ok swören dä in Min Torn, se schulln to Min Ruh nich kamen.« _4. Mos. 14, 23. 28. 35._

12. Nehmt ju in Acht, leeve Bröder, dat nich Jemand mank ju en arge, unglövige Hart hett, dat vun den lebendigen GOtt afgahn deiht,

13. Sonnern vermahnt ju sülvst all Dag’, so lang dat noch Dag is, dat nich Jemand mank ju verstockt ward dörch de Sünd ehr Bedrug. _Matth. 18, 15. 1. Thess. 5, 11. 14._

14. Denn wi hebbt Deel an Christus kregen, wenn wi dat, wat wi anfungen, bet an dat End beholn doht; _Kap. 6, 11._

15. So lang as seggt ward: Hüt, wenn ji Min Stimm hörn ward, so verstockt ju Hart nich, as in de Verbitterung gescheeg. _Kap. 4, 7. Ps. 95, 7-9._

16. Denn wek, as se Em hörn dän, weckten Sin Torn, awer nich All, de vun Egypten utgahn dän dörch Moses.

17. Öwer wek weer He veertig Jahr lang bös? Weer dat nich öwer de, de sündigen dän un de ehr Liever in de Wüstenie fulln? _4. Mos. 14, 36. 1. Cor. 10, 10._

18. Weke swor He awer, dat se nich to Sin Ruh kamen schulln, wenn nich de Unglövigen?

19. Un wi seht, dat se nich rin kamen kunnen wegen de Unglov.

Dat 4. Kapitel.

1. So lat uns nu bang wesen, up dat wi de Tosag’, to sin Ruh kamen, nich versümt un Keen vun uns torügg blift.

2. Denn uns is dat ok verkündigt, ebenso as de Annern, awer dat Wort vun de Predigt hulp de Nicks, de nich gloven dän, wat se hörten.

3. Denn wi, de wi gloven doht, gaht in de Ruh, as He sprickt: Dat Ik swören dä in Min Torn, se schüllt nich to Min Ruh her kamen. Un twar as de Wark vun de Welt ehr Anbeginn makt weern, _Kap. 3, 11. Ps. 95, 11._

4. Sprok He an en Stell vun den söbenden Dag also: Un GOtt ruh an den söbenden Dag vun all Sin Wark. _1. Mos. 2, 2._

5. Un hier an düsse Stell awermals: Se schüllt nich kamen to Min Ruh.

6. Wiel dat nu awer noch so is, dat wek na desülvige kamen schüllt, un de, de dat toeerst verkündigt is, sünd nich darto kamen, wegen ehr Unglov;

7. Bestimm He awermal en Dag na all de Tied un sä dörch David sin Mund: Hüt, as seggt is, wenn ji Sin Stimm hörn ward, so verstockt ju Harten nich. _Kap. 3, 7. Ps. 95, 7-9._

8. Denn harr Josua se to Ruh brocht, so war He naher nich vun en annern Dag seggt hebben. _5. Mos. 31, 7._

9. Darum is dar noch en Ruh vörhanden för GOtt Sin Volk.

10. Denn wokeen to Sin Ruh kamen is, de ruht ok vun sin Wark, gliek as GOtt vun Sin. _Offenb. 14, 13._

11. So lat uns nu tomaken, rintokamen na düsse Ruh, up dat nich Jemand falln deiht in datsülvige Bispill vun Unglov.

12. Denn GOtt Sin Wort is lebendig un kräftig un scharper as en tweesniedig Swerdt un dringt dörch, bet dat Seel un Geist, Mark un Knaken scheeden deiht, un is en Richter vun dat Hart sin Gedanken un Sinnen. _Pred. 12, 11. Jer. 23, 29._

13. Un keen Kreatur is unsichtbar vör Em, Allns is blot un updeckt vör Sin Ogen, vun den reden wi. _Sir. 15, 19. 23, 28._

14. Wiel wi nu en groten Hoheprester hebbt, JEsus, GOtt Sin Söhn, de gen Himmel fahrt is, so lat uns holn an dat Bekenntnis. _Kap. 3, 1. 6, 20. 7, 26. 8, 1. 9, 11._

15. Denn wi hebbt nich en Hohenprester, de nich kunn Mitleed hebben mit unse Swakheet, sonnern de versöcht is allerwärts, gliek as wi, doch ahn Sünd. _Kap. 2, 17._

16. Darum lat uns rantreden mit Friemödigkeit an den Gnadenstohl, up dat wi Barmhartigkeit kriegen un Gnad finnen up de Tied, wenn Hülp uns noth dohn ward. _1. Joh. 3, 21. Röm. 3, 25._

Dat 5. Kapitel.

1. Denn jede Hoheprester, de mank de Minschen utnahmen ward, de ward sett för de Minschen in de Saken, de bi GOtt to dohn sünd, up dat he Gaven un Opfer för de Sünden opfern deiht. _Kap. 2, 17._

2. De mit lieden kann för de, de vun Nicks weet un verbiestern doht, wiel he sülvst mit Swachheet umgeven is.

3. Darum mutt he ebenso as för dat Volk, ok för sik sülvst opfern för de Sünden,

4. Un Nüms nimmt sik sülvst de Ehr; as blot de ok vun GOtt beropen is, gliekerwies as Aaron.

5. So hett Sik Christus nich Sülvst de Ehr geven, dat He Hoheprester is warn, sonnern de to Em seggt hett: Du büst Min Söhn, hüt hef Ik di tügt. _Ps. 2, 7. Apost. 13, 33. Ebr. 1, 5._

6. As He an en anner Stell sprickt: Du büst en Prester in Ewigkeit na Melchisedek sin Art. _Kap. 6, 20. 7, 17. Ps. 110, 4._

7. Un He hett in de Dag’ vun Sin Fleesch Gebet un Flehn mit stark Geschrie un Thranen opfert to den, de Em vun de Dod afhelpen kunn, un is ok erhört, darum dat He GOtt in Ehren heel.

8. Un obgliek He GOttes Söhn weer, hett He doch daran, dat He Veel utstunn, Gehorsam lehrt. _Phil. 2, 8._

9. Un nadem He vullkamen is, is He för All, de Em gehorsam sünd, en Orsak to de ewig Seligkeit warn;

10. Nennt vun GOtt en Hoheprester na Melchisedek sin Art.

11. Daröver leet sik veel seggen, awer dat is swar, wiel ji so unverständig sünd. _Joh. 16, 12._

12. Un de ji all längst schullt Meisters wesen, ju mutt man de eersten Bokstaven vun dat göttliche Wort lehrn un mutt ju Melk geven un keen stark Spies. _1. Cor. 3, 1-3._

13. Denn wokeen man noch Melk geven mutt, de is unerfahrn in dat Wort vun de Gerechtigkeit, denn he is en lütt Kind. _Eph. 4, 14._

14. De Vullkamen awer deent starke Spies, de dörch de Gewohnheit hebbt övte Sinn, dat Gude un Böse to unnerscheeden.

Dat 6. Kapitel.

1. Darum wüllt wi de Lehr vun den Anfang in dat christliche Leven nu fahrn laten un na dat Vullkamne trachten un nich wedder Grund leggen öwer de Buß vun de doden Warke, un vun de Glov an GOtt,

2. Vun de Döp, vun de Lehr, vun dat Handupleggen, vun de Doden ehr Uperstahung un vun dat ewige Gericht.

3. Un dat wüllt wi dohn, wenn GOtt dat tolaten deiht. _Apost. 18, 21._

4. Denn dat is unmöglich, dat de, de eenmal hell makt sünd un de himmlische Gav smeckt hebbt un an den hilligen GEist Deel kregen hebbt, _Kap. 10, 26._

5. Un smeckt hebbt GOtt Sin gude Wort un de tokünftige Welt ehr Kraft,

6. Wenn de affallt un wedder för sik sülvst GOtt Sin Söhn krüzigen un ton Narren hebbt, dat de to Buß schull wedder verniet warrn. _Kap. 10, 29._

7. Denn de Eer, de den Regen drinken deiht, de oft öwer se kummt, un nützlich Krut hervörbringt för de, de se anbut, krigt Segen vun GOtt.

8. Wek awer Dorn un Disteln dregen deiht, de dögt Nicks un is dicht vör den Fluch, un man verbrennt se toletzt. _Jes. 5, 6._

9. Wi trut ju awer wat Beter to, mine Leevsten; un dat de Seligkeit neeger is, wenn wi ok so spreken doht.

10. Denn GOtt is nich ungerecht, dat He ju Wark un ju Leevsarbeit vergeten schull, de ji bewiest hebbt an Sin Nam as ji de Hilligen deenen doht as ji dat noch doht. _Mal. 3, 14. 16. Matth. 10, 42._

11. Wi wünscht awer, dat Jedereen vun ju densülven Iwer bewiest, de Hoffnung fast to holn bet an dat End, _Kap. 3, 14. Phil. 1, 6._

12. Dat ji nich ful ward, sonnern Nafolgers vun de, de dörch de Glov un de Geduld de Tosag’ arvt.

13. Denn as GOtt Abraham toseggen dä, un He bi keen Gröttern swören kunn, swor He bi Sik Sülvst, _1. Mos. 22, 16._

14. Un sprok: Wahrlich, Ik will di segen un di vermehrn.

15. Un so kreeg he de Tosag’, wiel he Geduld harr.

16. De Minschen swört wol bi en Gröttern, as se sünd un de Eed makt en End up alle Striederien, wiel he dat Wort fast makt. _2. Mos. 22, 11._

17. Awer wiel GOtt de Arven vun de Tosag’ öwer allen Twiefel bewiesen wull, dat Sin Rath fast stahn deiht, hett He en Eed darto dahn, _1. Mos. 22, 16._

18. Up dat wi dörch twee Stück, de fast staht (denn dat is unmöglich, dat GOtt leegen schull) en starken Trost hebbt, wo wi Toflucht hebbt un an de anbaden Hoffnung fast holt; _Tit. 1, 2._

19. Weke wi hebbt as en sekern un fasten Anker för unse Seel, de ok ringeiht na dat Binnerste achter den Vörhang.

20. Wokeen as en Vörlöper för uns ingahn is, JEsus, en Hoheprester in Ewigkeit, na Melchisedek sin Art. _Kap. 4, 14._

Dat 7. Kapitel.

1. Düsse Melchisedek weer en König to Salem, GOtt den Allerhöchsten Sin Prester, de Abraham in de Möt gung, as he vun de Slacht mit de Könige na Hus keem un em segen dä; _1. Mos. 14, 18._

2. Den ok Abraham den Teinten geven dä vun all sin Göder. Sin Nam bedüht toeerst König vun de Gerechtigkeit, darna is he ok en König to Salem, dat heet en Fredenskönig;

3. Ahn Vader, ahn Moder, ahn Geslecht, un sin Dag’ hebbt keen Anfang un sin Leven hett keen End; he is awer en Vörbild vun GOtt Sin Söhn un blift Prester in Ewigkeit.