Dat Nie Testament vun unsen Herrn un Heiland Jesus Christus na de plattdütsche Oeversettung vun Dr. Johann Bugenhagen

Part 35

Chapter 354,663 wordsPublic domain

29. Denn Nüms hett jemals sin egen Fleesch haßt, sonnern he nährt dat un plegt dat, so as de HErr Sin Gemeen.

30. Denn wi sünd Lidmaten vun Sin Lief, vun Sin Fleesch un vun Sin Been. _Röm. 12, 5. 1. Cor. 6, 15._

31. Darum ward en Minsch Vader un Moder verlaten un an sin Fru hangen, un ward de twee Een Fleesch wesen. _Matth. 19, 5._

32. Dat Geheemnis is grot: ik sprek nämlich vun Christus un de Gemeen.

33. Doch ok ji, ja Jedereen schall sin Fru leef hebben as sik sülvst, de Fru schall awer den Mann achten.

Dat 6. Kapitel.

1. Ji Kinner, west ju Öllern gehorsam in den HErrn, denn dat hört sik so. _Kol. 3, 20._

2. Du schast Vader un Moder in Ehren holn, dat is dat eerste Gebot, dat Tosag hett: _2. Mos. 20, 12._

3. Up dat di dat gut geiht, un du lang up de Eer leven deihst.

4. Un ji Vaders, reizt ju Kinner nich ton Torn, sonnern treckt se up in de Tucht un Vermahnung to den HErrn. _Kol. 3, 21. 5. Mos. 6, 7. 20. Ps. 78, 4. Spr. 19, 18. 20, 17._

5. Ji Knechte, west gehorsam ju HErrn na dat Fleesch, mit Furcht un Bevern, in Eenfoltigkeit vun ju Hart, as Christus; _Tit. 2, 9. Phil. 2, 12. 1. Pet. 2, 18._

6. Nich mit Deenst blot vör Ogen, as de Minschen to gefalln, sonnern as Christus Sin Knechts, dat ji so GOtt Sin Willen doht vun Harten, mit guden Willen.

7. Un denkt darbi, dat ji den HErrn deenen doht un nich de Minschen;

8. Un ji schüllt weten, wat Jedereen Gudes dohn ward, dat ward he vun den HErrn kriegen, he mag en Knecht wesen oder en Frie. _Röm. 2, 6. 1. Cor. 3, 8. 2. Cor. 5, 10._

9. Un ji Herren schüllt ok datsülvige gegen se dohn, un lat dat Drauen, ji schüllt weten, dat ok ju HErr in den Himmel is, un dat bi Em keen Ansehn vun de Person is. _Kol. 4, 1. Apost. 10, 34._

10. Toletzt, min Bröder, west stark in den HErrn un in de Macht vun Sin Kraft. _1. Cor. 16, 13. 1. Joh. 2, 14._

11. Treckt GOtt Sin Harnisch an, dat ji bestahn künnt gegen den Düwel sin listige Anlop.

12. Denn wi hebbt nich mit Fleesch un Blod to kämpfen, sonnern mit Fürsten un Gewaltige, nämlich mit de Welt ehr Herrn, de in de Welt ehr Düsternis herrschen doht, mit de bösen Geister unner den Himmel. _Matth. 16, 17. 1. Cor. 9, 25. Joh. 14, 13._

13. Darum treckt GOtt Sin Harnisch an, up dat ji an den bösen Dag Wedderstand doht, un Allns wol utrichten un dat Feld beholn doht.

14. So staht nu, ju Lenden mit Wahrheit andahn, un mit de Gerechtigkeit ehr Panzer antrocken. _Luk. 12, 35. 1. Pet. 1, 13. Jes. 59, 17._

15. Un as Sahln, de ji unner de Föt bunnen hebbt, de Willigkeit, to drieven dat Evangelium vun den Freden.

16. Vör alln Dingen awer kriegt de Glov sin Schild her, womit ji den Bösewicht all sin fürig Pieln utlöschen künnt. _1. Pet. 5, 9. 1. Joh. 5, 4._

17. Un nehmt den Helm vun dat Heil un den GEist Sin Swerdt, weke GOtt Sin Wort is. _Jes. 59, 17. 1. Thess. 5, 8._

18. Un bäd ümmer in all ju Anliggen mit Bitten un Flehn in den GEist un wakt darto mit Anhöln un Flehn för de Hilligen,

19. Un för mi, up dat mi geven ward dat Wort mit vergnögten Updohn vun min Mund, dat ik kund maken doh dat Geheemnis vun dat Evangelium; _Kol. 4, 3._

20. Den sin Bad ik ok bün in de Keden, up dat ik vergnögt darin handeln mag, un reden, as sik dat schickt. _2. Cor. 5, 20. Apost. 4, 29._

21. Up dat ji awer ok weten doht, woans mi dat geiht un wat ik schaffen doh, ward ju dat Allns vertelln Tychicus, min leeve Broder un tru Deener in den HErrn, _Apost. 20, 4. 2. Tim. 4, 12._

22. Weken ik na ju hen schickt hef, darum, dat ji erfahrn doht, woans mi dat geiht, un dat he ju Harten trösten deiht. _Kol. 4, 7._

23. Fred wes’ mit de Bröder, un Leev mit Glov, vun GOtt den Vader un den HErrn JEsus Christus.

24. Gnad wes’ mit Alln, de dar leef hebbt unsen HErrn JEsus Christus, ümmer mit desülvige Leev. Amen! _2. Cor. 13, 13._

De Breef is schreven vun Rom an de Epheser, dörch Tychicus.

De Epistel St. Pauli an de Philipper.

Dat 1. Kapitel.

1. Paulus un Timotheus, JEsus Christus Sin Knechts, an alle Hilligen in Christus JEsus in Philippi, samt de Bischofs un Deeners. _1. Cor. 1, 2._

2. Gnad wes’ mit ju un Fred vun GOtt unsen Vader un den HErrn JEsus Christus! _Röm. 1, 7._

3. Ik dank min GOtt, so oft ik an ju denken doh. _Röm. 1, 8. 1. Cor. 1, 4._

4. (Wat ik ümmer doh in all min Gebede för ju All, un doh dat Gebed mit Freuden,)

5. Öwer ju Gemeenschaft an dat Evangelium vun den eersten Dag an bet nu.

6. Un hef darum de gude Toversicht, dat, de in ju anfungen hett dat gude Wark, de ward dat to End bringen bet an JEsus Christus Sin Dag. _Joh. 6, 29._

7. Wa sik denn ok för mi schicken deiht, dat ik so vun ju All denken doh, darum dat ik ju in min Harten dräg, in düt min Gefängnis, worin ik dat Evangelium verantwort un bekräftig, as ji All mit mi an de Gnad Deel hebben doht. _Eph. 3, 1. 4, 1._

8. Denn GOtt is min Tüg, wa mi na ju All verlangen deiht vun Hartensgrund in JEsus Christus.

9. Un darum bä ik, dat ju Leev mehr un mehr riek ward an allerhand Erkenntnis un Erfahrung, _Eph. 1, 8._

10. Dat ji utpröven mögt, wat dat Beste is, up dat ji uprichtig sünd un frie vun Schann, bet up Christus Sin Dag, _Apost. 24, 16._

11. Vull vun Frucht vun de Gerechtigkeit, de dörch JEsus Christus geschehn is in ju, to GOtt Sin Ehr un Leev. _Eph. 5, 9._

12. Ik lat ju awer weten, leeve Bröder, dat so as dat nu geiht, dat is geraden to Nutzen vun dat Evangelium;

13. Also dat min Keden sünd apenbar warn in Christus, in dat ganze Richthus, un bi de annern All; _Kap. 4, 22._

14. Un veele Bröder in den HErrn hebbt ut min Keden Toversicht wunnen un sünd veel driester warn, dat Wort to reden ahn bang to wesen. _Eph. 3, 13. 1. Thess. 3, 3._

15. Weke twar predigt Christus, ok wegen Haß un Stried; weke awer in gude Afsicht. _2. Cor. 2, 17._

16. De Eersten verkündigt Christus ut Nied un mit böse Afsichten, denn se meent, se wüllt min Keden noch truriger maken.

17. De Annern awer ut Leev, denn se weet, dat ik to de Verantwordung vun dat Evangelium hier liggen doh. _v. 7._

18. Wat makt dat awer? Wenn blot Christus verkündigt ward up irgend en Wies, dat mag mit Nebenafsichten wesen oder in Wahrheit, so freu ik mi doch daröwer un will mi ok freun. _Kap. 2, 2. 17. 18._

19. Denn ik weet, dat mi dat gelingen deiht to Seligkeit, dörch ju Gebet un dörch de Help vun JEsus Christus Sin GEist. _1. Cor. 1, 11._

20. Worup ik endlich reken un höpen doh, dat ik in keen Stück to Schann ward, sonnern dat mit alle Freudigkeit, gliek as sunst, so ok nu, Christus hoch lavt ward an min Lief, dat mag wesen dörch Leven oder dörch Dod.

21. Denn Christus is min Leven un Starven is min Gewinn.

22. Wenn awer dat Leven int Fleesch darto deenen kann, mehr Frucht to schaffen, so weet ik nich, wat ik wählen schall.

23. Denn mi liggt beides hart an: Ik hef Lust to starven un bi Christus to wesen, wat ok veel beter weer; _1. Kön. 19, 4. 2. Cor. 5, 8. 2. Tim. 4, 6._

24. Awer wegen ju is dat nödiger, dat ik int Fleesch blief.

25. Un in gude Vertruen darup weet ik, dat ik blieven un bi ju All wesen warr, um ju wieder to bringen un fröhlich to maken. _v. 6. Kap. 2, 24._

26. Up dat ji ju heel wichtig maken künnt in Christus JEsus an mi, wenn ik wedder to ju kamen doh.

27. Wandelt man blot würdig na Christus Sin Evangelium, up dat, ik mag nu kamen un ju sehn, oder annerwärts vun ju hörn, dat ji in een GEist un in een Seel staht un mit uns för den Gloven an dat Evangelium kämpfen doht: _1. Cor. 7, 20._

28. Un ju up keen Art bang maken lat vun de Weddersakers, wat för se en Bewies vun de Verdammnis is, för ju awer vun de Seligkeit, un dat vun GOtt. _Kap. 3, 19. Röm. 8, 17._

29. Denn ju is geven wegen Christus dat to dohn, dat ji nich blot an Em gloven, sonnern ok wegen Em liden dörft,

30. Un densülvigen Kampf hebbt, den ji an mi sehn hebbt un nu vun mi hörn doht. _Apost. 16, 22. Kol. 1, 29._

Dat 2. Kapitel.

1. Gift dat nu bi ju Vermahnung in Christus, gift dat Trost in de Leev, gift dat Gemeenschaft in den GEist, gift dat hartliche Leev un Barmhartigkeit: _Röm. 12, 10. Kol. 3, 12._

2. So makt min Freud vull, dat ji een Sinn, desülvige Leev, un eenmödig glieke Meenung hebbt;

3. Doht Nicks mit Zank oder ut nicksnutzig Ehrgiez, sonnern ut Demoth holt ju unner eenanner de Een den Annern höger, as sik sülvst.

4. Un Jedereen schall nich up dat Sinig sehn, sonnern ok up dat, wat den Annern sin is.

5. Jedereen schall sinnt wesen as JEsus Christus ok weer,

6. Weke, wenn He ok vun göttliche Gestalt weer, wull He doch dat GOtt liek wesen nich as en Rov an sik rieten. _Joh. 1, 1. 2. 5, 18. 10, 33._

7. Sonnern He hett Sik sülvst lerrig makt un nehm Knechtsgestalt an, un war en anner Minsch liek un an Geberden as en Minsch ansehn. _Jes. 42, 1. 49, 3. 53, 3._

8. He mak Sik sülvst lütt un war gehorsam bet in den Dod, ja bet in den Dod ant Krüz. _Ebr. 12, 2._

9. Darum hett GOtt Em ok grot makt un Em en Namen geven, de öwer alle Namen is:

10. Dat in JEsus Sin Nam sik bögen schüllt alle Knee, de in den Himmel, un up de Eer, un unner de Eer sünd; _Jes. 45, 23. Röm. 14, 11._

11. Un alle Tungen bekennen schüllt, dat JEsus Christus de HErr is, to GOtt den Vader Sin Ehr.

12. Also, mine Leevsten, de ji ümmer gehorsam west sünd, nich blot wenn ik bi ju weer, sonnern ok nu, do ik vun ju weg bün, noch mehr schafft, dat ji selig warrn doht, mit Furcht un Bewern. _Ps. 2, 11. 1. Pet. 1, 17._

13. Denn dat is GOtt, de in ju wirken deiht, beides, dat Wülln un dat Vullbringen, na Sin Wolgefalln. _1. Cor. 3, 5._

14. Doht Allns ahn Murren un ahn Twiefel, _1. Pet. 4, 9._

15. Up dat ji ahn Tadel sünd, un uprichtig, un GOtt Sin Kinner, unsträflich merren mank dat verdreihte un verkehrte Geslecht, mank wek’ ji schienen doht, as Lichter in de Welt; _Kap. 1, 10. Matth. 5, 14. Eph. 5, 8._

16. Darmit, dat ji awer dat Wort vun dat Leven holn doht, mi to Ehr an Christus Sin Dag, so dat ik nich umsunst lopen, noch umsunst arbeit hef. _2. Tim. 1, 13. Jes. 49, 4. 1. Cor. 9, 26._

17. Un wenn ik ok opfert warr ton Opfer un Gottesdeenst vun ju Glov, so freu ik mi un freu mi mit ju All. _2. Tim. 4, 6. 2. Cor. 7, 4._

18. Daröwer schüllt ji ju ok freun un schüllt ju mit mi freun. _Kap. 3, 1. 4, 4._

19. Ik höp awer in den HErrn JEsus, dat ik Timotheus bald warr to ju hen schicken, dat ik ok erquickt warr, wenn ik hör, woans dat ju geiht. _Apost. 16, 1. 1. Thess. 3, 2._

20. Denn ik hef Nüms de so ganz na min Sinn is, de so hartlich för ju sorgen deiht. _1. Cor. 16, 10._

21. Denn se sökt All dat Ehre, nich dat wat Christus JEsus Sin is. _1. Cor. 10, 24._

22. Ji awer weet, dat he rechtschaffen is, denn as en Kind den Vader, so hett he mi deent in’t Evangelium.

23. Densülvigen, höp ik, warr ik ju schicken künn vun de Stunn an, wenn ik erfahrn hef, wa dat mit mi steiht.

24. Ik awer vertru up den HErrn, dat ok ik sülvst bald kamen warr. _Kap. 1, 25._

25. Ik hef dat för nödig ansehn, den Broder Epaphroditus to ju hen to schicken, de min Gehülf un Mitstrieder un ju Apostel is un mi mit dat, wat ik bruk, versehn deiht. _Kap. 4, 18. 2. Cor. 8, 25._

26. Wiel he na ju all Verlangen hett un heel bedrövt weer, darum dat ji hört harrt, dat he krank west weer.

27. He weer twar dodkrank, awer GOtt hett Sik öwer em erbarmt, nich blot awer öwer em, sonnern ok öwer mi, up dat ik nich een Bedröfnis öwer dat anner harr. _Jes. 38, 1._

28. Ik hef em awer veel iliger schickt, up dat ji em sehn doht un wedder fröhlich ward, un ik ok nich so veel Bedröfnis hef.

29. So nehmt em nu up in den HErrn, mit alle Freud un holt son Lüd in Ehren. _Röm. 16, 2._

30. Denn wegen Christus Sin Wark is he den Dod so neeg kamen, wiel he sin Leven nich hoch heel, up dat he mi an ju Stell deenen kunn. _1. Cor. 16, 16. 17._

Dat 3. Kapitel.

1. Öwrigens, leeve Bröder, freut ju in den HErrn! Dat ik ju ümmer datsülvige schrieven doh, verdrütt mi nich un makt ju desto gewisser. _Kap. 4, 4._

2. Nehmt ju in Acht vör de Hunn’, nehmt ju in Acht vör de slechten Arbeiders, nehmt ju in Acht vör de Tersniedung. _Jes. 56, 10. 11._

3. Denn wi sünd de Besniedung, de wi GOtt in den GEist deent, un uns mit Christus JEsus grot makt un uns nich up Fleesch verlat, _5. Mos. 30, 6._

4. Ik much mennigmal ok wol mit dat Fleesch grot dohn. Wenn en Anner meent, he harr dat Recht, mit dat Fleesch grot to dohn, wa veel mehr ik, _2. Cor. 11, 18. 22._

5. De ik den achten Dag besneden bün, Een ut dat Volk vun Israel, vun dat Geslecht vun Benjamin, en Ebräer ut de Ebräers,

6. Un en Verfolger vun de Gemeen, na de Gerechtigkeit in dat Gesetz unsträflich west.

7. Awer wat mi Gewinn weer, dat hef ik Christus Sin wegen för Schaden rekent. _Matth. 13, 44._

8. Denn ik reken dat All för Schaden gegen de unutsprekliche Erkenntnis vun JEsus Christus, min HErrn, wegen weken ik Allns för Schaden rekent hef un acht dat för Dreck, up dat ik Christus gewinnen doh, _Jes. 53, 11._

9. Un in Em funn war, dat ik nich hef min Gerechtigkeit, de ut dat Gesetz, veelmehr, de dörch de Glov an Christus kummt, ik meen de Gerechtigkeit, de vun GOtt de Gloven torekent ward; _Röm. 3, 21. 22. 9, 30._

10. To erkennen Em un de Kraft vun Sin Uperstahung un de Gemeenschaft mit Sin Lieden, dat ik Sin Dod ähnlich warr. _Röm. 6, 3-5. 8, 17._

11. Up dat ik hen kamen mag to de Uperstahung vun de Doden.

12. Nich as ob ik dat all fat kregen harr, oder all vullkamen weer, ik jag awer darachter her, dat ik dat fat krieg, nadem Christus JEsus mi fat kregen hett. _1. Tim. 6, 12. Jes. 8, 11. Joh. 6, 44. Kap. 12, 32._

13. Min Bröder, ik glov dat sülvst nich, dat ik dat all hef. Een awer segg ik: Ik verget, wat dar achter is un streck mi an dat, wat vör is;

14. Un jag na dat Maal to, dat Kleenod, dat GOtt in Sin himmlische Beropung in Christus JEsus vörholn deiht. _1. Cor. 9, 24. 1. Tim. 6, 12._

15. So Veel as nu vun uns vullkamen sünd, de lat son Sinn hebben, un wenn ji sunst noch up wat holn doht, dat lat GOtt ju apenbaren; _1. Cor. 2, 6._

16. Doch na dat, wat wi all fat kregen hebbt, gaht wieder. _Kap. 1, 27. 2, 2. Röm. 12, 16. 15, 5. 1. Cor. 1, 10. 1. Pet. 3, 8._

17. Folgt mi, leeve Bröder, un seht up de, de so wandelt, up dat ji uns to en Vörbild hebbt.

18. Denn Veele wandelt, vun de ik ju oft seggt hef, nu awer mutt ik mit Thranen seggen, se sünd Fiende vun Christus Sin Krüz;

19. Ehr End ward de Verdammnis wesen, de de Buk ehr GOtt is, un ehr Ehr ward to Schann, denn se denkt blot an dat, wat irdisch is. _2. Cor. 11, 15. Ps. 17, 14. Röm. 16, 18._

20. Unse Börgerrecht awer is in den Himmel, vun wo wi ok tövt up den HEiland JEsus Christus, den HErrn, _Eph. 2, 6. Ebr. 13, 14._

21. De unsen vergänglichen Lief verklären ward, up dat desülvige liek ward Sin verklärten Lief na de Kraft, womit He alle Ding Sik unnerdahn maken kann. _1. Cor. 15, 43. 49. 53._

Dat 4. Kapitel.

1. Derentwegen, min leeve Bröder, na de ik mi sehnen doh, min Freud un min Kron, staht jo fast in den HErrn, mine Leeven. _2. Cor. 1, 14. 1. Thess. 2, 19. 20._

2. De Evodia vermahn ik, un de Syntyche vermahn ik, dat se een Sinn hebbt in den HErrn.

3. Ja, ik bä ok di, min true Helpmaat, stah se bi, de mit mi för dat Evangelium kämpft hebbt, mit Clemens un min annern Helpmaten, de ehr Namen sünd in dat Levensbok. _2. Mos. 32, 32. Ps. 69, 29. Dan. 12, 1. Luk. 10, 20. Offenb. 3, 5. 13, 8. 17, 8. 21, 17._

4. Freut ju in den HErrn allerwärts, un noch mal segg ik: Freut ju! _Kap. 3, 1. 2. Cor. 13, 11._

5. Lat ju Sachtmoth kund warrn alle Minschen. De HErr kummt bald. _Tit. 3, 2. 1. Cor. 10, 11._

6. Sorgt nicks, sonnern in alle Saken lat ju Bitt in Gebet un Flehn mit Dankseggung vör GOtt kund warrn. _Matth. 6, 25. 31. Ps. 145, 18._

7. Un de Freden vun GOtt, de höger is as all Vernunft, bewahr ju Harten un Sinn in Christus JEsus. _Joh. 14, 27._

8. Öwrigens, leeve Bröder, wat wahrhaftig is, wat ehrbar, wat gerecht, wat keusch, wat leeflich, wat gut luden deiht, wat en Tugend, wat en Lof is, daröwer denkt na. _Kap. 3, 1. Röm. 12, 17._

9. Wat ji ok an mi lehrt un öwerkamen un hört un sehn hebbt, dat doht, so ward de HErr, vun den de Freden kummt, mit ju wesen. _1. Thess. 5, 23._

10. Ik hef mi awer orrig freut in den HErrn, dat ji wedder in son Umstänn kamen sünd, för mi to sorgen, obgliek ji to alle Tied för mi sorgt hebbt, awer de Tied hett dat nich tolaten wullt.

11. Ik segg dat nich wegen den Mangel, denn ik hef lehrt, tofreden to wesen, so as ik dat finnen doh. _Spr. 15, 16. Kap. 16, 18. 1. Tim. 6, 6._

12. Ik kann siet sien oder hoch sien, ik kann mi mit alle Ding un mit Allns behelpen, beides satt wesen un hungern, wat övrig hebben un Noth utstahn. _1. Cor. 4, 11. 2. Cor. 6, 10. 11, 27._

13. Ik kann Allns dörch den, de mi mächtig makt, Christus. _Jes. 33, 24. 40, 20-31._

14. Doch hebbt ji dat gud makt, dat ji ju min Bedröfnis annahm hebbt.

15. Ji awer vun Philippi weet, dat vun den Anfang vun dat Evangelium, as ik uttrock ut Macedonien, keen Gemeen mi wat geven hett, na de Reknung vun Utgeven un Innehmen, as blot ji.

16. Denn na Thessalonich schickt ji för min Nothdurft eenmal, un naher nochmal.

17. Nich dat ik Geschenk söken doh, sonnern ik sök de Frucht, dat se öwerrieklich in ju Reknung is. _Luk. 13, 7. 2. Cor. 9, 6. 12._

18. Denn ik hef Allns un hef in Öwerflot. Ik harr öwerrieklich, nadem ik dörch Epaphroditus kreeg, wat vun ju keem, en söt Geruch, en angenehm Opfer, GOtt gefällig. _Kap. 2, 25._

19. GOtt awer ward all ju Nothdurft vull maken na Sin Riekdom in de Herrlichkeit, in Christus JEsus. _2. Cor. 9, 8._

20. Den GOtt awer un unsen Vader wes’ Ehr vun Ewigkeit to Ewigkeit! Amen. _2. Tim. 4, 18._

21. Gröt’ all de Hilligen in Christus JEsus. De Bröder, de bi mi sünd, gröt’ ju. _1. Cor. 16, 20._

22. Alle Hilligen gröt’ ju, besonners de vun den Kaiser sin Hus. _2. Cor. 13, 12._

23. Unsen HErrn JEsus Christus Sin Gnad wes’ mit ju All! Amen.

Schreven vun Rom, dörch Epaphroditus.

De Epistel St. Pauli an de Kolosser.

Dat 1. Kapitel.

1. Paulus, en Apostel vun JEsus Christus, dörch GOtt Sin Willen, un Broder Timotheus, _2. Cor. 1, 1._

2. An de Hilligen to Kolossa, un de glövigen Bröder in Christus. Gnad wes’ mit ju, un Freden vun GOtt, unsen Vader, un den HErrn JEsus Christus! _Röm. 1, 7._

3. Wi dankt GOtt un unsen HErrn JEsus Christus Sin Vader un bedt all Tied för ju,

4. Nadem wi hört hebbt vun ju Glov an Christus JEsus un vun de Leev to all de Hilligen; _Eph. 1, 15._

5. Wegen de Hoffnung, de ju bileggt is in den Himmel, vun weke ji hört hebbt dörch dat Wort vun de Wahrheit in dat Evangelium, _1. Pet. 1, 3. 4. 2. Cor. 6, 7._

6. Dat na ju hen kamen is, as ok in alle Welt, un is fruchtbar, as ok in ju, vun den Dag an, wa ji dat hört un GOtt Sin Gnad in de Wahrheit erkennt hebbt.

7. As ji denn lehrt hebbt vun Epaphras, unsen leeven Mitknecht, de en truen Deener vun Christus för ju is, _Kap. 4, 12._

8. De uns ok hett weten laten ju Leev in den GEist.

9. Darum, vun den Dag an, as wi dat hört hebbt, hört wi nich up, för ju to beden un to bitten, dat ji erfüllt ward mit Erkenntnis vun Sin Willen, in allerhand geistlich Klokheit un Verstand; _Eph. 1, 15. 16._

10. Dat ji würdig wandeln doht, den HErrn to gefalln un fruchtbar sünd in alle gude Warke,

11. Un wassen doht in de Erkenntnis vun GOtt un stark makt ward mit alle Kraft, na Sin herrliche Macht in alle Geduld un Langmoth mit Freuden; _1. Cor. 1, 5._

12. Un Dank seggt den Vader, de uns düchtig makt hett för dat Arvdeel vun de Hilligen in’t Licht; _2. Cor. 3, 6. Apost. 26, 18._

13. Weke uns rett hett vun de Obrigkeit vun de Düsternis, un uns in Sin leeven Söhn Sin Riek versett hett. _Kap. 2, 15._

14. An weken wi hebbt de Erlösung dörch Sin Blot, ik meen de Vergevung vun de Sünden. _Eph. 1, 7._

15. Weke den unsichtbaren GOtt Sin Ebenbild is, de Erstgeborne vör alle Kreatur. _Ebr. 1, 3._

16. Denn in Em is Allns schapen, wat in den Himmel un up de Eer is, beides, de Thron un Herrschaften, un Fürstendömer, un Obrigkeiten, Allns dat is in Em un to Em schapen. _Joh. 1, 3. 10._

17. Un He weer vör Allns un Allns besteiht in Em. _Spr. 8, 25-27._

18. Un He is dat Haupt vun den Lief, ik meen de Gemeen, weke is de Anfang un de Erstgeborne vun de Doden, up dat He in alle Ding de Vörtritt hebben deiht. _Apost. 26, 23. Röm. 8, 29. 1. Cor. 15, 20. Offenb. 1, 5._

19. Denn den Vader Sin Wolgefalln weer, dat in Em de ganze Füll wahnen schull, _Kap. 2, 9. Joh. 1, 16. 3, 34._

20. Un Allns dörch Em versöhnt war to Em sülvst, dat mag up de Eer oder in den Himmel wesen, dardörch, dat He Freden mak dörch dat Blot an Sin Krüz dörch Sik sülvst. _Röm. 5, 10. 2. Cor. 5, 19. 1. Joh. 2, 2. 4, 10._

21. Un ji, de ji eenstmals Fremde un Fiende weert dörch de Vernunft in böse Warke. _Eph. 2, 12. 4, 18._

22. Nu awer hett He ju versöhnt mit den Lief vun Sin Fleesch, dörch den Dod, up dat He ju darstell hillig un so, dat Nüms wat an ju uttosetten hett, oder ju verklagen kann vör Em sülvst;

23. Wenn anners ji blievt in de Glov gründt un fast un nich aftobringen vun de Hoffnung up dat Evangelium, dat ji hört hebbt, dat predigt is vör alle Kreatur, de unner den Himmel is un den sin Deener ik, Paulus, warn bün. _1. Cor. 15, 58. Mark. 16, 15._

24. Nu freu ik mi in min Lieden, dat ik för ju utstah un mak vull an min Fleesch, wat noch fehlt an Bedröfnis in Christus för Sin Lief, de de Gemeen is. _2. Cor. 7, 4. Eph. 3, 13._

25. Darvun ik en Deener warn bün na dat göttliche Predigtamt, dat mi geven is mank ju, dat ik dat Wort vun GOtt rieklich predigen schall; _Eph. 3, 2._

26. Ik meen dat Geheemnis, dat verborgen west is vun de Welt her, un vun de Tieden her, nu awer apenbart is vör Sine Hilligen,

27. Weke GOtt hett kund dohn wullt, wat dar is för en herrlich Riekdom vun düt Geheemnis mank de Heiden, dat is Christus in ju, de de Hoffnung vun de Herrlichkeit is; _1. Tim. 1, 1._

28. Denn wi verkündigt un vermahnt alle Minschen, un lehrt alle Minschen, mit all Klokheit, up dat wi darstellt en jeden Minschen vullkamen in Christus JEsus; _Joh. 1, 7. Eph. 5, 27._

29. Woran ik ok arbeiden un ringen doh na de Wirkung vun den, de kräftig in mi wirken deiht. _2. Tim. 4, 7._

Dat 2. Kapitel.

1. Ik lat ju awer weten, wat för en Kampf ik hef um ju, um de to Laodicea, un All, de min Person in’t Fleesch nich sehn hebbt; _Phil. 1, 30._

2. Up dat ehr Harten vermahnt un tosamen fat ward in de Leev to all Riekdom vun den gewissen Verstand, to erkennen dat Geheemnis vun GOtt un den Vader un Christus, _Joh. 17, 3._

3. In weken verborgen liggen alle Riekdömer vun Klokheit un Erkenntnis. _Jes. 11, 2. 1. Cor. 1, 24._

4. Ik segg awer darvun, dat ju Nüms mit vernünftig Reden bedregen deiht. _Röm. 16, 18._

5. Denn wenn ik ok na dat Fleesch nich dar bün, so bün ik doch in den GEist bi ju, freu mi un seh ju Ordnung un ju faste Glov an Christus. _1. Cor. 5, 3. 14, 40._

6. So as ji nu den HErrn Christus JEsus annahmen hebbt, so wandelt in Em;

7. Un wuttelt un but ju in Em, un west fast in de Glov, as ju lehrt is, un west in densülvigen rieklich dankbar. _Eph. 3, 17. 2, 22. Jud. 20. Kol. 3, 15. 1. Thess. 5, 18._

8. Seht to, dat Nüms ju beroven deiht dörch de Weltwiesheit un nichtsnutzige Bedregeri na de Minschen ehr Lehr, un na de Welt ehr Satzungen, un nich na Christus.

9. Denn in Em wahnt de ganze Öwerflot vun de Gottheit handgrieplich.

10. Un ji sünd vullkamen in Em, weke is dat Haupt vun all Fürstendömer un Obrigkeit; _Joh. 1, 16. Eph. 1, 21._

11. In weken ji ok besneden sünd, mit de Besniedung ahn Hann, dörch Afleggung vun den sündlichen Lief in dat Fleesch, nämlich mit de Besniedung vun Christus. _5. Mos. 10, 16. 30, 6. Röm. 2, 29._

12. Dardörch, dat ji mit Em begraven sünd dörch de Döp; in den ji ok uperstahn sünd dörch de Glov, de GOtt wirken deiht, weke Em upweckt hett vun de Doden; _Röm. 6, 4. 3, 1._

13. Un hett ju ok mit Em lebendig makt as ji dod weert in de Sünden un in de Vörhut vun dat Fleesch un hett uns all unse Sünden erlaten, _Eph. 2, 1. 5. Luk. 7, 42._

14. Un utlöscht de Handschrift, de schreven weer gegen uns, de dörch Satzungen keem un uns entgegen weer, un hett se ut de Mitt dahn un an dat Krüz sla’n. _Eph. 2, 15._