Chapter 1

Than rằng: Chùa Phổ Cứu trăng dìu gió dặt ngỡ một ngày nên nghĩa trăm năm; Doành Đào Nguyên nước chảy hoa trôi bỗng nửa bước chia đường đôi ngả.

Chữ chung tình nghĩ lại ngậm ngùi; Câu vĩnh quyết đọc càng buồn bã.

Nhớ hai ả xưa: Tính khí dịu dàng; Hình dung ẻo lả.

Rạng làu làu gương đan quế vừa tròn; Non mơn mởn đoá hải đường chưa nở.

Sắc lông mày, săn môi sáp ai chê rằng xấu mô mồ ; Thấp mài tóc cao đường ngôi ta khên đã đẹp cha chả.

Tiếng cười tiếng nói nghe cũng hữu tình; Nước bước nước đi thật là vô giá.

Tiết dậy mẩy trong năm mười bảy, nghề thú quê giữ mực chân xa ; Cuộc làm vui vừa cợ giêng hai, bàn cờ tướng kén vào con mã .

Khó tột vời mà rất mực hẳn hoi; Nghề làm ăn chẳng đến điều hèn hạ.

Cuốn song gấm một thềm hoa rụng, gieo thoi vàng dệt bức hồi văn ; Buông rèm sương nửa chái trăng soi, nắn quay sắt kéo dây nhân quả .

Rủ rê năm bảy chị em; Cưu góp ba làng bốn xã.

Con người ta được một thì con gái được thì ăn được thì chơi; Ở đất này khá hiếm chi đàn ông chẳng hề quen chẳng hề lạ.

Đêm đêm thường ví hát xôn xao; Ai ai cũng trầu cau đãi đoã .

Ả nọ o này đông đúc, gái một thì gặp tuổi sang xuân; Anh kia chú nọ rình mò, trai ba phủ quyết chơi mãn hạ .

Bướm ong phấp phới, thôi quan thì dân ; Oanh yến ra vào, rộng đường quang sá.

Nhất lịch sự là quân phường ngoài Chế , những vất ra túi thuốc bông đào; Đội thế thần thì quan họ trong làng, cũng mang tới cân ngà quả đá.

Đi về thường nhiều kẻ hẳn hoi; Ra vào cũng lắm người chằng chạ.

Trước chái thì tàng hình thuỷ phủ đứng lăm lăm ai biết mô mồ; Trong nhà thì thiết phục long vương nằm trập trập hình như đống mả.

Trai trong làng rình bốn mặt chan chan; Chó hàng xóm sủa năm canh ra rả.

Biết đó những ngày trong trứng, vui chi hơn liễu cợt hoa cười; Vẻ chi một chút ngoài da, công đâu lại then cài cửa khoá.

Ngán đâu lời nói mà lo; Được thế hãy chơi cho thoả.

Buông bè chuối giữa dòng nước chảy, mặc dù ai chống ngược chống xuôi; Thả lá ngô trước trận gió nồm, đã lắm kẻ bổ nghiêng bổ ngả .

Họp chợ xuân nhiều khách vãng lai; Dạo điếm nguyệt phải khi kinh quá.

Theo chúng bạn cũng ra điều bất ý, ai dám đâu vác chuông đánh đất Đai Minh; Gặp chị em chẳng có lẽ vô tình, ta cũng phải gánh ngói rao làng Bùi Ngoã .

Yếm nhuộm điều che trước ngực loè loè; Câu huê tình đọc bên tai xả xả.

Quây ngoài sân thì trong làng chín mười ả, ả ví, ả hát, ả kéo sợi, ả đưa thoi, lại có ả bưng trầu tận miệng, mỹ nữ như hoa; Léo lên giường thì quan họ năm bảy ông, ông nói, ông cười, ông ngâm thơ, ông đọc truyện, lại có ông đắp áo trùm đầu, cao bằng mãn toạ .

Thoạt đến đây buổi mới lạ lùng; Xem chẳng khác người quen suồng sã.

Tiếp đãi mấy đêm một mực, lòng bồ đề hỉ xả từ bi; Xôn xao một khắc ngàn vàng, dàn chẩn tế ba la bát nhã.

Ba sinh đành một kiếp hẹn hò; Hai năm được mấy lần chung chạ.

Sừng chuốt lược cũng trong đồng đạo , trai khôn thầy dái gái khôn bà nàng ; Đá tạc bia ai ở dị tâm , đất có thổ công sông có hà bá. có thổ công, sông có hà bá.

Đến vườn mong bẻ một cành cam; Giải lòng ước chẻ hai thanh ná .

Quả cam chén rượu đãi đằng khi chơi cửa chơi nhà; Túi vóc khăn là, dặn dò lúc buôn mành buôn giã.

Ân cần nhiều nỗi thư từ; Hầu hạ chẳng khuây điếu lả .

Phụt ngọn đèn trước mặt, đếch sự đời chẳng phải đứa tiểu tâm; Đùng tiếng lói sau nhà, đéo mẹ kiếp bỗng có thằng đại phá.

Ta đã đành rụt cổ như rùa; Ả cũng chớ vật mình như sả.

Giải kết cho ả, mới đến đây ai dám đoạt gia tài; Hú vía cho tôi, một chút nữa sinh ra ẩu đả.sinh ra ẩu đả.

Của thập phương mặc khách thừa lưa ; Tội nhất xá xin người xuý xoá.

Như có phải quýt làm cam chịu, đã trót thì trét, sợ chi điều nói tỏi nói hành; Song cũng là cú kêu ma ăn, đi không về không, chi đến nỗi gieo tai gieo vạ.

Ta đã đành mắc tiếng thày lay; Ả cũng hoá ra người đĩ thoã.

Mấy kẻ biết người biết của, gấm mặc đêm nghĩ lại cũng hoài; Một chốc ra giận ra thù, bạc gần sáng thổ nào dám gá .

Khoán ước làng cứng nhắc ngô rang; Nhân nghĩa cũ nát tươm chó nhả.

Của là của chó treo mèo đậy, phải giữ gìn cho lắm, mắt đỏ lòm nhắm tựa mắt lươn; Công tiếc công cốc mò cò ăn, đi chơi nhởi làm chi, mặt trắng phủi trơ như mặt nạ.

Tiếng tăm chi đó mặc ai; Ngày tháng còn dài đó đã.

Những ngỡ trăm năm trước hẹn hò đã chắc, để phụ phàng ba chốn bốn nơi; Nào ngờ tháng sáu này tệ bạc làm sao, bỗng tống táng một tuần hai ả.

Ờ sao mà quên ta được cho đành; Nói thế mà lấy chồng thực ru tá.

Công lênh ấy ai còn nhớ đến, cũng cầm bằng ruổi ngựa đường dài; Mối manh kia ta đã biết rồi, thôi cũng chớ giấu voi ruộng rạ.

Thế thời mách chúng ta vậy ru; Thôi kính hai ả cho rồi cả.

Hãy xem những của lạ lùng; Chẳng trách chi ai một mả.

Một chú thì dắt mũi trâu từ thuở bé, tắc tắc hò rì ; Một anh thì cắt cỏ ngựa đến tận già, tùng tùng dạ á .

Ở làm chi một năm thêm một tuổi càng cao; Khen lắm nhỉ hai ả được hai chồng cũng khá.

Thương chắc lấy nỏ được chắc , chúng bạn ta như nghé sổ ràn ; Chê tôm lại phải ăn tôm, lời nói trước như mèo liếm mỡ.

Cha kiếp mình đã ra kiếp lăng nhăng; Thiệt lòng ta cũng ra lòng suồng sã.

Hựu hà ngôn tại, đã sao thì vậy, lấy ai cũng đã lấy rồi; Như tư nhi dĩ, đã thế thì thôi, nói mãi ra điều nói chạ.

Mình ở bạc đã ra Dương Tố chi gian ; Ta cũng đen chẳng biết Quan Kiệt chi trá .

Bầu bạn củ rũ đi ngoay ngoảy, chẳng nhớ câu bất diệc lạc hồ ; Nợ nần xưa vỗ sạch sành sanh, quên mất chữ vi chiếu dụng giả .

Đã biết trước yên túc quái tai; Xem về sau như chi hà dã.

Được đó hãy hay rằng đó, mâm son bát sứ mà ăn cơm với nước cà; Chắc đâu đã hẳn hơn đâu, chăn tằm hái dâu vẫn mặc quần nâu áo vá.

Nhất bạc tình là thói o Uy; Chẳng nhân nghĩa ai bằng ả Sạ.

Những ngỡ đứt võng nảy xuống giường bịch cái, chẳng lấy năm thì cũng lấy ba; Nào ngờ trèo cao sa xuống thấp ôi cha, tưởng mất một hoá ra mất cả.

Đã làm chi thế vội vàng; Thôi chẳng lo gì thong thả.

Chi những thói cọc cằn lửa khắc, chó cậy nhà gà cậy chuồng; Tới khi nhà hơi hởi bén mùi, trâu ăn ló bò ăn má .

Lời thề nguyền dĩ trục thuỷ lưu; Bức thư vãn dụng bằng hoả hoá.

Người đến gốc mong bồng quả bưởi, há phải điều chúng bạn vô tình; Con sãi chùa lại quét lá đa, thôi mặc kiếp nhà bay bất khả.

Gỗ trôi sông không trở lại Lường Dà ; Muối bỏ bể cũng thiệt công Lữ Xá .

Ả về đó bén duyên phải kiếp, chẳng quản điều mặt muội dầu gio; Ta bây giờ quá lứa lỡ đôi, thôi chẳng khác mình trần trôn trạ .

Ôi! Nước sông Giang Đình ; Nương khoai Phan Xá .

Dải sông Cài văn vắt nước trong; Đỉnh Ngàn Hống đùn đùn mây toả.

Gương công chúa phá tan từ trước, làm chi những nỗi tá ơm ; Nhịp ngọc tiêu đành để lại sau, khôn ước những điều hú hoạ.

Nương song cúc sắp hỏi han Ả Tố , vì đâu mà phận hẩm duyên ôi; Dạo đường Hoè vừa gặp gỡ chàng Tiêu , từ đây đã người dưng nước lã.

Giận nỗi xưa mồ hôi muối đầm đìa; Tưởng nghĩa cũ nước mắt gừng lã chã.

Thương vì nỗi mưa dầm rỉ rỉ, chận chắc với con trâu đực , ả cầm đèn, ả đi trước dẫn đường; Đau vì khi lửa cháy phừng phừng, tím gan cho cái gà toi, ả vác búa, ả đứng ra lấp sá .

Tưởng công phu mà chưa đáng đồng tiền; Nhớ nhân duyên muốn đi cầu ông Tá .

Nhớ những lúc tắt đèn dạy chuyện , dứt câu này nối câu khác trăng ngoài hiên khi tỏ khi mờ; Tưởng những khi thắp đuốc chơi đêm, ở nhà ngoài vào nhà trong giọt bên chái như tầm như tã.

Rầm rì thay điếu thuốc trao tay; Gắn bó mấy hạt cơm dính má.

Xẩy nhớ đến lời ăn tiếng nói, cám buồn mặt lợn, tóc trên đầu đếm chẳng hay cùng; Sực tưởng khi đua sức đua tài, trơ tráo đầu trâu, gan trong bụng gãi khôn đã ngá .

Có công kể mấy nhật trình; Lúc ấy ghép vào niên phả.

Nói sao được đường xa dặm ngái , bắt chim trời chi những sự éo le; Cực những điều kẻ ngược người xuôi, vẻ cò đất vẫn ra điều dối trá.

Hay chi điều con gái chê chồng; Chẳng có ai đàn ông ở goá.

Ả sang đó bồng con cho sớm, mẹ nằm võng cha nằm giường; Ta về đây kiếm chút kẻo già, bà ăn nem ông ăn chả.

Sang chợ Vịnh rắp than cùng ả Út, đường đông ăm ắp, thấy mà kinh khăn nhiễu quần điều; Lên chùa Hương toan tu với sư Viên , rũ sạch làu làu, mua chưa được mũ ni áo vá.

Ở nhà lâu nghĩ cũng bần thần; Viếng cảnh cũ muốn làm khuây khoả.

Đường cửa Trẹm mỗi ngày một ngại, bóng cây tiếng suối, núi giăng giăng con mắt đã mòn; Chòm bên làng càng tối càng buồn, ngọn khói hạt mưa, trời thâm thẩm mặt người đã nhoá.

Hắt hiu gió trúc mưa mai; Quạnh quẽ bóng chim tăm cá.

Vì quan họ nên chúng ta mộ đức, bạn hữu quen còn được bao nhiêu; Vào trong làng hỏi đôi ả Sạ Uy, lứa tác cũ hãy còn bao nả?

Thăm tận nhà thì chẳng thấy người quen người thuộc, chua cay thay ăn khế với gừng; Hỏi đến tên thì đã gọi mụ nọ mụ kia , may mắn bấy trồng sung ra vả .

Cửa nhà mình đã bưng kín như buồng; Tiếng tăm ta cũng rửa sạch như đá.

Nghĩ cũng phải ăn hơn hờn thiệt, có con có cái, ai nói chi những sự nguyệt hoa; Toan kiếm nơi đứt nối tối nằm, lạ mặt lạ mày, ai chẳng biết lại chê cỏ dã.

Dẫu có ai trẻ mỏ mới lên; Là những chốn xưa nay chằng bạ.

Thú ngưu mã chú xuôi anh ngược, khăn dì Sàng trầu thuốc đến đâu phần; Vườn yến oanh cảnh đó người đâu, của ông Đấu gió trăng còn đóng khoá.

Nhân duyên xưa bẻ ngó lìa tơ; Phong cảnh cũ vàng cây héo lá.

Tìm những chốn tre già măng mọc, hàng thịt nguýt hàng cá, dễ mấy ai cho đáng cải kim; Dốc một bài xỉ bỏ thủ cầm , trâu cột ghét trâu ăn, sợ hàng xóm lại kêu thuỷ hoả.

Bẽ bàng mong hỏi ả Kiều; Thương hại sẽ lừa con Sá.

Đầu sông cho đến cuối sông, ở chẳng vừa lòng roi mây đánh chết, gươm thư hùng tuy rẽ đôi nơi; Đứt dây thì lại nối dây, thế nào tát được giếng này mới thôi, hoa tỉ muội hãy còn một đoá.

Áo đơn đà lây dấu hoa thơm; Bình không hãy ngát mùi hương xạ.

Vào đất văn vật mang hư danh thì phải dự phòng; Nổi phép võ biền cứ bản tộc âu là truy nã.

Tiếng tăm kia từ trước chẳng mang; Duyên nợ ấy về sau khôn trả.

Nếu trước những trồng bông trồng đậu, hết chuyện trò chó chết thì thôi; Từ rày đừng yêu trái yêu hoa, mất công ấy voi đâu mà tạ.

Nay: Một nén hương thừa ; Ba tuần rượu hả .

Kể chi những đường kia nỗi nọ, đi thì đi cho thoát, kẻ đã về kiếp ấy thì thôi; Dù chẳng nên nghĩa trước tình sau, chờ thì chờ cho xong, ai đâu có con hoài mà gả.

Thể loại:Văn tế Thể loại:Văn học Việt Nam