Part 2

Đó, Nhựt Bổn đã vậy mà Tàu cũng vậy, họ phải cải cách tư tưởng học thuật trước rồi sau mới đủ lòng tin mà cải cách mọi sự khác, sự lý rất là hiển nhiên. Người Việt Nam mình nếu muốn cải cách, cũng phải làm như họ.

PHAN KHÔI

   

Chú thích

- ▲ Khí cựu mưu tân  : bỏ cái cũ lo làm cái mới

- ▲ Dân ước luận  : có lẽ cuốn Le Contrat social (1762, cũng được dịch là Khế ước xã hội ), tác phẩm của nhà Khái sáng Pháp J.J.Rousseau (1712-78)

- ▲ Đạt Nhĩ Văn  : tên đọc theo âm Hán hóa của Charles Darwin (1809-82)

- ▲ Dân trị  : dịch từ chữ démocratie , vốn cũng được dịch là “ dân chủ ”, “ dân quyền ”

- ▲ Luận ngữ  : Thái bá , VIII : 10. “ Dân khả sử do chi, bất khả sử tri chi ” = dân là những kẻ có thể sai khiến chứ không thể làm cho hiểu biết. “ Thứ nhân bất nghị ” = Thường dân thì miễn bàn ; thường dân thì không thể bàn luận

- ▲ Khỏ  : cốc, gõ (theo Từ điển phương ngữ Nam Bộ )