Part 1

Phát biểu của Tổng thống Obama tại Buổi gặp gỡ Doanh nghiệp Trẻ và Cộng đồng Doanh nghiệp Việt Nam  (2016)  của Barack Obama , do Đại sứ quán Hoa Kỳ tại Việt Nam dịch

- thông tin về bản này .  - các dự án wiki khác :  bài viết Wikipedia .

Phát biểu của Tổng thống Hoa Kỳ Barack Obama tại buổi gặp gỡ các nhà doanh nghiệp trẻ và cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam trong chuyến thăm của ông đến quốc gia này, ngày 24 tháng 5 năm 2016. Văn bản dưới đây bao gồm phần hỏi đáp và thảo luận giữa Obama và các thính giả có mặt lúc đó.

Đọc thêm: Phát biểu của Tổng thống Obama sau cuộc gặp gỡ các Nhà lãnh đạo xã hội dân sự Việt Nam  và Bài phát biểu của Tổng thống Obama trước người dân Việt Nam

Barack Obama 21184 Phát biểu của Tổng thống Obama tại Buổi gặp gỡ Doanh nghiệp Trẻ và Cộng đồng Doanh nghiệp Việt Nam 2016 Đại sứ quán Hoa Kỳ tại Việt Nam

Nhà trắng

Văn phòng Thư ký Báo chí

Dành cho đăng tải ngay

Ngày 24 tháng 5 năm 2016

DreamPlex

Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam

2:02 P.M. ICT

TỔNG THỐNG OBAMA: Cảm ơn các bạn. Xin chào. (Vỗ tay.) Cảm ơn các bạn rất nhiều. Cảm ơn các bạn. Thật tuyệt vời khi được đến Thành phố Hồ Chí Minh. Mời các bạn ngồi.

Tôi vừa có cơ hội đến thăm Chùa Ngọc Hoàng. Tôi nghĩ rằng việc đi từ ngôi chùa thiêng liêng 100 năm tuổi cho tới không gian DreamPlex của thế kỷ 21 này đã thể hiện một cách tuyệt vời sự phát triển đang diễn ra ở Việt Nam – một quốc gia vinh danh lịch sử nhưng cũng vững vàng tới tương lai.

Và đó cũng là câu chuyện của thành phố này. Đây là một thành phố lúc nào cũng chuyển động. Khi di chuyển từ sân bay vào nội đô, chúng tôi đã được chứng kiến mọi hoạt động đang diễn ra. Và tôi không chỉ nói về giao thông đâu – (cười) – mặc dù tôi nghĩ di chuyển bằng xe máy sẽ dễ hơn xe hộ tống. (Cười)

Nhưng thành phố này, cũng như đất nước này, tràn đầy năng lượng. Bạn có thể thấy điều đó qua những tòa cao ốc vươn lên trên đường chân trời và những cửa hàng mọc lên ở khắp các ngõ phố. Bạn có thể thấy điều đó trên Internet, nơi hàng chục triệu người Việt đang kết nối với nhau và với thế giới. Bạn có thể cảm nhận điều đó ở đây tại DreamPlex, nơi ý tưởng trở thành hiện thực. Tôi vừa có cơ hội chứng kiến một vài ý tưởng đang được hiện thực hóa – những người trẻ đang thực hiện những việc đó. Tôi đã thấy một trò chơi ảo giúp phục hồi chấn thương dây thần kinh, một cái máy giúp điện thoại bạn điều khiển được máy cắt laser – mặc dù bạn sẽ phải cẩn thận với cái máy đó. (Cười)

Có lẽ một phần năng lượng này là nhờ vào cà phê trứng nổi tiếng của các bạn. Thứ đó rất mạnh, tôi hiểu. Nhưng động lực thực sự của tăng trưởng ở Việt Nam hay thành phố Hồ Chí Minh là tinh thần khởi nghiệp – đó chính là tinh thần đưa chúng tôi đến đây ngày hôm nay.

Và tôi đã chứng kiến điều đó ở mọi nơi tôi đến trên thế giới. Tôi gặp gỡ nhiều người – đặc biệt là những người trẻ, như ba người mà chúng ta sắp gặp tới đây – những người khao khát tự lập nghiệp, bắt đầu một điều gì đó mới mẻ, và tự quyết định số phận của mình. Rất nhiều người muốn làm được nhiều hơn là chỉ tạo ra một ứng dụng mới tuyệt vời trên điện thoại. Họ muốn đóng góp cho cộng đồng và giúp mọi dân có cuộc sống tốt đẹp hơn.

Và đó chính là cốt lõi của tinh thần khởi nghiệp. Đó là xây dựng doanh nghiệp – và hy vọng là thu được lợi nhuận. Đó cũng còn là tạo ra công ăn việc làm, phát triển sản phẩm mới, sáng tạo ra nhiều cách phục vụ khách hàng. Tinh thần khởi nghiệp là nhiên liệu cho sự thịnh vượng, nó giúp hướng nền kinh tế đang đi lên vào con đường tới thành công. Nó đem lại cho những người trẻ như các bạn cơ hội đưa năng lượng và đam mê của mình vào những điều lớn lao hơn. Và nó còn giúp chúng ta xóa bỏ rào cản văn hóa để cùng nhau giải quyết những thách thức lớn mà thế giới đang gặp phải.

Tất nhiên, trở thành một doanh nhân không phải điều dễ dàng. Không dễ để làm vậy ở Hoa Kỳ, ở Việt Nam, hay ở bất cứ đâu trên thế giới. Những bước đầu tiên bao giờ cũng khó khăn. Rất khó để huy động vốn. Rất khó để có được những kỹ năng xây dựng doanh nghiệp. Không phải bao giờ bạn cũng có những cố vấn hay mối quan hệ giúp đỡ bạn suốt cả quá trình. Phụ nữ còn gặp nhiều khó khăn hơn nữa vì những định kiến xã hội từ xưa, vì không có nhiều cơ hội.

Vì vậy chúng ta sẽ phải thúc đẩy tất cả những người có năng lực trong xã hội. Vấn đề bạn nghèo không có nghĩa là bạn không thể làm chủ một doanh nghiệp. Bạn không trông giống như những doanh nhân khác không có nghĩa là bạn không thể cung cấp những sản phẩm hay dịch vụ tuyệt vời.

Và đó là lý do vì sao DreamPlex lại quan trọng đến vậy. Đây không chỉ là ngôi nhà của những người khởi nghiệp bằng công nghệ như bạn. Đây còn là nơi bạn chia sẻ ý tưởng và cùng xây dựng cộng đồng hỗ trợ lẫn nhau.

Bên cạnh sự coi trọng tinh thần khởi nghiệp, những nơi ấp ủ ý tưởng như thế này đã khiến các công ty khởi nghiệp phát triển nhiều chưa từng thấy ở Việt Nam. Trong vòng một năm trở lại đây, nguồn vốn cho khởi nghiệp đã tăng lên gấp đôi. Chúng ta đang chứng kiến những thương vụ thâu tóm khổng lồ, như Tập đoàn Fossil mua lại Misfit Wearables, một công ty Việt Nam chuyên sản xuất thiết bị đeo thông minh. Chúng ta đang chứng kiến những người Mỹ gốc Việt đến đây để mạo hiểm – điều đó cho thấy mối quan hệ sâu sắc giữa Hoa Kỳ và Việt Nam.

Và cả thế giới đang chú ý. Tập đoàn đầu tư mạo hiểm hàng đầu thế giới mang tên 500 Startups vừa mới công bố quỹ đầu tư trị giá 10 triệu USD ở thành phố Hồ Chí Minh. Tại Hội nghị Khởi nghiệp Toàn cầu vào tháng sau – một chương trình mà tôi đã chủ trì từ vài năm nay – tôi sẽ chào đón tám doanh nhân Việt Nam tới Thung lũng Silicon, nơi họ có thể học hỏi từ những doanh nhân, nhà khởi nghiệp, và nhà đầu tư mạo hiểm hàng đầu thế giới. Và thành công của các bạn sẽ để lại thông điệp cho nhà đầu tư toàn cầu về tiềm năng đổi mới tuyệt vời của đất nước này. Hy vọng rằng điều đó cũng sẽ khuyến khích những doanh nhân Việt theo đuổi ý tưởng mới và thành lập công ty, để tiếp tục tạo động lực cho nền kinh tế không ngừng phát triển.

Tôi tới đây ngày hôm nay vì Hoa Kỳ cam kết là đối tác khi các bạn phát triển. Tổ chức Hòa bình (Peace Corp) sẽ tới Việt Nam lần đầu tiên, và tình nguyện viên của chúng tôi sẽ giúp các bạn học tiếng Anh – ngôn ngữ thông dụng toàn cầu. Qua những chương trình như Sáng kiến Thủ lĩnh trẻ Đông Nam Á, chúng tôi muốn giúp cho hàng nghìn người trẻ Việt có được kỹ năng và mạng lưới cần thiết để họ đưa ý tưởng của mình thành hiện thực. Với chương trình Sáng kiến Kết nối Hoa Kỳ - ASEAN (U.S.-ASEAN Connect Initiative), chúng tôi hy vọng sẽ kết nối những doanh nghiệp ở Việt Nam với nhà đầu tư Mỹ trong những lĩnh vực như là năng lượng sạch. Với trung tâm khởi nghiệp của phụ nữ mà chúng tôi sắp mở cửa ở Việt Nam – chúng tôi đặt tên là WECREATE, chúng tôi sẽ giúp tăng cường năng lực cho thế hệ kế cận những phụ nữ làm kinh doanh.

Và nếu chúng ta thực sự muốn khuyến khích khởi nghiệp và đổi mới, tôi muốn nói rằng chúng ta cần nhanh chóng thông qua Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP), bởi vì TPP sẽ không những cho phép chúng ta bán được nhiều hàng hóa hơn và mang nền kinh tế hai nước lại gần nhau, hiệp định còn giúp thúc đẩy quá trình đổi mới kinh tế ở Việt Nam, tăng tính cạnh tranh, mở rộng thị trường mới cho các công ty lớn cũng như công ty nhỏ và vừa. Hiệp định sẽ nâng cao các tiêu chuẩn về lao động và môi trường, và cải thiện môi trường kinh doanh để những người khởi nghiệp như của các bạn có thể phát triển.

Lời nhắn gửi của tôi ngày hôm nay đến tất cả những người khởi nghiệp là tôi tin ở các bạn, nước Mỹ tin ở các bạn, và chúng tôi sẽ tiếp tục đầu tư vào thành công của các bạn. Nói cho cùng, tương lai Việt Nam trong những thập kỷ tới đây nằm trong tay các bạn, những nhà sáng chế và những người có ước mơ, những người mà tôi vừa gặp và chúng ta sẽ sớm gặp lại thôi, và tất cả những người đang lắng nghe tôi ở đây.

Vì thế tôi mong muốn được nghe từ những nhà lãnh đạo trẻ xuất sắc này. Cảm ơn các bạn rất nhiều. Cảm ơn. (Vỗ tay)

Giờ tôi sẽ giới thiệu qua về những doanh nhân trẻ xuất sắc đang dẫn đầu ở Việt Nam. Chúng tôi mời họ đến đây để nói về việc điều gì đã có thể làm cho việc khởi nghiệp dễ dàng hơn và họ sẽ tiếp tục nuôi dưỡng các công ty khởi nghiệp như thế nào.

Người đầu tiên là Khoa Phạm, Giám đốc Pháp lý và Hoạt động doanh nghiệp Microsoft Việt Nam. Chúng ta còn có Lê Hoàng Uyên Vy, nhà sáng lập của Adayroi, trang thương mại điện tử với mục tiêu trở thành Amazon của Việt Nam. Và đây là Đỗ Thị Thúy Hằng, Phó Chủ tịch Seedcom, một quỹ chuyên đầu tư vào các công ty Việt Nam. Hãy cho họ một tràng pháo tay trước khi chúng ta bắt đầu cuộc đối thoại này. (Vỗ tay)

Chúng ta hãy cùng bắt đầu với bạn nhé Vy. Hãy kể cho chúng tôi, có vẻ bạn có hứng thú với kinh doanh từ khi còn rất trẻ.

VY: Chào buổi tối Ngài Tổng thống. Chào buổi tối tất cả mọi người. Đầu tiên, tôi muốn gửi lời cảm ơn tới chính phủ Việt Nam và chính phủ Hoa Kỳ vì đã tổ chức một chương trình tuyệt vời như thế này. Tôi tên là Vy, và tôi đã tốt nghiệp Đại học Georgetown vào năm 2009 chuyên ngành tài chính. Thực ra, tôi có đam mê với công nghệ khi còn đi học. Khi tôi 13 tuổi, tôi quyết định tự thành lập công ty thiết kế web của mình. Tôi rất thích ý tưởng kết nối người bán và người mua trên cùng một nền tảng trực tuyến, như eBay hay Amazon.

Nhưng lúc đó, tôi còn rất trẻ và không thể tự lập một doanh nghiệp thực sự. Vì vậy, sau khi tốt nghiệp, tối quyết định quay trở về Việt Nam và bắt đầu lập một địa chỉ bán đồ thời trang trực tuyến. Rất may mắn, sau năm năm chúng tôi đã trở thành một trong những địa chỉ hàng đầu cho những tín đồ thời trang ở Việt Nam. Chúng tôi được mua lại bởi tập đoàn lớn nhất ở Việt Nam. Giờ đây tôi đang điều hành trang web Adayroi.com. Về cơ bản, chúng tôi là Amazon của Việt Nam. Chúng tôi bán mọi thứ từ đồ điện tử cho tới hành tạp hóa trên mạng. Mục tiêu của chúng tôi là mang lại cho mọi hộ gia đình ở Việt Nam những sản phẩm an toàn, chất lượng cao với giá phải chăng.

TỔNG THỐNG OBAMA: Điều đó thật tuyệt. Bạn trông cũng rất tuyệt nữa. Đây có phải là một trong những sản phẩm thời trang mà bạn bán trên mạng không? (Cười). Có phải bạn mua vòng cổ và đôi khuyên tai này ở đó không?

VY: Những món đồ này đều có ở trên Adayroi.com. (Cười)

TỔNG THỐNG OBAMA: Vậy nếu các bạn đang tìm kiếm món hời thì biết chỗ rồi – (cười). Thật xuất sắc.

Còn bạn, Hằng, bạn bắt đầu với vai trò một doanh nhân. Còn bây giờ bạn đã là một nhà đầu tư. Hãy kể cho chúng tôi nghe về những thách thức bạn gặp phải. Hẳn là có những thách thức đặc biệt khi là một nữ doanh nhân và nhà đầu tư ở Việt Nam.

HẰNG: Thưa Ngài Tổng thống, tôi rất vinh hạnh khi được ở đây ngày hôm nay. Quay ngược lại một chút, khi tôi quay trở lại Việt Nam vào năm năm trước sau chín năm ở Hoa Kỳ. Nước Mỹ như ngôi nhà thứ hai của tôi vậy. Tôi quay trở lại Việt Nam vì tôi có rất nhiều điều gắn bó ở đây. Gia đình tôi ở đây, quê hương tôi ở đây, rất nhiều người ở đây. Môi trường ở đây rất tốt, và tôi đã học được nhiều điều từ những thế hệ đi trước. Tôi cũng đã chứng kiến rất nhiều mô hình thành công ở đây, vì thế tôi quyết định quay lại.

Tôi chưa bao giờ nghĩ rằng là một nữ doanh nhân lại là điểm bất lợi tại môi trường trong nước, bởi vì từ những kinh nghiệm cá nhân tôi có thể tự hào nói rằng phụ nữ Việt Nam được đối xử bình đằng và được tạo nhiều cơ hội. Vì vậy mọi nỗ lực đều phải đến từ bản thân mỗi chúng ta. Chúng ta có thể thấy rất nhiều nữ doanh nhân trong phòng này. Lê Hoàng Uyên Vy, như Ngài vừa nhắc đến, là một người tuyệt vời. Cô ấy không phải là một doanh nhân, nhưng cô ấy đã làm được những việc xuất sắc tại thành phố Hồ Chí Minh. Chúng tôi đều yêu quý cô ấy. (Cười và vỗ tay)

Vì vậy nếu thế giới được lãnh đạo bởi phụ nữ -- và tôi đang nghĩ đến cuộc bầu cử tại Hoa Kỳ năm nay – nó sẽ trở nên tốt đẹp hơn. Như những gì Ngài nói. Ngài luôn nói như vậy.

TỔNG THỐNG OBAMA: Đúng vậy. (Cười.) Vậy giờ bạn đang tìm kiếm những loại hình doanh nghiệp nào để đầu tư?

HẰNG: Việt Nam là một trong những quốc gia hàng đầu trong lĩnh vực xuất khẩu nông sản. Tuy nhiên vẫn còn rất nhiều tiềm năng chưa được khai thác trong ngành nông nghiệp. Và trình độ kỹ thuật cũng như năng suất lao động trong ngành vẫn còn thấp. Tại Seedcom, chúng tôi đã làm việc với rất nhiều công ty bán lẻ, công nghệ hay hậu cần. Nhưng dự án mà chúng tôi thích nhất bây giờ là về lĩnh vực nông nghiệp. Chúng tôi áp dụng công nghệ vào nông nghiệp truyền thống – như tự động hóa chẳng hạn. Về cơ bản chúng tôi sẽ trực tiếp mang sản phẩm đến cho người tiêu dùng với giá trị cao hơn.

Tôi nghĩ đó chính là làn sóng khởi nghiệp tiếp theo ở Việt Nam, khi cả doanh nghiệp và nhà đầu tư đến với nhau, sử dụng khoa học kỹ thuật để thay đổi các ngành truyền thống.

TỔNG THỐNG OBAMA: Vậy Phạm, bạn sinh ra ở đây rồi chuyển tới Hoa Kỳ năm 11 tuổi phải không?

PHẠM: Đúng vậy.

TỔNG THỐNG OBAMA: Và bạn học tập ở đó, làm việc ở Washington, cuối cùng thì gia nhập một công ty khởi nghiệp rất ấn tượng mang tên Microsoft. (Cười.) Và bây giờ bạn đang đại diện cho Microsoft ở Thành phố Hồ Chí Minh. Nói cho chúng tôi, Microsoft đang thấy những cơ hội gì? Và theo bạn thì làm thế nào mà các công ty Mỹ có thể tương tác hiệu quả nhất với doanh nhân Việt Nam, các công ty khởi nghiệp và những người khởi nghiệp?

PHẠM: Chào mừng đến Việt Nam, Ngài Tổng thống. Tôi biết giờ mới là sáng sớm ở Thủ đô Washington. –

TỔNG THỐNG OBAMA: Tôi hết mệt mỏi do lệch múi giờ rồi.

PHẠM: -- Vậy tôi mừng vì ông đang tỉnh táo. (Cười.) Lý do tôi trở lại Việt Nam giống với lý do mà ba mẹ tôi đã mang tôi ra khỏi Việt Nam khi tôi còn là một cậu bé, và đó là do họ muốn tôi có cơ hội cho một cuộc sống tốt đẹp hơn. Và chúng tôi đã có điều đó ở Mỹ. Và sau 35 năm sống ở Mỹ, tôi quyết định trở lại Việt Nam để mang lại cơ hội tương tự như vậy và tạo nên sự khác biệt cho những người trẻ Việt Nam – có thể vài người trong số họ đang ngồi ở đây hôm nay.

Và như vậy, cách mà tôi nhìn nhận chuyến trở về của tôi là Microsoft cho tôi cơ hội để tạo nên sự khác biệt, để cải thiện cuộc sống của người dân, để sản xuất công nghệ, cũng như để thúc đẩy phát triển của đất nước này thông qua công nghệ, bằng cách nâng cấp cơ sở hạ tầng công nghệ của chúng ta. Tôi thấy có rất nhiều nhà đầu tư, doanh nhân khởi nghiệp trẻ, và tinh thần khởi nghiệp ở Việt Nam. Và đó là lý do tôi trở lại Việt Nam.

TỔNG THỐNG OBAMA: Vậy thì, Vy, bạn đã đề cập rằng muốn thành lập Amazon của Việt Nam đến thế nào. Nói cho tôi về những thách thức bạn đối mặt khi nỗ lực xây dựng một nền tảng công nghệ phục vụ thương mại ở Việt Nam, và điều gì khiến việc phát triển nền tảng đó ở Việt Nam khác với ở Mỹ, nơi rõ ràng là có nhiều nền tảng công nghệ và sự tham gia nhiều hơn. Tôi đang cho rằng, đặc biệt nếu bạn muốn vươn tới những vùng nông thôn, thì một số thách thức hậu cần là khác nhau. Vì thế, nói cho chúng tôi về một vài khía cạnh khó khăn nhất trong việc xây dựng tầm nhìn của bạn, và theo bạn thì làm thế nào để Chính phủ Việt Nam, hay Chính phủ Hoa Kỳ, hay những công ty quan tâm đến hợp tác với bạn hay với các doanh nhân khởi nghiệp khác có thể trở nên có ích nhất. Cản trở lớn nhất mà bạn thấy nằm ở chỗ nào?

VY: -- về việc mang các tiện ích và lối sống lành mạnh hơn đến với người dân Việt Nam. Hãy tưởng tượng rằng những bà mẹ đi làm phải làm việc từ 9h đến 6h, và sau 6h chiều, cô ấy lại phải chạy vội ra siêu thị, ra chợ để chuẩn bị cơm tối, và có thể mất đến 1 tiếng mới về đến nhà, rồi sau đó nấu nướng cho gia đình.

TỔNG THỐNG OBAMA: Bởi vì giao thông ở đây –

VY: Đúng vậy, tắc đường. (Cười.) Vì thế hãy tưởng tượng rằng một ngày nào đó cô ấy có thể ngồi ngay ở văn phòng và đặt các nguyên liệu, và khi cô ấy về nhà thì mọi thứ đã ở đó để cô ấy có thể nấu bữa tối cho gia đình. Như vậy, chúng ta có thể tiết kiệm cho cô ấy 1 tiếng đồng hồ để cô ấy dành thời gian đó cho gia đình. Hãy tưởng tượng rằng chúng ta có thể tiết kiệm cho cô ấy 360 tiếng một năm, nghĩa là 7.300 giờ trong 20 năm, số giờ đó tương đương gần một năm. Như thế, trong 20 năm thì chúng ta có thể tiết kiệm cho một phụ nữ 1 năm. Đó là giấc mơ của chúng tôi.

Nhưng về cơ bản, điều này rất thách thức bởi thậm chí những cửa hàng rau củ trực tuyến như vậy cũng khó khăn vì cơ sở hạ tầng. Rất khó cho chúng tôi để giao hàng đến cho khách đúng giờ, và đặc biệt khi bạn cam kết sẽ giao hàng trong 2 tiếng, điều này khá là bất khả thi khi chúng tôi mới bắt đầu. Nhưng chúng tôi quyết giữ cam kết. Và thế là chúng tôi tự đi giao hàng. Và cho đến giờ thì tôi nghĩ chúng tôi biết về việc này, vì thế chúng tôi có thể giao hàng nhanh hết mức có thể để làm hài lòng khách hàng.

Một vài thách thức mà tôi nghĩ Chính phủ Việt Nam hay Chính phủ Mỹ đều có thể giúp chúng tôi là, trước hết, giúp chúng tôi phát triển cơ sở hạ tầng của chúng tôi – dịch vụ hậu cần, hệ thống thanh toán, và mang công nghệ đến Việt Nam. Đó luôn luôn mà ước mơ của tôi.

TỔNG THỐNG OBAMA: Như vậy, một trong số những thách thức chỉ là đảm bảo rằng các bạn có cơ sở hạ tầng vật lý để các bạn có thể giao hàng đủ nhanh chóng. Nhưng còn cơ sở hạ tầng số, có phải đã phát triển tốt rồi không vì mọi người giờ đều có điện thoại thông minh?

VY: Cơ sở hạ tầng số hiện tốt hơn rất rất nhiều rồi bởi mọi người đều quen sử dụng điện thoại thông minh để đặt hàng trực tuyến. Ba năm trước, khi tôi mới bắt đầu, rất khó để kéo mọi người lên mạng. Nhưng giờ thì điều đó rất dễ dàng. Tuy nhiên, cơ sở hạ tầng vận hành thì vẫn chưa có ở đây, vì thế chúng tôi cần học hỏi từ những công ty thành công như Amazon, hoặc chúng tôi cần đưa ra những giải pháp của chính chúng tôi ở Việt Nam. Bởi ngành này ở Việt Nam không giống như ở Mỹ. Ông hiểu là như vậy, phải không? Vì thế tất cả những người giao hàng của chúng tôi đều dùng xe máy. Và họ phải biết đường đi lối lại. Rất là khó để cài đặt định vị GPS.

TỔNG THỐNG OBAMA: Và chỉ một câu hỏi cuối nữa. Về vấn đề vốn, đặc thù ở đây là các công ty khởi nghiệp đều tự xoay vốn, hoặc vay vốn từ ngân hàng? Ở đây có đủ cơ sở hạ tầng ngân hàng cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa không? Hay bạn – và hầu hết doanh nhân khởi nghiệp đang sử dụng tiền tiết kiệm của gia đình? Có quỹ đầu tư mạo hiểm không? Mọi người ở đây bắt đầu như thế nào?

VY: Câu hỏi rất hay. Thành thật mà nói, tôi nghĩ ở Việt Nam, rất khó để có được nguồn vốn đầu từ ngay từ đầu. Đặc biệt là không có nhiều quỹ đầu tư mạo hiểm ở đây. Tài trợ hạt giống và nhà đầu tư, rất hạn chế. Tôi nghĩ hầu hết các nhà đầu tư ở Việt Nam, họ muốn đầu tư vào các công ty có kinh nghiệm quản lý vốn, điều đó quả là một thách thức đối với một công ty khởi nghiệp ở Việt Nam. Chúng tôi có cộng đồng khởi nghiệp ở đây. Đó là tin tốt cho chúng tôi. Và chúng tôi hy vọng rằng trong tương lai gần, có nhiều quỹ đầu tư mạo hiểm hơn đến Việt Nam, đặc biệt từ Mỹ, để giúp chúng tôi phát triển tất cả các doanh nghiệp mới.

TỔNG THỐNG OBAMA: Được rồi, tôi đang cố quảng cáo cho bạn ở đây. (Cười). Hy vọng ai đó ở Mỹ đang chú ý.

Hằng, bạn đã nói về nông nghiệp. Rõ ràng là phần lớn Việt Nam vẫn phụ thuộc vào nông nghiệp cơ bản và những tiểu nông. Liệu có mục tiêu nào giúp họ có thể đưa sản phẩm của mình ra thị trường với mức giá tốt hơn và nhanh chóng hơn không? Hay bạn mong muốn đưa sản phẩm lên vị trí cao hơn trong chuỗi giá trị, như vậy sẽ thực hiện nhiều hơn các công đoạn chế biến, và như vậy không chỉ là gạo hay các loại nông sản, mà là các sản phẩm được chế biến từ những giống cây lương thực đang được trồng cấy? Hay là tất cả những điều trên đây? Nói cho tôi thêm một chút nữa về bạn thấy cơ hội cho nông nghiệp Việt Nam tăng tốc như thế nào.

HẰNG: Tôi nghĩ là tất cả. Tất nhiên, bản thân tôi, chúng tôi không thể thay đổi (không nghe rõ), nhưng nhiều nhà đầu tư và doanh nhân khởi nghiệp đang làm việc cùng nhau, chúng ta có thể tạo ra ảnh hưởng. Như tôi đã đề cập, có hai đối tác trong công việc kinh doanh của chúng tôi. Một có nhiệm vụ áp dụng công nghệ nhiều hơn. Một số công nghệ thực sự rất rất đơn giản. Các bạn có thể nhắn tin. Các bạn có thể (không nghe rõ) trên đồng ruộng… Như thế sẽ tăng năng suất rất lớn, và như thế giúp nông dân tăng sản lượng và cuối cùng là tăng thu nhập cho họ.

Và thứ hai, một cách cơ bản, là có niềm tin và nhiều giá trị hơn, và mang sản phẩm đến tay người tiêu dùng với mức giá cao hơn. Và tất nhiên kết quả của tất cả những công việc đó là một thu nhập cao hơn. Và chúng tôi hiểu rằng có rất nhiều thách thức như ông đề cập. Dịch vụ hậu cần thì chưa đáp ứng được, còn rất nhiều việc phải làm. Nhưng chúng tôi là một đội ngũ rất trẻ, và họ là nhà nông, và họ có rất nhiều – cá nhân tôi biết rằng rất nhiều người, những người trẻ làm việc trong lĩnh vực nông nghiệp. Và chúng tôi giàu đam mê, năng lượng và động lực, trên tất cả, chúng tôi có một chiến lược và kế hoạch hành động để thực hiện ước mơ. Vì thế, hy vọng rằng, trong vài năm tới đây ông sẽ thấy những thay đổi rất tích cực trong lĩnh vực nông nghiệp của Việt Nam.

TỔNG THỐNG OBAMA: Phạm, khi bạn nghĩ về kinh doanh ở đây so với kinh doanh ở Hoa Kỳ mà bạn vẫn thường thấy, khác biệt lớn nhất là gì? Có lĩnh vực cụ thể nào mà bạn cho rằng một sự đầu tư chiến lược sẽ tạo ra một thay đổi lớn giúp tất cả các công ty khởi nghiệp cất cánh không? Và về chiến lược của Microsoft, khách hàng chính của các bạn là các doanh nghiệp lớn và các bạn chỉ giúp họ về vấn đề công nghệ thôi, hay các bạn đang làm việc cùng các công ty khởi nghiệp nhỏ hơn để xem làm thế nào các bạn có thể phát triển kinh doanh của họ và hy vọng rằng họ sẽ thực sự cất cánh?

PHẠM: Tôi chắc chắn rằng ông có nghe từ -- công ty của chúng tôi. Sứ mệnh của công ty chúng tôi là nâng cao năng lực cho mỗi cá nhân và mỗi tổ chức trên hành tinh này để họ đạt được nhiều hơn. Và tôi nghĩ Việt Nam là thị trường tốt nhất để thực hiện điều đó, bởi ở đây chúng ta có những doanh nhân khởi nghiệp trẻ và sự thâm nhập, hạ tầng di động mà chúng ta có cùng với những con người trẻ tuổi. Và tôi nghĩ về mặt nắm bắt cơ hội, tôi nghĩ quan trọng là chúng tôi cần nhìn vào – chính phủ của chúng ta – và doanh nghiệp và các doanh nhân khởi nghiệp để thực sự cân bằng cơ hội và trách nhiệm trong một thế giới mới mà chúng ta đang sống, một thế giới di động.

Và nếu chúng ta nhìn thẳng vào thách thức ở khía cạnh đó, tôi nghĩ chính sách công, và môi trường luật pháp – cần phải hiệu quả hơn, và cần được hiện đại hóa để phù hợp với nền kinh tế số. Và tôi nghĩ rằng Việt Nam không phải là duy nhất trong không gian của các thị trường đang phát triển. Tôi nghĩ Mỹ cũng đang đối mặt với những điều tương tự, về việc làm thế nào để giải quyết thương mại điện tử xuyên biên giới, các vấn đề thuế suất, và những thứ khác liên quan. Tuy nhiên tôi nghĩ Việt Nam có thế (không nghe rõ) thị trường khác, và nhìn ra và nắm bắt cơ hội đó.

Về phần Microsoft Việt Nam nói riêng, chúng tôi có một kế hoạch nâng cao năng lực quốc gia về cơ bản phản ảnh kế hoạch ICT của Chính phủ tới năm 2020 nhằm thực sự đưa Việt Nam thành một quốc gia ICT tiên tiến. Và vì thế, với kế hoạch này, chúng tôi nhắm tới 3 trụ cột chính, đóng vài trò là cơ sở hạ tầng ICT của một quốc gia, thực sự giúp đảm bảo hệ thống an ninh mạng của Việt Nam, thực sự chú trọng đến vấn đề riêng tư cùng với sự bảo vệ của cơ sở hạ tầng ICT cho một hệ thống đám mây (cloud) quốc gia – nhằm thực sự tận dụng được những lợi ích đó.

Và về đầu tư của chúng tôi, ở trụ cột thứ 2 liên quan đến doanh nghiệp nhỏ và vừa – tôi nghĩ đó sẽ là động lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế ở đất nước này. Chúng tôi có khoảng 500.000 doanh nghiệp nhỏ và vừa ở đây, và vì thế tôi nói rằng cộng đồng khởi nghiệp với những công ty cực nhỏ đang bắt đầu. Và chúng tôi có những chương trình cung cấp phần mềm miễn phí, dịch vụ đám mây miễn phí cho các công ty khởi nghiệp. Với cách này, họ có thể thực sự tập trung vào phát triển những sản phẩm tốt nhất.