Part 1
Produced by Tamiko I. Camacho, Jerome Espinosa Baladad, Pilar Somoza and PG Distributed Proofreaders from page scans provided by University of Michigan. Dedicated to the three Filipino comedians Dolphy, Panchito and Babalu who made this folklore memorable in a 1970s film adaptation.
IBONG ADARNA
AKLATAN NI JULIANA MARTINEZ 116 P. Calderon, Manila
CORRIDO AT BUHAY NA PINAGDAANAN NANG TATLONG PRINCIPENG MAGCACAPATID NA ANAC NANG HARING FERNANDO AT NANG REINA VALERIANA SA CAHARIANG BERBANIA
Virgeng Ináng mariquit Emperadora sa Langit, tulungan po yaring isip matutong macapagsulit.
Sa aua mo po't, talaga Vírgeng ualang macapára, acong hamac na oveja hulugan nang iyong gracia.
Dila co'i iyóng talasan pauiin ang cagarilán, at nang mangyaring maturan ang munting ipagsasaysay.
At sa tanang nangarito nalilimping auditorio, sumandaling dinguin ninyo ang sasabihing corrido.
Na ang sabi sa historia nang panahong una-una, sa mundo'i nabubuhay pa yaong daquilang monarca.
At ang caniyang esposa yaong mariquit, na reina, ang pangala't bansag niya ay si doña Valeriana.
Itong hari cong tinuran si don Fernando ang ngalan ang caniyang tinubuan ang Berbaniang caharian.
Ang haring sinabi co na ay may tatlóng anác sila, tuturan co't ibabadyá nang inyo ngang maquilala.
Si don Pedro ang panganay na anác nang haring mahal, at ang icalaua naman si don Diego ang pangalan.
Ang icatlo'i, si don Juan ito'i siyang bunsong tunay, parang Arao na sumilang sa Berbaniang caharian.
Ito'i, lalong mahal baga sa capatid na dalaua, salang malingat sa mata nang caniyang haring amá.
Para-parang nag-aaral ang manga anác na mahal, malaqui ang catouaan nang hari nilang magulang.
Ay ano'i, nang matuto na yaong tatlóng anác niya, ay tinauag capagdaca nitong daquilang monarca.
Lumapit na capagcuan ang tatlóng príncipeng mahal, cordero'i, siyang cabagay nag-aantay pag-utusan.
Anáng hari ay ganitó caya co tinauag cayó, dito sa itatanong co ay sabihin ang totoó.
Linoob nang Dios Amá na cayo'i, nangatuto na, mili cayó sa dalaua magpare ó magcorona.
Ang sagót nila at saysay sa hari nilang magulang, capua ibig magtangan nang corona't, cetrong mahal.
Nang itó ay maringig na nang haring canilang amá, pinaturuan na sila na humauac nang espada.
Sa Dios na calooban sa canilang pag-aaral, di nalao'i, natutuhan ang sa armas ay pagtangan.
Ito'i, lisanin co muna yaong pagcatuto nila, at ang aquing ipagbadyá itong daquilang monarca.
Nang isang gabing tahimic itong hari'i, na-iidlip, capagdaca'i, nanaguinip sa hihigán niyang banig.
At ang bungang panaguimpan nitong hari cong tinuran, ang anác na si don Juan pinag lilo at pinatay.
Ang dalauang tampalasang sa caniya ay pumatáy, inihulog at iniuan sa balón na calaliman.
Sa pananaguinip bagá nitong mahal na monarca, nagbangon capagcaraca sa hihigán niyang cama.
At hindi nanga na-idlip sa malaqui niyang hapis, sa hirap na masasapit niyong bunsong ini-ibig.
Ito ang niyang dahilán nang sa bungang panaguimpan tuloy ipinagcaramdam at sa banig ay naratay.
Nagpatauag nanga rito marurunong na médico, dili masabi cun anó ang saquit nang haring itó.
Sa gayong carami bagá medicong tinauag nila, ay ualang macapagbadyá sa saquít na dinadalá.
Ay mayroon namang isá na bagong cararating pa, siyang nagpahayag bagá saquit nang bunying alteza.
Ang damdam mo haring mahal ay galing sa panaguimpán, sa iyo'i, aquing tuturan ang iyo pong cagamutan.
May isang ibong maganda ang pangalan ay Adarna, cun marinig mong magcantá ang saquít mo'i, guiguinhaua.
Sa Tabor na cabunducan ang siyang quinalalaguian, cahoy na hinahapunan Piedras Platas ang pangalan.
Cun arao ay uala roon itong encantadang ibon, sa iba sumasalilong at nagpapaui nang gutom.
Cun gabing catahimican ualang malay ang sino man, ay siyang pag-oui lamang sa Tabor na cabunducan.
Cayá mahal na monarca yao'i, siyang ipacuha, gagaling pong ualang sala ang saquít mong dinadalá.
Nang sa haring mapaquingan ang caniyang cagamutan, capagdaca'i, inutusan ang anác niyang panganay.
Si D. Pedro'i, tumalima sa utos nang haring amá, iguinayác capagdaca cabayong sasac-yán niya.
Yao nanga't, lumacad na cabunducan ang pinuntá, at hahanaping talagá, mahal na ibong Adarna.
Mahiguit na tatlong buan paglacad niya sa párang, at hindi nga maalaman ang Tabor na cabunducan.
May dinatnang landás siya mataas na pasalungá, tumahan capagcaraca itong príncipeng masiglá.
Sa masamáng capalaran sa Dios na calooban, nang dumating sa ibabao cabayo niya'i, namatáy.
Di anong magagaua pa uala nang masac-yán siya, ang bastimento'i, quinuha at lumacad capagdaca.
Sa Dios na calooban na sa tanong bininyagan, dumating siyang mahusay sa Tabor na cabunducan.
May cahoy siyang naquita na tantong caaya-aya, sa caagapay na ibá siyang tangi sa lahat na.
Ang daho'i, sacdal nang inam para-parang cumiquinang, diamante'i, siyang cabagay sa mata'i, nacasisilao.
Ang naisipan nga niya sa loob at ala-ala, doon na tumiguil bagá itong príncipeng masiglá.
Ang nasoc sa calooban ang cahoy na ito'i, siyang marahil hinahapunan nang ibong cong pinag-lacbay.
Ay ano'i, nang gagabi na ang Arao ay lulubóg na, madláng ibo'i, narito na at manga cauan ang ibá.
Sa gayóng daming nagdaan ualang dumápo isa man, naguló ang gunam-gunam nitong príncipeng timtiman.
Ganitong diquit na cahoy ualáng ibong humahapon, aco'i, dito nalingatong paghihintay cong malaon.
Ang nasoc sa ala-ala sa loob niyang mag-isá, ang siya ay magpahingá at búcas lumacad siya.
Humilig nanga't, sumandal doon sa cahoy na mahal, sa malaquing capaguran siya'i, tambing nagulaylay.
Ay ano'i, nang tahimic na ang gabí ay lumalim na, siya nangang pagdating na niyong ibong encantada.
Dumapo na siyang agad sa cahoy na Piedras Platás, balahibo ay nangulág pinalitán niyang agad.
At capagdaca'i, nagcantá itong ibong encantada, ang tinig ay sabihin pa tantong caliga-ligaya.
Ang príncipe ay hindi na nacaringig nang pagcantá, pagtúlog ay sabihin pa himbing na ualang capara.
Ang sa ibong ugali na cun matapos na magcantá, ay siyang pag-táe niya at matutulog pagdaca.
Sa masamáng capalaran ang príncipe'i, natai-an, ay naguing bató ngang tunay ang catauan niyang mahal.
Di anong magágaua pa nang siya'i, maguing bató na, paghihintay sabihin pa nang haring caniyang amá.
At nang maguing isang-taon na hindi dumarating bagá, inutusan capagdaca si don Diegong pangalauá.
Sumunód at di sumuay sa hari niyang magulang, iguinayác capagcuan cabayo niyang sasac-yán.
Pagca-handa'i, lumacad na cabunducan ang tinumpá, at hahanapin nga niya ang bunying ibong Adarna.
Mahiguit sa limang buan nag-lacad niya sa párang, hindi naman maalaman ang Tabor na cabunducan.
Nang siya ay dumating na, sa daan na pasalunga, nagtuloy at umahon na itong príncipeng masiglá.
Sa masamáng capalaran nang dumating sa ibabao, nabual nanga't, namatay ang cabayong sinasac-yán.
Di anong magagaua pa sa cabayong namatay na, ang báon niya'i, quinuha at lumacad capagdaca.
Nang siya'i, dumating naman sa Tabor na cabunducan, may cahoy siyang dinatnan diquít ay di ano lamang.
Nang caniyang mapagmalas ang cahoy Piedras Platas, ang dahon ay cumiquintáb diquít ay ualang catulad.
Ang nasoc sa ala-ala nitong príncipeng magandá, cahoy na caaya-aya hapunán niyong Adarna.
Sa puno nang cahoy baga may bató siyang naquita, cristal ang siyang capara nacauiuili sa matá.
Doon niya napagmalas ang cahoy na Piedras Platas ang balát ay guintóng uagás anaqui'i, may piedrerías.
Sa toua niya't, ligaya sa cahoy niyang naquita, oras nang á las cinco na madlang ibo'i, nagdaan na.
Sa gayong daming nagdaan manga ibong cauan-cauan, ualang dumapo isa man sa cahoy niyang namasdan.
Ganitong diquit na cahoy ualang ibong humahapon, ito'i, di co mapagnoynoy cahalimbaua co'i, ulól.
Ang cahoy na caagapay mayroong ibong nagdaan, ito'i, siyang tangi lamang bucód na hindi dapuan.
Cahit anong casapitan ay hindi co tutugutan, na cun anong cabagayán sa cahoy na gaua't, laláng.
Ay ano'i, nang lumalim na ang gabí ay tahimic na, doon sa batóng naquita ay nangublí capagdaca.
Ay ano'i, caalam-alam sa caniyang paghihintay, siya na nganing pagdatál nang ibong Adarnang mahal.
Dumapo na nganing agád sa cahoy na Piedras Platas, at naghusay nangang caguiat balahibong sadyang dilág.
Sa príncipeng napagmasdan ang sa ibong cariquitan, icao ngayo'i, pasasaan na di sa aquin nang camay.
Ay nang macapaghusay na itong ibong encantada, ay siya nangang pagcantá tantong caliga-ligaya.
Sa príncipeng mapaquingan ang voces na sadyang inam, capagdaca'i, nagulay-lay sa caniyang pagcasandal.
Sino cayang di maidlip sa gayong tinig nang voces, cun marinig nang may saquít ay gagaling siyang pilit.
Macapitong hintó bagá, ang caniyang pagcacantá, pitó naman ang hichura balahibong maquiquita.
Nang matapos nganing lahat yaong pitóng pagcocoplas, ay tumáe namang agad itong ibong sadyang dilág.
Sa casam-ang capalaran si don Diego ay natai-an, ay naguing bató rin naman cay don Pedro'i, naagapay.
Di anong magagaua pa nang siya'i, maguing bató na, paghihintay sabihin pa nang haring caniyang amá.
Hindi niya mautusan ang anác na si don Juan, at di ibig mahiualay cahit susumandalí man.
Si don Jua'i, naghihintay na siya ay pag-utusan, aayao tauaguin naman nang hari niyang magulang.
Siya nanga'i, nagcusa na dumulog sa haring amá, nag-uica capagcaraca nang ganitong parirala,
Aco po'i, pahintulutan nang haring aquing magulang, aco ang quiquita naman nang iyo pong cagamutan.
Ngayon ay tatlóng taón na hindi dumarating bagá, ang capatid cong dalaua saquít mo po'i, malubha na.
Ang sagót nang haring mahal bunsóng anác co don Juan cun icao ay mahiualay lalo co pang camatayan.
Mapait sa puso't, dibdib iyang gayác mo't, pag-alís, hininga co'i, mapapatid cun icao'i, di co masilip.
Isinagót ni don Juan ó haring aquing magulang, sa loob co po'i, masucal mamasdan quitang may damdam.
Cundi mo pahintulutan ang aquing pagpapaalam, ay di mo mamamalayan ang pag-alis co't, pagpanao.
Sa uinicang ito naman ang hari ay natiguilan, at segurong magtatanan ang príncipeng si don Juan.
Lumuhod na capagdaca sa haráp nang haring amá, bendición po'i, igauad na siya cong maguing sandata.
Capagdaca'i, guinauaran at siya'i, binendicionan, at sa reinang iná naman ay lumuhód capagcuan.
Ay ano'i, nang matapos na na mabendicionan siya, ay nagtindig capagdaca itong príncipeng masiglá.
Ang despensa ay binucsán nuha nang limang tinapay, siyang babaunin lamang sa talagang parurunan.
Di sumacay sa cabayo nag-lacad nangang totoo, ang príncipe nganing itó cabunducan ang tinungo.
Doon sa paglacad niya ualang tauong naquiquita, paratí sa ala-ala ang Vírgen Santa María.
Cung mahustong isang buan paglacad niya sa parang, ay siyang pagcain lamang nang isang baong tinapay.
Sa isang buan ang isa nang pagcaing muli niya, parang nagpepenitencia nang sa ibon ay pagquita.
Madai't, salita naman at di co na pahabaan, ay naguing apat na buan pag-lacad niya sa parang.
Sa aua nang Vírgen Iná cay don Juan de Berbania, ay dumating capagdaca sa daan na pasalunga.
Nang sa príncipeng matignan taas niyong cabunducan, lumuhód siya't, nagdasál sa Vírgeng Ináng marangal.
Aco'i, iyong caauaan Vírgeng calinis-linisan, at aquin ding matagalán itong mataas na daan.
Nang siya'i, matapos naman pagtauag sa Vírgeng mahal, nuha nang isang tinapay at cumain capagcuan.
Sa limang tinapay bagá na baon niyang talaga, iisa na ang natira na pangpauing gutom niya.
Nang matapos nang pagcain sumalunga siyang tambing, sa aua nang Ináng Vírgeng ualang hirap na dinating.
Nang dumating sa ibabao ang príncipeng si don Juan, doo'i, caniyang dinatnán isang leprosong sugatán.
Anitong leproso't, badyá maguinoó po aniya, na cun may baon cang dalá aco po'i, limosán mo na.
Sa Dios po alang-alang aco'i, iyong cahabagán, cun gumaling ang catauan ay aquin ding babayaran.
Isinagot ni don Juan aco nga'i, mayroong taglay, natirang isang tinapay na aquing baon sa daan.
Dinucot na capagdaca yaong tinapay na isa, caniyang ibinigay na sa leproso na naquita.
Anitong matanda't, saysay pasasaan ca don Juan, sabihin mo't, iyong turan ang layon mo't, iyong pacay.
Anang príncipe at badyá ganito po'i, maquinig ca, sasabihin cong lahat na ang sadya cong quiniquita.
Ang ama co'i, may damdam sa banig ay nararatay, ang ibong Adarna lamang ang caniyang cagamutan.
Bucód dito ang isa pa ngayon ay tatlóng taón na, na hindi co naquiquita ang capatid cong dalauá.
Anitong leproso bagá don Juan maghihirap ca, at sa pagca't, encantada yaon ngang ibong Adarna.
Nguni't, ngayon ang bilin co ay itanim sa pusó mo. at nang hindi sapitin mo na icáo ay maguing bató.
Sa iyong paglalacad diyan ay may cahoy na daratnan, diquít ay di ano lamang cauili-uiling titigan.
Doo', huag tumiguil ca na sa cariquitan niya, totoong ualang pagsala don Jua'i, mamamatay ca.
Sa ibaba'i, tumanao ca may bahay cang maquiquita ang magtuturo ay siya doon sa ibong Adarna.
Yaring limos mong tinapay ay cunin mo na don Juan, nang may canin ca sa daan sa láyo nang paroroonan.
Anitong príncipe't, badyá ugali pagcabata na, na cun mailimos co na ay di co na quinucuha.
Pinipilit na ibigay ang limos niyang tinapay, umalis na si don Juan siya'i, hindi pinaquingan.
Sa mahusay na pag-lacad nitóng príncipeng marilág, sumapit siyang liualas sa cahoy na Piedras Platas.
Nang maquita ni don Juan yaong cahoy na malabay, loob niya'i, natiguilan sa gayon ngang cariquitan.
Naualá sa ala-ala yaóng bilin sa caniya, parang naencanto siya sa cahoy niyang naquita.
Sa caniyang pagmamalas sa dahong nagsisiquintáb, gayon din naman ang lahat na anaqui'i, guintóng uagás.
Ay ano'i, caguinsa-guinsá na sa panonoód niya, ay parang pinucao bagá ang caniyang ala-ala.
Tinutóp nanga ang noó at nag uica nang ganito, abá at nalimutan co yaóng bilin nang leproso.
Sa ibabá'i, tumingin siya ay may bahay ngang naquita, lumacad na capagdaca itóng príncipeng masiglá.
Nang dumating sa hagdanan napatano capagconan, capagdaca ay dumungao isang ermitañong mahal.
Pinapanhic na sa bahay ang príncipeng si don Juan, at ang ermitaño naman ang pagcai'i, inilagay.
Umupo na sa lamesa nagsalo silang dalaua, ay sa príncipeng naquita tinapay na limos niya.
At nag-uica capagdaca sa loob niyang mag-isa, itong tinapay cong dalá ay baquit narito baga.
Yaóng aquing linimosán leprosong gagapang-gapang, sacá dito'i, ibá naman ermitaño ang may tangan.
Ngayo'i, hindi maisip co sa Dios itong secreto, anaqui'i, si Jesucristo ang mahal na ermitaño.
Nang matapos ang pagcain ermitaño ay nagturing, don Jua'i, iyong sabihin cun anong sadyá sa aquin.
Isinagot ni don Juan sa ermitañong marangal, gayon po'i, iyong paquingan at aquing ipagsasaysay.
Ang sadyá co po aniya dahil sa ibong Adarna, igagamót na talagá sa hari pong aquing amá.
Ang sagot nang ermitaño don Juan iyang hanap mo, maghihirap cang totoo at ang ibo'i, encantado.
Isinagót niya naman cahit aquing icamatáy, ituro mo po ang lugar at aquing paroroonan.
Ang sagot nang ermitaño don Jua'i, maquiquita co, na cun bagá nga totoó ang pagsunód sa amá mo.
Ang cahoy mong naraanan cauili-uiling pagmasdan, yaon ang siyang hapunán nang ibon mong pinapacay.
Na cun siya'i, dumating na sa cahoy ay magcacantá, at ang gabi'i, malalim na ualang malay cahit isá.
At cun yao'i, matapos na nang caniyang pagcacantá, pitó naman ang hichura balahibong maquiquita.
Ay nang iyong matagalán pitóng cantang maiinam, quita ngayon ay bibiguian nang maguiguing cagamutan.
Naito at iyong cuha pitóng dayap at navaja, ito'i, siyang gamót bagá na sa ibong encantada.
Balang isang cantá naman ang catauan mo'i, sugatan, at sa dayap iyong pigán nang di mo macatulugan.
At cun ito'i, matapos na nang macapitóng pagcantá, ay siyang pagtáe niya don Juan ay umilag ca.
Capag icao'i, tinamaan nang táe nang ibong hirang, maguiguing bató cang tunay doon ca na mamamatáy.
Naito'i, cunin mo naman ang cintas na guintong lantay, pagca-hauac ay talian at gapusin mong matibay.
Caya bunsó hayo ca na at ang gabi'i, malalim na, at malapit nanga bagá dumating yaóng Adarna.
Yáo nanga si don Juan sa Tabor na cabunducan, at caniyang aabangan ang ibong pinag-lalacbay.
Nang siya'i, dumating na sa puno nang cahoy bagá doon na hinintay niya yaon ngang ibong Adarna.
Ay ano'i, caalam-alam sa caniyang ipaghihintay, ay siyang pagdating naman niyaong ibong sadyang mahal.
Capagdaca ay naghusay balahibo sa catauan, ang cantá'i, pinag-iinam cauili-uiling paquingan.
Naghusay namang mulí pa itong ibong encantada, umulit siyang nagcantá tantong caliga-ligaya.
Nang sa príncipeng marinig yaóng matinig na voces, ay doon sa pagca-tindig tila siya'i, maiidlip.
Quinuha na capagdaca ang dala niyang navaja, at caniyang hiniua na ang caliuang camay niya.
Saca pinigán nang dáyap nitong príncipeng marilág, cun ang ibon ay magcoplas ay nauaualá ang antác.
Di co na ipagsasaysay pitóng cantáng maiinam, at ang aquin namang turan sa príncipeng cahirapan.
Pitóng cantá'i, nang mautás nitong ibong sacdal dilág, pitó rin naman ang hilas cay don Juang naguing sugat.
Ay ano'i, nang matapos na ang caniyang pagcacantá, ay tumáe capagdaca ito ngang ibong Adarna.
Ang príncipeng si don Juan inailag ang catauán, hindí siya tinamaan para nang unang nagdaan.
Siya nangang pagtúlog na nitong ibong encantada, ang pacpac ay nacabucá dilát ang dalauang matá.
Nang sa príncipeng matátap nagtahan nang pagcocoplas, umac-yat na siyang agad sa cahoy na Piedras Platas.
Nang caniya ngang maquita ang pacpac ay nacabucá, dilát ang dalauang mata nilapitang capagdaca.
Agad niyang sinungabán sa paa'i, agad tinangnan, guinapos niyang matibay nang cintas na guintong lantáy.
At bumabá nanga rito ang príncipeng sinabi co, itong ibong encantado dinalá, sa ermitaño.
Sa ermitañong quinuha mahal na ibong Adarna, inilagay nanga niya sa mariquit na jaula.
Ang uica nang ermitaño itong bangá ay dalhin mo, madalí ca at sundin mo ang ipinag-úutos co.
Muha ca nang tubig naman dalauang bató ay busan, nang sila ay magsilitao manga capatid mong hirang.
Si don Jua'i, lumacad na ang banga'i, caniyang dala, sumaloc nang tubig siya. at ang bató'i, binusan na.
Si don Pedro'i, ang nauna na siyang nabusan niya, lumitao capagcaraca at hindi namamatay pa.
Umuling sumaloc naman si don Diego ang binusan, nagquita silang mahusay at hindi pa namamatay.
Malaquing pasasalamat nang magcapatid na liyag, ualá silang maibayad cay don Juang manga hirap.
Sila'i, agad napatungo sa bahay nang ermitaño, at naghain nanga rito pinacain silang tatló.
Ay ano'i, nang matapos na nang pagcain sa lamesa, capagdaca ay quinuha garrafang may lamáng lana.
At caniyang pinahiran yaong sugat ni don Juan, gumalíng agad nabahao at ualang bacás munti man.
Nag-uica ang ermitaño mangagsi-ouí na cayó magcasundó cayong tatló at huag ding may mag-lilo.
Don Juan ay cunin mo na iyang mariquit na jaula, baca di datning buháy pa ang monarcang iyong amá.
Bago umalis at nanao ang príncipeng si don Juan, ay lumuhód sa harapan nang ermitañong marangal.
Napabendición nga muna at saca sila'i, nalis na, si don Pedro ay nagbadyá cay don Diegong bunso niya.
Si don Juan ay magaling pa hindí mahihiyá siya, at siya ang nacacuha nito ngang ibong Adarna.
Ang mabuti ngayon naman ang gauin nating paraan, patayin ta si don Juan, sa guitna nang cabunducan.
Si don Diego ay nag-uica iya'i, masamang acala, ang búhay ay mauaualá nang bunsóng caaua-aua.
Ani don Pedro at saysay cun gayon ang carampatan, umuguin ta ang catauan at saca siya ay iuan.
Ito ang minagaling na sa loob nilang dalaua, ang cataua'i, inumog na nang bunsong capatid nila.
Di anong casasapitan nang pagtulungan sa daan, ay di nanga macagaláo ang príncipeng si don Juan.
Quinuha na capagdaca ang dalá nga niyang jaula, nang dalaua't, omoui na doon so reinong Berbania.
Nang sila'i, dumating na sa canilang haring amá ang ibong canilang dalá nangulugó capagdaca.
Itinanong si don Juan. nang hari nilang magulang, sagót nang dalauá naman di po namin naalaman.
Nang ito'i, maringig na ang sabi nilang dalauá, ang saquít ay lumubhá pa nitong daquilang monarca.
Saca ang ibong marilág balahibo'i, nangu-ngulág, di magpaquita nang dilág sa haring quinacaharap.
Ang uica nang hari bagá itó ang ibong Adarna, anong samá nang hichura sa ibong capua niyá.
Ang sinabi nang medico na ito rao ibong itó, ay may pitóng balahibo na tantong maquiquita mo.
At cun ito ay magcantá lubhang caliga-ligaya, ngayo'i, nangasaan bagá, at di niya ipaquita.
Hindi pa nga nagcacantá itong ibong encantada, at sapagca nga uala pa ang cumuha sa caniya.
Ito'i, aquing pabayaan ang di niya pagsasaysay, at ang aquing pagbalicán ang príncipeng si don Juan.
Ano ang casasapitan nang umuguin ang catauan, hindi naman macagapang sa guitna nang cabunducan.
Di anong magagauá pa nang di macaquilos siya, ang nasoc sa ala-ala tumauag sa Vírgeng Iná.
Aniya'i, ó Vírgeng mahal anó cayang naisipan, manga capatid cong hirang at aco'i, pinag-liluhan.
Ang boo cong ala-ala caming tatlo'i, tiuasáy na, mahusay na maquiquita mahal naming haring amá.
O bacá pa caya naman ay sa ibon ang dahilan, at caya pinahirapan sila ang ibig magtangan.
Cun sinabi nila sana ang maghauac na ay sila, yao'i, gaano na bagá di ibigay sa canila.
Cayo naua'i, pagpalain nang Dios at Ináng Vírgen, gaua ninyong di magaling ang guinhaua'i, siyang datnin.
Nagpanibagong nangusap ang príncipeng na sa hirap, ó Vírgeng Ináng marilág amponin mo di man dapat.
Aco'i, iyong calarahin cay Jesús Anác mong guilio, magdalita't, patauarin sa manga gaua cong linsil.
At doon sa oras naman cun aco ma'i, mama matáy, caloloua co'i, hugasan nang caniyang dugóng mahal,
Ay anó'i, caguinsa-guinsa sa pananalangin niya, isang matanda'i, eto na at nag-uica capagdaca.
Don Juan ay pagtiisan ang madla mong cahirapan, di na malalaong arao guinhaua'i, iyong cacamtan.
Ang cataua'i, hinipo na at hinilot nanga siya, gumaling na capagdaca at siya'i, nacatindig na.
Hayo't, lacad na don Juan moui ca sa caharian, di pa gumagaling naman ang haring iyong magulang.
Lumacad na at umalis itong príncipeng mariquít, lagay ay cahapis-hapis damit pa ay punit-punit.
Nang dumating nga siya sa palacio'i, nagtuloy na, sa haráp nang haring amá at lumuhód capagdaca.
Ang hari'i, di macagalao sa catre niyang hihigan, at di naquiquilalang tunay ang anác na minamahal.
Ay sa uala ring magbadyá na magsabi sa caniya, ang ibong na sa jaula ay nangusap capagdaca.
Namayagpág at naghusay nag-linis na nang catauán, balahibo'i, pinalitao anaquin ay guintong tunay.
At nagcantá nang ganitó abá haring don Fernando, quilalanin mo ngang totoó ang naninicluhod sa iyo.
Iyan ang bunsó mong anác si don Juan ang pamagát, na nagdalita nang hirap sa utos mo ay tumupad.
Yaong anác mong dalaua na inutusang nauna, anoma'i, ualang nacuha at sila'i, naguing bató pa.
Nang ito ay masabi na tumaha't, nagbago muna, balahibong icalauá na mariquit sa nauna.
Saca muling nagpahayág abá haring sacdal dilág, paquingán di man dapat yaong cay don Juang hirap.
Ang bunsóng anác monghirang nagtiis nang cahirapan, at siyang nag-alís naman batóng balot sa catauan.
Nang masabi nanga itó naghaliling panibago, nang balahibong icatló na capua esmaltado.
At nag-uica nang ganito mahal na hari'i, dinguin mo, nagsi-oui silang tatló sa bahay nang ermitaño.
Sila nga ay piniguing pa pinacain sa lamesa, pinangaralan pa sila anác ang siyang capara.
Nang ito'i, maipahayag naghalili namang agád, nang balahibong icaapat diamante'i, siyang catulad.
Nang macacain na naman itong ermitañong mahal, madlang sugat ni don Juan pinagaling niyang tanan.
Nang ito'i, masabi na tumaha't, naghalili pa, balahibong icalimá cahalimbaua'i, tumbaga.
Nangsila'i lumacad naman sa bundóc at caparangan, si don Pedro ay nagsaysay na patayin si don Juan.
Si don Diego'i, sumansala yao'i, masamang acala, sa búhay na mauauala ni don Juang ating mutya.
Nang ito'i, maipagturing nitong ibong nagniningning, naghalili siyang tambing balahibong icaanim.
Ito'i, lalong cariquitan sa icalimang nagdaan, mahal na hari paquingán cay don Juang cahirapan.