Os dialectos romanicos ou neo-latinos na África, Ásia e América
Part 7
Ein joie, dan tan lé zot foi, Compair | Un jour, au temps d'autre fois, Bouki couri dîné côté so ouasin | compère Bouc alla dîner chez son Compaire Lapin. Compair Lapîn | voisin, compère Lapin. Compère té pa gagné ein goute do lo pou | Lapin n'avait pas une goutte d'eau boi. Ça fé Compair Bouki di com | à boire. Alors compère Bouc dit ça à Compair Lapin; | comme ça à compère Lapin: | --Mouen non pli, mo pa gagné | --Moi non plus, je n'ai pas do lo; si to olé vini padna, no va | d'eau; si tu veux venir par là, nous fouyé ein pi. | allons creuser un puits. | Compair Lapin soucouyé so la | Compère Lapin secoua la tête: tête: | | --Non! Compair Bouki; gran | --Non compère Bouc; le bon matin bon matin, mo boi la rosé on zerbe; | je bois la rosée sur l'herbe et dans dan jou, kan mo souaf, ma boi dan | le jour, quand j'ai soif, je bois dans piste la ouach. | la piste de la vache. Alors compèreBouc | fouilla son puits tout seul. | Ça fé Compair Bouki fouyé so | Après qu'il eut fouillé le puits, pi li tou sel. Apé li té fouyé pi là, | quand il courut chercher de l'eau kan li couri charché so do lo bon | de bon matin, il vit la trace de matin, li ouâ trace Compair Lapin | compère Lapin au ras du puits. Il au ra so pi. Li graté so la tête et | se gratta et s'écria: li jonglé. | | --Bambail, mo Compair, mo va ! --Mon compère, je vais t'attraper. trapé toi. | | Li couri pran so zouti et lifé ein | Il court prendre ses outils et il gro catin avé boi laurié. Li godroné | fait une grosse catin[6] avec du bois li, godroné li si tan jika lité noi | du laurier. Il la goudronne, la goudronne com négresse guinain. Soleil bas, | jusqu'à tant qu'elle fût noire Compair Bouki couri planté so catin | comme négresse de Guinée. Le soleil déboute au ra so pi. Dan la | tombé, compère Bouc courut nuite la line tapé cléré, Compair | planter sa catin debout au ras du Lapin vini avè so baqué pou charché | puits. Dans la nuit, la lune tapait do lo. Kan li ouâ ti négresse | clair; compère Lapin vint avec là, li rété, li baissé, li gardé ben. | son baquet pour chercher de l'eau. | Quand il voit la petite négresse, | il s'arrête, se baisse et la regarde | bien. | --Ki bétail ci là? | --Quelle bête est-ce là? | Li hélé on li; ti négresse là pa | Il la hèle; petite négresse ne grouyé, li pas réponne. | bouge pas, ne répond pas.
_Observações phoneticas._ 1) _u_, _ui_ mudado em _i_: _jiká_==_jusqu'à_, _line_==_lune_, _pli_==_plus_, _pi_==_puits_; 2) _au_ em _ou_: _oussi_==_aussi_; 3) _eu_ em _é_: _pé_==_peu_, _fé_==_feu_, _sel_==_seul_; 4) _oi_ em _è_, _é_: _drète_==_droite_, _cré_==_croire_, _olé_==_vouloir_; 5) _r_, _re_, _le_ apocopados: _ouâ_==_voir_, _noi_==_noir_, _pou_==_pour_, _jou_==_jour_, _cré_==_croire_, _pran_==_prendre_, _zot_, _lot_==_autre_, _enco_==_encore_; _capab_==_capable_; 6) _r_ sincopado entre vogal e consoante ou consoante e vogal: _fanne_==_fendre_, _réponne_==_répondre_, _foce_==_force_, _moceau_==_morceau_, _apé_==_après_; 7) _v_ vocalisado ou supprimido: _choual_==_cheval_, _ouach_==_vache_, _ouâ_==_voir_, _olé_==_vouloir_ (mas _volé_==_voler_); 8) assimilação: _fanne_==_fendre_, _moune_==_monde_, _réponne_==_répondre_; 9) apherese: _cré_==_sacré_, _ti_==_petit_; _baissé_==_abaisser_, _rété_==_arrêter_, _voyé_==_envoyer_, _contré_==_rencontrer_, _gardé_==_regarder_.
_Genero e numero._ Não ha nenhuma distincção formal de genero e numero: _ti_ ou _petit_==_petit_ e _petite_; _moceau_==_morceau_ e _morceaux_.
_Artigo._ Ora é empregado ou supprimido, assás arbitrariamente: _La main goche collé aussi_, la main gauche se colle aussi; _pié collé_, le pied se colle. O artigo apparece entre o possessivo e o substantivo: _so la main_, sa main; _mo lot la main_, mon autre main (l'autre main), _so la tête_, sa tête. O artigo coalesceu com alguns substantivos: _lo_, eau; _do lo_, de l'eau (litteralmente: _du l'eau_), _so do lo_, son eau (litteralmente: _son du l'eau_), mas _mo fron_, mon front, _so pi_, son puits.
N'alguns casos coalesceu com o substantivo o _s_ (z) de _les_, e a fórma com essa prothese é empregada como singular ou plural: _so zepol_, son épaule; _zerbe_, herbe; _zot_, autre (tambem _lot_), _so zouti_, ses outils; _so zoreil_, son oreille, ses oreilles; o mesmo se dá na Trinidad e Mauricio.
_Pronomes._ 1.^a pessoa singular, _mo_, _mouen_ sujeito: _mo boi_, je bois; _mouen non pli_, moi non plus; _mouen_ regimen: _lâché mouen_, lâche-moi. 2.^a pessoa singular, _to_ sujeito: _to gardé_, tu regardes; _toi_ regimen: _to cré choual voyé cou pié on toi_, tu croiras qu'un cheval t'a envoyé un coup de pied; _mo va trapé toi_, je vais t'attraper; _qui cogne toi_, qui te cogne. 3.^a pessoa singular, _li_ sujeito e regimen: _li fé_, il fait; _li gratté_, il sa gratta; _li voyé li_, il l'envoya. 1.^a pessoa plural, _no va fouyé_, nous allons creuser (fouiller). As outras fórmas faltam no conto sobre que se baseiam estas nossas observações. Não ha pronome reflexo: _li rété_, il s'arrête; _li baissé_, il s'abaisse; _li gratté_, il se gratta.
_Verbo._ Com excepção de _té_==_était_ (_étais_), todas as fórmas verbaes são substituidas pelo infinito, que serve para exprimir o presente, o futuro, o preterito de todos os modos. A fórma _té_ serve porém para exprimir com um infinito (ou o participio passivo?) periphrasticamente o preterito: _li té pá gagné_, il n'avait pás; _li té fouyé_, il eut fouillé; _to té di_, tu avais dit.
_Preposição_. As principaes preposições são: _avé_, avec, _dan_, dans, en; _on_, en; _au_; _pou_, pour. A preposição _de_ é supprimida: _pierre tonnair_, pierre de tonnerre; _boi laurier_, bois de laurier; _ta branchaille sec_, tas de branches sèches; _piste la ouach_, piste de la vache; _au ra so pi_, au ras de son puits; _cou pié_, coup de pied.
_Suppressão de verbos_, etc.: _Comencé colair_, il commence à être colère; _kan mo souaf_, quand j'ai soif.
3. Creolo da Guyana
MM. de Saint Quentin publicaram ha alguns annos um livro contendo contos populares (um só na prosa original), fabulas traduzidas do francez e canções creolas dos auctores n'este dialecto. Temos noticia d'este livro apenas por uma indicação na _Mélusine_, I, 55 (Paris, 1877). Na _Mélusine_, I, n.^{os} 1 e 2, ha traducção, mas sem o original, de dois contos da Guyana franceza. Esta possessão da França foi colonisada por francezes no começo do seculo XVII e permaneceu colonia franceza até hoje, com excepção do periodo de 1808-1817, em que esteve em nosso poder.
4. Creolo da Ilha de S. Domingos
Encontram-se um _Voccabulaire, français et crèole_, dialogos e canções n'este dialecto no _Manuel des habitants de Saint-Domingue_, par Duc[oe]urjoly. Paris, Lenoir, 1802, t. II, p. 283-393.
5. Creolo da Trinidad
O dialecto francez-creolo d'esta ilha póde estudar-se na obra _The theory and practice of creole grammar_, by J. J. Thomas. Port of Spain (Trinidad), the _Chronicle_ publishing office. In 8.^o, 134. p. Tenho noticia d'essa obra apenas por um artigo de M. Paul Meyer na _Revue critique_, 1872, art. 50.
«A conservação entre os negros das Antilhas, diz M. P. Meyer, de _patois_ mais ou menos differentes uns dos outros, mas tendo incontestavelmente uma origem franceza, é um facto digno de attenção. É-o sobretudo na Trinidad que nunca foi colonia franceza. É evidente que todos esses negros vêem originariamente de colonias francezas, e aquelles mesmo da parte meridional dos Estados Unidos que fallam o inglez que nos fizeram conhecer os romances de Mrs. Beech-Stowe ou de M. Kirke, deviam ter fallado outr'ora um _patois_ francez. Parece até que o _patois_ da Ilha de França offerece, na deformação do francez, analogias com o da Trinidad que não são explicadas sufficientemente pela communidade do ponto de partida. A expansão de um _patois_ negro formado do francez depende naturalmente das deslocações a que foram submettidos aquelles que o fallavam, e isso é um assumpto que não é geralmente conhecido, pelo menos d'este lado do Atlantico.
«O fundo do _patois_ é francez, com alguns emprestimos do hespanhol (a Trinidad foi colonia hespanhola até 1797) e do inglez.
«Ha algumas particularidades curiosas no systema dos sons. A apocope e mais ainda a apherese (o fim da palavra sendo geralmente protegido pelo accento) representam n'elle um grande papel. Assim: _tè_ por _étais_, _était_ (ou antes talvez pelo participio _été_); _sé_ por _serais_, _serait_. Outras suppressões effectuam-se sobre o centro das palavras; assim: _vlez_ por _voulez_, em que vemos a extensão de um facto que o anglo-normando nos offerece em _frai_ (_ferai_), _fras_, _frad_, etc. As liquidas _l_ e _r_ caem deante d'uma outra consoante, e a vogal precedente torna-se longa: _mâgré_ (_malgré_), _pâler_ (_parler_), _môdre_ (_mordre_). Algumas vezes tambem _l_ e _r_ caem depois do accento diante de um _e_ mudo, que seria melhor não escrever; assim: _tabe_ (_table_), _vîte_ (_vitre_). Todos que tiveram occasião de ouvir negros ou mulatos das colonias tiveram occasião de notar os mesmos factos na sua pronuncia, ainda quando elles fallam francez.
«Não é á phonetica que pertencem os factos mais caracteristicos do creolo, mas á flexão e á composição das palavras. O que n'essa parte se observa é bem feito para elevar ao mais alto o assombro dos que acham já enormes as formações novas que nos offerecem os idiomas romanicos comparados com o latim. Nós dizemos _celui-là_ emquanto o latim vulgar dizia _eccillum_; mas os negros põem _là_ a todo o instante depois dos substantivos como um demonstrativo a que não ligam já grande valor (M. Th., p. 15). O sentido das particulas e dos artigos está de tal modo obliterado que já não se empregam senão absolutamente confundidos com as palavras a que se juntaram e fazendo corpo com ella: _difé_, _dithé_, _divin_, _dleau_ (p. 18) querem dizer: _feu_, _thé_, _vin_, _eau_; _zoreies_ quer dizer as orelhas; _pêncor_ (p. 122) quer dizer _pas encore_, contracção que nos offerece tambem o provençal _pancaro_. N'um idioma tão empobrecido é só o logar das palavras que indica as relações. Assim n'este proverbio: _Pas fôte langue qui fair bêf pas sa pâler_ (p. 121) (Ça n'est pas faute _de_ langue qui faire b[oe]uf pas savoir parler).
«Os verbos parecem, pelo menos muitas vezes, reduzidos a uma só fórma, a do infinito (a não ser que alguma outra fórma tenha sido preservada por causa de uma differença bem sensivel e de um uso frequente). Estudar-se-hão com interesse os diversos tempos compostos com os quaes os negros remediaram as lacunas da conjugação, e achar-se-ha n'isso materia para diversas comparações com os factos parallelos das linguas romanicas. Todavia é mister não esquecer que a comparação não tem aqui senão a mais fraca base. Os negros quando aprenderam o francez, estavam habituados a uma linguagem absolutamente differente, e nunca souberam senão as palavras e as fórmas mais usuaes do seu novo idioma, emquanto o latim vulgar de que saíram as linguas romanicas por desenvolvimentos individuaes e locaes, foi sempre um idioma assás completo, cujas transformações foram assás lentas para que as lacunas tivessem tempo de se encher ao passo que se formaram.»
6. Creolo da Martinica
Cremos que versa principalmente sobre este dialecto a obra seguinte, que conhecemos apenas pelo catalogo da bibliotheca de Burgaud des Marets: _Catéchisme en langue créole, précédé d'un essai de grammaire sur l'idiome usité dans les colonies françaises_, par M. Goux, missionnaire à la Martinique. Paris, Vrayet de Suroy, 1842, in 8.^o Mais recente é o livro de Turiault: _Étude sur le langage créole de la Martinique_. Brest. 236 pp. in 8.^o en deux volumes. 1876. (Paris, Viaut.) Contém uma serie de enigmas, numerosos proverbios, alguns contos, algumas canções e diversas traducções do francez. Vid. _Mélusine_, I, 55. Paris, 1877.
IV. LINGUA FRANCA
Littré, _Dict. de la langue française_, s. v. _franc_ 4, define lingua franca: «jargon mélé d'italien, d'espagnol, etc. à l'usage des Francs de l'Orient» isto é, dos europeus do Levante.
J. Creswell Clough no ensaio _On the existence of mixed languages_, p. 11, define, fundado na auctoridade de Malte Brun, a lingua franca do Mediterraneo como uma mistura de catalão, limosino, siciliano e arabe, originada nos estabelecimentos de escravos dos mouros e turcos. O auctor não conheceu porém nenhum specimen d'essa lingua. (_The Athenaeum_, 1877. January to June, p. 545.)
Segundo o mesmo periodico inglez, vol. cit. p. 608, ha um _Dictionnaire de la langue franque, ou petit mauresque, à l'usage des français en Afrique_, publicado ha alguns annos em Marselha. O vocabulario comprehende palavras italianas, algumas fórmas approximando-se do hespanhol e ainda um certo numero de termos locaes usados na Argelia.
O principe L. L. Bonaparte considera, com rasão, a lingua franca como estando para com o italiano litterario na mesma relação que o indo-portuguez para com o portuguez, os dialectos creolo-francezes para com o francez, o negro-hollandez para com o hollandez, (_Athenaeum_, vol. cit., p. 640 e 703.)
Lingua franca | Italiano | Bon giorno, Signor; comme ti | Buon giorno, Signore; come stai?--Io star?--Mi star bonu, e ti?--Mi | sto bene, e tu?--Io son contente star contento mirar per | di vederti.--Grazie.--Poss'io ti.--Grazia.--Mi pudir servir per ti | servirti in qualche cosa?--Molte per qualche cosa?--Muciu grazia.--Ti | grazie.--Dà una seggiola al dar una cadiera al Signor.--Non | Signore.--Non ho bisogno. Io sto bisogna. Mi star bene | bene così.--Como sta il tuo acousì.--Comme star il fratello di | fratello?--Sta molto bene. ti?--Star muciu bonu. |
(_The Athenaeum_, 1877, 1.^o sem., p. 640).
L. L. Bonaparte dá as seguintes regras que caracterisam a lingua franca: 1.^a Os nomes não têem plural: _amigo_==amigo e amigos. 2.^a Os verbos não têem conjugação, mas só um futuro periphrastico e um participio terminando em _ato_ ou _ito_: _mi_, _ti_, _ellu_, _noi_, _voi_, _eli_, _andar_ significam não só eu vou, tu vaes, elle vae, nós vamos, vós ides, elles vão, mas tambem eu ia, etc., eu fui, etc.; _bisogno andar_ significa eu irei, etc. 3.^a _Star_ significa _ser_ e _ter_, quando são usados como verbos auxiliares. 4.^a _Avir_ ou _tenir_ significam _ter_, mas só com a idéa de _possuir_. 5.^a O regimen directo dos pronomes pessoaes é precedido da preposição _per: mi mirar per ella_, eu vejo-o.
Molière no acto IV do _Bourgeois gentilhomme_ deu uma imitação da lingua franca.
«Scène X.--_Le Muphti, Dervis, Turcs, chantans et dansans; Monsieur Jourdain_, vêtu à la turque, la tête rasée, sans turban et sans sabre.
_Le Muphti, à M. Jourdain._
Se ti sabir, Ti respondir, Se non sabir, Tazir, tazir.
Mi star muphti, Ti qui star si? Non intendir, Tazir, tazir.
«Scène XI.--_Le Muphti, Dervis, Turcs chantans et dansans._
_Le Muphti._ Dice, Turque, qui star quista? Anabatista? anabatista?
_Les Turcs._ Ioc.
_Le Muphti._ Zuinglista?
_Les Turcs._ Ioc.
_Le Muphti._ Coffita?
_Les Turcs._ Ioc.
_Le Muphti._ Hussita? Morista? Tronista?
_Les Turcs._ Ioc, ioc, ioc.
_Le Muphti._ Ioc, ioc, ioc. Star pagana.
_Les Turcs._ Ioc.
_Le Muphti._ Luteranos.
_Les Turcs._ Ioc.
_Le Muphti._ Puritana?
_Les Turcs._ Ioc.
_Le Muphti._ Bramina? Moffina? Zurina?
_Les Turcs._ Ioc, ioc, ioc.
_Le Muphti._ Ioc, ioc, ioc. Mahametana? Mahametana?
_Les Turcs._ Hi Valla. Hi Valla.
_Le Muphti._ Como chamara? Como chamara
_Les Turcs._ Giourdina, Giourdina.
_Le Muphti_ (sautant). Giourdina, Giourdina.
_Les Turcs._ Giourdina, Giourdina.
_Le Muphti._
Mahameta, per Giourdina, Mi pregar, sera e matina. Voler far un paladina De Giourdina, de Giourdina; Dar turbanta e dar scarrina, Con galera, e brigantina, Per deffender Palestina, Mahameta, per Giourdina, Mi pregar sera e matina. Star bon Turca Giourdina?
_Les Turcs._ Hi Valla. Hi Valla.
_Le Muphti_ (chantant et dansant). Ha la ba, ba la chou, ba la ba, ba la da.
_Les Turcs._ Ha la ba, la la chou, ba la ba, ba la da.
«Scène XIII.--_Le Muphti, Dervis, Monsieur Jourdain, Turcs, chantans et dansans._
_Monsieur Jordain_ (après qu'on lui a ôté l'Alcoran de dessus le dos). Ouf!
_Le Muphti_ (à M. Jourdain).
Ti non star furba?
_Les Turcs._
No, no, no.
_Le Muphti._
Non star forfanta?
_Les Turcs._
No, no, no.
_Le Muphti_ (aux turcs).
Donar turbanta.
_Les Turcs._
Ti non star furba? No, no, no. Non star forfanta? No, no, no. Donar turbanta.
_Les Turcs dansans_ mettent le turban sur la tête de _M. Jourdain_ au son des instruments.
_Le Muphti_ (donnant le sabre à _M. Jourdain_).
Ti star nobile, non star fabbola, Pigliar schiabolla.
_Les Turcs_ (mettant le sabre à la main).
Ti star nobile, non star fabbola Pigliar schiabolla
_Les Turcs dansans_ donnent en cadence plusieurs coups de sabre à _M. Jourdain_.
_Le Muphti._
Dara, dara Bastonnara.
_Les Turcs._
Dara, dara Bastonnara.
_Les Turcs_ donnent à _M. Jourdain_ des coups de bâton en cadence.
_Le Muphti._
Non tener honta, Questa star l'ultima affronta.
_Les Turcs._
Non tener honta, Questa star l'ultima affronta.»
O uso frequente na lingua franca da palavra _sabir_, principalmente na expressão _mi no sabir_ com que os levantinos e argelinos respondiam ás perguntas que lhes faziam os estrangeiros e que elles não comprehendiam, fez dar a essa lingua o nome de _sabir_, _lingua sabir_. Vid. Littré, _Dictionnaire de la langue française. Supplément_, s. v. _Sabir_.
A. Darmesteter, _De la création actuelle de mots nouveaux dans la langue française_, p. 261, n. define ainda: «Le _sabir_ ou langue franque, mélange d'italien, de français, de provençal et d'arabe parlé par les marins de la Méditerranée».
Algumas phrases ou expressões da lingua franca chegaram, sem duvida por intermedio dos marinheiros, até ao calão ou girias dos diversos povos da Europa. No _cant_ (calão de Inglaterra) ha por exemplo: _nantee dinarly_ (não tenho) nenhum dinheiro, da lingua franca; _niente dinaro_, do italiano _niente_, nada (==fr. _néant_) e _denario_ (==port. _dinheiro_, hesp. _dinero_, fr. _denier_, do lat. _denarius_). Em portuguez ha _nentes_ do ital. _niente_, que não veiu ao que parece por intermedio da lingua franca. _Nicles_, nada, da giria dos garotos portuguezes parece estar por _niks_ e corresponder ao _nix_ da lingua franca. «The well-known _Nix mangiare_ stairs at Malta derive their name from the endless beggars who lie there and shout «Nix mangiare», i. é. «nothing to eat»,--an expression which exhibits remarkably the mongrel composition of the Lingua Franca, _mangiare_ being italian, and _Nix_ (germ. _Nichts_), an evident importation from Trieste, or other Austrian seaport.» _The Slang Dictionary_, apud Johan Storm, _Englische Philologie_ I, 162-3.
Storm junta em nota a pag. 163: Li n'um romance maritimo inglez a seguinte lamuria de um pedinte maltez: «_Me_ molto miserabile, signore! _Nix_ padre, _nix_ madre, _nix_ mangiare _per sixteen days_, per Gesù Christo.» _Nix_ é considerado geralmente na Italia pelo povo como a negação allemã ou estrangeira. Mas o emprego de uma expressão como _nix_ ou de termos extranhos não determina de modo algum o caracter da lingua franca. O emprego de expressões como _sixteen days_ é um accidente de momento que se encontra em todas as linguas: quando a gente que as falla se acha em contacto com estranhos recorre á sua maior ou menor provisão de termos estrangeiros. A composição da lingua franca não é realmente mais _mongrel_ que por exemplo a do inglez, que apresenta vocabulos provenientes de innumeras linguas.
V. CONSIDERAÇÕES GERAES
Não foram só as linguas romanicas que serviram de base á formação de dialectos como os que acâbamos de noticiar: podemos dar indicação de dialectos similhantes de origem germanica, a cujo estudo procederemos logo que tenhamos materiaes sufficientes.
O _negro-english_, dialecto assim chamado impropriamente, é fallado na colonia hollandeza de Surinam, na Guiana, por uma população de cêrca de 100:000 individuos, dos quaes 90:000 negros e 10:000 de origem européa. As fórmas grammaticaes estão reduzidas n'este dialecto, como em todos os similhantes a um minimo.
_The Bible of Every Land_, p. 213, dá noticia de traducções dos Psalmos e do Novo Testamento no _negro-english_. Julgâmos terem por objecto este dialecto os livros seguintes que ainda não lográmos ver:
_Kurzgefasste neger-englische Grammatik._ Bautzen, 1854.
Van der Vegt, _Proeve eener handleiding om het neger-engelsch_.
O creolez (ingl. _creolese_) é um dialecto tendo por base o hollandez, fallado pela população negra das ilhas de Santa Cruz, S. Thomaz e S. João (Indias Occidentaes); não tem distincção de genero nem numero, nem declaração de nomes, nem conjugação simples de verbos.
Em 1781 o governo da Dinamarca fez imprimir em Copenhagen uma traducção do Novo Testamento n'esse dialecto; em 1818 fez-se nova edição. Segundo _The Bible of Every Land_, pag. 212, parece que o creolez caíu em desuso.
O inglez serviu de base na China á formação dialectal chamada _Pidgin English_ (_pidgin_ é approximadamente a pronuncia chineza do inglez _biznes_, _business_). Não vimos ainda a obra de Leland, _Pidgin English singsing, or Songs and Stories in the China-English dialect_. London, 1866.
Na _Introduction to the Study of Sign Language among the north american Indians_ by Garrick Mallery (Smithsonian Institution-Bureau of Ethnology. Washington, 1880.) p. 12, achâmos a seguinte noticia: «Os kalapuyas do Oregão meridional usaram até ha pouco uma linguagem de signaes, mas gradualmente adoptaram para a communicação com o estrangeiro a lingua composta, commummente chamada giria _tsinuk_ ou giria _chinook_, que provavelmente se originou para fins commerciaes nas margens do Columbia antes da chegada dos europeus, fundada sobre o tsinuk, tsiholi, nutka, etc., mas agora enriquecido por termos francezes e inglezes, e esqueceram quasi inteiramente os seus antigos signaes. A prevalencia d'esta lingua mestiça, formada nas mesmas condições que produziram o _pigeon-english_ ou a _lingua franca_ do oriente, explica a falta notada de lingua de signaes entre as tribus da costa noroeste».
A giria tsinuk não é talvez, apesar do que nos diz G. Mallery, mais do que um dialecto inglez da natureza dos que são objecto do presente estudo.
Ninguem ainda, que saibâmos, viu com clareza o verdadeiro caracter e reconheceu as leis geraes que presidem á formação de dialectos de que nos occupâmos.