Vanden Vos Reinaerde: Uitgegeven en Toegelicht
Part 20
#Wederscouwen#, 2746 _terugzien_. Verg. #Scouwen#.
#Wedertale# (#Tale ende --#), 1009, _hetgeen over en weêr gezegd wordt_. #Wedertale# is _antwoord_.
#Wee worden#, met DP., 3218, _smartelijk aangedaan worden_.
#Wegghe#, 653, 681, _wig_ (_cuneus_).
#Wel sijn#, 195, _in gunst staan_.
#Welgheboren#, 2314, _edel_. Verg. HUYD. op _Stoke_, 3 Dl., bl. 126. Het is eigenl. het Fr. _debonnaire_.
#Welpekijn#, 1366, 1430, 3066, 3204, _welpje_. Zie over #welp#, CLIGNETT, _Bijdr._, bl. 56-57.
#Wentelen#, 975, 981, _buitelen_.
#Werelt#. #Al mocht hem al die werelt vromen#, 962, _al mocht hij er zooveel baat bij hebben als de wereld groot is_. _Troj. Orl._ (_Ovl. Ged._, 1 Dl., bl. 29) vs. 2443.
#Wernen#, 190, _weigeren_. Zie _Lsp. gloss._
#Wers#, _slechter_. #Te wers hem#, 1549, is het Fr. _tant pis pour lui_. Verg. _Ferg._ 2360; _Car. El._ 1324. Zie het woord _Lanc._ II, 15394, 15515; _Lorr._ I, 1117; en verg. _Heim. der Heim._, bl. 329.
#Werwaert#, 1664, _waarheen_, _werwaarts_.
#Wet#, #wit#, 1151, 3362, _godsdienst_. Verg. _Flor._ 195, 243. De uitdr. #Bi miere wet#, _bij al wat mij heilig is!_ Verg. HOFFMANN, op _Car. El._, bl. 61 in fine.
#Wicht#, 1027, 3385, eigenl. _kind_. Het adj. wijzigt de beteekenis. Verg. _Stoke_, 7 B., vs. 59; 10 B., vs. 342; SERRURE, _Vadert. Mus._, 1 Dl., bl. 68; _Ferg._ 3511.
#Wide#, 294, _wijd_, _alom_; #wide mare#, _wijd beroemd_.
#Wie so#, 769, _wie_. Zie HUYD. op _Stoke_, 1 Dl., bl. 44.
#Wijf#, 73, 95, 235, enz. _vrouw_, _uxor_.
#Wile#, 815, 863, 975, 1823, _wijl_, _tijdsruimte_. #Die wile#, 842, _terwijl_. Verg. _Lsp. gloss._
#Wilen#, adv., 296, 2544; #wilen eer#, 101, _eertijds_, _weleer_.
#Wille# (#Staen te sinen#), zie #Staen#.
#Willecome#, 629, 1073, 3255, _welkom_, eigenl. _welgekomen_.
#Willen#, 583, _zullen_. Verg. de verwisseling in 't Eng.
#Wiltbraet#, 1218, _wild_, het Hd. _Wiltprett_.
#Winnen# (#wan#, #ghewonnen#), 1792, _verwerven_.
#Wise#, _wijze_, in de spreekw. #In eens arems siecs wise#, 1324, die beteekent: _met het voorkomen van een armen zieke_. Even zoo gebruikt het Oudfransch _En guise de_.
#Wisen# (praet. #wijsde#), 2475, _aanwijzen_.
#Wisen ende leren#, 2076, _onderrichten_. De spreekwijs is zeer gewoon, b.v. _Lorr._ I, 1695. Zie voorts CLIGNETT, _Bijdr._, bl. 8, of _Flor. gloss._
#Wisen# (praet. #wijsde#), 167, 1886, _uitwijzen_. Zie _Lsp. gloss._
#Wisse#, 224, _een touw_, _een strop_ (_restis_ KIL.). _Parth._ (ed. MASSMANN), bl. 42, vs. 24.
#Woestine#, 503, 508, 2645, _eenzame, onbewoonde plaats_. _Ferg._ 1048.
#Wonderen#, impers. met DP., 2627, #mi wondert#, _het verwondert mij_. Zie _Lsp. gloss._
#Wordekijn#, 2219, _woordje_.
#Wouden#, zie #Ghewouden#.
#Wout#, 2090, 2298, 2854, _bosch_, _woud_.
#Wrake#, 1849, _gerechtelijke genoegdoening_, _straf_. Zie ZIEMANN op #Rache#.
#Wreet#, 2097, 3017, _moorddadig_, _gebeten op iemand_. _Flor._ 3522.
#Wrochte#, praet. van #werken#, 1338, #bewerkte#, _Ferg._ 1216; de vorm #wrochte# schijnt de gewone, zie _Parthen._ 68, vs. 4, en _Lorr._, _Lsp._, _Franc. gloss._
#Wroeghen#, 113, 1791, 2231, _beschuldigen_, _aanklagen_; 1209, _bekend maken_, _verraden_. Zoo _Lanc._ II, 13294: Hi seide: »Ne _wroeget_ niet mi wie ic ben", waar het Fransch heeft: »ne dites mon non, ne ne feites savoir qui je sui."
VERBETERINGEN EN BIJVOEGSELS.
IN DEN TEKST.
Vs. 113 _bebbe_ lees _hebbe_ » 255 _het_ l. _bet_ » 1126 _eene_ l. _een_ » 1689 l. _Besc. hem soude ghen._ » 1741 _verdoort_ l. _becoort_(?) » 3141-2 l. _spise: partrise_
IN HET GLOSSARIUM.
#Cloet#, 786, 792, _lange stok_, _polsstok_. Zie KIL.
#Colne# (#Van --#) #tote Meie#, 2619. GRIMM zegt, _R. F._, bl. XCII, »Scherzhaft wird _örtliche_ und _zeitliche_ bestimmung _gemischt_; noch heute hört man in Oberdeutschland »zwischen _pfingsten_ und _Strassburg_." Dieser witzige ausdruck reicht also schon in das 12 jh. hinauf. »Inter _pascha Remisque_," _Reinardus_ II, 690; »inter _Cluniacum_ et _sancti festa Johannis_ obit", IV, 970...... In den Niederlanden: »van _Aken tot paschen_ (TUINMAN, _Spreekw._, I, 334); wahrscheinlich ist auch »van _Colne_ tote _Meie_" so zu nehmen."--WILLEMS voert nog de fransche spreekwijs aan: »Cela s'est passé entre _Maubeuge_ et la _Pentecôte_."
#Leie#, 2620, _de rivier de Leye_. De spreekwijs beteekent: »Meent gij dat ik u van den weg wil afbrengen, om den tuin leiden?"
+---------------------------------------------+ | | | OPMERKINGEN VAN DE BEWERKER: | | | | De volgende correcties zijn in de tekst | | aangebracht: | | | | Bron (B:) -- Correctie (C:) | | | | B: niet verwonderen zoo nu en dan | | C: niet verwonderen dat zoo nu en dan | | B: gegeven, kunnnen wij overgaan tot | | C: gegeven, kunnen wij overgaan tot | | B: Met de annwijzing der plaatse | | C: Met de aanwijzing der plaatse | | B: hier duideijk het plan | | C: hier duidelijk het plan | | B: laatze b.v. altijd op paarden | | C: laat ze b.v. altijd op paarden | | B: le sujet n'à pas encore | | C: le sujet n'a pas encore | | B: beschuldiging, vs. 125-169, weet ik | | C: beschuldiging, vs. 126-169, weet ik | | B: hem in een »lardier gebracht, | | C: hem in een »lardier" gebracht, | | B: cosin, 1517. | | C: cosin, 1571. | | B: bloeide van 1449-1171, en stierf | | C: bloeide van 1149-1171, en stierf | | B: [22] R. F., pag. CLV. | | C: [22] _R. F._, pag. CLV. | | B: que du XIV siècle.... | | C: que du XIVe siècle.... | | B: Onmogelijk kan _de Alexander_ eerst | | C: Onmogelijk kan de _Alexander_ eerst | | B: Nu laetste springhen ende | | C: Nu laetse springhen ende | | B: Dat hi mi van hem verdreef, | | C: Dat hi mi met van hem verdreef, | | B: waen quam u dese scat? | | C: waen quam u dese scat?" | | B: sechstu mi waer! | | C: sechstu mi waer!" | | B: --»Waer? sprac Reinaert, vraechdi | | C: --»Waer?" sprac Reinaert, »vraechdi | | B: cater_; 138 _Cuwaerde | | C: cater_; 138: _Cuwaerde | | B: Vs. 381: _sine_ | | C: Vs. 281: _sine_ | | B: estes-vos, Tyber li chaz?_ | | C: estes-vos, Tyber li chaz?_" | | B: G. Bruuns, vs. 2468. D. Brune, | | C: G. Bruuns, vs. 2444. D. Brune, | | B: 961, 988, 3390. G. Brunen, | | C: 961, 988, 3391. G. Brunen, | | B: doch zie vs. 2544-4 | | C: doch zie vs. 2544-5 | | B: 2761, 2882. Zie HUYD. op | | C: 2761, 2881. Zie HUYD. op | | B: 2198, 2977, 2313. Het | | C: 2198, 2977, 3213. Het | | B: 540, 1063, 1623, 2240, 2399, | | C: 540, 1063, 1633, 2240, 2399, | | B: 2154, 2573, 2806, 3170, _door_; | | C: 2154, 2573, 2608, 3170, _door_; | | B: K. 52; _Mlnp._ II, 4105. | | C: K. 52; _Mnlp._ II, 4105. | | B: Verg. GRIMM, D. M., bl. 586. | | C: Verg. GRIMM, _D. M._, bl. 586. | | B: #Ghedichte#, 813, adv. _dicht | | C: #Ghedichte#, 812, adv. _dicht | | B: 4227. _Wal._ 2139. 3119, | | C: 4227. _Wal._ 2139, 3119, | | B: _Stoke_ 7 B, vs. 466, en | | C: _Stoke_ 7 B., vs. 466, en | | B: t. l. a p. | | C: t. l. a. p. | | B: #Ghestille#, 25, 1136, | | C: #Ghestille#, 26, 1136, | | B: _stilte_. Ferg. 681, | | C: _stilte_. _Ferg._ 681, | | B: #Gheven een val#, 1631, #enen | | C: #Gheven een val#, 1641, #enen | | B: #Helet#, 615, 1071, 3121, _held_. | | C: #Helet#, 615, 1072, 3221, _held_. | | B: #Henen#, 2246, _van hier_, | | C: #Henen#, 2345, _van hier_, | | B: 1199, 1741, 1926, _hart_. | | C: 1199, 1741, 1925, _hart_. | | B: #Honen#, 78, 176, 217, 488, | | C: #Honen#, 78, 175, 217, 488, | | B: #Hoveschede#, 28, 2238, _beleefdheid_, | | C: #Hoveschede#, 28, 1669, _beleefdheid_, | | B: #Keitijf#, 680, 838, 2785, | | C: #Keitijf#, 640, 838, 2785, | | B: #claerre#, 1145, is de compar., | | C: #claerre#, 1445, is de compar., | | B: 2181, 2232, 2386, _schande_. | | C: 2181, 2232, 2286, _schande_. | | B: _achterlaten_; 1431, _verlaten_. | | C: _achterlaten_; 1432, _verlaten_. | | B: #Lettelkijn#, 2302 | | C: #Lettelkijn#, 3202 | | B: #Lier#, 745, 855, 894, 1352 | | C: #Lier#, 745, 855, 994, 1352 | | B: #mesrocht#, 447 (verg. | | C: #mesrocht#, 747 (verg. | | B: #Moet#, 1041, 1904, 2519, 2596, | | C: #Moet#, 1041, 1904, 2519, 2598, | | B: #Te moede#, 1063, 1785, 2904, | | C: #Te moede#, 1063, 1765, 2904, | | B: harde na#, 1432, _ter harte | | C: harde na#, 1423, _ter harte | | B: #Noot#, 517, 571, 1527, | | C: #Noot#, 517, 570, 1527, | | B: DP., 2827, _noodzakelijk | | C: DP., 2857, _noodzakelijk | | B: #Nu toe#; 833, | | C: #Nu toe#, 833, | | B: 998, 1018, 3030, 3049, _indien_. | | C: 998, 1008, 3030, 3040, _indien_. | | B: #Ombeclaghet#, 3047, _onaangeklaagd_. | | C: #Ombeclaghet#, 3046, _onaangeklaagd_. | | B: 1800, 1810, 2155, 2659, 3039, | | C: 1800, 1810, 2158, 2659, 3039, | | B: #Saen#, 64, 82, 98, 398, | | C: #Saen#, 64, 82, 398, | | B: #Staf#, 789, 1573, 2930, | | C: #Staf#, 789, 1573, 2931, | | B: #swaer doen#, 1040, _verdrieten_. | | C: #swaer doen#, 1041, _verdrieten_. | | B: #Taverne#, 2191, _herberg_. | | C: #Taverne#, 1291, _herberg_. | | B: 1639, 2018, 2021, 2254, 3174, | | C: 1639, 2018, 2022, 2254, 3174, | | B: en #sonder waen#, 99, 636, 900, | | C: en #sonder waen#, 90, 636, 900, | | B: #nederwaert#, 1321, _naar beneden_. | | C: #nederwaert#, 890, _naar beneden_. | | | +---------------------------------------------+