Part 8

Wanneer ick inde Fonduke woonde met mijn Patroon Cataborne Moſtafa, ſag ick een Turck van Natie maer van Religie een Cherubin, dat is te ſeggen een Ketter op haer maniere, in het Logement komen droncken ende dol ſijnde gelijck een Beeſt, om dat hy opinum gegeten hadde, Hy riep ſijn ſlaef die een Yerlander was, ende beval hem dat hy een Confoort met vier ſoude halen. De ſlaef was hem terſtont ghehoorſaem. Doen nam hy in ſijn rechter Handt ſijn Mes, ende Druckende ſijn ſlincker-Handt teghens een Pilaer den Arm bloot ſijnde, beval hy ſijn ſlaef op pene van terſtont doodt geſlagen te worden, een heete Koole op ſijn ſlincker-Arm te leggen. De Slaef leyde ſonder repliceren een brandende Koole daer op: Hy beval de ſlaef wederom de Koole te blaſen, ’t welck hy dede, ſoo dat de Koole in het Vleyſch gingh. Ende deſen Beeſt-achtigen Turck lede deſe ſoo groote pijne met een wonderlijcke ſtantvaſtigheydt. Ick ſagh dit ſpectakel niet ſonder verbaeſtheydt te ſien ſoodanighen vvreetheydt tegen ſijn ſelven te doen, ende vraeghde de andere Turcken ende Chriſten ſlaven die der tegenvvoordigh vvaren, waer om de Turck ſijn eygen beul vvas. Sy antvvoorden my, dat dien na middagh hy ghetracht hadde zijn vervloeckte Liefde te voldoen, ende zijnde dol ghevvorden om dat zijn voornemen niet geluckt vvas, brande hy zijn ſelven. Het is waer dat hy zijn ſelven de ſtraffe aen dede die hy verdient hadde: Want de daedt die hy hadde willen doen, verdiende het vyer.

VII. VERHAEL.

Van twee ongheluckighe Slaven, die inde Mamore van Tituan geſtelt wierden.

Wanneer ick inde Mamore van Tituan ghevanghen was, brochtmen aldaer twee nieuwe Slaven: Eenige curieuſe perſoonen om te weten vvaerom, vraeghden haer van vvaer ſy quamen, ende op een oogenblick hoorde ick de examinateurs deſe tvvee ongheluckighe injurieren, haer noemende Honden, Lutherianen, &c. Ick vraegde een Slaef zijnde een Spaignaert van mijn kenniſſe, vvaerom de Spaignaerts deſe tvvee miſerable Perſoonen hare Landts-luyden injurieerden: Hy antvvoorde my, datmenſe met ſtocken behoorde doodt te ſlaen, vveghen de oneere dieſe haer Natie aen deden: Dat ſy Soldaten tot Perion de Veles vvaren, ’t vvelcke een Fort is eenige Mijlen van Tituan op de Middellandtſe Zee gelegen, onder de gehoorſaemheydt vanden Koningh van Spaignen: Die in dit Fort ſijn, uytgenomen de Officiers, ſijn meeſt alle gecondemneerde Perſoonen over hare miſdaden: Ende dat het menighmael ghebeurt aende voornaemſte Perſoonen die eenige miſdaet begaen hebben, datſe op de voorſz plaetſen op hare koſten met ſoo veel Peerden te dienen gecondemneert worden. Deſe plaets moet alle haer vivres van Spaignen krijgen, ende alſoo het menighmael geſchiet door de onghelegentheydt van de Zee, ofte door verſuym van den ghenen die de ſorge daer over hebben, dat de Schepen op haer behoorlijcke tijdt niet en komen, is de oorſaecke datter altoos yets gebreeckt. Deſe twee Soldaten ſijnde deſperaet ſoo wegen armoede, als om datſe nimmermeer in haer Vaderlandt mochten komen (want ſy waren gecondemneert alle haer leven langh in dit miſerable banniſſement te blijven) hebben liever haer ſelven willen over geven op de genade van hare Vyanden de Mooren, haer Chriſtelijck Geloof te verſaecken, ende altoos Slaven te ſijn, als langer in dit Fort te lijden. Uyt het welcke ſy met een practijcke vertrocken ſijn, ende haer ſelven hare Vyanden over gegeven, ſeggende datſe van de Mahometanſe Religie wilden ſijn, ende Slaven weſen: Maer ſy hebben tot haer voornemen niet konnen komen: Want de Mooren haer in haer ghewelt hebbende, hebben haer niet willen toelaten de Religie te veranderen, want een Chriſten Slaef wordt hoger geeſtimeert als een gerenegeerde. De reden daer van is, om datmen de Chriſtenen op de Galeyen ſet om in Barbarien te roeyen. Men heeft deſe twee Guyten inde Mamore gebracht, om de Somer te verwachten, ende de ſelfde te verkoopen op de Galeyen van Argiers. Ick hadde groot medelijden met deſe twee arme Menſchen, want het meeſtendeel van de ſlaven die inde Mamore waren, waren Spaignaerts, die haer gedurigh verweten datſe uyt haer eygen vrye wille inde ſlavernye gekomen waren. Ende gelijck ick in ’t breet beſchreven hebbe in het diſcours van mijn Reyſe, men ſliep op de vloer, d’ een dicht aen den anderen, om dat de plaets ſeer naeu was, ende niemandt woude die twee Guyten aen ſijn zijde hebben, ende het voorſz Gevangen-Huys hadde geen ſecreet, twee ofte drie hadden een Pot op de Spaenſe maniere, ende wanneer deſe twee miſerable Perſoonen ghenootſaeckt waren haer ghevoeg te doen, waren ſy inde meeſte becommerniſſe vande Werelt, want haer dingen op de vloer te doen, was niet toegelaten, om dat de vloer diende voor het Bedde, ende niemant wilde haer ſijn Pot leenen, ſoo datſe daerom moſten bedelen, ende genootſaeckt duyſent ongelijcken te verdragen ſoo menighmael als ſy die Pot van doen hadden. Haer Meeſter wierp haer ſomwijlen by dagh door de Tralien om hoog een weynig Broot ſonder yets anders: Want deſe Gevangeniſſe was onder de Aerde. Zy moſten oock voor aelmoes vande andere Slaven water eyſſchen dat ſy droncken.

Ick kan niet ghelooven dat de miſerie der Menſchen yemant ter Werelt in meerder armoede ende ongeluckiger ſtaet kan brengen, als deſe maniere van leven, ende de menſchen ſouden het niet konnen verdraghen, indien de barmhertigheyt Gods hare krachten niet vermeerderde, haer doende bedencken dat yeder een met ghedult moet lijden de rechtveerdige ſtraffe die ſijne rechtveerdigheyt haer toeſent.

Op de ſelfde propoos, wanneer ick tot Argiert was, waſſer een Venetiaenſe Slaef, die my eens vertelde, dat hy in ſijnen tijdt geweeſt ſijnde Notaris Publijck, een valſche Atteſtatie hadde ghegheven, om een ſtuck Gelts te winnen, ende dat die valſheydt ontdeckt wierde, ende hy eenighe jaren gecondemneert op de Galeyen, alwaer hy gebracht wierde, maer dat na eenighe Maenden daer na voor een Goude Keten diemen de Capiteyn van de Galeye vereerde, hy in vryheydt geſtelt wierde. De geruchte liep dat hy ſich ſelven gheſalveert hadde. Zijnde op deſe wijſe ge-echapeert, mochte hy tot Venetien niet wederom komen, alwaer hy al te wel bekent was. Hy reſolveerde voor een tijdt langh in het Eylandt van Corſega te gaen woonen. Zijnde op de Wegh, wierde hy vande Turcken ghenomen, ende tot Argiers verkoſt aen Alli Pegelin Generael van de Galeyen: De voorſz Slaef ſeyde my, ick hebbe gemeent de Galeyen van Venetien te echaperen, op de welcke ick voor weynigh jaren gecondemneert was door een rechtveerdige Sententie: Ende ben nu in een arger quaet gevallen, te weten op ſoodanigen plaetſe, van waer ick miſſchien nimmermeer ſal vry komen. De Oordelen Godts zijn rechtveerdigh. Ick gheloove dat de twee voor verhaelde Soldaten haer op deſe wijſe vertrooſten. Deſe twee Verhalingen ſullen dienen tot exempel om met gedult te lijden de ſwarigheden ende tribulatien die ons van de Handt Godts over komen, ſonder murmureren, het vvelcke doet dat vvanneer vvy een ongheluck vvillen vermijden, vvy ons ſelven ingageren in grooter onghelucken.

VIII. VERHAEL.

Van een Portugijſe Edelman, die ghevanghen wierde ende tot Argiers gebracht.

Don Franciſco de Maſcarenas, een Portugijſe Edelman hadde in het Iaer 1638. ghevochten met een Rappier inde Stadt van Liſbon, ende alſoo hy zijn partije doot geſteecken hadde, vreeſde hy de Iuſtitie, hopende dat de tijt deſe ſaecke ſoude verſoenen: Door raedt van zijn Ouders gingh hy Scheep inde eerſte Schepen die na Braſilien vertrocken: Hy nam dienſt in qualiteyt van Soldaet inde troupen van de Vice-roy inde Baey van Todos los Sanctos. Hy bleef daer tot het jaer 1641. Wanneer hy tijdinge ontfingh dat zijne ſaecken tot Liſbon geaccommodeert waren: ’t Selfde verſtaen hebbende, ging hy Scheep met d’ eerſte ghelegentheydt in compagnie van andere Capiteynen ende Officiers om wederom na Portugael te gaen. Maer de Fortuyn liep hem tegen, want het ongeluck ghebeurde dat het Schip vande Zee-Roovers van Argiers genomen wierde. Men bracht volgens de gewoonte de nieuwe ſlaven voor de Baſſa, om ſijn ghedeelte te nemen, te weten van acht eenen. De Baſſa nam voor ſijn deel Don Franciſco, ende drie andere, die hy na hare mijnen dochte Capiteynen te ſijn.

Men ſondt deſe vier nieuwe ſlaven in een vertreck in het Logement van de Baſſa, alwaer Monſieur Caloen ende ick doen vaſt gehouden wierden, gelijck ick op een andere plaets gheſeyt hebbe; Ick hete Don Franciſco wellekom, hem vragende van waer hy quam, ende wat nieus hy van het Chriſten-Rijck brocht. Terwijl ick dat dede ende voor aleer hy ons konde antwoorden, dede de Baſſa Don Franciſco roepen, de welcke gingh inde Zael van audientie, maeckende een ſeer groote reverentie. De Baſſa vraeghde hem, wie zijt Ghy? Don Franciſco antwoorde hem: Ick ben Don Franciſco de Maſcarenas, Neef van een Don Bernardo de Meſcarenas, die Generael in Braſilien geweeſt is: Het vvelcke de Baſſa hoorende, die een gereſigneerde Vos vvas, antvvoorde hem, den Edeldom ende de Slavernye accorderen niet vvel te ſamen: Wat vvilt ghy voor u vryheydt geven te betalen over acht ofte thien Maenden? ende ghy ſult ondertuſſchen u tijdt-verdrijf nemen, ende inde Stadt gaen vvandelen als het u belieft, ſonder dat gy eenigen arbeydt ſult doen.

Deſe propoſitie behaeghde Don Franciſco ſeer vvel, die aen de Baſſa ſeyde: Wat eyſcht uvve Signorie voor mijn rantſoen? De Baſſa antvvoorde, Vier duyſendt Ducaten. Don Franciſco kuſte op dat vvoord de Rock van de Baſſa (ſijnde een Turckſe compliment) ende ſeyde hem, ick ſalſe geven, ende neme de Turcken die hier tegenvvoordigh ſijn tot getuygen.

Dat gedaen ſijnde, quam Don Franciſco vvederom daer vvy vvaren, ende ſeyde ons: Godt danck, ick ben gheen ſlaef meer; Want ick hebbe mijn accoort met de Baſſa gemaeckt voor vier duyſendt Ducaten. Ick antvvoorde hem daer op: Monſieur, ick hebbe de eere niet om u te kennen, maer indien gy vier ofte vijf dagen patientie gehadt hadde, gy ſoudt u vryheyt gekregen hebben voor 1500. ofte ten quaetſten voor tvvee duyſent Ducaten. Hy repliceerde my: Waerom heeft een Menſche Gelt? Om te arbeyden ghelijck een Hondt, ofte om ſijn vryheydt te koopen? ’t Is vvaer, ſeyde ick hem, gy meught vvel Rijck ſijn, maer de Baſſa ſal oock ſoo veel van yeder van uvve Cameraets begeren: Want gy hebt geſeyt, dat gy alle Soldaten van Fortuyne vvaert.

De voorſz Don Franciſco bleef twee dagen by ons, na de welcke ſeeckere Portugijſe Coopman tot Argiers reſiderende hem na ſijn Huys leyde, tot borge latende noch in het Huys vande Baſſa een van ſijn Dienaers ontrent 13. jaren oudt, die aen de Baſſa preſenteerde 300. Ducaten. Maer de Baſſa wilde meer hebben: De Cameraets van Don Franciſco wierden inde Bain gebracht, ſijnde de ordinaris plaets vvaer de Slaven van de Galeyen haer onthouden. De jonge verſaeckte eyndelijck het Chriſtelijcke Geloof, ſijnde Gedebaucheert geweeſt van een Portugijſe Renegado voor de ſomme van veertigh Aſperen; Hoewel dat Don Franciſco hem belooft hadde af te loſſen.

De Portugijſe Renegado, die de voorſz Jonge gedebaucheert hadde, brocht hem inde Zael van audientie voor de Baſſa, ende na dat hy de reverentie gedaen hadde, ſeyde hy: Deſen Chriſten wil ſijn Geloof verſaken. De Baſſa was niet ſeer wel te vreden met deſe tijdinge: Want hy eſtimeerde de 300. Ducaten meer, als dit goede Werck aen ſijn Propheet Mahomet te doen. Oock was hy ſo ſeer niet genegen hem dienſt te doen, dat hy ſijn beurs niet liever en hadde: Maer alſooder eenighe Turcken van qualiteyt teghenwoordig waren, diſſimuleerde hy ’t gene hy dachte. Ende de jonge wierde Turcks gemaeckt met de gewoonelijcke ceremonien. Eenige dagen daer na wierden de dingen daerom wy vaſt gehouden wierden, geaccommodeert: daerom lietmen ons uyt gaen, ende ſoo menigmael als ick Don Franciſco op de ſtraten reſcontreerde, ſprack ick met hem, hem groetende wegen de oude kenniſſe.

Eenige maenden daer na vertrock ick na Tituan: Alwaer ſijnde ging ick terſtont een Pater-Verloſſer ſalueren, die uyt Spaignen daer verſch gekomen was, gelogeert by een Conſul van de Francoyſen. Wanneer ick op de plaets van het Logement quam, ſagh ick Don Franciſco daer uyt komen, ende hietende hem wellekom, vraegde ick, wat Fortuyne hem daer gebracht hadde: Hy ſeyde my, dat ’t ſedert ick van Argiers vertrocken was, hy de vier duyſendt ducaten ontfanghen hadde, ende de Baſſa betaelt: Maer dat hy geen remedie ſiende na Portugael te gaen ſonder Spaignen te paſſeren: (’t welck hy niet wilde doen door oorſaecke van den Oorlogh, ende oock om geen Spaignaerts te ſien) ofte ſonder een groote keer te doen met perijckel van noch eens van de Turcken genomen te worden, hy geaccordeert was met een Vrybuyter Capiteyn, die hem op de Kuſt van Portugael aen het vaſte Landt ſoude ſetten.

Don Franciſco gingh Scheep, ende de Vrybuyter lichte met een goede Windt ſijn Ancker, ende haelde in volle Zee, ſich vindende binnen twee dagen op de hooghte van Peron de Veles, alwaer doen eenige Françoyſe Schepen waren. Die den Turckſen Vrybuyter begonnen te doen de vlucht nemen: De welcke ſiende dat de Zeylen hem moſten ſalveren ende niet ſijn Geſchut, dede al wat hy koſte om het perijckel te ontgaen, ende eyndelijck geen andere middel vindende, wende ’t Schip na de Kuſt toe, ende ſette het Schip met volle Zeylen op ’t Landt niet verre af vande plaets alvvaer vvy onlangs een gelijcke Schip-breking hadden geleden, gelijck ick op een ander plaets geſeydt hebbe. Wanneer hy doende vvas my ſijn Fortuyn te vertellen, paſſeerde voor by ons een Edelman, na mijn giſſinge oudt ſijnde ontrent 20. Iaren, modeſt gekleedt op ſijn Hollants ofte Vlaems. Don Franciſco ſagh hem ſteyl aen, ende hy Don Franciſco: d’ Een den anderen dus een langhen tijt ghenoegh aenſiende, ſeyde Don Franciſco ten laetſten, ſijt ghy niet ſodanig een? de Ionghman antwoorde hem, Ia. Doe ſeyde Don Franciſco hem, wat maect ghy hier, ende op deſe maniere gekleedt? hy repliceerde, ick ben hier om mijn trafijck ende Religie te oeffenen. Daer op ſeyde Don Franciſco hem, met verlof, van wat Religie ſijt ghy? Hy antwoorde, ick ben een Jode. Don Franciſco ſeyde, hebt ghy niet voor een Iaer inde Baey van Todos los Santos gewoont, ende dagelijcks aldaer de Miſſe gehoort, ende de Heylige Sacramenten gefrequenteert? Hy antwoorde, ja, maer dat hy een Jode was, ende ghediſſimuleert hadde dat hy een Chriſten was.

Ick hebbe dit diſcours verhaelt, om te doen blijcken de verſcheyde uytkomſten der dingen, ende verſcheyde reſcontren die in de Werelt geſchieden.

IX. VERHAEL.

Een nieuwe Slaef moet ſich van yder een miſvertrouwen.

Niet dat ick ſeggen wil daer door, dat een nieuwe Slaef alle de perſoonen die haer ſpreecken voor Verraders moet houden: Godt verhoede my van ſoodanighe dwalingen dat ſouden al te groote miſvertrouwen ſijn: Maer hy behoort te dencken datſe bedriegers konnen ſijn. Daerom is het noodig dat hy voor eenige tijdt diſſimuleere, tot dat hy ten vollen geinformeert ſy welcke bedriegers, ende welcke oprechte Luyden ſijn.

Terwijl ick Slaef tot Argiers was, waſſer een ſeer Rijcken Jode, genaemt Ciſcas, de welcke om geinformeert te ſijn vvat voor Chriſten Slaven een goet rantſoen ſouden konnen betalen, deſe practijcke gebruyckte: Hy hadde door een Turck doen koopen voor ſijn Rekeninge een Chriſten Slaef, vvant de Joden mogen geen Chriſten Slaven hebben; De Turck ſeyde dat de voorſz Slaef hem toe quam, ende dat hy hem aende Jode maer en leende om hem in ſijn Huys te dienen. Maer den grooten dienſt die hy hem dede, was, dat wanneerder eenige Brieven quamen voor Chriſten Slaven, van welcke het opſchrift in Nederduyts was, de Slaef den inhout der ſelfde ſijn Meeſter voor las ende uytleyde: Ende alſoo meeſt alle de commercie in Barbarie door de Joden gedaen wordt, komen alle de Brieven van de Coopluyden in haer Handen. Door deſe middel wiſten deſe Joden door het tuſſchen gaen van eenige Turcken ſijne Vrienden de Chriſtenen te dwingen om de laetſte Stuyver van haer rantſoen te betalen.

Deſe Verrader Slaef ging alle daegs na de Zee-Kant, wanneermen eenige Hamburgſe ofte Hollantſe Prijſen inbracht, ende wanneer de nieuwe Slaven aen Landt quamen, begon hy met haer te kouten, ſeggende: Vrienden ende Landts-Luyden van waer komt gy? Voorwaer ick ben ſeer bedroeft over u ongeluck. Ick bidde u neemt couragie, ende komt u wat ververſchen met een dronck Wijn met my: Gy ſult my vrindtſchap doen. Deſe nieuw gekomen Luyden antwoorde, wy hebben geen Gelt, ende wy konnen ſonder permiſſie van hier niet gaen. Doe ſeyde hy, wat de permiſſie aengaet, ick ben genoegh bekent, ick ſal wel permiſſie verſoecken, ick meene datſe my niet geweygert ſal worden, ende aengaende Gelt, Godt danck, ick hebbe noch om een Vrindt te tracteren. Hy verſocht de permiſſie: de Turcken die met ſijn Meeſter accoort waren, ſtonden die toe.

Ende dien dobbelen Verrader brachte deſe onnoſele Perſoonen na de Herberge, haer doende wel drincken, ende haer toe-wenſchende een goede Patroon: Wanneer hy merckte datſe begonnen droncken te worden, begoſt hy de netten te ſcheren om ſijne ſaecken in’t werck te ſtellen: Haer doende ghelooven dat hy veel Slaven geholpen hadde om haer vryheydt te krijgen, ende dat hy noch de ſelfde macht hadde.

De arme onnoſele menſchen, die het herte vol droefheydt hadden, de buyck vol Wijns, ende het Hoofdt daer door verſet, geloofden lichtelijck de vvoorde van dien Verrader, ende hy ſeyde haer, ſout ghy vier ofte vijf hondert ſtucken van achten konnen geven om u vryheydt te krijgen? Somvvijlen ſeyde ſy ja, ende al ſoude het duyſent ſijn, ſouden vvy daer over niet bekommert ſijn, want wy hebben onſe Reeders, die ſoodanige Luyden ſijn, ſoo wel gedient, datſe ons niet ſullen laten gebreck lijden, voornamentlijck alhier: De andere ſeyden, Ick hebbe noch een Huys dat my toe komt, ende ſoo voorts.

Wanneer dien geveynſde Verrader wiſte alles dat hy begeerde, betaelde hy ’t gene verteert was, ende brocht de nieuwe Slaven wederom in het Huys van de Reeders, alwaer ſy moſten blijven tot datſe verkocht waren.

Van daer gingh hy aende Jode rapport doen van alles dat de Chriſtenen gheſeydt hadden, ende wanneer deſe Slaven op de Marct quamen, kocht haer d’ een of d’ ander Turck die met de Jode gheaccordeert was, ende dan gingh dien Verrader aen de nieuw verkochte geluck bieden, ſeggende, Godt danck, gy hebt een goede Patroon, hy is een Vrindt van de Jode daer ick by woone, indien ghy begerigh zijt te accorderen over u rantſoen, ick kan u een goeden dienſt doen. Deſe nieuwe Slaven waren ſeer blijde ſoodanighe woorden te hooren, ende alſoo deſen Verrader het ſecreet wiſte, ghebeurde het menighmael dat de Jode met twee ofte drie duyſendt ſtucken van achten, duyſendt ende meer won: Hy was wel hondert duyſendt ſtucken van achten Rijck, ende alle de Meubelen van ſijn Huys, waren geen thien Kroonen waerdigh. Wanneer deſen Chriſten Verrader yets met goet ſucces gedaen hadde, ontfing hy goede ſalaris: Maer Godt wilde dat hy van alle de Slaven ſoo uyt geroepen wierde, datter niemant met hem wilde te doen hebben: Ende de nieuwe Slaven wierden gewaerſchout, datſe haer van dien Verrader ſouden wachten.

Wanneer wy daer gekomen waren, quam hy oock by ons: Zijn gewoonelijcke complimenten maecken: Maer wy waren van andere gheadverteert als ick op een ander plaets gheſeydt hebbe. Wanneer yemant door ongeluck in Slavernye geraeckt is, ende al te vroegh ſijn liberteyt is wenſchende, heeft hy een gelijcke ſucces als de onervaren Swemmers doen, de welcke in het Water gevallen ſijnde doen door vreeſe van te verdrincken, ſoo veel kracht met haer Armen, datſe terſtont moede worden, ende haer al te groote neerſtigheydt, is de oorſake van haer ondergang.

X. VERHAEL.

Van twee nieuwe ghetrouden, die vande Turcken ghenomen, ende tot Argiers tot Slaven gebracht wierden.

In de Stadt van Nantes in Bretaignen was in het Jaer 1641. een Capiteyn van een Schip, die maer na de Windt wachte om na Canada te varen, ende terwijl hy na de Wint wachte, was hy verlieft op een Dochter van een Rijck Coopman, dewelcke vernam dat ſijn Dochter op hem verlieft was, ende wilde in geenderley maniere conſenteren tot dit Huwelijck, conſidererende dat deſe Capiteyn moſte vertrecken, ende dat de eerſte goede Windt hem ſoude wech voeren met zijn Schip, ende de Liefde van de Dochter met de Windt. Maer de Capiteyn ſiende aen d’ andere zijde, dat hy meer konde winnen met het trouwen van deſe Dochter, als alle ſijn leven te varen, wiſte ſijn ſaecke ſoo fraeykens te verrichten, ende de goede gratie van ſijn Maiſtreſſe te winnen, datſe ſecreetlijck ſonder weten van de Ouders trouden, ende voor al eer ſy de tijdinge daer van hadden, hy met de nieuwe Bruydt geimbarqueert was, zeylende na Canada toe, hopende dat voor ſijne wederkomſte ſijne ſaecke ſoude geaccommodeert ſijn door interceſſie van ſijne Vrienden: Maer de Fortuyne diſponeerde daer van anders. Hy hadde naeuwelijcks 24 uyren in Zee geweeſt, wanneer een Zee-roover van Argiers hem aen Boort quam. Deſen amoreuſen Man meer gewoon ſijnde tot de careſſe van ſijn Maiſtreſſe, als tot de oeffeninge van Mars, gaf ſijn Schip over ſonder eenige reſiſtentie.

Weynigh daghen daer na ſaghmen deſe Franſe Iuffrouw met haer Man ende andere Slaven op de Marckt van Argiers, alwaer de Chriſtenen verkocht worden. De Turcken, Mooren, Griecken, ende Spaignaerts, die niet ghewoon waren de kleedinghe van Franſe Iuffrouwen te ſien, het Hayr gepoudreert, ende het Hooft in goede ordre, ſagen haer met groote verwonderinghe aen: Sy ſeyde aen eenige Chriſtenen die haer onderhielden ende vertrooſten, ick vreeſe alleen datmen mijn Religie ſal doen verſaecken: Het ſcheen dat de vreeſe van deſe Vrouwe Gode aengenaem was: Want de Conſul van Vranckrijck wiſte de ſaecke met de Baſſa ſo wel te doen, datmen de verkoopinge ophiel, onder pretext van eenighe conſideratie met de Franſen.

Maer de oorſaecke procedeerde uyt de giericheydt vande Baſſa (gelijck ghy ſult verſtaen) de welcke ſpottende met de vrede: maer alſoo den Franſen Capiteyn ſich niet gedefendeert hadde, allegeerde de Conſul dat het Schip van gheen goede prijs was.

Het was na mijn oordeel een vondt vande Baſſa, die met de Conſul overeen quam, om dit Schip vry te verklaren, ende alſoo de Reeders ende de Soldaten te bedriegen: Ende dat de Capiteyn om ſijn ende ſijns Vrouwen liberteyt te hebben, het Schip met de gantſche laſt tot proffijt vande Baſſa ſoude laten. Terwijl men daer mede doende was, brochtmen de Iuffrouw in het Huys van een voornaemſte Turckſe Vrouwe, alwaer ſy heel wel was, alleen datſe met haer man alleen niet mochte ſpreecken. Ick en wete het eynde van deſe ſaecke niet, alſoo ick korts daer na van Argiers vertrock.

XI. VERHAEL.

Vande ondanckbaerheydt van een Portugijſſe Slaef.

Ick hebbe binnen Argiers gekent een Capiteyn ſijnde een vermaerde Zee-Roover, genaemt den grooten Moor, van Natie een Moſabi, ſijnde een Natie van arme Arabes, ſeer veracht, ende gants niet geeſtimeert: Om datſe haer tot de Wapenen niet begeven, ende de Keucke liever hebben als den Oorlogh. Sy gaen ordinaris met Darmen om, onaenghenaem van weſen, want ſy ſijn noch ſwart noch wit, ende noch minder mulatten: Maer het ſchijnt dat haer aenſicht van Olye is.

Den Grooten Moor, ſijnde een Ionge van ontrent twaelf Jaren quam tot Argiers: ende alſoo de Coopmanſchap van darmen hem miſhaechde, ging hy met de Zee-roovers Scheep voor Ionge vande Capiteyn: ende door de gedurige navigatien ende verſcheyde gevechten, wierde hy een ervaren Zee-man ende een goet Soldaet, verkrijgende ſoo veel reputatie, dat de Reeders hem Capiteyn van een kleyn Schip maeckten: ende daer na van een groot Schip met 30. ſtucken Geſchut. Eyndelijck wierde hy Capiteyn van een Galeye gemaeckt.