Part 12

Ick hebbe verhaelt in het diſcours van mijn ongheluckighe Reyſe, dat wanneer ick van Sebaſtiaen in Biſcayen na Engelandt ſoude varen, ons Schip met ſijn laſt ende 16. Paſſagiers ghenomen wierde van de Turckſe Zee-Roovers. Onder de 16. Perſoonen, waren twee jonghe Biſcainers, de eene ghenaemt Parinio, ende de andere Ian: Sy waren Scheep ghegaen met een voornemen om tot Duynkercken by haer Oom te komen, de welcke was Don Parino de Fuſtamente, Pagadoor vande Scheep-Vloot van Vlaenderen. Deſe twee Ionghe Luyden wierden neffens ons als Slaven binnen de Stadt van Argiers ghebracht. Sy hadden nimmermeer uyt haer Vaderlandt gheweeſt, ende deſe nieuwe maniere van leven met ſoo veel incommoditeyten ende miſerien was haer uyt der maten teghens de borſt: Maer alſoo de Biſcainers (het welcke ick geremarqueert hebbe onder alle Natien van Europa) de aldergrootſte affectie hebben om haer Landts-Luyden te aſſiſteren, warender inde Bain van onſe gemeene Meeſter, den vermaerden Zee-Roover Alli Pegelin, onder 150. Slaven, by geval vele Biſcainers, ende Ian ende Parinio kreghen terſtont kenniſſe ende aſſiſtentie, ende ick remarqueerde dat na eenige dagen een Gerenegeerde Biſcain, onder pretext dat hy was van het ſelfde Landt, dagelijcks inde Bain quam kouten met Ian ende Perinio. Ende alſoo dat Landt ſeer periculeus is voor Ionghens dewelcke gheboren ſijn in een Landt alwaer de vervloeckelijcke Sonde onbekent is: Vreeſde ick dat de Vrientſchap die deſen Gerenegeerde haer toonde, was om de Ionge Luyden te debaucheren, daerom ick haer waerſchoude datſe haer ſelven ſouden wachten van dien Renegeerde, weghen de groote periculen, van haer Geloof te verſaecken, als om ghedebaucheert te worden. Hy bedanckte my van de ſorge die ick over haer eere ende ſaligheydt hadde: My ſeggende dat die Renegado haer Hembden, Schoenen, ende wat Gelt gaf, ende dat tot geen andere eynde, als om een werck van barmhertigheyt te doen aen ſijne Landts-Luyden, ende dat hy nimmermeer prate van haer Geloof te verſaecken, ofte van geen andere debauchen, ende datſe hoopten met de aſſiſtentie dieſe ontfingen van deſe Renegado, eenigh traffijck te doen ghelijck de andere Slaven ’t welck ſy deden, vvant met het Gelt vande Renegado, kochten ſy een Vleſſche met Brandewijn dieſe by kleyne Mate verkochten, ende ſy hadden binnen de tijdt van drie Maenden ſoo vvel gheproſpereert, dat ſy Meeſters vvaren vande helft van een Tap-Huys inde Bain: Waerover ſy ſeer vvel ende op haer gemack leefden, voor ſoo veel als ſy Slaven vvaren: Ick liete haer in die traffijck in Ianuario 1642. vvanneer ick vertrock na het Koninckrijck van Maroc, om in Chriſten-Rijck te komen: Ende na verſcheyde reſcontres vande Fortuyne, gelijck ick gheſeydt hebbe in het diſcours van mijn Reyſe, arriveerde ick in Vlaenderen in de Maendt van Auguſtus des ſelfde Iaer. Ick addreſſeerde een Brief die Ian ende Parinio my hadden gerecommandeert te leveren aen haer Oom Don Perinio de Fuſtamente, aen wien ick in ’t langhe verhaelde de ſtaet waer in zijne Neven haer bevonden, ende mede de bequaemſte middel om haer te rantſoneren.

Ontrent een Iaer daer na dede Don Parinio my aenſegghen als ick tot Brugghe mijn reſidentie plaets hadde, door een van zijne Officiers genaemt Ian Baptiſta Perris, dat ick zijn Meeſter groot plaiſier ſoude doen, indien ick my tot Duynkercke wilde tranſporteren, ende my te informeren van eenighe Turcken die de Vrybuyters hadden ghenomen, ofte onder haer niemant was die teghens zijne Neven ſoude moghen verwiſſelt worden. Ick dede die Reyſe uyt goeder Herte, hopende dat ick de vryheydt van mijne twee Vrienden licht ſoude konnen te wege brengen. Tot Duynkercke zijnde, na dat ick Don Parinio hadde weſen begroeten, gingh ick volghens ſijn begeeren in het Gevangen-Huys, alwaer ick vonde ontrent 100. Turckſe Slaven in een miſerable Kelder, niet beter ghetracteert als de Chriſtenen in Barbarien: Ick verſochten in een ſprake ghenaemt Franco (zijnde in Barbarien ſeer gemeen, ghelijck in Nederlandt de Franſe ende Latijnſe ſprake) te ſpreecken met den Arrais, dat is de Capiteyn, die ſich preſenteerde. Ick vraeghde hem ofte onder zijn Volck niemant was die ſoude willen aennemen voor haer vryheydt twee Chriſten Slaven tot Argiers ſijnde herwaerts te laten komen: Ende na dat ick de voorſz Capiteyn ende andere Turcken die ick kende, geexamineert hadde, onder anderen een Gerenegeerde Engels-Man dewelcke Conſtapel gheweeſt was op de Zee-Roovers die ons genomen hadden, ende ſiende datter geen apparentie was om eenighe wiſſelingh te doen, (want ſy waren alle arm) meende ick my te retireren, ende wanneer ick aende Deure was, ſeyde een tot my: Kent ghy my niet meer? Ick antwoorde hem, neen ick mijn Vrindt. Doen ſeyde hy my, wanneer ick u laetſtmael ſagh waert ghy een Slaef qualijck in ordre, ende nu ben ick Slaef ghelijck gy ſiet. Wie ſijt gy dan, ſeyde ick hem? Hy antwoorde my, ick ben een Gerenegeerde Biſcain, dewelcke aen uwe Cameraets Ian ende Parinio aſſiſtentie gaf, ick was ſeer blijde hem te ſien, ende vraeghde terſtont tijdinge van haer. Ick gingh Don Parinio de Fuſtamente rapporteren ’t ghene aldaer gepaſſeert was: Maer alſoo het tijdt des Middagh-Maels was, ſeyde Don Antonio my: Laet ons eerſt aen Tafel gaen ſitten, ende in ’t eten ſult ghy ons vertellen ’t ghene ghy met de Turcken ghenegotieert hebt. Ick verhaelde hem alles in ’t korte, niet vergetende te vertellen de Hiſtorie vande Gerenegeerde Biſcain, die in het Gevangen-Huys was. Don Anthonio, de welcke tot Duynkercke van groote authoriteyt was, gaf ordre datmen den Renegado ſoude brengen inde Kamer daer wy aten. De ordre wierde geexecuteert, ende den Gerenegeerde Biſcain quam binnen. Voor dat hy ſprack viel hy op ſijn Knyen, ende trock uyt ſijn Sack een Paternoſter, ende doen ſeyde hy in Spaens. Soo haeſt als ick genomen ben gheworden, hebbe ick groote neerſtigheydt ghedaen een Paternoſter te krijghen om onſe Lieve Vrouwe te bidden, datſe aen de Chriſtenen ſoude willen bekent maecken, dat al-hoe-wel ick een Renegado ben, ſy nimmermeer qualijck van mijn getracteert ſijn gheweeſt, maer dat ick haer altoos geaſſiſteert hebbe ſoo veel my mogelijck is geweeſt. De oorſaecke van mijn ongeluck in het verſaecken van mijn Geloof is gheweeſt het ghewelt ’t welck mijn Patroon my en dede, ende ſiet deſen Man, (my toonende) ſal konnen getuygeniſſe geven van my goede wille tot de Chriſten Slaven. De woorden van deſen Gerenegeerden Biſcain hadden ſoo grooten kracht, dat Iuffrouw Malquarto (die de Vrouw van den Huyſe was, want Don Torinio hadde zijn koſt by haer aen beſteedt) rees op, ende gaf aen den Renegado een Hembde ende een goet ſtuck Gelts. ’s Anderendaeghs dede Don Torinio hem verſoenen met de Kerck door een Pater Ieſuyt, genoemt Pater Carion, ende dede hem daer na in vryheyt ſtellen. Men kocht hem een Boots-Geſels Kleedt, ende wierde op de Vloot ingeteeckent: Sonder dat gheluck ſoude hy alle zijn leven langh op de Galeyen van Spaignen zijn geweeſt, gelijck men met de Renegados doet. ’t Gene ick u vertelt hebbe is ghebeurt in het Iaer 1643. ende drie Iaren daer na in ’t Iaer 1646. op ſeeckeren dagh wanneer ick op de Burgh binnen de Stadt van Brugge ging wandelen met eenighe Vrienden, onder andere Monſieur Oignate ende Monſieur Melgar, ſaghen wy uyt de groote poort komen twee Spaenſe Capiteynen, wreet uyt ſiende ende van goede mijne met Rottings in haer Handt, ende wy ſeyden wanneer wy haer ſaghen marcheren, ſy zijn wel blijde datſe Capiteynen zijn. Wanneerſe dicht by ons quamen, kende ick eenen die Ian was, daer wy van komen te ſpreecken. Ick ſeyde hem, met verlof, Signorie, ſijt gy Don Ian? Hy ſeyde my ja; Doen ſeyde ick hem: Hebt gy niet Slaef gheweeſt inde Stadt van Argiers, ende hebt gy niet ghekent een Chriſten Slaef genaemt Iacob van Zevere een Duynkercker? (’t welck in Barbarie mijn Naem was) doen ſpeelde alle ſijn graviteyt bankeroet, hy viel my om den Hals, ende dede my duyſendt careſſen: Ick badt hem dat hy middaghmael met my wilde houden, maer alſoo hy terſtont moſte voorts marcheren, droncken wy maer een dronck Wijns met malkander. Ick vertelde hem de Hiſtorie van de Renegado, daer over hy ſeer blijde was, ende hy verhaelde my dat hy op de Galeye gheroeyt, ende veel gheleden hadde: Maer dat hy nu door faveur van zijne Vrienden een compagnie ghekreghen hadde, ſonder ghedient te hebben, ende dat hy met der tijdt een beter conditie verwachte: Waer op hy ghenootſaeckt was voorts te marcheren. Wy namen afſcheydt van malkander, ende weynigh daghen daer na hoorde ick ſeggen, dat Don Ian gereformeert was: ’s Iaers daer na wierde hy doot gheſlaghen, ſijnde in dienſt van de Coningh.

XXVIII. VERHAEL.

Een Slaef dient ſich van alles om te leven.

Wanneer ick eerſt inde Bain van Pegelin ghekomen vvas, commandeerde men 400. Slaven te arbeyden in het plaeyſier-Huys vande Patroon, ’tvvelck tvvee Italiaenſe mylen van de Stadt af vvas, ende om een kleyn Berghje effen te maken, ’s avonts vvierde de ordre gegeven, ende ’s morgens voor het op-gaen van de Sonne leyden de Garden dat ghetal Slaven te vverck, ende ick vvas van dat ghetal. In ’t marcheren koute ick met een die korts Slaef gemaeckt vvas, ſijnde een Frans-man van geboorte, ick ſagh dat hy een lege Sack op ſijn Schouderen hadde: Ick vraeghde hem wat hy met die Sack wilde doen: Hy antwoorde my: Gy ſijt noch een leerling in het Ambacht van de Slaven, ende ick ben een out Meeſter in ſoodanighe maniere van leven, ende ick ſal u wijſen door klare redenen, dat een Slaef die buyten in ’t Veldt gaet om te arbeyden, ſich van drie dingen moet verſien: van een Sack, van een ſtuck Broots, ende van een Lepel. Aengaende Broodt, ſeyde ick, vinde dat goet, want de Gardiaen commandeert u, ende ſendt u om een Bootſchap ſoo menighmael als het hem belieft, ende indien men ondertuſſchen dat ghy abſent ſijt, het Biſcuyt diſtribueert, hebt gy niet te eten: Aengaende de Lepel, dat behaeght my mede wel, want giſteren gafmen Potagie van Gerſt, ende om dat ick geen Lepel hadde, was ick ghenootſaeckt my met de Handt te behelpen, (gy moet weten dat wanneer wy buyten de Stadt wercken, gafmen ons een portie van Galeyen Biſcuyt, ende potagie van Gerſt). Maer aengaende van deſe Sack, kan ick niet begrijpen waer toe de ſelfde dient: Hy gaf my het ſelfde antwoordt: Gy ſijt maer een leerlingh, met der tijdt ſult ghy door ervarentheydt bevinden, dat een Sack een nootſaeckelijcke Meubel is voor een gauwen Slaef. Wy quamen op het plaiſier-Huys, alwaermen ons dede arbeyden tot twee uyren voor den avont toe: Als dan verlatende den arbeydt keerden wy met kleyne troupen by thien ofte twaelf by malkander wederom na de Stadt, want de Garden hebben ſorge wanneer de Slaven na het Werck gaen, datſe haer niet verberghen, ende van de troupe afloopen, om haer vanden arbeydt te excuſeren. Als wy dan wederom na de Stadt toe gingen, ſekere Spaignaert die met ons was (ſijnde een Man ſeer gheeſtimeert onder de Slaven vande Bain, ende de welcke meriteerde Meeſter gemaect te worden inde Univerſiteyt vande Dieven) ſeyde; Siet daer is en Alarbe met een Troup Schapen, ende my dunckt dat icker een van ſal hebben ſonder Gelt. Hy maeckt een Tou ghereet om het Schaep te verworghen, op dat het niet ſoude bleeten: maer wat middel ſeyde hy, om de Poort te paſſeren ſonder geattrappeert te worden. De Frans-Man die een Practiſijn was in het Parlement vande Dieven, preſenteert ſijn Sack aen de Spaignaert, ende ſeyde my: Duynkercker ſiet ghy nu wel waer toe de Sack dient? Dat diende my om te ghelooven, dat men yeder een in zijn Ambacht moet gelooven.

XXIX. VERHAEL.

Vande ghetrouwigheydt van een Man, ende vande ontrouwigheydt van zijn Vrouw.

In ’t Iaer 1638. hadde de Galeyen van Argiers eenige Turcken op het Landt vande Chriſtenen gheſet, de welcke geleydt zijnde door een Gerenegeerde verrader, van dat Landt gheboren, namen veele Chriſtenen, die Scheep gebrocht wierden ende tot Argiers verkocht. Onder deſe Slaven was een Man, die wy Ioſeph ſullen noemen, met ſijn Vrou genaemt Vipra: Deſe twee wierden gekocht van Mahomet Celibi Oiga: Ioſeph moſte de Paerde ende de muylen waernemen, ende Vipra diende de Vrouw van Mahomet Celibi als Dienſt-Meyt. In het Iaer 1639. ſeyde Celibi op ſekeren avondt aen Ioſeph, gaet morghen met het aenkomen van den dagh met de Muyl aende Poort genaemt Babaſon, ende ghy ſult aldaer eenighe Chriſten Slaven met Paerden ende Muylen vinden, de welcke twee Mijlen van hier ſullen gaen, om Kolen te halen, gaet met haer, ende brengh een Laſt mede: ’s Anderendaeghs bevindt ſich Ioſeph aen de Poort, maer alſoo hy niemant ſagh, gaet hy voorts, avancerende gedurig ſijn wegh, gheloovende dat de anderen voor uyt waren, ſoo dat hy ſijn beſt dede om by haer te komen. Wanneer hy ontrent een uyre langs de Zee-Kuſte gereden hadde, ſag hy een Barck, ende gaet daer na toe om het Volck te beter te bekennen; ende hy vernam dat het Chriſtenen waren: Hy verlaet zijn Muyl, ende loopt na de Barck toe: Die vande Barck namen hem in, ende ſeyde hem dat ſy volgens ordre van Majorca quamen om eenige Majorckſe Slaven, ende alſoo die Slaven niet en quamen, vreeſden die vande Barck datſe de Brief niet ontfanghen hadden waer mede men haer dat advijs hadde ghegheven, ende hadden vreeſe datſe ontdeckt ſouden worden, om dat het dagh was. Sy preſenteerden Ioſeph hondert ſtucken van achten, ende hem met de Barck in vryheydt mede te nemen, indien hy binnen de Stadt wilde gaen, ende de Majorckſe Slaven hier van advijs geven: Maer Ioſeph wilde het ſekere voor het onſekere niet verlaten, ende ſeyde, ick ben verſeeckert van mijn vryheyt, ende indien ick wederom inde Stadt ga, kan het ghebeuren dat u voornemen ontdeckt ſal worden, ende ick ſoude meer Slaef blijven als oyt, ende ſoo men quam te weten dat ick my met die ſaecke moeyde, ſoude ick drie honderdt ſlaghen met Stocken krijgen. Ioſeph hadde naeuwelijcks gheeyndight ſich te excuſeren van deſe Bootſchap te doen, ofte daer paſſeerden eenige Turcken, de welcke ſiende dat die van de Barck op ſijn Chriſtens ghekleet waren (waer in de aenvangers na mijn oordeel gemankeert hadden, datſe haer op ſijn Africaens niet gekleet hadde) begonnen alarm te roepen. Die van de Barck vreeſende van eenige Brigantijns genomen te moghen worden, ginghen met volle Zeylen Zee-waerts in, nemende Ioſeph met haer. De Barck gheraeckte in een oogenblick uyt ’t geſicht, ende den alarm hiel op. De Chriſten Slaven die Ioſeph meende dat voor hem vertrocken waren, quamen eerſt aen wanneer den alarm eyndighde: Sy vonden de Muyl, ende ſeyden onder malkander: Siet dat is de Muyl van Mahomet Celibi Oiga: Zijn Slaef moet vande Alarben dood geſlaghen ofte ghenomen zijn, laet ons de Muyl wederom na Huys nemen: Het welcke gedaen wierde, ende Ioſeph wierde van zijn Patroon voor doodt gehouden, ende van zijn Vrouw beweent: Maer de droefheydt gingh korts daer na over, want Vipra wierde verlieft op een Renegado genaemt Aſſen, de welcke Slaef vande ſelfde Patroon Mahomet hadde geweeſt. Ioſeph was ondertuſſchen tot Majorca ghekomen, ende van daer in ſijn Vaderlandt, alwaer hy verhaelde ’t gene hem overgekomen was geweeſt, terwijl hy Slaef hadde geweeſt als mede het geluck van ſijne verloſſinghe. Zijnde nochtans ten hooghſten droevigh wegen de abſentie van zijn wel-beminde Vipra. Ioſeph verkocht alles wat hy hadde, ende met hulpe van het goede Volck, ende met zijn neerſtigheydt kreegh hy 500. ſtucken van achten by een: Het waren vijf Maenden gheleden dat Ioſeph voor doodt ghehouden wierde. Eyndelijck ontfingh Mahomet Celibi Oiga een Brief van deſen inhoudt: Mijn Heere, ick hebbe door Godts genade mijn vryheydt ghekregen op den ſelfden dagh wanneer ghy my om Kolen ſondt, door een Majorckſe Barck: Ick gheloove dat uwe Signorie my niet ſal beſchuldigen daer over dat ick ontrouw ben: Want yeder een ſoeckt ſijn vryheydt te hebben. Wanneer ick u Slaef was, eyſchte my uwe Signorie vijf honderdt ſtucken van achten voor rantſoen van mijn Vrouw ende my: Ick ſende hier neffens ordre, want ick achte mijn ſelven noch u Slaef te ſijn, ſoo langh als mijn Vrouw noch in Slavernie is: Ick vertrouwe op de goetheydt van uwe Signorie dat deſe mijne preſentatie u aengenaem ſal ſijn. Deſe Brief wiert aen Vipra ghetoont, die daer over niet wel te vrede was, want de liefde vanden Renegado Aſſan was ſoo diep in haer Herte ghewortelt, datſe opentlijck ſeyde, datſe in haer Vaderlandt niet wederom wilde gaen: Het welcke Mahomet Celibi gants niet behaegde, want hy ſoude liever de vijf hondert ſtucken van achten ontfanghen hebben, ende Vipra in vryheyt wegh gheſonden: Maer ſijn Vrouwe ſeyde hem: Vipra heeft begeert haer ſelven Mahometaens te maecken, ende ſoudt ghy om 500. ſtucken van achten willen verhinderen een werck ſoo aengename aen onſe Propheet? boven dat, alle de Buyren weten haer voornemen, ende indien ghyſe wegh ſent, ſal men u voor een Chriſten houden: Op de redenen van zijn Vrouw vonde hy goet deſe ſake in ſuſpenſie te houden.

Ick wierde juyſt op die tijdt ſlaef van de ſelfde Patroon Mahomet, ende hebbende verſtaen de Hiſtorie van Vipra ende van haer Man, was ick op een ſeeckeren dag by Vipra aende Deur, die my ſeyde: waerom zijt ghy melancolijck? Ick antwoorde haer: Om dat ick ſoo geluckigh niet en ben als ghy: Zy vraeghde my, waerom? Ick repliceerden haer: Om dat ghy u vryheydt konde hebben als het u belieft, vvant ick verſta dat u Man 500. ſtucken van achten over gheſonden heeft voor u rantſoen, ende ick ben vervvondert dat ghy u vryheydt niet begeert te hebben, ende vvederom by u Man gaen, die u ſoo goet ende ghetrouvv is, als mede om de Catholijcke Religie in u Vaderlandt onder u Bloet-Verwanten ende Vrienden te oeffenen. Zy antwoorde my, een Turckſe Tabbaert ſal my ſoo wel paſſen als een Spaenſe Rock: Ende met deſe woorden verliet ſy my, ende gingh in Huys, ’t welck my dede weten dat de liefde dieſe haren Galant toe droegh, ſtercker was als dieſe behoorde te hebben voor haer Religie, voor haer Vaderlandt, voor haer Man, ende voor haer Bloet-Vrienden.

XXX. VERHAEL.

Krackeel tuſſchen Spaenſe ende Portugijſe Slaven.

Ick hebbe in mijn voorgaende verhael geſproken van een Chriſtelijcke Kerck die inde ſtadt van Argiers inde Bain van de Duane is: Eenighe Portugijſe Slaven waren Meeſters van het Autaer van deſe Kerck: in het Iaer 1641. den 15. Auguſti. Op onſe lieve Vrouwen Feeſt-dag, was het Autaer wel verçiert, ende onder andere verçierſels waren op het Autaer het Wapen van het Koninghrijck van Portugael, met deſe woorden: Exaltat humiles & deponit ſuperbos. Na dat den dienſt gedaen was, ende de Chriſtenen by na alle gheretireert waren, quamender twee Spaenſche Slaven in, ofte om te bidden, ofte om de vercieringen van den Autaer te ſien, ende komende dicht by den Autaer, een vande ſelve die voor drie ſtuyvers Latijn konde, begon te leſen ’t vvelck op het Wapen van Portugael geſchreven vvas: De andere vraeghde vvat het te ſegghen vvas: Zijn Cameraet antvvoorde hem: Dat beteeckent, Godt verheft de nedrighen, ende vernedert de hoovaerdighen; het vvelcke is tot verachtinge van onſe Spaenſe Natie (vvant in het ſelfde Iaer vvas Portugael ghereſolveert:) ſonder meer ceremonien treckt een van de Spaignaerts het Wapen af, breeckt het in ſtucken ende vvorpt de ſtucken over de Vloer. Dat wierde ſoo haeſt niet vernomen van een Portugijſe ſlaef, ofte de Spaignaert kreegh eenigen Vuyſt-ſlaghen voor aleer hy uyt de Kerck koſt komen ende uyt de Deure gaen. De Spaignaerts retireerden haer al defenderende uyt de Kerck door een plaets van de Bain: Ende hoewel de plaets vol Portugijſen was, quamenſe op de ſtraet: Yeder een voeghde ſich terſtont ronts om de Vechters. Die tot den Koningh van Spaignen geaffectioneert waren, hielpen de Spaignaerts: Maer de Portugijſen lieten oock niet in groot ghetal hare Lants-Luyden te aſſiſteren, ſoo datſe in minder dan een half uyr als tvvee legers van Chriſten ſlaven vvaren, die tegens malkander vochten met Vuyſt-ſlaghen, ſteenen, ende ſtocken. De Turcken ſiende dit rumoer vande ſlaven, vraeghden vvat de oorſaecke daer van vvas, ende als ſy de ſelfde verſtaen hadden, ſeyde ſy tot de ſlaven, honden, canaillen, ende vvilde, ſoeckt eerſt u liberteyt, ende gy ſult daer na op u ghemack diſputeren de krackeelen van uvve Koningen in het Velt, ende niet alhier: Ende daer op ſcheyden ſy de vechters met ſtocken, ende joeghen yeder een na zijn Logement.

XXXI. VERHAEL.

Een Slaef moet niet al te ſeer betrouwen op de al te groote courtoiſie van zijn Patroon.