Part 19

Lichter raakte geel schijnsel z’n doods-hoofdje, nu in angstgebaar vrouw Zeilmaker van z’n bedje wegdonkerde, ’t licht uit.—In groezel lampschemer van de kamer staarde ’t, in stillen schrik. Zweet angst-glom om z’n breeën mond en neus en spakig uitgekniesd, vleesch-vervreten, gebaarden z’n armpjes zenuwbenauwd boven z’n hoofdje.

Vrouw Reeker rilde, bezoog ’r kommetje water met kakementbeving tegen ’t steen en vrouw Zeilmaker sloeg bang, in oogenangst, ’n kruis.

—He je main ooit?! stem-drift e ze zacht uit.

—Daa’s droome main jonge.... droome, suste Ant weer.. aaiig koesterend z’n magere wangetjes en zweethoofdje.... daa’s nàgtmerrie. Murrige komp koàpeloàn.... kê je biechte main jonge.... enn.... aa’s je kommuneseerd heb is ’t daàn.. tog ieder moand sóó.... nie?.... Enne.... hep Omoe dan nie je kouse kruist veur ’t bed leit, ieder nacht?

—’t Is sonde, lachte nu plots weer mannerig-zwaar vrouw Zeune, je mot t’met op alderlei figgeleere.... kouse in ’n kruissie veur ’t bed.... jullie laikt hier t’met allegoar daas....

Vrouw Hassel bleef sussend en streelend Wimpie’s angstgrauw gezichtje aaien. Naar buurvrouw Zeilmaker had ze stiekem gefluisterd nog even te wachten.

—Aa’s tie wat bedoard is, goan ’k mee....

Vrouw Zeune was op ’t verbeukte waschstel over vrouw Reeker gaan zitten, kijkend dàn op neergeblokte stomme ouë Rams, die pruim-siste sneller, dàn op ’t beteuterde gezicht van vrouw Reeker, die kleine slokjes klappertandend, uit ’r kommetje opzoog.

—Seg buurvrouw, barstte vrouw Zeune ineen weer uit, tot Ant, waar is tog jullie gait bleefe.... is ’t beesie dood?....

’n Ontstelde wenk gebaarde Ant uit ’t halfduister hoekje, naar vrouw Zeune toe.

’t Beesje hadden ze moeten verkoopen, voor de huur.—Kees had geraasd. Wimpie was dol op ’t diertje geweest. Ruim ’n week had ie ’r om gegriend. Maar nou net docht ie ’r ’n dag niet an, nou gong dat waif ’t weer ophale.... Vrouw Zeune begreep half, maar zwijgend zitten kon ze toch niet. Ze was gewend an venten, schreeuwen, drukte en wat ’r man, klein tuindersbaasje, niet kon, lapte zij met ’r lolligen mond op de markt en in Amsterdam.

—Seg buurvrouw.... is da’ snuit van ouë lappe al hier weest?.... de huur ophoale saa’k moar segge?.... Is ’t ie al hier weest?.... wá’ ’n dwarrel hee?.... Waa’n geep....

—Swaig buurvrouw... bin aa’s de dood... aas’k sain sien buurvrouw, jammerde vrouw Zeilmaker... Nou kraigt ie van main puur ellef weeke.. nou sien ie, dá’ Joap nies omhande hep.... main Kees nies.... main Willem nies.. Nou sien ie dâ wai droog brood vrete.. nou draigt ie rond.. dà je de skrik om ’t hart sloat.... Main Kristus.. hai trapt ons op stroat..

In woede trok vrouw Zeilmaker ’r kort rood sjaaltje dichter om ’r schouers, prik-puntend onzeker, ’n speld in de wolstof.

—Hoe’s gosminsemogelik, jammer-schudde vrouw Zeune, met ’r hoofd dat de zwarte balletjes van ’r wollen kaper juichten.... Dá’ kreng.... in de ploas bai main suster.... beefe se t’met aa’s se sàin sien. Enne hai sait moar.... hai sait.... de groote heere motte van main geld hebbe.... ik stoan d’r veur.... aa’s hai nie betoalt.... is ie s’n boantje puur kwait.. nou betoale se van somer dubbel huur sien jullie.... dubbel saa’k moar segge.... om aa’s dan in winter is.... nie d’ruit set worre.... Moar hai mot self betoale sait ie.

—Da’ liegt ie.... hai sait sellefers teuge màin swoàger... die bouwboer uit de polder.... hep ie sellefers sait.... hep ie sait da’ tie ons dondere sel tò wai nie meer kenne.... da’ tie ons achter ons duufelemint sel sitte....

—Hier-òp-an! Gommenikkie, aa’s tie morge komp.... baste woedend vrouw Zeune, ken ie ’n lik onder se’n kakebaine kraige.... waa’n skar.... waa’n kwinkwank.... Wai hebbe nie genogt in ons kop.... ’n mins valt t’r bai dood.... aa’s je nie je lol d’rin houwt.... sou je t’met j’ aige f’rsuipe....

—Dá’ rooit na’ niks vrouw Zeune, schelnijdigde vrouw Rams ertusschen, hai ’s ’n fesoenlijk mins.... hai suip nie.... hai loop nie nòa de maide.... enn.... en ikke seg moar.... ’n mins sonder gòsdiens.... is.... is minder aa’s ’n beest.... daa’s main weut.... Hai.... hai is suinig, hai is fesoenlik en.. en ’n mins sonder gòsdiens is.. is minder.. aa’s ’n beest..

Stem van vrouw Rams beefde van nijdigheid. Haar lippen trokken hatelijk op, één mondhoek bleef natrillen, ’r oogappels stáárden, stáárden....

—Nou, vrouw Rams, daa’s jou weut.... maar ikk.... ikke sien je?.... ikke f’rtrouw de vint nog nie mi ’n leeg flenelletje.... saa’k stikke.... Jai.... jai kèn nie sien.... moar ikke wel.... Enne.... enne.... vroag nou alle vrouwe van de ploas.... wat-tie sloerie, die vuilpoes van hòarlui hebbe wil.. aasse.... aasse nie betoale kenne.... Enn.... enne.... mí’ de jonge waife gooit ie ’t dubbel groag op ’n ékoortje.... En hai.... hài nie suipe?.... hài nie suipe? Nou ikke wou.... da’ ’k sain loodpot op da’ teràin hier had.... enne fesoenlik?.. Hep ie nie mi main Trien gain hoarlemmerdaikies wille moake? enn heb ie nie.... Geert.... van.... vrouw Grint ongelukkig wille moake?....

—Daa’s puur f’nain.... fenain, schold met schelle stem grootmoeder Rams,.... hai is altait in de kerrek.... enne niemoant is t’r soo bestig in sain gloof aa’s hai... want sonder gòsdiens.... is ’n mins.... minder aa’s ’n beest.... snappie.. vrouw Zeune.... snappie?!....

—Daa’s net, kalmde vrouw Zeilmaker.... gedrukt woar,.. aa’s ’n boek....

—Nou dattie katteliek is.... nou is tie broaf veur vrouw Rams, baste gromzwaar vrouw Zeune, moar ik seg moar.... die faine.... die faine!.... daa’s houe en bouwe.... kletse de honderd uit!.... moar die hebbe se hier!.... achter hoarlie elleboog!.... enne.... ikk.... ikke seg de gek.... veur main persoon.... ikke leen hoarlie lieverst main kerkboekie.. aa’s main skoatse.... saa’k moar segge.

Ant stond nog in schemer-vaal hoekje, aan bedje van Wimpie, die half onder stemgeraas insluimerde. Met ’r paarsig-magere, doorpeeste hand streek ze zacht-koesterend over z’n bleek-beenig kopje, dat alleen even opschokte, als stemme-gekijf oprauwde en vrouw Rams geluid, nijdig-schel boven de anderen uitdrong.

—Vrouw Zeune.... ’t is sonde.... schamperde zachter ineens vrouw Rams.... jai bin gevoarlik.... daa’s nou main weut.... jai goan.... vast.... in de f’rdoemenis.... jai kraigt nooit de genoade.... jai belait je skult nie.... jai hep gain ootmoed....

—Bi-jai-’t-Hain! poe!.... poe! blies minachtend vrouw Zeune terug.... aa’s je nie puur veul ouer was aa’s ikke.... sou ’k je roake.... je mos je skame.... minss.... jài mot noodig klesseneere van ootmoet.... die flapt d’r me’r alles uit wá’ se leest hep in d’r kàtegismis.... da’ ke’k ook.... van elk skoap op de werelt spreekt se kwoad.... jai bin main ’n dàs.... hieròp-pan!....

—Jai bin f’roordeeld, plechtigde klemmender vrouw Rams door, ’r starre oogappels in stemme-richting van vrouw Zeune, beangstigend in geloofsextaze, stijgend in stemmeplechtigheid.... jai goan de doossonde in!.... jai blaif.... brande.... in ’t onuitbluschboar voaagevuuur.... jai kraigt gewaitens-knoaging!—

Zelotische waanzin galmde door haar stem en ’r handgebaren, vaag de richting in van vrouw Zeune, strekten en krompen terug, in en uit ’t groezele kamerduister. Een starre grijns van dwepen stramde in ’r spichtig bruin-geel gezicht en rillend onder angstigen invloed, stond vrouw Zeilmaker ’r te bestaren.

Ook vrouw Zeune, in ander geloof, wist in ’t eerst niet wat ze zeggen zou, overbluft door de plechtige dreig-strakheid van vrouw Rams woorden in ’t stille krot, omloeid van windgeklaag.

—Bi-jai-’t-Hain! lolde ze plots ruwig terug, na even stemmestilte tusschen allen.... daa’s fàine kemedie, mi-sonder betoale.... mooie f’rtooning.... allemàchtig.... waa’n waif.... komp Ant is ’t daan?.... ’k mot soo fort....

Uit ’t donker bedsteedje waar Dien met d’r drie zusjes lag, rommelde plots rumoer òp en angstig gehuil. Dientje was recht overeind gesprongen.—’n Paar vuile lappen als dekking over de kinderlijfjes heengepuild, had ze van ’r afgetrapt, dat de karkasjes ingekronkeld, slaap-asemend, in doffe suffige stilte, naakt wurmden en guurden in ’t armelijke groezellicht. Te gillen zat ze overeind, met ’r mager verzenuwd borstje bloot, ’r groenige, mager-beenige knietjes onder de kin, staar-oogend tegen ’t donkere bedmuurtje, met ’r handjes krampig in ’r kort afgesneeën blonde haren woelend.

Ant joeg naar ’t bed, woedend. Van niemand anders kon ze wat velen dan van Wimpie.

—Hou je bek maid.... hou je.... hep je weer je malle kuure?....

Maar Dientje zag ’r niet, bleef staren, krabde één handje op ’r naakte dij onder ’r smoezelig-goor vod-hemdje en met bangen angstsidder in ’r stem, toonloos heeschte ze zacht-gerekt uit, als in ijlkoorts:

—Hier.... hier.... hier hep.... pie main beet!.... Help help.... nou wil ie main steke.... Stil!.... stil!.... kaik hier.... stil!....

„Help” had ze zacht uitgeheescht, en „stil” toonloozer nog doordringend, angstig-broos.

—Hou je bek mormel, d’r is niks, goan legge!.... d’r is niks!....

Buurvrouwen waren in kliek naar ’t bedje gedrongen, met de koppen bijeen, het duister holletje ingebogen. Maar Ant drong ze terug en fluisterend vroeg ze aan vrouw Zeune of ze d’r effe, ’t flesschie uit den hoek van ’t schoorsteentje wou geven. Dientje, in bed, met ’r voetjes opgetrokken, op de gonjen zak, kromp in, stamelde zacht klankjes, lief-schreiend, die volgden r’ vingertje, dat strak-zeker iets aanwees op ’t donker muurtje van bedstee. En zacht afgebroken, toonloos, heeschte ze weer.... plots met ’n gil ertusschen.

—Dà komp ie.... moe.... oè.... moe.... oe.... der!! Nou hep ie ’n mes.... enn.... enne ’k wor soo dik.... soo dik!!.. Main hoofd wor soo.... dik.... kaaik.... kaaik.... nou graipt ie.... enn.... o.... moe.... moe.... oe.... der!! nou steekt ie.... aijj.... aijj!.... ajj!!.... moederrr.... hai steekt.... moederrr!.... moederrr!....

Twee kleintjes naast ’r werden wakker, wreven hun nachtlijfjes in kouguurte, huilden zacht in stillen schrik. In ’t ander bedje bleef nog stil alles. De half-open slaapmondjes zuurden adem uit in eng ruimtetje. Opgedrongen bijéen, in nauwe holletjes met armpjes op elkaars borst en gezichtjes gedrukt, grauwden de kopjes onder ’t groezel-zwakke licht, stil en wezenloos; verstonk er scherpe urine-lucht.—Vrouw Rams was van den haard, in tastvagen schuif, arm gekromd vooruit, door ’t vertrek naar ’t bedsteetje geschoffeld, scherpte weer nijdig.

—Daa’s de sonde van je sloerie!.... die suiplap!.... die maidef’rkrachter.... daa’s de vloek van onse Heere....

—Hou je bek moeder.... seg da nie.... je moakt main roàsend!.... roàsend!!.... ’k sou sain f’rmoorde kenne aa’s tie thuis komp.... stootte Ant uit, in huilwoeste vervoering en snikdrift van uitputting.

—Da’ lieg ie.... da’ lieg ie Omoe.... kermde Wimpie er doorheen, die al lang wakker was, en stil-ontdaan te luisteren lag naar ’t zacht-ontroerde ijl-stemmetje van Dien.

—Moar buurvrouw.... wa’ skeelt da’ kind? baste driftig vrouw Zeune.

—Aldegoar senuwe.... senuwe sait dokter....

—Nouw daa’s net, stemde verbouwereerd vrouw Zeune in, angstig kijkend naar Dientje.... daa’s eenderlai maine....! moar sóó erg toch nie buurvrouw....

Ant was weer naar Wimpie toegehold, had ’m geaaid, en gesust, dat ie weer rustig werd.

—Nouw buurvrouw, ik seg fierkant.... da kind doene te veul.... dâ is’t!.... Se hep main d’r nood al kloagt. Soo’n hufter.... soo’n neutedop!.... Nou kaik.... ’s morges de polder in!.... enne.... kaik! om naige uur weer ’t gangetje skrobbe bai vrouw Leming.... soo’n skoap.. tut hallef ellef.. nie?.... nie?.... enne.... dan.... dan mos-se doalik na de ploas kèrante ombrenge.... veur Teunisse.... tut.... tut.... drie? da’ skoap!.... enn da’ hepse nog niks in ’r laifie.... en ’s middags jou hellepe.... en s’oafes mo se finte aa’s t’r is, mi poone.... da skoap!.... se loop d’r aige dood.. enne op de kooters passe!....

—Wa’ gesanik, buurvrouw, nijdigde Ant.... is ’t main skuld?.... se hep niks meer om hande.... van skool kenne wai nie frete!

Nijdig slofte ze weer naar ’t bedsteedje toe, naar Dien die zacht-toonloos door-ijlde, met dwalend stemmetje; greep ’t kind met éen hand bij de polsen, brak ’r tanden, met scherp afgekartelde tinnen lepel van elkaar, ’n sloot valeriaan ijlend kindermondje ingietend.

—Niks aa’s senuwe.... dokter sait ’t ook.... se hep ’t nie veul.... soo eens in ’t weekie.... ja buurvrouw.... daa’s nou màin lééfe.... Soo mo je nou in d’r eeuwighait an ’t hannekemaie!.. naige kooters.... één an de borst.... sonder vreete!.... die màin ’s nachts nog leegsuigt.... drie moal.... daa’k gain oog toe doen!.... Bestig leefetje soo heè? gain wonder daa’k kaik aa’s ’n geroamte hee....?

Ant snikte. Met ’t fleschje in d’r hand was ze neergestrompeld bij ’t tafeltje, gingen er schrei-schokken door ’r schouders.. De buurvrouwen, om ’r, stonden stil, met verdroefde gezichten.. Vrouw Reeker was heelemaal ’r eigen angst vergeten en stilletjes aangedaan van de narigheid bij Ant. Nooit zou ze zoo trotsch meer wezen, nam ze zich stilletjes voor en ereis wat sturen, als ze wat over had. Beschaamd om ’r grienen was Ant weer opgestaan, droogde met forsch schortgewrijf ’r oogen uit; keek ze neer, strak op Dientje, die zacht nog steunde en wartaal uit-angstigde, maar toch weer toegedekt lag, onder ’r stank-verwasemende half-rottende boekweitzakken, met ’r bleek, zenuw-doorschokt, starend hoofdje onder de luizende lappen uit.

—’t Skoap is afgevrete aa’s ’n talhout, zei vrouw Zeune, meewarig,.... sullie doen te veul? te veul.... da’ goan hoarlie na’ d’r lui senuwe.... Buurvrouw wà.... wà vodde die kooters tug an d’r laifie hebbe, hullie rille kompleet van kou.... da gaift gain sloap soo!

—Daa’s main skuld nie.... Kees hep vast niks.... Nou droagt sai.... onderbroekies van Kees s’n broek.... en.... da mo’k bewoare.... en sai.... van hem’s rokkie.... en de klaine.... voering van ’n lellig broekie.... ikke lap en stop main aige ’n beroerte!....

Plots schoot Dientje weer overeind met woeste schrikoogen en angstgebaar, in wijzende, kromme vingertjes.

—Moe-oe.... de veldwòachter moe.... dà is tie!.... hier!.... hie.... er!

’r Hoofd wrong ze wild weg tegen den buik van Ant, die zelf geen raad meer wist, en dood op was.

—Buurvrouw, toe, gaif t’r nog es effe ’t flessie.... wá’ mo’k beginne.... daa’s puur iedre week soo!....

Door vrouw Zeune geholpen, drukte ze ’t kronkelend angstlijfje neer en sieperde tusschen de dichtgezenuwde tandjes ’t kind weer ’n slok valeriaan in.

Ouë Rams, bij de schouw, in ’t groezel-trieste vertrek, droefvaal en leeg-grauwend in ’t zwakke licht, siste achtereen z’n straaltjes tegen ketelbuik, verschoof z’n stoel dan rechts, dan links. Wimpie staroogde luisterend, uit z’n donkerend bedje, naar z’n zusje. Twee kleintjes, in ’t hokje naast Dientje, lagen nog zacht te snikken, wetend dat ze afgerost werden in vermoeienis-drift, als ze meeschreeuwden.

Kwijnend lampje groezelde nog even vuil licht over ’t vrouwengroepje vóór bedsteedje, waar sterker nu, tusschen walg-lucht van zoet-zurige valeriaan, vochtige vodden-stank uitrotte van zakken en smoezele onderkleertjes, in stank-hoopjes bij de bedsteeën opgestapeld.—Langzaam bedaarde Dientje, plooide haar gezichtje weer rustiger, dommelde ze in, naast de anderen. De kopjes van voorste kinderen, even, grauwig zwak-geel beschenen, in slaapmom, verduisterden vaal, in schrei-armelijke kamerdiepte. De lijfjes ingepast, en vlak op elkaar gedrongen, lagen nog verwoeld en naakt. Zacht adem-stil slaap-gehijg zuchtte door de bedsteetjes, droever vergroezelend in ’t weenende geelgrauw. Doodmoe was Ant op ’n kruk naast Wimpie neergesmakt.

—Nou buurvrouw, nou goan ’k nie meer! ik bin d’r kepot van!

—Dan naime wai je brood mee.... goeiigde vrouw Zeilmaker.... ’t is ons f’rtrouwd héé? tjonge.... tjonge!!.... hoor rais de wind opsteke!.... ’t raigent t’met aas de see.... hoe komp je d’r deur!.... mi sukke goate in de skoene!....

—Asseblief buurvrouw.... hier is drie sint.... dankie wel!.... hai kraigt nog acht en twintig sint.... en aas tie.... aas tie.... nie wil.... seg da’ Kees wa’ om hande kraig, miskien al....

—Wa? hai je bai sain nog skult van brood?.... nee buurvrouw.... dan naim ik niks mee, angstigde vrouw Zeilmaker.. dan bakt ie vast nie.... vast nie!.... lest f’r main ook....

—Groote genoade wa’ nou.... jammerde Ant met diepen snik-hik, handen, uitgepeesd-mager, op d’r gezicht drukkend, krampig.

Wimpie, woest, probeerde zich op te sjokkeren uit z’n bedje en ontroerd beefde z’n stemmetje zwak:

—Aa’s moeder huilt, goan Wimpie doalik dood.... doàlik..

Strak en besloten klonk z’n stemmetje plots, en scherp gloeiden z’n oogen in z’n vervreten-bleek hoofdje.

Ant, uit hoofdbuk, keek ’m aan, veegde ’r tranen met schort weg....

—Meroàkelsche jonge.... hou je bek! nijdigde ze, kwaad van vermoeienis,.... d’r mot toch vrete weuse!....

—Nou buurvrouw, aa’s vrouw Zeilmaker je brood nie pakt, naim ikke ’t.... Sien je.... de broafe vrouw Reeker, die ons alle drie wel koste ken.... die hout t’r mond.... die hep se hier.... enn vrouw Seilmoàker is d’r nou d’rais.... ’n faine.... van jullie gloof!.... Enn ikke.. ikke bin protestant.. moar ’t sit d’r dunnetjes op.... moar ikke seg moar.... van de faine mo’ je ’t hebbe.... die hebbe ze doàr, achter hoarlie elleboog.. achter hoarlie mouw.... En bakke sèl ie!.... ikke hep de heule winter op de reutel.... en somers betoale.... altait ’n joar achter.... enn soo frete wai allegoar.... ikke.... sai.... hai.... Piet de heule dot tuinders.

—Joa,.... onthutst ’n beetje, verantwoordde zich vrouw Zeilmaker, moar jai hep omhande somers.... main Kees nie somers.... nie?....

—Netuurlik, spotte vrouw Zeune, wai hebbe kerels, die d’r nog werreke.... wai kraige de heule winter op reutel.... hai hep nooit niks.... Och waif.... dá’ wee je nou ommirs nie?.... je mo wa òf’r hebbe veur je mèdeminse.... enne.. nou kaik da skoap reis an!.... hei je ’t nie durrefe woage?.. die poar sinte?.... nou is main man ’n prêchtig mèrk van s’n aige.... en nou vent ikke d’r self bai.... op Amsterdam.... en nou fedien hoarlie fent d’r t’met drie keere soo veul aa’s hullie.... ’t is skande!.... da gong noàr kerrik!.... nou.... je sou se molle-mi-de-klomp!.... nou.... dàg hoor! dag.... Wimpie!.... skoap!....

Zwaar gromde ’r mannestem. Ze was de deur uitgehold en schoorvoetend, bedremmeld, drentelden vrouw Reeker en Zeilmaker na.

Grootmoe Rams schuifelde weer door de kamer, ’r zware heuplijf zacht in schomm’ling, spichtig d’r vossekop, loerend uit de staar-appels, armen krommig vooruit, in tast van dikke vingers, mummelend wat heilige katechismus-zinnetjes. En ouë Rams als ’n romp-blok in ’t verkort neergekwakt, siste langzaam, door kamerstil geel-grauw, z’n pruimstraaltjes tegen buik van konkelpot, met zachte onderdrukking van hoest die ’s avonds èrger oprochelen kwam.—

II.

Om tien uur klos-klompte Kees thuis. Wimpie lag nog wakker. De ouë Rams stommelde in gangetjesbedstee, naast achterend. Ant frommelde ’r plunje los, zwaar gapend met zenuwgeluid. Windraas en regenstrieming loei-kletterden tegen ’t hoog-cellige raam van stil duinkrot. Met groote verdonkerde oogen lag Wimpie te luisteren, bang-roerloos in de stilte, naar het weer dat dol-gierde ’t pad rond.

—Goan je nie sloape, foàder?.... klonk vraag-aarzelend-zacht z’n stemmetje.

—Neenet jonge.... foader mot ’r op uit f’nacht.... doe jai je ooge nou toe, heè?

—Blaif je.... je.... dan de heule nacht wegg! gaapte in zwaren zenuwkreet Ant weer uit!

—Wee ’k niks van.... aa’s vangst goed is nie! hebbe sullie m’n spuit brocht?

—Joa.... he’k an d’muur hange....

—Nou gaon jai d’r moar in.... breek je kop nie van main.. we hebbe ’t weertje da’ we hebbe mòtte....

Kees had den achterlader, die dwars tegen den muur hing uit den hoek gehaald. Den lichtbak veegde ie van binnen, met z’n mouw, in ruwe smeren schoon; ’t glas langs z’n vuile zwaar belapte broek, waarover ie met moeite z’n hooge afgeloopen strooplaarzen had getrokken.—

Zacht rammelde ie de lamp van lichtbak aan z’n oor.... of d’r genoeg brandsel in was. Nog even moest ie den boel op monteren en spiegel-reflektor uitpoetsen. Zenuwachtig gejaagd kromden z’n groote handen door de àl donkerder kamer. In snellig beweeg trok ie z’n achterlader uit elkaar en rommelde de spullen met lichtbak in grauwen zak.

—Nou sloape, jonge, zei ie goeiig met vol-zware stem, rommelzak over z’n schouer slingerend, de punt-enden als knoop, stevig in z’n hand geknoest.

—Is nie errig swoar weer foader?.... zwak-angstig vroeg Wimpie weer.

—Daa’s net jonge.... dà hep foader juustement noodig.. aers vangt ie niks.... hoe meer wind.... en rege.... hoe meer schooje jonge.... daa’s ’t echte Janeòarie-weertje! Maar nou mo’ je sain pakke hoor!.. nou van niks meer prakkeseere hoor!..

Zwaar donkerde z’n reuzig lijf in z’n beschimmelden jekker, in de lage duisterende kamer òp in àl zuiniger lampschijn.... Uitgemergeld doodskopje van Wimpie lag nu vaal bleek-groen groezelig beschenen, te staren naar de stille bewegingen van Kees.... Ant draaide lampje laag, dat ’t bliksem-blauwig uitspetterde, knielde in huiverende devotie voor krucifix en bad stil-snikkende woorden.—

Zonder z’n vrouw te groeten, even in ’t donker op Wimpie aanstappend, ’n zoen op z’n kopje drukkend, stapte Kees de kamer uit, zacht, op z’n teenen.—

Zware windbuldering van zee aandonderend, stormde ’t nachtpad rond en in kolkend gesplinter kogelde hagelslag tegen ’t raam van z’n krot, dat als donker dreigoog onder vuilen lap, den nacht in keek. In stikdonkere dreiging lag ’t pad voor Kees, dichtgestormd met helzwart, naar den zeeweg. Windgebulder rumoerde boven z’n hoofd, in duister geweld, dolwoest en orkaan-kermend in boomgedruisch. Kees rilde. ’t Wrokte hevig, gloei-hevig in ’m dat ie ’r uit most. Wel echt weertje voor de jacht, maar toch gromde er stikwoede en drift in ’m dat ie duinnacht in moèst, omdat ie ’r ’t land aan had. Dan nog liever met sprenkels, maar da gong nie meer, nou ie niks bezat. Nog tien had ie ’r toegedekt verleje week, en nou.... alles was ’m afgeganneft.... alles.... door de speurders.