Part 7

Krêta api sudah sampay. Panggil De trein is al aangekomen. Roep een kuli, sûruh angkat peti-peti koeli, laat hem deze kisten opnemen. ini. Tuan sudah pesăn krêta? Heeft u al een rijtuig besteld? Belom, câri kăn sâtu. Nog niet, zoek er een. Ay, kuli, angkat bârang ini, Zeg ’s, koeli, neem dit goed op, bâwa ke krêta. breng ’t naar ’t rijtuig. Tidaq mampu (kuat) sâya Ik ben alleen daartoe niet in staat; sa-ôrang, nanti sâya panggil ik zal een paar kameraden roepen. temăn sâya dua ôrang. Kopor ini terlâlu berat. Deze koffer is zeer zwaar. Bâik-bâik jâtohkăn, isi-ña Pas op, dat je ’m niet laat vallen; bârang pecah-belah. er is breekbare waar in (de inhoud is br. w.) Jangan banting-banting bagitu. Je moet niet zoo smakken en smijten. Mâu pakay tâli, tidaq bôleh kâmi We moeten een touw gebruiken, we angkat bagini. kunnen hem zoo niet optillen. Berâpa upah-mu? Hoeveel is je loon? Tuan ’pu-ña suka (suka tuan Dat laat ik aan mijnheer (lett. uw lah). genoegen). Ini lah. Hier is ’t. Minta tambah sedikit, tuan. Ik vraag er wat bij, mijnheer. Bârang tuan itu bâñaq, lâgi U heeft veel goed (uw goed is veel) berat sekâli. en ’t is bovendien erg zwaar. Biar sabagini sâja. Laat ’t maar zooveel wezen. Sampay lah. Dat ’s genoeg. Terima kâsih, tuan. Dank u, mijnheer. Kusir, jâlan lah. Bâwa aku ke Koetsier, vooruit. Breng me in ’t rumah-makan Wiese. Kaw tâu hotel Wiese. Weet je den weg? jâlan-ña? Tâu, tuan, tidaq berâpa jâuh Jawel, mijnheer, ’t is niet erg ver deri sini. van hier (niet bizonder ver van hier). Itu dia. Tuan tûrun dulu, nanti Daar is ’t. Stap u eerst uit, dan sâya tûrunkăn bârang-bârang zal ik de bagage stuk voor stuk eraf sâtu-sâtu. halen (neerlaten). Sûruh bâwa masuq. Laat ’t binnen brengen. Berâpa sêwa-krêta (-sâdo)? [17] Hoeveel is de vrachtprijs (huur) van ’t rijtuig (de dos-à-dos)? Ini lah. Hier. Minta wang-sîrih sedikit, tuan. Ik vraag een fooitje (geld voor „sîrih”) mijnheer.

23. GESPREK MET EEN ZIEKE, OVER ZIEKTEN EN GENEESMIDDELEN.

Tuq Bandar minta maäf, tuan, dia Tuq Bandar (verk. van Dâtuq B.) laat ta bôleh datăng âri ini: sakit. zich excuseeren (vraagt excuus), hij kan vandaag niet komen, hij is ziek. Âpa sakit-ña? Wat scheelt hem? (Wat is zijn ziekte?) Ta tâu, tuan, bâik tuan pegi Ik weet ’t niet, mijnheer, u moest meliat sendîri. Sakit-ña sudah maar eens zelf naar hem gaan kijken. teruq: kâlaw tidaq diôbati Zijn ziekte heeft al diep (diôbatkăn), bârang-kâli mati. ingegrepen: als hij niet behandeld (gemedicineerd) wordt, sterft hij misschien. Sâya terlâlu susah-ati mendăngăr ’t Spijt me zeer (ik ben zeer Dâtuq sakit. bezorgd van hart) te hooren dat u ziek is. Di mâna Dâtuq merâsa sakit itu? Waar voelt u pijn? Sakit-kepâla, tuan. Pijn in ’t hoofd, mijnheer. Scheele Pening-kepâla. Sakit-perut. hoofdpijn. Buikpijn. Pijn aan de Sakit-kaki. Sakit-dâda. voeten. Pijn aan de borst. Âpa mâcăm râsa sakit itu? Hoe is die pijn (gevoel van die pijn)? Râsa angus, tuan, saperti api. Ik heb een brandend (heet) gevoel, mijnheer, als vuur. Susah bernâpas, tuan. Ik adem moeilijk, mijnheer. Tuñjuqkăn lidah. Dâtuq ke-sungay Laat de tong ’s zien. Gaat u aldoor (membuang-âir) selâlu, âtaw naar achteren, of is ’t als saperti âdat kah (saperti biâsa gewoonlijk? kah)? Berâpa âri Dâtuq sudah sakit Hoeveel dagen is u al zoo ziek? bagini? Lâma, tuan, tetapi dua tiga âri Lang, mijnheer, maar ik ben twee of sakit, kemudian bâik sedikit drie dagen ziek, en dan weer wat pula, ta tentu hal-ña. beter, ’t is ongeregeld (niet vast de toestand ervan). Bôleh kah Dâtuq bediri? Kan u staan? Bôleh juga, tuan; tetapi bâwa Jawel (kan), mijnheer; maar ’t doet sakit; bâring sâja yang senăng pijn (brengt pijn); ’t liggen alleen sedikit. is eenigszins gemakkelijk. Côba bangkit sekârang. Sta nu ’s op. (Probeer op te staan nu). Ta bôleh, tuan, t’âda kuat. Ik kan niet, mijnheer, ik ben er niet sterk genoeg voor (lett. niet sterk). Malăm-malăm bôleh kah Dâtuq Kan u ’s nachts slapen? tidur? Bôleh, tuan; tetapi waktu tidur Jawel, mijnheer; maar wanneer ik bâdan sâya keluar peluh sâja. slaap, transpireer ik gedurig (lett. [18] komt er maar zweet uit mijn lichaam). Kâlaw bagitu, Dâtuq sakit-demăm Dan heeft u koorts; typheuse, (ook enkel: demăm); moeraskoorts (malaria, lett. demăm-kepiâlu, demăm-kûraq, miltkoorts), binnenkoorts. demăm-ûrat. Sâya pikir bagitu, tuan, sebab Dat denk ik ook, mijnheer (lett. ik makan ta bôleh, merâsa saperti denk zoo, m.), want ik kan niet mâu muntah selâlu. eten, ik voel mij den heelen tijd misselijk (lett. voel alsof wil braken steeds). Bâdan sâya pânas sekârang, tâdi, Nu is mijn lichaam warm, zooeven, sa belom tuan datăng (kemâri), voordat u kwam (hierheen), was ’t sejuq sekâli. erg koud. Mâri, côba sâya râsa nâdi Dâtuq. Kom, laat me ’s even uw pols voelen. Dâtuq mengisăp kah? Schuift u opium? (lett. zuigt u) S’ikit-s’ikit, tuan. Zoo nu en dan een beetje, mijnheer. Berâpa kâli sa âri Dâtuq Hoeveel maal per dag schuift u? mengisăp? Pâgi sa kâli, malăm sa kâli. ’s Morgens en ’s avonds eens. Lebih bâik jangan mengisăp dulu. ’t Is beter, dat u eerst niet meer schuift. Nanti ésoq bôleh kita cakăp Morgen kunnen we wel daarover (die fasal itu. zaak) praten. Sâya endaq pulang ke rumah Ik wil nu naar huis teruggaan; ik sekârang; bôleh sâya kîrim kan u medicijn zenden (laten (antărkăn) ôbat kepâda Dâtuq. aanreiken.) Âpa macâm ôbat, tuan? Wat voor soort medicijn, mijnheer? Ôbat dalăm bâlang itu, endaq lah Die medicijn in een flesch, die moet Dâtuq minum tiga kâli sa âri; u drie maal daags innemen (drinken); sukat dăngăn sĕndoq besar, sâtu meet het af met een groote lepel, sĕndoq sa kâli minum [19]. telkens éen lepel (éen lepel éen keer drinken). Bila sudah âbis, kîrim bâlik Wanneer ’t al op is, zend dan de bâlang-ña, bôleh sâya isi (-kăn) flesch terug, dan kan ik ze weer lâgi. vullen. Âri ini bâik sedikit râsa bâdan Vandaag voel ik me wat beter, sâya, tuan. mijnheer (een beetje goed ’t gevoel van mijn lichaam, m.) Sukur lah. Bâdan sêhat kah? Gelukkig (dank, d. i. God dank). Voelt u zich wel? (Lichaam gezond). Belom sêhat betul; belom sêhat Nog niet heelemaal wel; idem; reeds sekâli; sudah sembuh. genezen. Belom bôleh berjâlan. Ik kan nog niet loopen. Sâya ta bôleh begeraq. Ik kan me niet bewegen. Côba, geraqkăn kaki. Kom, beweeg uw voeten ’s. Ta bôleh, tuan, tulang-ña pâtah. ’t Kan niet, mijnheer. ’t Been is gebroken. Tulang mâna? Welk been (bot)? Tulang di sini, tuan. ’t Been hier, mijnheer. Ia, sungguh, tulang sudah pâtah, Ja, inderdaad, ’t been is (al) nanti sâya târik kaki sedikit, gebroken, ik zal je been wat kemudian târoh dua keping kâyu trekken, en dan twee stukken hout sabelah-meñabelah, bôleh bâlut aan weerskanten zetten, dan kan het dăngăn kâin. met doek omwonden worden. Kaki kîri tergeliat, tuan. ’t Linker been is verstuikt, mijnheer. Ânaq sâya bâñaq kudis-buta, Mijn kind heeft erge last van roode tuan; lâgi kelemumur di hond (lett. blinde schurft); en kepâlâ-ña. bovendien roos op ’t hoofd. Kepâlâ-ña mâu dilangîri ’t Hoofd moet goed „geshampood” bâik-bâik, nanti ilang kelemumur worden, dan verdwijnt de roos op den itu lâma-lâma. langen duur. Kudis-buta itu tidaq mengâpa. Die roode hond maakt niets uit. Tetapi gatăl sangăt, tuan. Maar ’t jeukt erg, mijnheer. Baîk lah, sâya beri ôbat-ña Goed. Ik zal wat medicijn ervoor sedikit. (lett. ervan) geven. Bini sâya sakit-gigi. Gigi-ña Mijn vrouw heeft kiespijn. Een kies yang sâtu sudah dicâbut, van haar is al getrokken, nu doet sekârang sakit pula yang lâin. weer een andere pijn. Ik geloof, dat Sâya kîra bâñaq yang rongga. er veel hol zijn. Ini lah ôbat-ña. Sûruh dia Hier is een geneesmiddel ervoor. berkumur-kumur bâik-bâik pakay Laat haar goed den mond spoelen met âir ini, tiap-tiap malăm sabelom dit water (gebruikt dit water), tidur. iederen nacht vóor ’t slapen. Ini lah ôbat-kûrap: Hier heb je medicijn tegen ringworm: dâun-gelinggang diañcurkăn, lâlu glinggang-blâren fijngemaakt en dicampur dăngăn belîrang dan daarna vermengd met zwavel en sendâwa. salpeter. Bôleh dapăt di rumah-ôbat (sâma Men kan het in de apotheek (bij den tukang-ôbat). apotheker) krijgen. Bâñaq angin di bâdan, tuan. Er is veel wind in ’t lichaam, mijnheer. Ini lah ôbat-ña, miñaq-pi-permin Hier is de medicijn ervoor, nâmâ-ña; ambil sa titiq dalăm pepermunt olie heet het (is de naam âir sâtu gelas kecil. ervan); neem een druppel in een klein glaasje water. Ôrang sakit-cîrit endaq lah Menschen, die diarrhee hebben, makan bubur-ubi-Benggâla moeten dagelijks pap van arrowroot (-ketêla-pohon) sa-âri-âri. eten. Luka itu sudah bekeruping, tanda Die wond heeft al een roof, een sudah mâu bâik. teeken, dat ze gaat (wil) genezen. Pûru dan bisul bôleh diôbati Waarmee kunnen zweren en puisten dăngăn âpa? gemedicineerd worden? Bôleh diôbati dăngăn ôbat busuq Ze kunnen behandeld worden met die itu (karbol); dăngăn bubur karbol (stinkende medicijn), met pânas. warme pappen. Âda kah kaw bâñaq belâhaq Laat je veel boeren, veel winden? (serdâwa), bânaq kentut? Bâñaq Fluim je veel? berdâhaq? Ânaq sâya kenâ câcar Mijn kind heeft de pokken (getroffen (ketumbuhan). door de p.) Sudah kah ditanăm câcar âtaw Is ’t al ingeënt of nog niet? belom? Ôrang Melâyu takut ditanăm De Maleiers zijn er bang voor câcar, kâdang-kâdang sudah ingeënt te worden, soms zijn hun ditanăm, ânaq-ña mati langsung. kinderen op eens gestorven, nadat ze ingeënt waren. Kâlaw ditanăm câcar ôleh Als ze ingeënt waren door een mantri-câcar Gupermèn, tentu gouvernements-vaccinateur, zouden ze tidaq mati. zeker niet gestorven zijn. Peñakit âwar (kolêra) itu yang De cholera is erg kwaadaardig, als jâhat sekâli, sudah kenâ jârang men die heeft (getroffen is), wordt yang sembuh. men zelden beter (zeldzaam die genezen). T’âda ôbat-ña. Er is geen medicijn voor. Kaw kûrang âpa? Wat scheelt je? Luka, tuan. Ik ben gewond, mijnheer. Luka kenâ âpa: pisaw kah, Hoe ben je gewond (getroffen door pedang, pârang ataw bedil wat): met een mes, een sabel, een (senâpang)? hakmes of een geweer? Kenâ lembing, kenâ tumbaq, tuan. Met een werpspies, met een piek, mijnheer. Bâik bâsuh dăngăn âir, kemudian Je moet ’t met water afwasschen, bôleh dijâit. daarna kan ’t genaaid worden. Kâlaw t’âda kenâ kotor âpa-âpa, Als er heelemaal geen vuil in komt lekas bôleh bâik. (getroffen door vuil) kan ’t spoedig beter zijn. Kâlaw pelûru âda lâgi di dalăm, Als de kogel er nog in zit, kan ik bôleh sâya câbutkăn. hem eruit halen. Bagi-mâna bôleh dicâbutkăn? Hoe kan hij eruit gehaald worden? Dăngăn pekâkas besi ini, sudah Met dit ijzeren instrument, als je pegang pelûru itu, târik sâja, den kogel al beet hebt, trek dan nanti keluar. maar, dan komt hij eruit. Âpa kûrang (kenâ âpa) ôrang itu? Wat mankeert die man? Kenâ tetaq, tuan. Urat-ña Heeft een houw gekregen, mijnheer. terbuka di pâhâ-ña kânan. De ader is open aan de rechterdij. Ini lah ôbat-penâwar. Sudah Dit is een stelpmiddel. Als ’t berenti bedârah, nanti bubuh opgehouden heeft te bloeden, dan leg tampal (plèstèr). je er een pleister op. Kenâ di perut lâgi, keluar Hij is ook nog aan den buik tâli-perut-ña [20]. Lekas getroffen, de darmen komen eruit. masuqkăn, bôleh disungkup dăngăn Doe ze snel erin, we kunnen er eerst tempûrung dulu. een klapperdop opzetten. Âbis itu, lekas bâwa dia ke Daarna moet je hem gauw naar ’t rumah-sakit, bôleh diôbati ziekenhuis brengen, daar kan hij bâik-bâik di sâna. goed verpleegd worden. Âda kah rumah-ôrang-sakit-kusta Is hier een leprozen-huis, (huis di sâna? voor melaatschen)? Tidaq, peñakit-kusta itu jârang Neen, lepra is hier zeldzaam, twee di sini, dua tiga ôrang yang of drie menschen hebben de ziekte kenâ, tetapi tidaq dilâinkăn di (die getroffen zijn), maar ze worden rumah sendîri. niet in een eigen huis afgezonderd. Sâya pikir perlu dilâinkăn, Ik geloof, dat het noodzakelijk is, supâya jâuh deri ôrang; sebab ze af te zonderen, opdat ze ver van peñakit itu kâbar-ña berjangkit. de andere menschen af zijn; want die ziekte is naar men zegt (’t bericht ervan) aanstekelijk. Ôrang ini kenâ peñakit-dâda. Deze man heeft ’n borstziekte. Hij Selâlu bâtuq sâja. hoest voortdurend. Kering kah bâtuq-ña itu? Is die hoest van hem droog? Kering, tuan. Jawel (droog), mijnheer. Sâya minta ôbat-peñcâhar. Ik vraag om een purgeermiddel. Ôbat ini diminumkăn tiga kâli sa Deze medicijn wordt ingegeven âri, tetapi endaq lah di-kocoq driemaal daags, maar ’t moet eerst dulu; bôleh juga dikacaw dăngăn omgeschud worden; ’t mag ook met een sendoq. lepel geroerd worden. Ôbat-lumat (serbuq, puyăr) ini Deze poeders worden telkens op de ditelăn tiap-tiap waktu makan. etenstijden geslikt (telkens tijd van ’t eten). Sabelom-ña makan, ataw Vóor ’t eten of daarna, mijnheer? sasudah-ña, tuan? Sasudah-ña. Mengarti? Daarna. Begrepen? Mengarti, tuan. Jawel (begrepen), mijnheer.

24. BIJ DEN MAGISTRAAT.

Perkâra âpa yang diperkârakăn Welk zaak wordt heden afgedaan? Een sekârang? Perkâra-apiun kah? opiumzaak? Tidaq, itu sudah putus. Neen, die is al beslist. Perkâra peñcûrian yang belom. De diefstalzaak nog niet (is ’t welke nog niet). Siâpa yang didaqwa? Wie is aangeklaagd? Si Umar, dipanggil ôrang Paq Zekere Umar, bijgenaamd Paq Idris Idris. (genoemd door de menschen P. I.). Berâpa ôrang saksi-ña? Hoeveel getuigen zijn er? Yang sâya tâu, tuan: tiga ôrang Die ik weet, mijnheer, zijn drie nâik saksi dalăm perkâri itu. getuigen in de zaak (drie menschen stijgen, komen „op” als g.). Sâya arăp bôleh sampay Ik hoop, dat er genoeg bewijzen katerangan-ña. Terlâlu susah zijn. ’t Zou erg lastig zijn, als kâlaw kûrang terang perkâra ini deze zaak weer niet bewezen kon pula, karena Si Umar itu cerediq worden (niet voldoende helder was); sekâli: sudah berâpa kâli want die Umar is erg leep: hoeveel didaqwa, kemudian lepas pula maal is hij reeds aangeklaagd, en dia, sebab t’âda katerangan! dan kwam hij weer vrij, omdat er geen bewijzen waren. Kâtâ-ña dia ditekăn ôrang sâja; Hij zegt, dat hij alleen maar valsch tetapi sabetul ña dia bangsat beschuldigd is (gedrukt door de benăr. menschen); maar inderdaad is hij een rechte schelm. Kâlaw ñâta sâlah-ña sekârang, Als nu zijn schuld gebleken sâya kenakăn hukuman kerjâ tiga (duidelijk) is, zal ik drie maanden bulan. tenarbeidstelling geven (treffen met drie m. t.) Itu âda ôrang endaq mengadăp Daar is iemand, die vóor u wil tuan Pètor [21] bârang-kâli verschijnen (of: u wil spreken), membâwa katerangan. misschien brengt hij aanwijzingen (inlichtingen). Sûruh masuq, upas. Laat hem binnenkomen, oppasser. Tâbiq, tuan, bagitu bâñaq deri Ik vraag u wel excuus, mijnheer kaki tuan sampay kepâla, sâya (lett. excuus zooveel van uw voeten endaq nâik saksi dalăm perkâra tot uw hoofd), ik wil als getuige Paq Idris, tuan. optreden in de zaak van Paq Idris, mijnheer. Bâik lah. Siâpa nâmâ-mu? Goed. Hoe heet je? Nâma sâya Unus, tuan. Ik heet Unus, mijnheer. Berumah di mâna, pekerjâänmu Waar woon je, wat doe je voor de âpa? kost (wat is je werk)? Sâya berumah di Kampung Limaw, Ik woon in Kampung-Limaw, mijnheer, tuan; pekerjâän sâya berlâdang. mijn beroep is landbouwer (mijn werk landbouwen). Berâpa umur-mu? Hoe oud ben je (Hoeveel is je leeftijd)? Kîra-kîra tiga-puluh tâun, tuan. Zoo wat dertig jaar, mijnheer. Mâna bôleh! Umur-mu empat puluh Hoe kan dat? Je bent op zijn minst sekûrang-kûrang-ña. Sudah. veertig jaar. Goed (afgeloopen). Kaw tâu âpa kah tentang perkâra Wat weet je aangaande die zaak? itu? Paq Idris mengaku sâma sâya dia Paq Idris bekende mij, dat hij bermalăm di luar rumah-ña pâda buitenshuis geslapen had op den malăm jumaät yang sudah ini. Ta nacht voor afgeloopen Vrijdag. Hij bôleh bersangkal lâgi: dia kan ’t niet meer ontkennen, hij is sapekat dăngăn Berâhim. ’t met Brahim eens. Sungguh kah itu? Is dat stellig? Sungguh mati, tuan. Berâni Zoo waar als ik leef (ik mag sterven betâroh. als ’t niet waar is), mijnheer. Ik durf er om te wedden. Berâni bersumpah kah? Durf je te zweren. Berâni, tuan. Jawel (durf), mijnheer. Jûru-tulis, sûruh dia bersumpah. Schrijver, laat hem zweren. Heb je Sudah kah terima sumpah-ña? zijn eed afgenomen (ontvangen)? Sudah, tuan. Pengakuan-ña sâya Jawel (reeds), mijnheer. Zijn tulis di daftar. bekentenis heb ik in ’t register geschreven. Daftar-perkâra-pulisi sudah kah? Is het register der politiezaken af? Sudah, tuan. Sudah sâya sâlin. Jawel (reeds) mijnheer. Ik heb het Bôleh tuan priksa: bersâmâän al overgeschreven. U kan het nazien: semuâ-ña, t’âda yang bersâlâhan. alles komt (komt overeen, d. w. z. met het origineel), niets wijkt af. Perkâra yang ditangguhkăn itu Die uitgestelde zaak moet je niet in jangan masuqkăn di daftar. ’t register opnemen (indoen). Itu endaq lah dimasuqkăn pâda Die moet komende maand ingeschreven bulan di muka ini, bila sudah worden, als er al een beslissing âda keputusan-ña. genomen is. Perkâra-dendâ itu jangan lupa, Vergeet die boetezaak niet, ter zake hal perkelâjan; maki-maki. van een vechtpartij; beleedigingen (schelden). Ingăt: dendâ yang bôleh sâya Denk er aan: de boete die ik op mag kenakăn itu salebih-lebih-ña leggen is hoogstens (op zijn meest) sa-râtus rupiah ganti-ña tutup honderd gulden, te vervangen door tiga-puluh-dua âri lâmâ-ña; twee en dertig dagen gevangenis; en hukuman kerjâ pun sampay tiga tenarbeidsstelling tot drie maanden. bulan. Mêmang, tuan, âtûran-ña bagitu: Natuurlijk, mijnheer, het reglement sâya hafalkăn semuâ-ña. is zoo: ik heb alles van buiten geleerd. Sudah kah kaw sita segâla ôrang Heb je al de menschen al opgeroepen, yang termasuq dalăm perkâra die betrokken zijn in die peñcûrian itu? diefstalzaak? Sudah tuan, sâya beri tâu dăngăn Jawel (reeds), mijnheer, ik heb sûrat, saperti biâsa. schriftelijk (met een brief) kennis gegeven, zooals gewoonlijk. Âda kah kaw ingăt nâma segâla Herinner je je soms de namen van al permâinan-judi yang dilârang? de dobbelspelen, die verboden zijn? Bârang-siâpa melanggar ătûran Al wie dat reglement overschrijdt itu kenâ dendâ; kâlaw tidaq krijgt (wordt getroffen) een boete; bâyar, mâka masuq peñjâra (buï). als hij die niet betaalt, gaat hij in de gevangenis. Hukuman sapu-pantat sudah De rotan-straf (lett het achterste ditidaqkăn (ditiâdakăn), strijken) is afgeschaft, alleen die melâinkăn ôrang yang sudah kenâ reeds veroordeeld zijn (getroffen hukuman itu bôleh disapu door vonnis) mogen de rotan-straf pantat-ña, jâdi tambâhan ondergaan, als (wordt) vermeerdering hukuman-ña. van straf. Perkâra-bunuh tidaq bôleh Zaken van doodslag (moord) mogen diputuskăn di sini; hukuman-ña hier niet afgedaan worden; de straf kerjâ-paksa dăngăn buang deri ervoor is dwangarbeid met verbanning negri. (wegwerpen uit het land). Bunuh dăngăn sehâja. Manslag met opzet. Bunuh dăngăn tersâlah. Doodslag bij ongeluk. Keñâtâän yang sah. Geldige (wettige) bewijzen. Kâbar-angin. Losse geruchten. Katerangan. Bewijzen, aanwijzingen. Kerjâ-paksa dăngăn rantay. Dwangarbeid in (lett. met) de ketting. Tidaq dăngăn rantay [22]. Dwangarbeid buiten (zonder) de ketting. Ôrang-rantay. Dwangarbeider in de ketting, kettingganger. Perkâra-utang itu sudah Die schuldzaak is al beslecht, in diselesaykăn, dimaslahatkăn. der minne geschikt.

25. OP SCHOOL.