Historie van Doctor Jan Faustus, grooten tooveraer en zwarten konstenaer

Part 6

Chapter 64,219 wordsPublic domain

Men plagt te zeggen: dat eenen tooveraer op een jaer niet eenen halven stuyver ryker word gelyk D. Faustus ook wedervaeren is: want de belofte van zynen geest was wel in ’t eerste contracteeren zeer groot, maer het waeren meest al logenen, gelyk ook den duyvel een geest der logenen is. Hy hield D. Faustus voor, hoe dat hy door hem begaeft was, waer door hy moeste toezien aen rykdommen te geraeken, want het geld zoude of kan hem zelfs niet naerloopen, daer toe zoo waeren zyne jaeren ook niet uyt, want hy had nog maer vier jaeren aen hem verbonden geweest, in de welke dat hy geld nogte goed van doen had. Ook dat hy eten en drinken door zyne konst bekomen konde uyt alle potentaten hoven, gelyk hier vooren verhaeld is, en D. Faustus zelf bekende en den geest daer in gelyk geven moest, want hy dogt zelfs, dat hy veel van hem geleerd had. Als hy nu alzoo met den geest gedisputeerd had, zoo is hy met goede gezellen gaen bankettéren. En gelyk hy nu geen geld had, zoo is hy verpligt geweest om van eenen jode geld te bekomen, waer toe hy practiseerde, en kreeg van eenen jode 60 daelders voor den tyd van eene maend. En als nu den tyd om was, en den jode zyn geld met intrest wilde wederom hebben, en D. Faustus niet minder dogte hem te betaelen, zoo komt den jode tot zynen huyze, en begeirde zyn geld. D. Faustus zeyde tot hem: jode, ik heb geen geld, nog ik wete daer toe geenen raed, maer om dat gy uwe betaelinge zoud verzekerd wezen, zoo zal ik my eenen arm of been afsnyden en het zelve tot eenen onderpand laeten, doch altyd op die conditie, dat wanneer ik te gelde komen kan, dat gy my alsdan myn been zult wederom geven, den jode die anderzins eenen christenen vyand is, peysde by zig zelve, dit moet eenen wonderlyken geest wezen, dat hy zyne leden voor geld te pand zetten wilt, en was’er mede te vrede. D. Faustus nam eene zaege en zaegde daer mede zynen voet af, die hy aen den jode gaf (maer ’t was eene verblindinge want hy wist raed, om hem zelf den voet wederom aen te zetten.) Den jode was met dit contract zeer wel te vrede en droeg het met hem. Als nu den jode het been aenveirde, zoo dogt hy by zig zelven, wat mag my dit schelms been helpen, draege ik het met my zoo zal ’t stinkende worden, en het zal dan niet mogelyk wezen wederom daer aen te heelen, nogtans zoo is ’t een hoogen pand, wat konde hy my meer geven. Met zulke en diergelyke gedagten, gelyk den jode zelf daer naer bekend heeft, gaet hy met het been over eene brugge, en smyt het in ’t water. En gelyk D. Faustus zulks wel wist zoo schikte hy dry dagen daer naer tot den jode, hem aenzeggende, dat hy hem wilde betaelen? den jode kwam by hem. D. Faustus vraegde hem, waer dat den pand was? Waer op hy antwoorde: waer zoude den pand zyn, ik hebbe het in ’t water gesmeten, mids dat het nergens toe nut was? D. Faustus dit hoorende, wilde promptelyk zyn been terug hebben ofte den jode zoude zien wat hy daerom doen zoude. Den jode wist hem niet te contenteeren, maer moest hem de 60 daelders laeten en Faustus had zyn been nog.

_D. Faustus bedriegt eenen peirde-tuysscher._

Van gelyken dede hy eenen peirde-tuysscher op eene jaer merkt, want hy maekte voor hem zelve een schoon peird, met het welk hy op eene jaer merkt reysde, die men Hersseringen noemt, tot het welk hy aldaer vele kooplieden kreeg, en ten laesten liet hy ’t voor 40 guldens. Hy zeyde den peirde-tuysscher van te vooren dat hy daer mede zoo haest niet te water ryden zoude. Den peirde-tuysscher willende zien wat hy daer door meynde, zoo reysde hy daer mede te water, en daer komende, verdween het peird en hy zat op eenen stroyen zadel, waer door hy meynde te zullen verdrinken. Den peirde-tuysscher nog wel wetende waer dat zynen koopman ter herberge lag, liep wel toornig derwaerds, en hy vond D. Faustus nog in zyn bedde al slaepende, en styf ronkende, den peirde-tuysscher nam hem by zynen voet en wilde hem uyt het bedde trekken; dus hy trok hem het been uyt zynen aers, waer in den peirde-tuysscher zeer verschrikte, dat hy zwymende ter aerde viel: waer op D. Faustus moord riep. Den peirde-tuysscher behangst, zet hem op den loop en liep ter kamer uyt, en hy wist anders niet, of hy had hem het been uyt zyn lyf getrokken. Alzoo kwam Faustus wederom aen geld.

_Hoe D. Faustus wederom een voer hoy in zyn lyf at._

Doctor Faustus kwam in eene stad genaemd Zwicken, alwaer hem vele Magistraeten vergezelschapten. Als hy nu naer den eten ging wandelen, zoo kwam hem eenen boer tegen met eenen hoy wagen, die hy aensprak en vraegde, wat hy hem zoude moeten geven, om zoo veel hoy te mogen eten als hy konde, en zy bespraeken, dat hy voor eenen halven stuyver zoo veel hoy eten zoude als hy wilde, want den boer die meynde dat hy hier mede maer en spotte. D. Faustus begon zoo gulzig te eten, dat alle de toezienders hertelyk lagchen moesten. Hy verblinde alzoo den boer, waer over hy wel benouwd wierd, want hy had alreede het voer hoy half in zyn lyf geeten, waer over den boer rouw-koop begonst te krygen, en vraegde hem wat hy zoude willen hebben, dat hy hem d’ander helft liet. Hy gaf D. Faustus nog een stuk geld en reed met de reste van ’t hoy weg. En als hy nu t’huys kwam, zoo vond hy nog al zyn hoy.

_Van eenen twist die tusschen twaelf Studenten was._

Tot Wurtenberg voor zyn huys kwam eenen twist met zeven Studenten tegen vyf, ’t welk D. Faustus dogte ongelyk te wezen waer over hy hun al-te-samen het gezigt kwam te verblinden, zoo datze malkanderen niet meer konde zien, waer over datze malkanderen toornig, en verblind wezende, onder elkanderen sloegen, waerom alle toezienders wel moesten lagchen. En men moest-ze al-te-samen elk naer hun huys leyden, en zoo haest elk in zyn huys kwam zoo wierden zy wederom ziende.

_Een avantuere met eenen dronken Boer._

Doctor Faustus drinkende in een huys daer zeer veel boeren zaeten en dronken, en zoo veel wyn in ’t lyf hadden, dat zy anders niet deden dan zingen en springen en malkanderen niet verstaen konden, D. Faustus zeyde tot den genen die hem gebeden had, slaet gaede, ik zal hem wel haest den mond gestopt hebben, en al dit getier verkeeren. En alzoo nu de boeren hoe langer hoe meer al grooter geschreeuw maekten, zoo betooverde hy de zelve, dat alle de boeren op het alderwydste met den mond bleeven open staen, zonder den zelven te konnen toedoen, zoo dat het geheel stille wierd, en den eenen boer op den anderen bleef zien, zonder te weten wat hun-lieden geschied was. En zy begonden d’eene voor en d’andere naer te scheyden. Maer zoo haest als zy buyten huyze waeren, zoo had elk zyne spraeke wederom, waer over datze ook wel blyde waeren en elk naer zyn huys toeliep.

_Hoe D. Faustus verkoopt vyf Verkens voor zes guldens ider._

Doctor Faustus maekt hem te hebben vyf gemeste verkens, de welke hy verkogt voor zes guldens ider. Doch op besprek, dat den genen die de zelve kogt, door geen water zoude dryven. D. Faustus trok wederom nae huys, en alzoo nu die voorzeyde verkens hun in ’t slyk gewenteld hadden, zoo dreefze den verkens-dryver in een water alwaer zy straks verdweenen, en in vyf stroy banden veranderden, waer over den kooper de schaede lyden moest, want hy konde niet bedenken, hoe dat al zulks mogte geschied zyn, of wie dat hem die verkens verkogt had.

_Wat D. Faustus voor een avantuere aen de vorsten van Anhalts-Hof bedreven heeft._

Doctor Faustus kwam eens in ’t hof van den vorst van Anhalt in january, den welken hem alle gunste bewees. Hy merkte, aen de tafel zittende, dat de vorstinne bevrugt was. En als men nu de tafel opnam en het banket opdiende, zoo zeyde D. Faustus tot de hertoginne: Genadige vrouwe, ik heb altyd gehoort dat de bevrugte vrouwen vremde lusten krygen? ik bidde U-L. en wilt my niet verzwygen, waer toe dat gy zoude mogen lust hebben? waer op zy hem antwoorde: heer Doctor, ik zal u voorwaer niet verzwygen, te weten: zoo het in den voorwinter waere, zoo zoude ik wenschen dat ik mynen buyk vol druyven en ander fruyt eten mogt? waer op Faustus zeyde: ik wil U-L. wel ligtelyk daer in voldoen, en ik wil maeken dat U-L. in een half ure daer van zoo veel zal hebben, als gy zoud konnen wenschen.

Met dit zoo nam hy twee zilvere schotels, de welke hy uyt de venster zette. En als ’t nu tyd was, zoo greep hy die in de hand, en nam de schotelen wederom tot hem, de eene was eene schotel met witte en blauwe druyven, de andere was eene vremde soorte van appelen en peiren, die hy de vorstinne voorzette, en zeyde: U-L. zal haer niet schroomen daer van te eten, want zy komen uyt vremde landen, alwaer nu den zomer te eyndigen komt. En de vorstinne at van die fruyten met grooten lust en met grooter verwonderinge. Den vorst konde niet laeten te vraegen, hoe dat zulks zyn kon? waer op Faustus antwoorde: Genadigen heer, U-L. zal weten, dat het jaer in twee cirkels der weireld verdeyld is, want als ’t hier winter is, zoo is het op een ander plaetse zomer, mids den Hemel rond is en de zonne nu ten alderhoogsten geklomen is, waer over wy nu korte dagen en den winter alhier hebben: maer in ’t oosten en in ’t westen, gelyk in Zaba, alwaer zy nu den zomer hebben, en tweemael vrugten op een jaer. Ook zoo is ’t by ons nagt, als ’t aldaer dag is, want de zonne is alsdan onder de aerde gegaen gelyk by voorbeeld: de zee loopt hooger als de weireld staet, en wanneer de zelve den alderhoogsten niet gehoorzaem waere, zoo zoude de zee de weireld in eenen oogenblik verderven. Op dusdanigen voet, genadige heeren, heb ik mynen geest daer henen gezonden, den welken eenen snellen vliegenden geest is, en hem in eenen oogenblik in al zulke gedaente veranderen kan gelyk hy wilt, die heeft ons alhier de druyven en het fruyt gebragt. Den hertog hoorde deze dingen met verwondering aen.

_Van een ander avantuere, die D. Faustus dezen Hertog te gevalle gedaen heeft, toen hy een heerlyk kasteel op eene hoogte getimmert heeft._

Aleer D. Faustus zyn afscheyd nam, zoo bad hy den hertog, dat hy toch eens zoude willen met hem voor de poorte gaen, alwaer hy hem een kasteel zoude laeten zien, ’t welk hy dezen nagt op zyn gebied gebouwt had, waer over hem den vorst zeer verwonderde, en ging met D. Faustus en de hertoginne daer naer toe, en meer andere vrouw-luyden en jonkers. Als zy buyten de poorte kwamen, zoo zagen zy op eenen berg die men noemt den Rom-budel een zeer schoon gebouwd kasteel, dat D. Faustus aldaer getoovert had. Waerom hy den vorst en de vorstinne bad, dat zy hun straks daer henen zouden laeten voeren, om met hem aldaer te ontbyten, ’t welk hem den vorst niet weygerde. Dit kasteel was door tooverye alzoo geformeerd, dat het met eenen diepen water-gragt omringeld was, waer in alderleye visschen te zien waeren, en menigerleye water-vogels, als zwaenen, rygers en diergelyke, het welk al te samen zeer lustig om aen te zien was.

In deze voorzeyde water-gragten stonden vyf wel-gebouwde torens en twee poorten, ook eenen grooten hof, waer in alderleye gedierte getoovert was, ’t welk in Duydsland niet al te wel bekend was, gelyk als simmen, beiren, buffels en andere vremde gedierten. Maer daer waeren ook eenige dieren by, die by ons zeer wel bekend zyn, gelyk als: verkens, herten en alderleye gevogelte. Als zy nu al te samen deze dingen gezien hadden, zoo zette hy zyne gasten aen de tafel, alwaer hy die op eene koninglyker wyze tracteerde, met alderleye eten en drinken, en hy zette elke reyze negen geregten op, ’t welk zynen dienaer Wagenaer dede, die deze geregten van zynen geest ontfing. En deze voorzeyde geregten waeren van alderleye gedierten, van tamme en van wilde gedierten gekokt en gebakken, ook alderleye spyze van visschen, gelyk paling, barbeels, snoeken, schelvis, cabeliau, salm, mosselen enz. Van alderleye gevogelte en was’er ook geen gebrek, zoo gezoden als gebraeden en op ’t alderheerlykste bereyd.

Voords was’er ook aen geenen wyn gebrek, als rhynschen, franschen, spaenschen, kanari, malvesce, en meer andere vremde wynen, zoo dat’er wel 100 kannen in de kamer stonden. Deze heerlyke maeltyd nam den hertog alzoo in grooten dank aen, en hy vertrok naer de zelve wederom nae huys, en zy-lieden dogten niet dat zy ied geeten of gedronken hadden. En als zy nu wederom op ’t hof waeren, ging op het voorzeyde kasteel ’t geschut af en het stont straks in vuer en vlamme, waer door het voor hunne oogen kwam te verdwynen. Daer naer kwam D. Faustus wederom by den vorst, die hem toen met eenige honderd daelders beschonk, en hem liet vertrekken.

_Hoe D. Faustus met eenige van zyne goede Gezellen in den kelder geraekte van den Bisschop van Saltzburg._

Als D. Faustus zyn afscheyd genomen had, en tot Wurtenberg gekomen was en den Vasten-avond aenkwam, zoo was hy den Bacchus geworden. Hy nam tot hem zommige studenten. En naer dat D. Faustus wel eten gegeven had, en zy geirn den Bacchus volkomendlyk gespeeld zoude hebben, zoo verbeelde hun D. Faustus, dat zy met hem in eenen kelder zouden gaen, om aldaer den eerlyken drank te haelen, die hy U-L. zoude schinken, waer toe zy hun ligtelyk lieten raeden, waer op Faustus in zynen hof eene leeder nam, en op elke spurte eenen van de voorzeyde studenten zette, met de welke hy aldus voordvoer, en zy nog den zelven nagt in den kelder van den Bisschop van Saltzburg kwamen, alwaer zy alderleyen wyn proefden, gelyk dezen Bisschop een schoon wyn-land heeft. En als zy nu al-te-samen vroyëlyk in den kelder waeren, en D. Faustus een key en een vuer-stael met hem genomen had, op datze alle die vatten wel bezien zouden, zoo kwam’er in, den Bisschops keldermeester, die hun voor dieven, als in den kelder gebroken wezende, beriep, dit verdroot D. Faustus, en hy vermaende zyne gezellen tot een vertrek, en hy nam den keldermeester by het hair, en voerde hem alzoo met hem. En als zy nu ontrent eenen hoogen dunnen boom kwamen, zoo zette hy hem, die zeer verschrikt was, daer op, en D. Faustus kwam alzoo met zyne gezellen wederom t’huys, alwaer zy voor eerst het Valete met den wyn hielden, die D. Faustus met flesschen mé gebragt had, uyt den Bisschops kelder. Maer als den keldermeester, die hem den gandschen nagt op den boom had moeten houden, en schier bevrozen was, zag dat het dag was, en den dunnen boom zoo hoog, dat het niet mogelyk was, daer af te komen, mids dat’er geene takken waeren om hem aen vast te houden, zoo riep hy eenige boeren tot hem (die daer voorby gingen) die hy verhaelde wat hem gebeurd was, en daer by ook bad dat zy hem daer af helpen zouden. De boeren zeer verwonderd wezende, gaven zy zulks tot Saltzburg in ’t hof te kennen, verstaen wezende, is daer een groot geloop geweest, en men heeft den keldermeester met hooge latten en met koorden moeten afhelpen. En den keldermeester konde noyt weten, wie zy geweest waeren, die hy in den kelder gevonden had, nog ook den genen die hem op den boom gevoerd had.

_Van den tweeden Vasten-Avond, welken daer was des Dynsdag._

Deze zeven studenten, waer onder vier Magistri waeren, hielden hunnen vasten-avond ten huyze van D. Faustus, want Faustus hield groote vriendschap met hun. Als zy nu des avonds met hoenderen, met visch en met gebraed soberlyk genoeg onthaeld waeren, zoo vertrooste Faustus deze gasten, op deze maniere, en sprak: Lieve Heeren, gy hebt alhier gezien myn sober tractement, het zelve zulde alzoo voor goed nemen, wy zullen met den slaepdrank verbeteren, en het is U-L. bekend, hoe dat nu ter tyd den vasten-avond in alle heeren-hoven, met alle kostelyke spyze en drank vroyëlyk onderhouden word, waer van ik U-L. ook wil deelagtig maeken, en dit is de eenige oorzaeke waerom ik U-L. zoo soberlyk met spyze en drank getracteert hebbe, en gy-lieden kwaelyk den halven buyk vol gekregen hebt, als namentlyk, dat ik dry flesschen, waer van de eene vyf, en de andere acht, d’ander vier en vyf stoopen houdende, in mynen hof gezet hebbe van over twee uren, en mynen geest bevolen hebbe eenen hongerschen, eenen italiaenschen en eenen spaenschen wyn daer in te haelen, voords zoo heb ik nog 15 schotelen in mynen hof gezet, de welke alreede met alderlye spyze voorzien zyn en ik wederom warm maeken moet. En ik zegge u met waerheyd dat het geene verblindinge is, of niet en durft denken, dat gy meynt dat dit geen naturelyk eten is. En als hy nu uytgesproken had, zoo beval hy zynen dienaer Wagenaer, dat hy een ander tafel gereed maeken zoude, ’t welk hy dede, en droeg daer naer vyf mael spyze daer op, elke reyze dry schotels t’eenemael; waer in alderlye venisoen, gezoden en gebraeden was. Voords bragt hy aldaer alderlyen wyn: italiaenschen, spaenschen, rhynschen, franschen, enz. En als zy nu al-te-samen vol en dol waeren en dat’er veel spyze overschoot zoo begonden zy ten lesten te zingen en te springen, en gingen nae huys als ’t dag was, maer zy wierden nog des morgens wederom op den regten vasten avond genood.

_Op den Asschen-Woensdag den regten Vasten-Avond._

Op den Asschen-Woensdag, welke aldaer was den regten vasten-avond, zoo kwamen de voorzeyde studenten wederom ten huyze van D. Faustus, van wie zy genood waeren, en die U-L. aldaer eene schoone maeltyd gaf, alwaer zy van gelyken ook zongen en sprongen, en alle vroylykheyd bedreven. Als nu die hooge glazen en bekers omgingen, zoo komt D. Faustus met zyn guychel-spel voort, en zy hoorden in de kamer alderlye snaer-spel, zonder te weten van waer het kwam. Want zoo haest als ’t een instrument ophield, zoo hoorde men een ander gelyk als een orgel, een claver-singel, een harpe, eene luyte en in ’t geheel alderlye spel, dat men konde bedenken. Onder deze gingen ook de glazen om. Daer naer nam D. Faustus zekere potten, die hy in ’t midden der kamer zette, welke al te samen begonsten te dansen, en tegen malkanderen zoo te stooten; datze alles in stukken braken, ’t welk een zeer groot gelach over tafel maekte. Daer naer begonst hy wederom wat anders en hy zette een instrument op de tafel, na dit zoo kwam daer een oude simme, welke daer op vele schoone dansen speelde. En alzoo hy nu deze korts-wyle vervolgde tot in den diepen nagt toe, zoo bad hy die voorzeyde studenten, datze by hem zouden blyven en het avond-mael met hem doen, bestaende in vogelen, en daer naer zouden zy met hem in de momerye gaen, waer toe zy hun ligtelyk lieten bewilligen. Toen nam D. Faustus eenen stok, die hy te vensteren uytstak en terstond kwamen daer alderlye vogelen opzitten, en al die op de strangen zaeten, moesten daer op blyven. En als hy nu een goed deel vogels gevangen had, zoo hielpen hem de studenten die den hals afvringen, en het waeren niet dan leeuwerken, lysters en diergelyke. En als zy nu wederom wel gedronken hadden, zoo zyn zy met malkanderen in de momerye gegaen. D. Faustus belaste U-L., datze elk een wit hemde zouden aentrekken, ’t welk zy alzoo deden. Als de studenten malkanderen bezagen, dogte een igelyk dat zy geen hoofd en hadden, en gingen aldus in zommige huyzen waer door dat de lieden al verschrikt waeren. Als nu de heeren, by de welke zy gekomen waeren, ter tafel gezeten waeren, zoo hadden zy al te samen hunne naturelyke gedaente wederom, waer door zy terstond bekend wierden. Straks daer naer veranderden zy hun wederom, en zy hadden naturelyke ezels-hoofden met hoorens. Dit geraes duerde aldus tot in den middernagt, en daer naer ging een igelyk nae huys toe, en daer mede was het eene voleyndinge van hunnen Vasten-avond.

_Van den vierden Vasten-avond des Donderdags._

Den laesten Vasten-avond was op den donderdag, op den welken het zeer gesneeuwd had, en D. Faustus was van de voorzeyde studenten te gast gevraegd, die hem zeer staetelyk tracteerden. Aldaer begon hy wederom zyn spel te speelen, en tooverde 3 simmen in de kamer, die zoo wonderlyke poetsen bedreven, dat het al te wonderlyk was om aen te zien: want zy sprongen op malkanderen, gelyk zy gewoon zyn van doen. Zy namen malkanderen by de pooten en dansten rond de tafel, en daer naer te venster uyt en verdwenen. Zy zetteden Faustus eenen gebraeden kalfs-kop voor, en als eenen van de studenten daer van meynde te snyden, begonst den kalfs-kop menschelyker wyze te schreyen: _Moribo helsio_: ô wee! wat snyde my veel? Waer over zy zeer verschrikten, en daer naer zeer lagchende, zoo datze alzoo met vroylykheyd den kalfs-kop verteirden. En D. Faustus ging tydelyk nae huys op besprek van terug te komen.

Daer naer bekwaem hy door tooverye een slede die aen eene draek gelykende was. D. Faustus zat op het hoofd en de studenten in ’t midden der slede. Op den steirt zaten vier getooverde simmen, die daer alderlye poetsen bedreven, die lustig waeren om aen te zien, waer van d’eene op de schalmye blaesde; de slede liep van zelfs voord, waer zy die begeirde te hebben, en dit duerde alzoo tot in den middernagt, en dat met al zulk gerugt, dat den eenen den anderen niet konde hooren, en het dogt die studenten dat zy door de logt gevoert hadden geweest.

_Op den Zondag daer naer, van de betooverde Helena._

Die voorzeyde studenten kwamen des Zondags avonds daer naer ten huyze van D. Faustus om met hem te eten; maer zy bragten hunne spyzen en drank mede; en waeren zeer vroylyk. Als nu den wyn begonst in het hoofd te komen, wierd’er over tafel van schoone vrouwen gesproken, waer onder eenen was die geene vrouwe op de weireld liever zoude zien, dan de schoone Helena uyt Griekenland, waer door die schoone stad van Troyen ten gronde gegaen was. Zy moest ook schoon geweest zyn, terwyl zy haeren man ontnomen was, en daer uyt alle deze beroerten veroorzaekten. D. Faustus sprak: Mids gylieden al-te-samen zoo begeirig zyt de gedaente der koninginne Helena, Menelaïs huysvrouw te zien, welke de schoonste in Greciën is geweest, zoo wil ik u de zelve voorstellen, op dat gy dan persoonelyk haeren geest, forme en gedaente, even gelyk zy in haer leven geweest is, zien mogt, gelyk ik ook Karel vyfden zyn begeiren, met vertoog van de gedaente en forme van keyzer Alexander magni en zyne huysvrouw volbragt hebbe. Daer op zoo verbiede Faustus, dat’er niemand spreken zoude, nog van de tafel zoude opstaen, nog ook de zelve tragten te ontfangen, daer mede ging hy ter kamer uyt. Als hy nu wederom kwam, zoo volgde hem de koninginne Helena straks naer, die zoo wonderlyk schoon was, dat de studenten niet wisten, of zy by hun zelven waeren of niet. Deze voorzeyde Helena verscheen in een zwart purper kleed, zy was met den hangenden haire, ’t welk gelyk een blinkende goud was, zy had bruyne oogen, een zeer lieffelyk aenzigt, een rond hoofd en haere lippen waeren zoo rood als bloed, met een kleyn mondeken, eenen hals gelyk eene witte zwaene, roode bloozende kaeken en zy was lang en frisch van persoone. Immers daer was niet dat haer ontbrak; zy zag rondom over de geheele kamer met een zeer lodelyk gezigt, waer door deze studenten, tot haer liefde ontstaeken. Maer alzoo zy de zelve voor eenen geest agteden zoo verging al zulke liefde van U-L. zeer ligtelyk, en Helena ging alzoo met Faustus wederom ter kamer uyt.

Als nu de studenten die al t’samen gezien hadden, zoo baden zy D. Faustus, dat hy zoo veel zoude willen doen, en hun de zelve nog eens voorstellen, op dat zy eenen schilder mogten mede brengen om haer te laeten afschilderen; maer D. Faustus heeft hun zulks geweygert, en zeyde, dat hy haeren geest niet t’allen tyde konde verwekken, maer hy wilde hun-lieden daer van een conterfytsel doen maeken, gelyk ook zulks geschiede, en den schilder maekte daer af verscheyde patroonen, de welke hy herwaerds en derwaerds weg schikte, want het was een uytnemende schoon conterfytsel van eene vrouw. Maer wie dat D. Faustus het zelve conterfytsel eerst had laeten schilderen, heeft men noyt geweten. En als de studenten te bed gegaen waeren, zoo konden zy niet slaepen, om dat zy haere gedaente uyt hunnen zin niet stellen konden. Waer uyt men merken kan, dat den duyvel menigmael de menschen tot liefde verwekt, waer door zy tot alle geylheyd geraeken, en daer niet ligtelyk uyt te trekken zyn.

_Van eene perte die D. Faustus dede aen eenen Boer, doende de vier Raders uyt zynen Wagen in de locht springen._