d. De beleediging den Friezen en vooral Adeelen aangedaan door Madzy
heimelijk op 't bal te doen verschijnen.
e. Als gevolg hiervan de uitdaging door Adeelen gericht tot graaf Willem.
f. Seerp kondigt den graaf zijn aanstaand huwelijk met Madzy Dekama aan, juist op het oogenblik dat Willem tijding gekregen heeft van moeilijkheden in Utrecht en dus in een opgewonden toestand verkeert, waardoor eindelijk de bom losbarst. De graaf had Madzy bestemd tot vrouw voor Deodaat, om zoodoende zelf vasten voet in Friesland te krijgen en ziet nu door Adeelens optreden al zijn plannen verijdeld. Hij behandelt de afgezanten zóó onheusch, dat ze onmogelijk langer aan 't hof kunnen blijven, wat Willem hun den volgenden dag na het tweegevecht dan ook onomwonden zegt. Zij moeten hem òf dadelijk uit naam der Edelen en steden van Friesland als heer huldigen, òf het hof verlaten. Het laatste geschiedt dan ook onmiddellijk.
[Aylva.] De wereldwijze edelman, die veel gezien en vooral veel geleden heeft. (Het verijdelde huwelijk met Bianca di Salerno). Juist door zijn vele reizen in zijn gezichtskring verwijd, is hij meer staatsman geworden dan de meeste zijner landgenooten. Maar toch is hij een echte Fries gebleven, die de eer van zijn land hoog zal houden. Dat blijkt uit de wijze, waarop hij de onderhandelingen met Willem IV leidt, uit zijn vastberaden optreden als door Adeelen alles bedorven is. Dan zegt Aylva: "Graaf, het vrije volk van Friesland zou uwe Genade met welgevallen tot zijn beschermheer en bondgenoot aannemen: maar het ontvangt van niemand bevelen dan van den Keizer, zijn wettigen Heer".... Ook zijn strijd voor de vrijheid van zijn land, terwijl zijn lichaam uitgeput is, getuigt van ongewone geestkracht en innige liefde voor zijn geboortegrond.
[De Abt van St. Odulf.] Een bizonder mooi type en een echt komische figuur! Hij meent alles te weten, veel hooger te staan dan anderen en een volkomen zelfstandig mensch te zijn, terwijl hij geheel geleid wordt door vader Syard. 't Leukst is dat hij Syard tracht voor te stellen als een onbeteekenend persoon: "broeder Syard is een vroom en getrouw man, die mijne bedoelingen en inzichten volkomen weet te vatten." Als verdediger van Sint Odulf herwint de goedige abt onze sympathie.
[Broeder Syard.] Een zeer belangrijke figuur is broeder Syard die zich bescheiden op den achtergrond houdt, maar in werkelijkheid de leider is. In St. Odulf is hij de alles regelende persoon, stilzwijgend erkent iedereen zijn meerderheid en dat te liever, omdat hij steeds even bescheiden en welwillend tegenover iedereen is. Zijn groote gaven en 't belangrijke van zijn werken komt duidelijk aan 't licht in den roman en vooral zijn verhouding tot den bisschop van Utrecht is van gewicht. 't Aantrekkelijke in deze figuur is zijn groot doel: het heil van Friesland. Hij wil een oorlog met Holland; "omdat alleen die oorlog in staat is, de binnenlandsche beroeringen te doen ophouden en de Friezen van 't juk van Holland te ontslaan." Enkele bewijzen voor 't gewicht van zijne handelingen:
[Invloed van Syard.] a. Hij tracht den oorlog te bewerken, tracht samen te werken met Van Arkel en zoo een bondgenootschap tusschen de Friezen en 't Sticht tot stand te brengen.
b. Hij is de man, die de aanspraak der gezanten tot Willem IV heeft opgesteld, een aanspraak, waarin feitelijk geen beloften worden gedaan en waardoor de graaf geprikkeld moet worden. Maar dat is juist het doel van Syard, hij wìl immers den oorlog!