Part 32

4. In de Republiek heeft ~Plato~, op het voetspoor van ~Socrates~, een grondslag der zedekunde aangewezen, die voor alle tijden geldt. Hij zocht aan te toonen, dat het de inwendige natuur van den mensch is deugdzaam te zijn, en dat alleen daardoor het begrip _mensch_ in hem verwerkelijkt wordt; terwijl hij anders op een lager standpunt, dan waarvoor hij geschikt is, terugzinkt. Nu kunnen wij de zedekunde in drie hoofddeelen splitsen. _a._ De Theologische zedekunde, die de zedewet uit de Godheid afleidt. _b._ De Anthropologische zedekunde, die de zedewet uit de natuur van den mensch ontwikkelt. _c._ De vereeniging van _a_ en _b_. Dit laatste deel moet dan het volledige stelsel der zedekunde bevatten, waartoe de twee eerste deelen den grondslag opleveren; en naarmate die twee eerste deelen beter behandeld zijn, zal het laatste voortreffelijker wezen. Nu meen ik _Plato’s Republiek_ als eene uitstekende monographie over _b_ te mogen aanmerken, en daarom geloof ik, dat, al zijn onze godsdienstige begrippen zuiverder dan de zijne, onze denkbeelden over de zedekunde door het bestuderen van dit werk evenwel niet weinig in helderheid kunnen winnen.

5. Behalve het reeds gezegde zijn er door de geheele Republiek eene menigte schoone, ware, voor werkelijke toepassing bijzonder geschikte denkbeelden verspreid. Die allen op te noemen is onnoodig, zij blijken onder het lezen van zelfs. Deze denkbeelden behouden hunne waarde, hoe men ook over het werk als geheel moge denken. ~Plato~’s staatkundige theorie is een snoer, waaraan eene menigte paarlen geregen zijn. Men make dit snoer los, werpe zelfs sommige paarlen als valsch weg; altijd zal men er nog genoeg overhouden, om zich de moeite van het uitzoeken niet te beklagen.

EINDE.

Colofon

Duidelijke zetfouten in de originele tekst zijn verbeterd. Gespatieerd tekst is aangegeven met ~~. Daarnaast is aangepast:

Pagina Origineel Aangepast -------------------------------- ix eehter echter xiii mogegelijk mogelijk xxvii [Niet in bron] in xxviii leide legde 2 kijken bekijken 19 Plato ~Plato~ 45 voorschrevene voorgeschrevene 54 mysterien mysteriën 64 onmiddelijk onmiddellijk 79 in in in 101 aangrijppen aangrijpen 132 vondt vond 133 Heezeer Hoezeer 163 Df. Dr. 187 platnens platneus 194 idéën idéen 213 [1] [2] (Voetnoot label) 214 ouderwerp onderwerp 228 nn nu 245 krijgsleiden krijgslieden 288 ik Ik 302 diensbaar dienstbaar 303 vindem vinden 313 ook ook ook 323 te te te 324 orgineel origineel 339 ondenkaar ondenkbaar 347 reizens reizen 361 Dns Dus 364 versehillen verschillen