Part 4

Chapter 42,842 wordsPublic domain

Het onderscheiden van de voorwerpen en de weggesteldheid met deszelfs verschijnselen bij nacht, is voor 'n bestuurder, die over dag goed vér kan zien, heel wat gemakkelijker dan voor een, bij wien dit minder het geval is. Natuurlijk is goed observeeren hier nog nuttiger dan bij 't rijden bij dag, omdat het voorwerp of voertuig in het licht van de lampen zich minder snel definieeren laat. Bij kruisingen verraden vaak witte lichtglansen op de boomen, op 'n hek, op struikgewas, op 'n telegraafpaal, die zich op het kruispunt bevinden, reeds het naderen van 'n auto uit de andere richting. Hetzelfde valt bij 'n bocht te constateeren. Het achteroprijden van onverlichte wagens kan soms worden waargenomen doordat zich tusschen 'n eerst waargenomen lichtend punt in de verte en uwe lantaarns zich iets donkers geschoven heeft. De lantaarn of 't licht dat ge eerst zaagt is verdwenen. Reeds elders beschreef ik ("De Kampioen", 23 Maart 1917) het effect, dat 'n rijtuig, 'n tentwagen, of ander van achter met zeil afgesloten of gelakt voertuig maakt. Uit het eerst volslagen duister begint vaag, als 'n zeer ver verwijderd schijnsel iets te glimmen, flauwe bewegelijke glansen, die saamvloeien tot 'n vlak, als van 'n zwart geverniste blikken plaat. De beweging ontstaat door het ongelijkmatig terugglanzen van uw lantaarnlicht op de achterzijde van het steeds op en neer of heen en weer veerende voertuig. Pas vlak bij snijdt het donkere silhouet van het voertuig zich duidelijker in de donkerte uit, doch pas op 't oogenblik, dat de lantaarnlichten van de auto het inhalen. Pas op voor onverlichte karren, vooral op 's nachts naar de markt rijdende bodewagens of groentekarren. De laatste vloeien door hunne last, vooral 's zomers, zóó met het boomenloof ineen, dat ze niet dan van zeer nabij daaruit te herkennen zijn, om zich als gevaarlijke verkeersstoornissen te openbaren. De plaats voor de lampen om het beste licht te leveren, is ze laag te plaatsen en zoo ver mogelijk naar voren. Verkieslijk is de voorruit schuin te plaatsen opdat de weerglans van het licht den bestuurder niet hindere. Dat heeft ook z'n voordeel indien ge door 'n andere auto achterop wordt gereden. Staat de voorruit recht, dan wordt ge door de spiegeling van de lantaarnlichten van de auto achter u, vaak volkomen verblind, of dansen de lichtschijnsels daarin zóó onaangenaam heen en weer, dat deze u het uitzien zeer moeilijk maken.

[Illustratie: Fig. 17.

De vormen der dingen bij het licht van schijnwerpers. (_Autoleven_).]

[Illustratie: Fig. 18. (_De Kampioen_).]

Reeds maakte ik melding van de wenschelijkheid, om zware zoeklichten uit te schakelen en de stadslampen in te schakelen bij het passeeren van 'n anderen wagen[6]. Daarmede kan veel gevaar voorkomen worden. 'n Middel om het gevaar van verblind te worden, te ontloopen, indien de ander z'n licht niet dooft, is een van de oogen dicht te doen, het linksche, en dit direct na het passeeren weer te openen, waardoor men tenminste met een der oogen zien kan. De ruimte tusschen den naderenden wagen en de uwe, wordt door het licht fel beschenen en kan er dus nauwkeurig geconstateerd worden of de weg zóóver veilig is. Het niet verblinde oog wordt dan onmiddellijk bij het passeeren geopend en kan dan normaal dienst doen.

[6] Pag. 33/4.

[Illustratie: Fig. 18_a_. (_Autoleven_).]

Even wil ik hier in 't voorbijgaan op wijzen op 'n uit Amerika sinds eenigen tijd gebruikt genre schijnwerpers-lenzen, die niet hooger belichten dan ongeveer 1.30 M. van den grond (fig. 18 en 18_a_). Daardoor wordt het gevaar van verblinding op niet geringe wijze verkleind. Verder zijn er ook lenzen die het licht van de schijnwerpers breken op zoodanige wijze, dat hierdoor geen overlast wordt aangedaan aan eenig ander weggebruiker, maar toch op de voor den bestuurder noodige plaats en afstand de volle lichtkracht plaatselijk tot haar recht komt (fig. 18_b_). Het nut van dergelijke lenzen en schijnwerpers is na het bovenstaande duidelijk en lijken deze mij op den duur onontbeerlijk.

[Illustratie: Fig. 18_b_. (_Autoleven_).]

Pas ook op voor _ieder_ rood licht, dat ge ziet, zelfs al is de beteekenis bij het passeeren er u niet duidelijk van. Gewoonlijk bevindt zich vlak daarna 'n tramovergang of om 'n bocht, 'n spoorwegovergang.

Bij mist zijn gele vloeipapieren schijven voor de schijnwerpers het doelmatigst. Ook kunnen de lantaarns zoo laag mogelijk naar den grond vóór den wagen gedraaid worden, opdat geen stralenbundels de hoogte in gaan, om voor uw wagen groote witte misttrechters te zetten, die alle uitzicht belemmeren. Ook kunt ge 'n simpele fiets-carbid-lantaarn heel laag vooraan het chassis of onder den koeler opgehangen, die onder den mist door lichtend, uw pad verlicht. Indien het overdag mist, is het echter juist geraden de groote lampen aan te steken, teneinde andere weggebruikers sneller uwe nadering aan te kondigen. Zelf hebt ge er dan geen last van.

Zoowel 's nachts als bij mist, dient men vooral de geluiden die men waarneemt, te controleeren. Bij twijfel houde men den wagen in en kan altijd tevens 'n signaal gegeven worden.

SLIPPEN.

Ik zie u al rillen. Slippen! Angstaanjagende cauchemars met gedeukte en verbrijzelde koelers, verbogen spatborden, ontzette voor- of achter-assen en versplinterde wielen rijzen bij dit woord voor uw geest op. Doch het is niet zoo erg als ge u voorstelt. 'n Goed bestuurder kan aan 'n slippende beweging zelf veel redresseeren, en veelal zijn ernstige ongelukken aan onervarenheid of onvoorzichtigheid te wijten.

Eigenlijk zijn er twee wijzen van slippen. Eene wijze, waarop de geheele wagen, n'en déplaise elke stuurbeweging wordt voortgeschoven langs de eenmaal genomen baan, de andere waarop alleen de achterwielen wegschuiven en 'n zijdelingsche slipbeweging ontstaat.

Slippen kan ontstaan door het remmen van de auto, terwijl deze zich op 'n glad of glibberig weggedeelte bevindt. De toestand van zoo'n weggedeelte of straat (op asfalt b.v.) kan in vele gevallen door den bestuurder worden opgemerkt, en indien ongevallen voorkomen, kan dit dus vaak de schuld van 'n plotseling opdoemende hindernis, in den vorm b.v. van 'n onvoorzichtigen voetganger of 'n achteloos rijdende voerman zijn. Want de glijbeweging door 'n wagen gemaakt als direct en enkel gevolg van de weggesteldheid, kan vaak door 'n ervaren bestuurder wel degelijk worden hersteld. Deze voelt in de meeste gevallen die glijbeweging al aankomen en voor dat deze goed tot ontwikkeling gekomen is, heeft-ie 'm al geredresseerd, door 'n snelle, doch nooit bruuske stuurbeweging. Het spreekt vanzelf dat hier van 'n zijdelingsche slipbeweging sprake is.

De glijbeweging, waarbij ondanks het bij-sturen der voorwielen, de wagen doorglijdt, geeft 'n eigenaardig hopeloos gevoel; niets kan dit glijden voorkomen, dan voorzichtig kleine draaiingen heen en weer met 't stuur uit te voeren, om zoo te zeggen met de voorwielen te tasten naar houvast. Vaak gebeurt dit plotseling en dient men dus verdacht te zijn op 'n daaruit voortvloeiend zijdelingsch slippen, dat, als de voorwielen eenmaal weer houvast hebben, zich gemakkelijker laat redresseeren. 'n Zijdelingsche slipbeweging is tegen te gaan door met 't stuurwiel de voorwielen te draaien in de richting waarheen de achterwielen slippen. Het kan dan voorkomen, dat de wagen dan naar de andere zijde doorglijdt, wat dan opnieuw door dezelfde beweging met 't stuur moet worden bijgewerkt. Voor 'n goed bestuurder wordt deze beweging dezelfde als voor 'n koorddanser, die zich door balanceeren in evenwicht houdt. Hieruit volgt vanzelf dat 'n onzeker en nerveus bestuurder in dergelijke gevallen het meest kans zal hebben op 'n ongeval. Wie eenmaal rustig het onzekere, wat weeë gevoel, dat slippen den beginnenden bestuurder geeft, heeft overwonnen, het "griezelige" er van niet meer ondervindt, heeft heel veel minder te vreezen. Want geen _angst_ meer te hebben voor het slippen is 'n groote factor om zich goed te durven verweren bij 'n slipgeval.

Bij lichte wagens kunnen verschillende te voorziene oorzaken tot slippen leiden. Eerstens zijn rubber groefbanden voor deze kleine vehikels beter dan nagelbanden, die bij weinig gewicht niet geheel tot hun recht komen. Voor grooten bewijzen de nagelbanden uitstekende diensten. Ook 'n op z'n veeren springende wagen kan slippen in de hand werken, evenals, om dezelfde reden 'n slechte bestrating hiertoe leiden kan. De variatie in druk van de wielen op den grond is er oorzaak van. Hoe gelijkmatiger die druk, des te veiliger rijden. Dan kan 'n minder goed gestelde rem tot slippen aanleiding geven en evenzoo 'n slechte verdeeling van het gewicht waarmede de wagen belast is. De minder goed gestelde rem is oorzaak dat niet beide wielen denzelfden weerstand ondervinden en de slechte gewichtsverdeeling veroorzaakt weer verscheidenheid in druk.

Geheel drijfnatte wegen zijn minder gevaarlijk dan slibberige. Ook onder boomen kan 'n overigens droge weg gevaarlijke stukken bevatten. Vooral in 't najaar dient hierop gelet te worden, omdat de bladeren der boomen op den harden ondergrond der straatsteenen 'n sliplaag bedekken en dus oogenschijnlijk geen slipgevaar opleveren. Daarom mijde men in de gure jaargetijden zooveel mogelijk den rand der bestrating, die vaak 'n glijkans biedt welke nog gevaarlijker wordt door de dichte nabijheid van den berm en deszelfs ap- en dependenties als boomen, telegraafpalen, lantaarns en tutti quanti.

Het slippen op rails, door het geraken van de wielen tusschen de spoorstaven vermeldde ik op pag. 40. Neem de bochten breed bij slipgevaar en blijf zoo mogelijk midden op den weg. Rijdt ook in dit geval niet te dicht langs 'n hindernis of 'n ander voertuig of auto. Geeft elkaar steeds de ruimte, vooral onder deze omstandigheden.

Over het gebruik dat ervaren bestuurders wel van de slipbeweging maken in noodgevallen, behoef ik hier niets te zeggen, als vallende buiten den opzet van dit boekske.

SLOTWOORD.

Zoo zijn we dan aan 't einde van deze beknopte handleiding gekomen. Wie van den weg en zijne verschijnselen houdt, zal daar 'n uitgebreid veld voor studie van mensch en dier vinden. Voor wie graag reist heeft alles wat zich aan z'n oog vertoont bekoring, omdat het 'n deel vormt van dat groote verlangen naar levensuitbreiding, waartoe reizen de gelegenheid biedt. Die zal ook van z'n auto gaan houden, als 'n vriend, die op uwe tochten met u meeleeft, en aan wiens verfijnd mecanisme ge 'n deel van uwe beste levensmomenten dankt. En als ge zóóver zijt, dan heeft de ervaring u al meer dan deze grondregels, opmerkingen en gevolgtrekkingen van buiten doen leeren. Doch deze zullen dan toch tenminste het genoegen hebben gehad, u wellicht op uwe eerste schreden vergezeld te hebben op den weg om 'n goed, ervaren en humaan bestuurder te worden!

NATIONALE EN INTERNATIONALE WAARSCHUWINGSBORDEN VOOR AUTOMOBILISTEN.

~IEDERE AUTOMOBILIST~ MOET IN ZIJN BEZIT HEBBEN ONDERSTAANDE PRACTISCHE WERKEN:

DE AUTOMOBIEL EN HARE BEHANDELING, door JULIUS KUSTER Prijs f 1.25

HET MOTORRIJWIEL EN ZIJNE BEHANDELING, door W. SCHURICHT Prijs f 0.75

DE MOTOR-MACHINIST van J. E. BOS. Prijs f 1.35

DE MACHINIST-BANKWERKER van J. E. BOS. Prijs f 1.25

In iederen boekhandel verkrijgbaar, of na ontvangst van postwissel door den uitgever dezes.

#Nationale Waarschuwingsborden voor Automobilisten.#

MODEL I.

Sluiting voor alle motorrijtuigen op meer dan twee wielen (art. 3, art. 4, art. 8, alle eerste lid, sub a.)

#A. Voortdurend.#

Kleur: rood met witte letters.

[Illustratie]

#B. Tijdelijk.#

Kleur: Linkerhelft rood met witte letters.

Rechterhelft wit met roode letters.

[Illustratie]

MODEL II.

Sluiting voor motorrijtuigen op meer dan twee wielen boven zekere afmeting of gewicht (art. 3, art. 4, art. 8, alle eerste lid, sub a en b.)

#A. Boven zekere afmetingen.#

#B. Boven zeker gewicht.#

(Te bepalen met samenstelling en inrichting)

Kleur: rood met witte letters.

{ [Illustratie] { { [Illustratie]

MODEL III.

Sluiting voor alle motorrijtuigen en voor rijwielen (art. 8, eerste lid, sub a.)

#A. Voortdurend.#

Kleur: rood met witte letters.

[Illustratie]

#B. Tijdelijk.#

Kleur: Linkerhelft rood met witte letters.

Rechterhelft wit met roode letters.

[Illustratie]

MODEL IV.

Snelheidsbeperking voor bepaalde wegen binnen bebouwde kommen (art. 8, tweede lid.)

Kleur: groen met witte letters.

[Illustratie]

#Kenteeken voor rijwielpaden.#

(Art. 2, tweede lid, sub 6º, der wet en art. 1, sub 4º, van het Motor- en Rijwielreglement 1905, Staatsblad No. 294.)

Kleur: zwart met witte letters.

[Illustratie]

Internationale Waarschuwingsborden voor Automobilisten.

K. N. A. C. [Illustratie: Steile daling.]

K. N. A. C. [Illustratie: Stijging.]

K. N. A. C. [Illustratie: Bocht naar rechts.]

K. N. A. C. [Illustratie: Bocht naar links.]

K. N. A. C. [Illustratie: Bocht met stijging.]

K. N. A. C. [Illustratie: Bocht met daling.]

K. N. A. C. [Illustratie: "Dos d'âne".]

K. N. A. C. [Illustratie: Knik.]

K. N. A. C. [Illustratie: Spoorwegovergang.]

K. N. A. C. [Illustratie: Doorgang onder viaduct.]

K. N. A. C. [Illustratie: Railskruising over den weg.]

K. N. A. C. [Illustratie: Slechte bestrating.]

K. N. A. C. [Illustratie: Hoornsignaal.]

K. N. A. C. [Illustratie: Gevaarlijke kruising.]

K. N. A. C. [Illustratie: Daling met gevaarlijke bochten.]

K. N. A. C. [Illustratie: Dorp.]

#De borden worden geplaatst ongeveer 200 M. vóór 't gevaarlijke punt en 2 M. boven den grond.#

Practische Bibliotheek--Geïllustreerd.

No. 1. SCHREBER, #Longen-Gymnastiek#.--#Tweede druk# 45 Cent.

" 2. SCHREBER, #Eerste Hulp bij Ongelukken#.--#Tweede druk# 35 "

" 3. VAN DE VEN, #Amateur Fotograaf#.--#Derde druk# 35 "

" 4. TOEPOEL, #Physical Culture#. Lichaamsversterking 75 "

" 5. PAUL, #Licht-, Lucht- en Zonnebaden# 35 "

" 6. YVONNE, #De Kleine Briefsteller#.--#Tweede druk# 45 "

" 7. REICHELL, #Levensmagnetisme#.--#Tweede druk# 25 "

" 8. ANTON, #Mijn Terrarium#. 45 "

" 9. ANTON, #Mijn Aquarium#.--#Tweede druk# 45 "

" 10. HILDEBRAND, #Luchtscheepvaart#, popul. beschouwing 35 "

" 11. KÜSTERS, #Automobiel en behandeling#.--#2e druk# f 1.25

" 12. TESSELHOFF, #Eenvoud. Boekhouding#.--#Derde druk# 45 Cent.

" 13. VOSMAER, #Radium en Röntgenstralen# 45 "

" 14. VOSMAER, #Telegrafie zonder draad# 45 "

" 15. BETTS, #Zweedsche Gymnastiek#. Vrije oefeningen 75 "

" 16. MACKENZIE, #Hoe men een goedk. Tent kan maken#.--#2e druk# 35 "

" 17. LIERNUR, #Voetbal Omnia Vincit#. Blijspel 35 "

" 18. ANTON, #Do you speak English?#--#Tweede druk# 35 "

" 19. ANTON, #Parlez-vous Français?# 35 "

" 20. ANTON, #Parla Italiano?# 35 "

" 21. ANTON, #Parolas Esperante?# 35 "

" 22. ANTON, #Sprechen Sie Deutsch?# 35 "

" 23. ANTON, #Habla usted Espanol?# 35 "

" 24. V. D. BOOM, #Wereld-Hulptaal#. Systeem "Ido".--#Tweede druk# 45 "

" 25. LURASCO, #De Vlinderverzameling# 45 "

" 26. YVONNE, #Fröbelwerkjes# 45 "

" 29. VISSER, #Volksnamen Geneesmiddelen# 95 "

" 30. TOEPOEL, #Knotszwaaien en Balstooten# 60 "

" 31. OTT, #Rijwiel. inrichting#.--#Derde druk# 45 "

" 32. B. P. SCOUT, #Padvinders#. Handleiding.--#Tweede druk# 35 "

" 33. ANTON, #De Hengelsport# 45 "

" 33_a_. B. P. SCOUT, #Boschleven voor Padvinders# 35 "

" 34. ACKERMAN, #Duiventeelt# 45 "

" 35. ACKERMAN, #Konijnenfokken# 45 "

" 36. LURASCO, #Het Zeewater-Aquarium# 45 "

" 37. ANTON, #Ring-, Brug- en Standoefeningen# 45 "

" 38. YVONNE, #Het Boek der Etiquette#.--#Tweede druk# 45 "

" 39. SCHURICHT, #Motorrijwiel en zijne Behandeling# 75 "

" 40. LURASCO, #Siervisschen en Amphibiën# 45 "

" 41. WALTHER, #Samenstelling van Vliegmachines# 45 "

" 41_a_. YVONNE, #Nieuw Kookboek#. 250 Recepten 60 "

" 42. BARTELS, #Kanarieteelt#.--#Tweede druk# 45 "

" 43. REMLOF, #Hoenderteelt# 45 "

" 44. BARTELS, #De Octrooiwet#. Handleiding voor den uitvinder 60 "

" 44_a_. YVONNE, #Handelscorrespondentie in 4 Talen#. I 45 "

" 45. DISSE, #Redden van Drenkelingen#. Met 9 Foto's 45 "

" 46. REMLOF, #Groenteteelt#.--#Tweede druk# 75 "

" 47. PREISS, #Handleiding voor Postzegelverzamelaars# 35 "

" 48. ORNITHOPHILOS, #Exotische Siervogels# 45 "

" 49. LURASCO, #Handleiding voor Herbarium# 35 "

" 50. #Hoe kan ik mijn brood verdienen?# 45 "

" 51. ORNITHOPHILOS, #Inheemsche Zangvogels# 45 "

" 51_a_. ANTON, #Engelsche Taal met Uitspraak# 35 "

" 52. ANTON, #Hondenverzorging# 45 "

" 53. V. D. WAAL, #Machineschrijven# 45 "

" 54. BOS, #Zakhandboek v. d. Machinist-Bankwerker#.--#2e druk# f 1.25

" 55. BOS, #Motor-Machinist# " 1.35

" 56. YVONNE, #Bereiding verschillende Dranken#. Americ. Drincs 45 Cent.

" 57. ABRAAS, #Padvinders Seinboek# 35 "

" 58. DE REGT, #Nederlandsch voor Vreemdelingen# 45 "

" 59. YVONNE, #Handleiding Jams, Geleien, Compôte's en Vla's# 45 "

" 60. WEGERIF, #Wat moet men weten voor men laat bouwen# 75 "

" 61. REMLOF, #Bijenteelt op beperkte ruimte# 75 "

" 62. REMLOF, #Fruitteelt op beperkte ruimte# 90 "

" 63. REMLOF, #Bloementeelt op beperkte ruimte# 90 "

" 64. TER HAAR, #Eten om te leven# 45 "

" 65. YVONNE, #Handleiding voor het Inmaken van Groenten# 45 "

" 66. YVONNE, #Het gebruik van de Hooikist#.--#Tweede druk# 35 "

" 67. DE REGT, #Holländisch für Deutsche# 45 "

" 68. DE REGT, #Dutch for Englishmen# 45 "

" 69. DE REGT, #Hollandais pour Français# 45 "

" 70. GALESLOOT, #Snoeien van Bloemheesters# 75 "

" 71. SCHILPEROORT, #Automobielrijden# f 1.25

" 72. DE JONG, #Administratieve Statistiek# 90 Cent.

[Illustratie]

Vraagt GRATIS de geïllustreerde Brochure:

"DE FOTOGRAFIE. Fotografeeren ontwikkelt den smaak en het kunstgevoel".

* * * * *

IVENS & Co. HOFLEVERANCIERS

NIJMEGEN 13-17 Van Berchenstraat

GRONINGEN 3 Kleine Pelsterstraat

AMSTERDAM 115 Kalverstraat

DEN HAAG 124 Noordeinde

* * * * *

Foto-Toestellen VOOR THUIS OF OP REIS in elke grootte en voor ieders beurs.