Part 5

Dein exturata[1] phiala, eam Godfrey porrexit. E vaporibus sensi eam rem speciem ammoniæ esse. Momento post Rogers, quasi spasmo laborans, auram captare cœpit.

“Mox satis valebit,” monet Parks optima sperans. “Tamen eum tam male se habere nunquam antea vidi.”

“Haud æquum est eum in constrato linquere,” monet Godfrey.

“Est sella pulvinata[2] in conclavi musicario,” suggerit Parks, nos itaque tres hominem inconscium eo detulimus.

Tum ego et Godfrey considentes vigilavimus dum ad vitam halitando eluctabatur.

“Revera ipse nobis haud multum poterit prodesse,” putabat Godfrey. “Quin, profecto, dubito fore ut nobis quidquam revelare possit aut velit. Cæterum vultus eius quum effigiem primum aspexit, quantum nos scire iuvabat, satis prodidit.”

Sic commonefactus effigiem e sacculo, quo immiseram, exprompsi iterumque aspexi.

“Undenam id comparavisti?” ab eo quæro.

“Photographus lictorius plura eius fecit exempla. Istud unum eorum est.”

“Sed unde suspicatus es duas has mulieres unam eandemque esse?”

“Vix scio,” respondit meditabundus. “Utraque est Franca — Rogers memorabat labia rubra; verosimile quodammodo videbatur. Herus Grady cras quædam in Record reperiet quæ ipse ignorat. Verum id illi fere contingere solet. Id tamen modo fiet cum vindicta. Eho,” sibi nunc interloquitur, “amicus noster sensim ad se redit.”

Rogers contuitus animadverti oculos eius patere. Miratus nos intuebatur acsi quæreret qui nos essemus. Godfrey brachium suum capiti eius subiecit, poculumque aquæ labiis eius admovit.

“Accipe haustum huius,” ait illi, et Rogers sponte sua iussum fecit, per labrum poculi miratus eum aspectans. “Quinam tute habes?”

“Æquo debilius,” refert Rogers pæne susurrans. “Fuine impetu correptus?”

“Aliquid idgenus factum,” mite refert Godfrey; “at noli angi. Mox bene te habebis.”

“Quidnam me eo impulit?” quærit Rogers eodem stupore eum intuitus. Tum vultus eius in purpureum versus est, et eum iterum relapsurum putavi. Post pauca tamen momenta halitationis quietus iacebat. “Nunc memini,” inquit, “sine ut effigiem eam iterum contuear.”

Porrexi illi. Manus eius ita tremebant, ut et effigiem vix tenere posset, vidi tamen ad se sustinendum omnibus viribus eum enisum fuisse, proin eam satis prospero eventu ad oculos levavit, ac sine motu animi aspexit.

“Novistine eam?” quærit Godfrey.

Rogers summo meo stupore nutu capitis negavit.

“Nunquam eam antehac vidi,” mutiit. “Primum quum effigiem aspexi novisse me eam existimavi; at hæc non eadem mulier est.”

“Num tu revera asseverare vis,” acriter quærit Godfrey, “istam non eandem esse mulierem quæ hac vespera herum Vantine visum venerat?”

Rogers iterum nutu negavit.

“Minime omnino,” obtestatur ille; “hæc nequaquam eadem mulier est. Ista enim ætate minor est.”

Godfrey nihil respondit; sed consedit oculisque prosequebatur Rogers, dum hic iacens effigiem spectabat, quum interim vultus ei mollescere cœpit quasi teneræ cuiusdam memoriæ afflatu.

“Agedum, Rogers,” denique hortabar eum. “Satius tibi erit cuncta quæ scis prodere. Si ista mulier eadem est, fatere.”

“Iam, mi Here Lester, quæ scivi fassus sum,” respondit Rogers, sed obtutu oculos meos devitavit. “Et perquam me male habeo. Satius existimo me in lectum conferre.”

“Id sane præstabit,” statim assentitur Godfrey. “Parks tibi aderit;” et manum ad recipiendam effigiem protendit.

Rogers eam satis invitus reddidit. Interim labia aperuit, acsi quid dicere haberet; sed iterum clausit, ac pedetentim se Parks opitulante erexit.

“Valete, mei Heri, faustamque vobis precor noctem,” fatur mansuete, seque opera Parks e medio sustulit.

“Ecce!” dico Godfrey, “quid tibi hac de re videtur?”

“Utique mentitur. Iuvabit nos comperire quare mentiatur, facereque ut resipiscat. Cæterum sera iam est nox — officina me præstolatur. Unum, verbum mi Lester — cave Rogers evadat.”

“Faciam ut sub oculis sit,” illi promisi. “Ego vero haud puto eum effugere audere. Quin et fieri potest eum verum dixisse. Nec profecto credo ullam mulierem quidquam commune cum utralibet morte habuisse.”

Godfrey, ut iam erat discessurus, se vertit, meque intuetur.

“Quis ergo id patravit?” quærit.

“Nemo.”

“Quid? ergone putas utrumque sibi tam absono modo mortem adscivisse?”

“Non puto; non erant suicidia — cæsi sunt — sed non manu humana — saltem non datá operá.” Hic conticui concius me sine spe fluctuare. “Tibi nunc, Godfrey, explicare nequeo,” dixi, me quasi purgans. “Necdum mihi hactenus ad penitus excogitandum otium suppetivit. Tantulum tibi pro uno die sufficiet.”

“Recte mones,” ait in me renidens, “habeo satis pro uno die. Nunc iam vale. Sub itinere versus domum circa mediam noctem, si res tunc finivero, te visam.”

Suspirio respondi. Sollertia Godfrey mihi subinde tædium afferebat. Iam cupidissimus quietis eram, et tamen multa supererant curanda. Ille, tametsi sciebam eum laboribus plenum diem exegisse, munusque ei historiæ plurium antium[3] diurni exscribendæ usque imminere, tamen erat viribus recens.

“Recte statuis,” respondi. “Si lumen in fenestra mea videris, ascende. Sin minus, me decubuisse scito; si vero me suscitaveris, te occidam.”

“Leges pacti probo,” ridens respondit, dum illi ostium pandi.

Ut in ambitu revertor, Parks mihi occurrit.

“Rogers in lectum condidi,” mihi retulit. “Cras mane ille iterum valebit. Ipse tamen homo curiosus est.”

“Quam diu eum novisti, Parks?”

“Quinque annos ipse apud Vantine exegit. Haud multum de eo scio; est ipse homo taciturnus; non multa propalat, cuncta secum sollicitus meditatur. Cæterum munia sua probe persolvit, nisi subinde, ut modo, fit ut intermoriatur nescio quo impetu.”

“Parks,” dixi subito, “aliquid ex te quæram. Herum Vantine amicum meum fuisse, meque eum semper summi fecisse, nosti. Fac edissere, quid de ista quam Rogers de muliere narravit fabula, quid porro de una alteraque eiusmodi re, ubi de muliere sermo est, quid de his cunctis tibi videatur? Num tota ista res aliquo vero fundamento nititur?”

“Prosus null, mi Here,” ait Parks graviter. “Pro hero Vantine octo et ultra annos caculam[4] egi, et per omne id tempus inter illum mulierculasque ullas nihil prosus intercessit. Mihi quodammodo fingebam eum aliquam quondam heram dilexisse, illa tamen mortua est — nec scio unde mihi hoc finxerim; verumtamen, ex quo ego eum noveram, mulierem nunquam conspexit — saltem non eo modo.”

“Gratiam tibi habeo, Parks,” dixi illi magno pondere levatus. “Tot et tanta hodie sustinui, sed hoc me sustinere non posse sensi; nunc vero —”

“Ignosce, Here,” fatur vox a cubito meo; “iam cuncta apparata habemus.”

Fere conterritus me verti vidique homunculum vultu rasum illic stantem, ut manus molliter confricabat, meque blande aspiciebat.

“Vespillo,[5] mi Here,” explicat Parks, quum me stupentem videt. “Ipse interea advenit dum tu et herus Godfrey in musicario morabimini. Doctor Hughes eum misit.”

“Sic res se habet,” confirmat homullus; “nosque cadaver pro capulo paratum habemus. Id et aspectu pulchrum est, opus tamen arduo labore perfecimus. Venenone, obsecro, fuit ille interemptus?”

“Ita fuit,” respondi quodam tædio, “veneno extinctus.”

“Genus vírulentissimi veneni id fuit profecto; nec dixerim nos nimis mature advenisse. Quonam vis cadaver collocemus?”

“Cur non ibi ubi modo est relinquatur?” quæro impatiens.

“Esto ut iubes, mi Here,” assensus fatur homo, quum ipse cæterique, magno meo levamine, cum libitinario discesserunt.

“Nunc vero,” alloquor Parks, “est aliquid quod tibi dicere velim. Eamus aliquo et consideamus.”

“Quid si in studium ascenderimus, mi Here? Tu non parum videris esse confectus, si fas sit ita loqui. Licebitne mihi aliquid ad gustandum afferre?”

“Brisæum acidulatum,”[6] inquam, “si ita placet, etiam pro te.”

“Libenter faciam, Here mi,” et pauca minuta post eodem in cubiculo e regione invicem sedebamus, ubi non multis horis ante herus Vantine eodem potu me recreaverat. Dum Parks mihi exadversum residebat, ego mecum reputavi quid ei dicturus essem. Hominem magni feci, scivi enim me illi confidere posse. Utcunque periculum rei me facere oportuit.

“Nunc denique, Parks,” iterum orsus, seposito pocillo, “quod tibi dicere habeo res grandis ac seria est, nec ulli prodideris. Scio te hero Vantine perquam fuisse devotum — iam et libet fateri eum in suo testamento tui memorem fuisse — nec ullo pacto dubito quin tu paratus sis ad eruendam arcanum suæ mortis omnem tuam operam conferre.”

“Nihil quidquam mihi adeo cordi est,” ait Parks avide. “E corde eum dilexi. Interitum eius gravius fert nemo.”

Facile perspexi quæ iactura mors ista pro Parks fuisset, quæ quidem eum etiam magis quam me affecit, nam ille non modo amicum, verum etiam victum amisit, unde eum iam maiori cum sympathia prosecutus sum.

“Qui tui sensus sit, accurate perspicio,” inquam, “unde et tuam operam magis expeto. Causam suæ mortis vago quodam modo suspicor; at hoc nimis vagum est,” subiunxi, quod animadverti oculos eius exspectatione dilatari; “tam profecto vagum et ambiguum ut verbis concredere vix audeam. Hoc unum tamen haud vereor dicere — arcanum, quidquid id sit, in antico cubiculo, ubi cadavera reperta sunt, aut vero in contiguo, ubi supellex condita est, originem habet. Ea cubicula será occludam, teque operam dare volo videre nequis te ignaro eo penetret.”

“Non admodum videtur verosimile quemquam eo penetrare velle, mi Here,” ait Parks amare subridens.

“At mihi non tam certe constat,” inquam ego serio, ac dissentiens. “Quin ego in ea sum sententia ut aliquem eo intrare admodum cupidum esse putem. Quis ille sit, aut quid ibi velit, minime scio; sed ego curam tibi committo ut eum arceas, atque si te teste eo penetrare velit, eum capias.”

“Confide mihi de ea re, mi Here,” protinus respondet Parks. “Quid me vis facere?”

“Ante fores conclavis camam[7] te collocare, et hac nocte illic te dormire volo. Dein cras videro quas ulteriores cautelas instituere necessarium putem.”

“Bene est, mi Here,” assentitur Parks. “Camam sine mora eo statuam.”

“Una amplius res superest,” pergo ego. “Mortuariuo mea propria fide spopondi neminem domesticorum hinc ante inquisitionem factam discessurum. Ni fallor, licebit illis fidere?”

“Licebit, Here. Dabo operam ut rei gravitatem perspiciant.”

“Præsertim Rogers,” subiunxi eum contuitus.

“Teneo, mi Here,” refert Parks tranquille.

“Factum recte. Nunc ergo descendamus eaque cubicula occludamus.”

Cubicula usque luminibus splendebant; ad limen tamen uterque nostrum paucillum hæsitabat. Nam in medio feretrum[8] stabat in constrato tegete opertum aliquid celans, cuius lineamenta horridi quid suadebant. Verum ego me composui et intravi. Et Parks secutus fores clausit.

Anticum cubiculum duas habebat fenestras, posticum autem, cornu domús, habebat tres. Cunctæ erant obseratæ; verumtamen tabellulæ vitreæ absurdissime fragiles obices mihi videbantur adversum quemlibet qui revera intrare vellet.

“Num nulli foruli lignei ad tegendas has fenestras usquam exstant?” quæro.

“Quin exstant; heri tantum sublati et in carpusculum[9] reconditi sunt. Visne eos referam?”

“Satius puto,” respondi. “Egesne ullius operá?”

“Non egeo; haud sunt graves. Si hic præstolaberis dum ego foris eos pependero, tu intrinsece uncos instringes.”

“Recte statuis,” probavi eius propositum, et Parks prodiit.

Interea ego posticum cubiculum intravi, et ante arcam Boulé constiti. Mihi quidem hæc petulantia quadam se ostentare videbatur tanto fulgore luminum perfusa, singula frustula operis intestinarii mille radiis luminum reverberatis corusca. Species ea erat iactabunda, species vanæ ostentatricis, aliorum observationis cupidæ — prorsus ut hera quondam Montespan animo fingi possit, ut in ambitu speculario Versalibus solita sit sese iactans vestium susurro comitata, corporeque, conscia venustatis, nutans decursare. Sed et aliquid minax, sinistrum ac pestiferum —

Audivi interea strepitum circa fenestram, vidique simul Parks forulorum unum in locum sublevare. Statim et ego, quadro[10] fenestræ levato, pessula gravia forulorum in vaginas suas impressi, quadra demisi atque obseravi. Reliquæ quoque duæ fenestræ pari modo clausæ sunt, ac postea ultimum circumspectans, lumina deverti. Fenestræ quoque antici cubiculi ad eundem modum forulis obditæ et obseratæ sunt, et hac curá solutus suspiravi plane conscius neminem iam hic invadere posse. Parks, denique, ante unicas fores cubante locum ab omni ingressu tutum fere iudicavi.

Denique antequam lumina deverteram ad staturam in feretro accessi prostratam, levavi velamen, atque vultum amici mei demortui ultimum aspexi. Vultus iam non amplius fuit fixis oculis terribilis, sed placidus et tranquillus tamquam dormientis pæne renidens. Oculis humectatis fauceque arctata faciem iterum contexi, lumina restinxi, conclavique excessi. Parks camam baiulans in ambitu me convenit, eamque ante foras transversum collocavit.

“Ecce, sic,” ait, “certe nemo me inscio et invito in istud conclave intrabit.”

“Factum bene,” respondi; tum cogitatum subito mihi incidit. “Heus, Parks,” alloquor eum, “verumne est hic in singulis fenestris suscitabula prædonia[11] esse?”

“Verum est. Nola una tinnit in cubiculo heri Vantine, altera in meo, tertia autem in decuria lictoria.”

“Operanturne?”

“Operantur; herus Vantine ipse tentavit hac vespera ante cœnam.”

“Cur vero non sonabat quum ego fenestram levavi?” quæro.

Parks risit.

“Quia diverticulum[12] seiunxi,” respondit, “quum ad efferendos forulos prodii. Diverticulum est in ferrea pyxide in muro, pone gradus. Muneris mei est nexuram quaque vespera, antequam cubitum eam, provertere.”

Allevatus susperavi.

“Estne nexura proversa nunc?”

“Est, sane, mi Here. Post ea quæ narraveras haud erat verosimile id oblitum me iri.”

“Ratum etiam esset te armare,” suasi.

“Habeo mecum sclopellum.”[13]

“Egregie est. Nec eo uti dubites. Nunc domum me conferam lassus præter modum.”

“Visne pilentum meritorium accersam?”

“Noli; ambulatio salubris erit. Cras te conveniam.”

Adiuvante Parks lænam indui, ipse vero ostium pro me pandit. Paucis post momentis quum respexi vidi eum usque in fastigio graduum stantem, atque post me prospectantem. Probe intellexi eius animum, quam noluerit in eam morte infestam domum regredi; ego contra spiritum liberum ductavi conscius ex ea egressum me esse.

1. Apertá, subere extracto. 2. Sella cum pulvillo, aut pulvinari; ille tolli potest, hoc non \ potest; utrumque genus setá, vel alio tomento efferctum est ad \ molliter sedendum. 3. Columellas diurnorum (ephemeridum) sic rectius vocari \ arbitror; antes, ántium ordines, strias, strigas Latine, \ sonant. 4. Cácula, -æ, m., pedisequus, famulus a látere. 5. Vespillo, -nis, m., est adiutor Libitinarii in adornandis ac \ sepeliendis mortuis. 6. Aquam fossilem, vel metallicam, acidulam, sive per adiectivum \ -us, -a, -um, sive per nomen acidula, -æ, vocamus; itaque \ acidulare et acidulatum adhibeo ad indicandum actum quodlibet \ temetum acidulá temperandi, ut Europæi diluunt vinum apud \ Anglos brisæum et secálinum. 7. Est lectulus, hic, portátilis. 8. Est supellex, cui cadaver, aut capulus, in quo cadaver iacet, \ imponitur, aut quo idem in humeris fertur. 9. Carpusculus, -i, ea pars domus quæ sub terra est. 10. Quadrum, -i, hic loci, opus ligneum fenestræ est. 11. Suscitabulum prædonium voco apparatum electricum, qui, si \ prædones, infractores, aut quislibet rei ignarus fenestras, \ vel ianuam, ita munitam temeret, tinnitu, vel clangore alacri \ incolas evocat, e somno suscitat, et decuriam quoque lictorum \ simili strepore evocat. 12. Per diverticulum hic intelligo tabulam in qua claves fixæ \ sunt electricæ, quarum ope fluxus, sive meatus electricus \ inducitur et ad arbitrium sistitur. 13. Arma manualia igniaria sunt duorum generum: alterum \ sclopetum, quod est maius, sclopellum est alterum, minus, \ cuiusmodi in saccis aut vaginis coriaceis geritur.

Caput IX.

Hariolationes circa Ænigma.

Ambulatio sursum versum mihi profuit. Pluvia iam cessavit, atque aura ita sensus afficiebat acsi in recentem saporem purumque odorem fuisset elutrita.[1] Magnos eius haustus respiravi, unde sensus fatigii, pressuræ, viriumque iacturæ pedetentim dissipatus est. Nihil properavi — quin etiam de itinere me in Compitum Madison diverti, et in molem ædificii Lævigatorii Ferri[2] respexi, quod radiis lunæ collustratum speciem eboris cæsi referebat albicans et purum — atque media nox iam pridem præterivit quum ego ad Marathonem perveni. Higgins ostiarius iam ostium exterius sera occludere parabat, ac post pauca minuta me in tollenone convenit.

“Est vir quidam qui te præstolatur,” affatur me, ubi vectaculum[3] sursum ruere cœpit. “Herus Godfrey is est. Vix dena minuta ante hic attigit. Memorabat te eum exspectare, proin in tua cubicula eum admisi.”

“Fecisti amice,” respondi, et iam iterum de indefessis viribus Godfrey cogitavi.

Eum in artisellio volutantem et in me renidentem intrans reperi.

“Higgins me docuit te necdum revenisse,” fatur velut in explicationem, “itaque hic te aliquantum exspectare ratum duxi ea lege, ut, si admodum lassus non esses, aliquantum verbigeraremur. Sin vero aliter, dic sodes, et ego me e medio tollam protinus.”

“Lassus non sum,” respondi lænam meam pendens. “Quin valentiorem me sentio quam una hora ante.”

“Non me latebat tunc te tantum non confectum esse.”

“Quínam tu sospes perduravisti, Godfrey?” quæro ex eo, dum e regione sibi sedem capiebam. “Tu defessus minime videris.”

“Sum tamen,” ait, “paucillum. Sed fultus sum cerebro stulto, quod corpus usque eo dum quid ad agendum supersit, sopiri non sinit. Quum vero hæc perfecta sunt, corpus relaxat, quod instar vacerræ somno mergitur. Modo accurate novi me hac nocte somno probe frui usque eo non posse, donec scitum theorema tuum mihi concredideris. Præterea et ego habeo pauca tibi quæ tradam.”

“Perge igitur!” hortor eum.

“Remulcale paullo ante meum ex officina discessum Parisiis accepimus. Herus ille Theophilus d’Aurelle fidicen est Caffariæ[4] Parisiacæ. Hac vespera more solito suis fidibus cecinit, fieri itaque nullo pacto potest ut ipse cadaver iaceat in conditorio Neo Eboraci. Insuper, quanto ipsi notum, nullus amicorum eius in America est. Absque dubio posse eum per effigiem mortui, quis ille fuerit, declarare censeo, cuius exemplar iam viæ commisimus, sed nova ante senos aut octonos dies percipere haud possumus. Sed ego recte hariolatus sum — nomen hominis non est d’Aurelle.”

“Ais tu effigiem eius te habere?”

“Habeo, hoc postmeridiem aliquot fieri iussi. En unam. Tibi serves; aliquando usui tibi esse poterit.”

Accepi pagellam, et ut speculabar vultum in ea depictum cœpi intelligere torva lineamenta, quæ postmeridiem videram, nullum mihi præbuisse verum hominis eiusque aspectús conceptum. Nunc oculi clausi, lineamentaque composita erant atque placida, verum etiam ipsa mors haud illi commodavit certam dignitatem. Vultus erat hominis levis et licentiosi, cauponarum asseclæ, ut Parks dixerat — gyrovagi[5] platearum, hominis indolentis, qui in nulla non turpitudinis fraudisque ima descendere paratus esse videretur. Ego saltem sic existimavi.

“Is mihi certe imæ sortis homo esse videtur,” me observans ait Godfrey. “Aliquis parasitorum sine labore et quæstu, qui Parisiis haud rari sunt. Tabernariæ et ancillæ proclives in eos sunt.”

“Recte te æstimare censeo,” affirmo ego: “verumtamen, si eius fuit sortis, perspicere haud queo quid negotii ei cum Philippo Vantine esse poteruit.”

“Nec ego; verum et aliæ res complures sunt quas haud plus capio. Omnes nos cœcutimus, mi Lester; hæc reputastine? Prorsus cœcutimus.”

“Cogitavi de ea re,” respondi tractim.

“Quis ille homullus fuerit, sine dubio, suo tempore declarabimus — fortasse citius quam exspectamus, cuncta enim diurna matutina effigiem eius divulgabunt, atque si hic, Neo Eboraci, notus fuerit vel maxime, aliquis eum agnoscet. Quum noverimus quis fuerit, verosimile erit et negotium eius cum Vantine nos divinare posse. Perinde reperiemus quæ mulier illa sit quæ hac vespera Vantine viserit — quod nihil est nisi amplior Rogers vexatio donec fateatur, quum haud erit difficile eam exquirere, suaque secreta elicere. Insuper et cognoscemus quare Rogers eam tegat et tueatur. Hæc omnia parum erunt ardua. Sed quum hæc omnia perfecerimus, omniaque facta ad manus erunt, vereor ne ista omnia haud sint ullius momenti.”

“Ullius momenti?” repeto ego. “At vero certe — quondam.”

“Nullius momenti, siquidem has res non quærimus. Id rescire volumus quemadmodum Vantine et hic Francus ignotus cæsi fuerint. Atque hoc ipsum est, certo scio, quod nec vir, nec mulier, neque Rogers, nec quisquam cui obviam facti sumus, declaraverit. Omni huic rei humana sublatet persona, quam ne suspicari quidem novimus, et quæ quo demum modo eruenda sit, prorsus ignoro. Ænigma mihi est, pæne terret me; est tamquam umbra minax, quam nemo prehendere queat.”

Momentum temporis silebamus; dein tempus esse arbitrabar ut et ego eloquerer.

“Godfrey,” fari cœpi, “quod modo tibi dicturus sum, per fidem dictum existimes velim, nec nisi facultate a me concessa edixeris. Spondesne?”

“Quin prosequere!” ait me contuitus.

“Enimvero me scire arbitror quemadmodum hi duo viri cæsi sint. Audidum.”

Narravi illi deinceps historiam arcæ Boulé; recolui sententiam Vantine cuius ea primum fuerit; memoravi pretium quod ipse pro ea solvere paratus fuerit; explicui longiuscule discrimen inter primarium et redditivum, ac repetivi eius assertum hanc esse primigeniam et artificium indubitatum. Longe ante quam ego finiveram Godfrey exta artisellium fuit, vultus eius rubore perfusus, oculi ardebant, atque in cubiculo sursum ac deorsum ambulabat.

“Præclarum!” mussitabat interdum. “Ingens! Quem et qualem efficeret casum, Lester!” clamabat ante sellam meam consistens, meque veluti lumine gloriæ irradiabat iam narrationem absolventem. “Unicum quoque est et hinc præclarum. Tam est unica fabula quam ista arca Boulé!”

“Iamne nunc tu quoque perspicis?” quæsivi ægre aliquantum quod coniectura mea tam esset perspicua.

“Num perspiciam?” quærit in sellam recidens. “Quis nisi cœcus non videat? Utut tamen sit, ob res sic collatas fidem auctoris tibi tribuo. Tot enim nostrum — uti Grady! — ita ratiocinari nequeunt, nec quæ negligi queant internoscere valent. Sic, secundum Grady, quod Vantine in possessionem arcæ Boulé casu venit, verosimile esset factum negligendum, atque hoc ipsum factum est omnium cæterorum essentia. Et tu solus id perspexisti.”

“At tu quoque id cito intellexisti,” inquam, “primum quam tibi innui.”

“Ita quidem, sed tu sic retulisti ut rei gravitas esset manifesta. Non capere haud poteram. Puto etiam utrumque nostrum pæne idem de ea re sentire. Nempe,” hic digitis cœpit numerare. “Arca occultum forulum continet. Si enim ea revera Matronæ de Montespan fuerit, carere eo non poterat — ipsa ea re egebat prorsus ita ut ipsa reticula egebat in supparis, aut gemmatis nodulis in manutiis. Forulus is, quoniam fortasse documenta pretio haud æstimanda contenturus erat, veluti litteras regias amatorias — quin etiam plus si idgenus litteræ ab alio viro erant! — condigne custodiendus erat, ideoque mechanisma effingendum erat ad compungendum quemlibet aperire tentantem et ad venenum tam lethale illi instillandum, ut præsentem inferret mortem. Rectene hactenus sentio?”

“Rectius nemo,” annui, “tam clare ne ipse quidem mihi anteposui. Perge!”

“Convenit ergo inter nos,” prosequitur Godfrey, “negotium illius Franci ignoti cum Vantine aliquem nexum cum ista arca habuisse.”

“Ipse Vantine ita putavit,” interpono ego. “Ipse enim mihi postea dixit ob hanc ipsam rem se hunc convenire non recusasse.”

“Quadrat! Recta hinc illatio est nos a vero haud abesse. Negotium ergo Franci ad arcam forulumque occultum attinebat. Solus relictus, arcam in contiguo cubiculo conclavi conspicatus, forulum aperire tentavit, fuitque occisus.”

“Prorsus ita,” approbo ego; “quid vero de Vantine?”