Part 99

MONSTRUM, i, n. _Présage divin_; _prodige_, _monstre_. SYN. Portentum, ostentum, prodigium, errantis in alienos fetus naturæ partus. USUS: Fœdissimum monstrum, naturæque ludibrium.

MONTĀNUS, a, um, _De montagne_. USUS: Ligures montani, duri et agrestes, _les Ligures, peuple de montagnards_.

MONTŌSUS _vel_ MONTŬŌSUS, a, um, _Montueux_, _montagneux_. )( Planus. PHRAS. Montosa regio, _région montagneuse_. Regio præaltis montibus intersecta, distincta, intersepta; impendentibus ubique montium jugis, interjectis montibus coarctata. USUS: Aspera et montuosa regio.

MŎRA, æ, _Délai_, _retard_. SYN. Cunctatio, dilatio, prolatio, procrastinatio, tergiversatio, retardatio, tarditas. )( Celeritas. EPITH. Justa, longa, minima, multa, parva, utilior, procabilis. PHRAS. 1. Moram non faciam, _je ne retarderai pas_. Neminem morabor, remorabor; moram non injiciam; moram non interponam; non retardabo, non extraham vestra consilia; cunctationem non injiciam; tempus longius non ducam; moram non producam; non distinebo longius; moram non afferam; non demorabor vos diutius. 2. Res moram non patitur, _l’affaire ne souffre point de retard_. Res dilationem non recipit; cunctationem non recipit; dilationem non patitur. 3. Moram res postulat, _la chose demande un délai_. Res ipsa locum tempusque dari sibi aptum postulat; res ipsa quodammodo manum injicit, et paulisper consistere cogit; res ipsa moram et cunctationem injicit; res ipsa ut aliquid esset moræ, interpellat; intervalli aliquid sibi dari postulat, moram consiliis creat. 4. Ego ipse non ero in mora, _pour moi, je ne serai pas en retard_. Mora in me nulla erit; moras non traham; nihil erit in me moræ; sine mora, abjecta omni cunctatione adero; non cunctabor. USUS: Ista legatio moram bello afferet. Non modo non effugium, sed ne moram quidem mortis assequi potuit.

MŌRĀLIS, e, gen. com. _Moral_. USUS: Decet augentem Latinam linguam, philosophiam moralem appellare, quæ de virtutibus et vitiis, omninoque de bonis et malis quærit, _mais en enrichissant la langue latine d’un mot nouveau, il convient de l’appeler morale, cette philosophie qui, etc._

MŌRĀTOR, ōris, m. _Celui qui retarde, qui empêche_. USUS: Adversus unum moratorem publici commodi, etc., _contre un seul qui faisait obstacle au bien de l’État, etc._

MŌRĀTUS, a, um, _Qui a telles ou telles mœurs_; _constitué_, _bien réglé_. SYN. Moribus præditus, perpolitus, constitutus, institutus. ADV. Bene, mirabiliter. USUS: Bene morata civitas. Institutus, ac bene moratus adolescens. Cf. Mores boni.

MORBĬDUS, a, um, _Malade_, _indisposé_. SYN. Morbosus. USUS: Morbidum corpus, pecus. Cf. Debilis, Morbosus.

MORBŌSUS, a, um, _Malade_, _maladif_. SYN. Morbis obnoxius. USUS: Majores nostri iracundos solos morbosos nominarunt.

MORBUS, i, m. _Maladie_. SYN. Invaletudo, malum corporis, ægrotatio. EPITH. Difficillimus, gravis, perniciosus, diuturnus, ingravescens, miser, mortifer, novus, perpetuus, relevatus, senescens, tantus, vetus. Alieni, insanabiles, odiosi, opinabiles, voluntarii. PHRAS. 1. In morbum incidit, _il est tombé malade_. In morbum cecidit, delapsus est; morbo oppressus, correptus; implicitus est; valetudinis quodam genere tentatus est; in morbum injectus est; eum ingens vis morbi adorta est; in morbum implicitus est; morbum nactus est; morbo infestari cœpit. 2. Ex morbo decumbo, _la maladie m’oblige à garder le lit_. Morbo urgeor, impedior, implicor, teneor, afficior, affligor, opprimor; morbo intabesco; in morbo cubo; ex gravi diuturnoque morbo infirmus sum; graviter æger sum; morbo exerceor; incommoda mihi valetudo est; morbo conflictor. 3. Morbus augetur, _le mal s’aggrave, empire_. Crescit morbus et ingravescit in dies; ad morbi vehementiam nova in dies fit accessio. 4. Morbus decrescit, _la maladie diminue_. Laxatur vis morbi; senescit vis morbi, et remittit; morbi fit inclinatio ad sanitatem. 5. Ex morbo nondum plene convalui, _je ne suis pas encore complètement rétabli_. Etsi contra vim gravitatemque morbi contendam, redeunt tamen commotiunculæ aliquæ, ut malo me liberatum, aut omnino confirmatum dicere non possim; levari morbo me sentio, nondum ex illa virium debilitate recreari. 6. Ex morbo convalui, _je suis guéri de ma maladie_. Morbo defunctus sum; morbum medicamentis depuli, removi; e morbo evasi; recreor ex gravissimi morbi longinquitate. 7. Morbi latius serpunt, _la contagion gagne au loin_. Vulgantur contactu in homines morbi; cœlestis ira urbes morbis populatur; morbi in agrestes irruunt; ingruunt morbi, et vis mali latissime vagatur. USUS: Senescentis morbi remissio profuit. Vi morbi consumptus est; morbo exstinctus est, _il est mort de maladie_.

MORDAX, ācis, omn. gen. _Qui mord facilement_; _piquant_; _amer_. SYN. Aculeatus, dentatus. USUS: Mordax sollicitudo; homo mordax.

MORDĔO, es, mŏmordi, morsum, ere, a. _Mordre_; _chagriner_, _tourmenter_. SYN. Morsu, dente peto, appeto; perstringo, carpo. USUS: TRANSL. Valde me momordit epistola tua. Si ignominia pupugit, par pari referam, nec decrit, quod te mordeat.

MORDĬCUS, adv. 1. _En mordant._ 2. _Au fig. tenir à, persister dans._ SYN. Arcte, tenaciter. USUS: Auriculam mordicus abstulit. Perspicuitas, quam mordicus tenere debemus, _la clarté, à laquelle nous devons nous attacher_.

MŎRĬBUNDUS, a, um, _Mourant_, _moribond_. SYN. In exigua spe trahens animam, moriens. USUS: Moribundum vidistis illum. Cf. Assisto.

MŌRĬGĔROR, aris, atus sum, ari, d. _Condescendre à_, _être complaisant_. SYN. Morem gero, obsequor, satisfacio, obsecundo. USUS: Voluptati aurium morigerari debet oratio, _le style doit flatter l’oreille_. Cf. Obedio.

MŎRĬOR, ĕris, mortuus sum, mori, d. _Mourir_. SYN. Emorior, occido, intereo, decedo, animam ago, mortem obeo, mortem oppeto, de vita decedo; e vita discedo, recedo, migro, emigro, demigro, excedo; vitam cum morte commuto; vitam amitto; extremum vitæ spiritum edo; vitam desero; ab hominibus demigro; ago supremum vitæ diem; extremum vitæ diem morte conficio; morte occumbo; diem obeo; de vita exeo; naturæ concedo, satisfacio; e corpore excedo, emigro; morte occumbo; finem vitæ facio; animam efflo; vitæ cursum, vitæ curriculum conficio; morte deleor; animam, vitam edo; vita fungor; naturæ cedo; e vita cedo; fato concedo; mortalitatem, supremum diem expleo; fato perfungor; ex conspectu hominum morte decedo; rebus humanis eripior; ad DEUM excedo; de medio excedo; vitam pono; mortem cum vita commuto; vitam reddo; spiritum reddo; e vita tanquam ex theatro exeo; e vita, e medio abeo; ex his tenebris ad sempiternam lucem excedo; morti occumbo; occido et exstinguor; istis corporis custodiis liberor; animas corporis se vinculis relaxat; vita me deserit; anima me relinquit; letum oppeto; morte defungor; naturæ debitum reddo; mors me occupat; mors me aufert. PHRAS. 1. Ex morbo mortuus est, _il est mort de maladie_. Morbo absumptus est; vis morbi hominem consumpsit; vitam homini ademit; vitam abstulit: vi morbi oppressus vitam amisit; morbo exstinctus est; morbo naturæ debitum reddidit. 2. Ex vulnere mortuus est, _sa blessure l’a fait mourir_. Prolapsus in vulnus, moribundus cecidit; multis vulneribus confectum anima, ultimus spiritus defecit, recepto altius ferro exspirans corruit; vitam in vulnere posuit; sauciatum telo, spiritus pariter ac sanguis liquit; accepto vulnere animam deposuit; linquente spiritu pariter ac sanguine moribundus in arma procubuit. Vulnus vitæ finem attulit; sub oculis hostium vitam profudit; vitam finivit. 3. Mortuus est senex admodum, _il est mort dans un âge très avancé_. Naturæ modum explevit; naturæ cessit, concessit; naturæ satisfecit; naturæ debitum reddidit; natura ipsa hominem consumpsit; corpus senectus solverat; naturæ dissolutione exstinctus est; diem suum non immatura morte obiit; mortalitatem explevit; vivendi curriculum a natura concessum confecit. 4. Pie sancteque mortuus est, _il est mort en bienheureux_. Plenus recte factorum gloria ad DEUM excessit; ex vitæ hujus tenebris ad sempiternam lucem excessit; de vitæ statione discessit; in cœlum migravit; in vivis, inter vivos esse desiit; ad beatam immortalitatem demigravit; e custodia corporis evolavit; ereptus, exemptus rebus humanis in cœlum abiit; amorem hujus lucis immortalium spe bonorum lætus projecit, et ad divinum illud animorum concilium plenus meritis migravit; diem supremum, omnibus morientium præsidiis comparatus ad vitæ exitum, sacris mysteriis rite procuratus et expiatus, rite munitus et confirmatus, pie religioseque confecit. 5. Repente mortuus est, _il est mort tout à coup_. Mora hominem repente occupavit, abstulit, subita morte correptus est; supremus eum dies ante occupavit, quam instare crederet; morte repentina oppressus, ereptus est; nihil cogitantem vita deseruit, anima reliquit; vis repentina mortis sustulit. 6. Si mori fors ante contingeret, _s’il m’arrivait de mourir auparavant_. Si quid me fieret; si quid humanitus accideret; si me fatum præriperet. Si quid mihi accideret; si mors ante obreperet. 7. Libenter pro patria moriar, _volontiers je donnerai ma vie pour mon pays_. Libenter pro patria vitam profundam, vitam reddam; spiritum, quem naturæ debeo, patriæ reddam; pro patria morti occumbam; libenter pro patria fatum excipiam; patriæ sanguinem meum largiar; impendam libenter meum patriæ spiritum; pro patria ingenti animo letum oppetam. 8. Cupio mori, _je désire mourir_. Cupio e vinculis corporis elabi, evolare; cupio relictis rebus mortalibus ad exoptatam immortalitatem discedere; cupio ad vitæ metas pertingere, ex hoc carcere emitti; e vitæ hujus ærumnis ac calamitatibus morte abduci; de vita exire; lucis hujus usuram reddere; ab hoc exilio ad illam bonis omnibus affluentem regionem transire. 9. Omnibus moriendum est, _tous les hommes doivent mourir_. Mors omnibus impendet; omnia hac lege creata sunt ut morte deleantur, exstinguantur; mortem nemo effugiet; omnibus ad mortem irrevocabili decreto decurrendum est; suprema necessitas omnibus est subeunda. USUS: Sapientissimus quisque æquissimo animo moritur.

MŎROR, aris, atus sum, ari, d., n. et a. _S’arrêter_, _séjourner_; _tarder_. SYN. Cunctor, in mora sum; maneo, commoror. ADV. Diutius, parum, valde. PHRAS. 1. Nescio, quamdiu Venetiis moraturus sim, _je ne sais combien de temps je resterai à Venise_. Nescio quantum temporis positurus sim, quot mensium mea Venetiis commoratio futura sit; quantam moram Venetiis facturus sim; quanto tempore Venetiis detinendus sim. 2. Alia ex aliis me morantur, _mille choses m’arrêtent, me retiennent_. Moram injiciunt; distinent me alia ex aliis; alia ex aliis me tenent, remorantur. Cf. Mora. USUS: 1. Brutus valde moratur, non tergiversans sed exspectans. 2. Impedio, retardo, moram affero, _arrêter_, _retarder_. Non morabor te quin mox conscendas. Cf. Differo.

MŌRŌSĒ, _Avec une humeur chagrine_, _morose_. SYN. Fastidiose, importune. USUS: Piso iracundius respuebat ineptias hominum, sive morose, sive ingenuo liberoque fastidio.

MŌRŌSĬTAS, ātis, f. _Humeur chagrine, difficile_. SYN. Difficultas. )( Comitas, humanitas. EPITH. Inutilis, odiosa. USUS: Ne irascamur importune petentibus, ne in morositatem inutilem et odiosam incidamus, _ne témoignons pas notre mauvaise humeur contre les solliciteurs importuns, de peur de nous faire des ennemis sans nécessité_.

MŌRŌSUS, a, um, _Capricieux_, _chagrin_, _fantasque_. SYN. Difficilis, inhumanus, importunus. )( Facilis, comis. USUS: Senes anxii sunt, morosi, iracundi, difficiles. Mulier stomachosa et submorosa. Cf. Durus, Asper, Inhumanus.

MORS, mortis, f. _Mort_. SYN. Interitus, occasus, fatum, letum, exitus, discessus, supremus alicujus dies, excessus e vita, dissolutio naturæ. EPITH. Acerba, atrocior, beata, bellica, peregrina, bona, certa, communis, consentanea vitæ, crudelis, miserabilis, divinior, dubia, extrema, fatalis, fœda, gloriosa, fortunata, fraterna, matura, honesta, indigna, immatura, levior, media, melior, misera, nefaria, paterna, perniciosa, propinqua, repentina, teterrima, stabilis, subita, turpis, voluntaria, vulgaris. USUS: Mortem alicui minitari, _menacer de mort_. Mortem alicui afferre, offerre, morte afficere, mulctare, _donner la mort_. Ad mortem mittere, dare aliquem, _envoyer à la mort_. Mortem sibi accelerare, mortem sibi consciscere, _se suicider_. Mortem oppetere, obire, cum vita commutare, morte deleri, _mourir_. Cf. Morior.

MORSŬS, ūs, m. _Action de mordre, morsure_. EPITH. Acer, immanis, viperinus, ulceratus. USUS: Acer morsus doloris.

(Mortale peccatum, VULG.) _Péché mortel_. Crimen mortiferum, letiferum, capitale; letalis noxa, letalis noxæ piaculum, pestifera animi macula. Cf. Pecco.

MORTĀLIS, e, gen. com. _Mortel_, _sujet à la mort_. SYN. Morti obnoxius, dissolubilis. )( Immortalis. USUS: Mens soluta et libera, segregata ab omni concretione mortali. Pro mortali conditione vitæ immortalitatem estis consecuti. Sciebam me genuisse mortalem. Cf. Homo.

MORTĀLĬTAS, ātis, f. _Mortalité_. SYN. Mortalis vitæ conditio, naturæ communis fragilitas. USUS: Omne, quod ortum est, mortalitas consequitur. Multa illi supra mortalitatem sunt attributa.

MORTĀRĬUM, ĭi, n. _Mortier_. USUS: Contundere in mortario.

MORTĬFER, ĕra, ĕrum, _Mortel_, _qui cause la mort_. SYN. Pestifer, perniciosus, letalis, mortem afferens. )( Salutaris. USUS: Morbus, plaga, vulnus mortiferum.

Mortĭfĭcātĭo, ōnis, f. _Mortification_. Corporis afflictatio, asperitas vitæ voluntaria.

Mortĭfĭco, as, are, _Mortifier_. Corpori ægre facio, acriter mihi impero; arcte et contente me habeo; noxias frango cupiditates; duriter ac inclementer me tracto; genium defraudo. Cf. Domo, Edomo, Disciplina.

MORTŬUS, a, um, _Mort_, _décédé_, _défunt_. SYN. Morte deletus, consumptus; fato perfunctus; sensu ac vita carens. ADV. Brevi, intestato, omnino, proxime, repentino, acerbe. USUS: A mortuis excitare. Infra mortuos amandare.

MŌRES, rum, m. pl. _Mœurs_, _caractère_. PHRAS. 1. Est optimis moribus adolescens, _ce jeune homme a un caractère excellent, des mœurs irréprochables_. Moribus est gratissimis et humanissimis; natura sanctis et religiosis; modestis, et ad capienda præcepta mollioribus; summa facilitate et comitate; mira facilitate et jucunditate naturæ. Mitis ingenii juvenis est, moribus placidis, liberalibus, summa suavitate temperatis _vel_ conditis; ingenui, placidi et comiter facilis multa documenta sunt; singulari est morum elegantia; cultissimis est moribus et omni humanitate perpolitis. 2. Moribus est malis, _il a des mœurs dépravées_. Pravis est moribus et protervis; barbaris et immanibus; corruptis et perditis; violento est ingenio, et indomito; summa est ingenii asperitate; homo est effuse petulans, nequam et improbus; protervus, petulans, ignavus; homo semissis, _homme sans valeur, qui ne vaut pas deux sous_. 3. Ad mores suos cito rediit, _il est vite revenu à ses mauvaises habitudes_. Cito rediit ad ingenium; recepit se ad ingenium suum; in eamdem vitam revolutus est; ad pristinam vitæ consuetudinem revertit, se retulit, revocavit. 4. Mores deficiunt, _les bonnes mœurs s’en vont, la corruption s’accroît_. Desident mores, labuntur; ire cœperunt præcipites; disciplina morum paulatim fluere ac inclinari cœpit. Cf. Disciplina. USUS: Aliquem in suos mores formare, _former quelqu’un à son image_.

MOS, mōris, m. _Conduite_, _usage_, _coutume_. SYN. Consuetudo, institutum, ritus, disciplina, usus, modus. EPITH. Accusatorius, antiquus, austerus, civilis, communis, conscius, perversus, usitatus, verus, novus, patrius, domesticus, regius, rhetoricus. Amabiles, boni, modesti, commodi, corrupti, dispares, extremi, faciles, feri, grati, immanes, improbi, imperiti, barbari, justi, integri, religiosi, timidi, mali, molesti, perditi, rustici, suaves, severi, temperati, feri. PHRAS. 1. Moris est, _il est d’usage, c’est l’usage_. In more est; in more positum est; more comparatum, confirmatum est; consuetudo fert; consuetudinis hoc est; consuetudo est, mos est; mos obtinuit; mos fert; more receptum est; jam inde a majoribus consuetudo tenet, obtinet, ita fert; vetus hoc est, ut, etc. 2. Morem suum servat, _il garde ses habitudes_. Instituto suo utitur; institutum suum tenet, servat; solemne suum servat; morem suum obtinet, tenet, retinet; propositum suum tenet; institutum suum sequitur; antiquum obtinet. USUS: Hoc factum est more et modo. In more majorum id non fuit. Meo more agam. More barbarorum fungi, _agir en barbare_. Abhorret id a more nostro, _cela est contraire à nos usages_. Decedere de more et instituto, _abandonner les anciennes coutumes_. Revocare veterem morem, _ramener une vieille coutume_. Morem inducere, in morem aliquid inducere, transferre, perducere, _faire passer qqchose en coutume_. Morem eum posteri acceperunt, _leurs descendants ont adopté ces usages_. Tenues reliquiæ pristini moris hærent, _il ne reste plus que des vestiges des anciennes coutumes_. Mos ille ac consuetudo inveteravit, _cette habitude s’est enracinée_. Non recedam a more et consuetudine, _je n’abandonnerai pas mes coutumes et mes habitudes_. Morem alicui gerere, _faire les volontés de qqn_. Cf. Consuetudo.

MŌTĬO, ōnis, f. _Mouvement_, _impulsion_. SYN. Motus, commotio. EPITH. Continuata, perennis, transversa, dispar, suavis. USUS: 1. Orbium cœlestium motio. 2. Affectus, motiones animi, _les mouvements_, _les passions de l’âme_.

MŌTŬS, ūs, m. _Mouvement_, _agitation_. SYN. Motio, agitatio, impulsus. )( Status. EPITH. Acerrimus, alienus, asper, celer, certus, necessarius, constans, deformis, divinus, dulcis, externus, igneus, inanis, incertus, incredibilis, interior, jucundus, magnificus, minimus, naturalis, novus, opinabilis, oratorius, pronus, obliquus, supinus, repentinus, sempiternus, solutus, temerarius, turbidus, venustus, voluntarius. Accommodati, admirabiles, aversi, uberes, acuti, constantes et rati, dispares, dissimiles, finiti, æquabiles, inimici, non temperantes, liberi, magni, odiosi, palæstrici, mediocres, soluti, vagi, turbulenti, volucres. USUS: 1. DEUS motum dedit cœlo. Animalia motu cientur interiori. In maximis motibus et mutationibus cœli. 2. Affectus, perturbatio, commotio, _mouvements de l’âme, pensée, idée, passion_. Magnos animorum motus efficere. Motus animi rationi obtemperantes. Motus cogitationis celeriter agitatus. Nunquam animus agitatione motuque vacuus est. 3. Concursus, turba, tumultus, _mouvement politique, émeute, révolution_. In quo motu temporum, quanta conversione rerum versamur! Catilinæ insanos motus cohibuit, compressit. Motum concitare, moliri. Motus Reipublicæ afferre. Magno res in motu est. (Motu proprio, VULG.), _de son propre mouvement_. Latine: sua sponte.

MŎVĔO, es, mōvi, mōtum, ere, a. et n. _Mouvoir_, _mettre en mouvement_; _exciter_, _causer_, _produire_; n. _Se mouvoir_. SYN. Cieo, agito, impello, pello, verso, ago; efficio, excito; allicio, pellicio, induco. ADV. Conjuncte, leviter, longius, magnopere, mirabiliter, necessario, permultum, valde, vehementius, acute, constanter, dulciter, facile, fortuito, immoderate, inaniter, jucunde, libere, mediocriter, non ita placide, solute, peracute, tardius, vehementer, velociter, vere. PHRAS. 1. Movit oratione sua hominum animos, _son discours a remué les auditeurs_. Animos flexit; animos incendit, accendit; motum animis attulit; mentes hominum allexit, voluntates impulit, quo volebat. Valebat ejus oratio ad fingendas hominum voluntates, et quo vellet, ducendas; valebat ad motus inflammandos. Motus animorum ita miscuit, sensus mentesque hominum ita pertractavit, nemo ut resisteret; flexit mentes hominum fregitque ejus oratio; uno sermone animos omnium, quo vellet, perduxit. Perculit animos ejus oratio, et in audientium animis aculeum defixit, reliquit. Ad stimulandos hominum animos aculeum habuit ejus oratio; ita percussit ac quatefecit hominum animos, tanquam in ejus manu omnium voluntates essent; ad sententiam suam populi animos deduxit; in suam sententiam omnium mentes oratione convertit. 2. Motus sum ejus precibus, _ses prières m’ont touché_. Adductus precibus, impulsus lacrimis, invitatus, inductus precibus cessi. USUS: 1. Ursere illi, ut nos loco moverent. 2. Abduco, _ébranler_. Movere aliquem de sententia. Senatu movere. 3. Muto, _changer qqche_. Tot annorum possessiones movere intutum. 4. Discedo, _s’éloigner_, _quitter_. Ne te Roma moveris. 5. Sollicito, _exciter_. Multa me movent in discessu. 6. Allicio, invito, hortor, _inviter_. Illa me causa movet. 7. Efficio, excito, _produire_, _causer_. Clamores, risus, lacrimas, hominum studia, suspicionem movere. Cf. Persuadeo.

MOX, _Bientôt_. SYN. Quam mox, ocius, statim. USUS: Mox revertor. Cf. Statim.

MŪCRO, ōnis, m. _Pointe aiguë_; _pointe de l’épée_. EPITH. Cruentus, tribunitius. USUS: Hic est mucro defensionis meæ. Censorii stili mucro. Mucrones jam in civium jugulis fixos rejecimus.

MŪGĬNOR, aris, atus sum, ari, d. _Perdre le temps_, _lambiner_. SYN. Cunctor, moror, dissimulo, verbum antiquum.

MŪGĬO, is, ĭi _vel_ īvi, ītum, ire, n. _Mugir_, _beugler_. SYN. Boo.

MŪGĪTŬS, ūs, m. _Mugissement_, _beuglement_; _bruit_, _grondement_. USUS: Terræ mugitus et fremitus. Mugitus ciere, edere. Mugitibus implere viciniam.

MŪLA, æ, f. _Mule_. USUS: Mulæ partus mirabilis, quia rarus.

MULCĒO, es, mulsi, mulsum, ere, a. _Caresser_; _adoucir_, _apaiser_. SYN. Permulceo, lenio. USUS: Carmina mulcent mentes. Cervix mulcetur dextera. Cantu cervi mulcentur.

MULCTA et MULTA, æ, f. _Peine_. SYN. Pœna. USUS: Mulctam alicui dicere, irrogare, ab aliquo petere, _infliger une amende_. Mulctam remittere, condonare, mulcta gratiam facere, _remettre une peine_. Cf. Pœna.

MULCTĀTĬO, ōnis, f. _Punition_. SYN. Direptio. USUS: Misera mulctatio bonorum, exilium civium.

MULCTĀTĬCĬUS, a, um, _D’amende_. USUS: Mulctatitia pecunia.

MULCTO et MULTO, as, avi, atum, are, a. _Punir par une amende_, _infliger une peine_. SYN. Mulcta afficio, punio, mulctam irrogo. ADV. Crudelissime, male. USUS: 1. Morte mulctare reos, exilio. 2. Male accipio, male tracto, _maltraiter_. Discessit ab oppugnatione male mulctatus. Mulctatus virgis, fustibus. Cf. Punio.

MULGĔO, es, si, sum, ere, a. _Traire_. SYN. Lac e mammis exprimo. USUS: Mulgere oves. Mulgere hircos; de re palam absurda, _traire les boucs_, _c. à d._, _tenter une chose impossible_ (PROV.).

MŬLĬĒBRIS, e, gen. com. _De femme_; _mou_, _efféminé_. SYN. Femineus, mollis, effeminatus. USUS: Mundus muliebris. Forma muliebris. Sententia muliebris et enervata.

MŬLĬĒBRĬTER, _A la manière des femmes_, _comme une femme_. SYN. Effeminate. USUS: Lamentis se et lacrimis muliebriter dedere. Nequid muliebriter et serviliter faciamus.

MŬLĬER, ĕris, f. _Femme_. SYN. Femina. EPITH. Ægra, ærumnosa, aliena, amens, avara, audax, beata, nobilis; consularis, copiosa, locuples, crudelis, importuna, deterrima, digna, dives, felix, furiosa, gravida, ignota, immoderata, imperita, ingeniosa, insana, libera, libidinosa, misella, misera, molesta, nefaria, nobilis, nota, optima, pecuniosa, propinqua, proterva, seditiosa, suavis, temeraria, procax, irata, timida Beatissimæ, castiores, miseræ, formosæ, inornatæ. PHRAS. 1. Mulier importuna est, _cette femme est insupportable_. Mulier abundat audacia, consilio et ratione deficitur; mulier est proterva, seditiosa, parvis rebus sæpe mobilis; mulier est ex earum numero, quæ impotenti naturæ frenos dant, nullumque licentiæ modum faciunt, quæ indomitæ et animi impotes feruntur. 2. Mulier est præstans, _cette femme est remarquable_. Feminarum præstantissima, spectatissima, primaria, lectissima; virilis animi femina; matrona gravis et spectata. USUS: Mulierum famam ut multorum oculis lux clara custodiat, diligenter sanciendum est. Mulieres omnes propter infirmitatem consilii, majores in tutorum potestate esse voluere.

MŬLĬĔRĀRĬUS, a, um, _De femme_. USUS: Manus mulieraria, _troupe de femmes_.

MŬLĬERCŬLA, æ, f. _Faible femme_, _femmelette_; _femme du commun_. EPITH. Impura, deterrima, publica. USUS: Bellum cum mulierculis gestum. Ista quidem pueris et mulierculis grata sunt.

MŪLĬO, ōnis, m. _Muletier_. SYN. Qui mulos agit, agaso. USUS: Mulionem agere.