Lexicon Latinum

Part 96

Chapter 963,112 wordsPublic domain

MĔMŎRĬA, æ, f. _Mémoire_, _souvenir_. SYN. Facultas animæ rerum perceptarum custos; recordatio, monumentum. EPITH. Acris, acerba, æqualis, æterna, altior, bona, brevis, clara, custos rerum, digna, divina, diuturna, excellens, fidelis, grata, germana, hebes, immortalis, infinita, non ingrata, insignis, mira, jucunda, naturalis, nimia, præsens, publica, recens, singularis, suavis, superior, tanta, thesaurus omnium, vetus, viva, ingratissima, ultima pueritiæ. PHRAS. 1. Ab hominum memoria nemo illi similis erat, _jamais, de mémoire d’homme, on ne rencontra un homme semblable à lui_. Vir post hominum memoriam; post natos homines; post genus hominum natum rerum gestarum gloria maximus. 2. Memoriam sibi immortalem comparavit, _il s’est acquis un renom immortel_. Eo facto immortalitatem sibi donavit; nomen suum ad immortalitatem consecravit; ab oblivionis injuria nomen suum vindicavit; memoriam nominis sui cum omni posteritate adæquavit; memoriam sui reliquit immortalem. Cf. Fama, Gloria. 3. Memoriam tanti viri litteris consignavit, _il consigna par écrit le souvenir d’un si grand homme_. Res tanti viri posteritatis memoriæ tradidit, prodidit, consecravit; res tanti viri ad memoriam posteritatis propagavit; litteris firmavit; immortalitati, scriptis ac monumentis mandavit, commendavit. 4. Est adhuc in memoria factum hominis improbum, _je me souviens encore de sa mauvaise action_. Memoriam facti improbissimi etiamnum servo, conservo, usurpo, teneo; hæret etiamnum in memoria factum improbum; memoria teneo, retineo facti improbitatem; memoriam improbissimi facti nondum deposui, abjeci; nondum abolevit, excidit facti improbissimi memoria; non delapsum est e memoria factum improbum. Cf. Obliviscor. 5. Juvat interdum tempora superiora in memoriam revocare, _il est parfois utile de se souvenir des siècles passés_. Juvat, superiorum temporum memoriam commemorando renovare; superiorum temporum res gestas recognoscere; memoria repetere; excitare antiquitatis memoriam, mentem ad antiqua revocare; animum ad vetera referre; antiquitatis speciem repræsentare animis; superiorum temporum memoriam refricare, redintegrare; in memoriam reducere. 6. In memoriam sæpe venit ætatis primæ petulantia, _je me rappelle souvent les étourderies de ma jeunesse_. In mentem venit mihi petulantia adolescentiæ meæ; in memoriam redeo ætatis primæ petulantissime exactæ; in memoriam nunc demum regredior adolescentiæ per summam petulantiam exactæ. Versatur mihi in mente cum acerba recordatione ætatis primæ petulantia; subit persæpe animum ætatis primæ memoria in jocum et petulantiam effusæ. 7. Memoria es bona, _vous avez une bonne mémoire_. Fideli es memoria, præsenti, non vulgari, singulari, incredibili, tenacissima; memoria mirum quantum vales; memoria præstas, excellis; eximia in te est vis memoriæ; memoria tenes, quæcumque legis vel audis; nihil e memoria effluit. 8. Memoria est imbecilla, _il a une mémoire ingrate_. Fallit hominem sæpe memoria; memoria vacillat; memoria illi haud satis constat; memoria homini segnis admodum est et lenta; memoria offendit sæpius; fluxa homini memoria est et infida; memoria labat interdum; facile e memoria, quæ dixerit vel audierit, homini excidunt, effluunt, elabuntur. Cf. Obliviosus. USUS: Bella nostra et patrum memoria gesta. Memoriæ studere, _cultiver, exercer la mémoire_. Memoriam remittere, _négliger de cultiver la mémoire_. Memoria aliquid comprehendere, et complecti. In memoria habere aliquid. In memoria res est, hæret, insidet. Memoria aliquid repetere. In memoriam rei redire. Memoriam beneficii obscurare, abstergere, delere. Memoria aliquid deponere. In memoriam redire, revocare alteri. Fortium virorum memoriam honore prosequi, amplissimis monumentis consecrare.

MĔMŎRĬTER, _De mémoire_, _par cœur_. SYN. E memoria, sine scripto. PHRAS. 1. Memoriter didicit, _il a appris par cœur_. Memoriæ mandavit; edidicit; memoria complexus est; memoria comprehendit; memoriter complexus est. 2. Memoriter dicere, _réciter de mémoire_. Ex memoria recitare, proferre, exponere, reddere, pronuntiare. USUS: Memoriter pronuntiavit.

MĔMŎRO, as, avi, atum, are, a. _Rappeler qqchose à qqn_; _raconter_. SYN. Commemoro, narro, refero. ADV. Nimis obscure. USUS: Clarorum virorum laudes memorare. Cf. Loquor, Mentio, Narro.

MENDĀCĬUM, ii, n. _Mensonge_, _fiction_. Falsitas, orationis vanitas. EPITH. Magnum atque impudens, modestum et non infacetum, honestum ac misericors, crassum, perniciosum, officiosum, jocosum, turpissimum, infestum, splendidum, triumphale. USUS: Improbi hominis est mendacio fallere, mendacium dicere. Sermonem mendaciis aspergere. Cf. Mentior.

MENDAX, ācis, omn. gen. _Menteur_; _mensonger_. SYN. Vanus, fraudulentus. )( Verax. PHRAS. Homo mendax est, _c’est un menteur_. Ex fraude et mendacio constare totus videtur; ex fraude et mendacio compositus, qui omnia mendaciunculis aspergit; qui veritatem mendaciis contaminare nihil veretur; qui insignem orationis vanitatem adhibet; qui compostis ad fraudem mendaciis semper est instructus; qui mendacia struit alia ex aliis; qui mera fundit mendacia. USUS: Mendaci homini ne verum quidem dicenti credere solemus.

MENDĪCĬTAS, ātis, f. _Mendicité_, _pauvreté_. SYN. Paupertas, inopia. EPITH. Aviditati conjuncta, summa. USUS: Ad mendicitatem redigi. In summa mendicitate esse, vivere. Mendicitatem perpeti. E mendicitate emergere. Cf. Paupertas, Inopia.

MENDĪCO, as, avi, atum, are, a. _Mendier_. SYN. Vitæ alimenta ostiatim quæro; stipem peto, colligo; precario victum conquiro, corrogo.

MENDĪCŬLUS, i, m. _Mendiant_. USUS: Exercitus e mendiculis rusticis collectus.

MENDĪCUS, i, m. _Mendiant_. SYN. Pauper, qui pedem in suo ponere non potest. Cui res ad manticam rediit, qui manum ad stipem porrigit; qui in summa mendicitate est, vivit. EPITH. Beatus, dives, sapiens. USUS: 1. Si paupertas malum est, nemo mendicus beatus. 2. Adjective, _pauvre_, _misérable_. Hoc genus forense exiguum est, et mendicum. Cf. Pauper.

MENDŌSĒ, _D’une manière défectueuse_, _incorrecte_. USUS: Libri mendose et vitiose scripti.

MENDŌSUS, a, um, _Plein de fautes_, _incorrect_. SYN. Vitiosus. USUS: Historia mendosa, in qua pars aliqua deest.

MENDUM, i, n. _Défaut_, _faute_. SYN. Vitium, erratum libri, etc. EPITH. Magnum. USUS: Mendum litura corrigere. Menda tollere.

MENS, entis, f. _Esprit_, _raison_, _intelligence_. SYN. Ratio, princeps animi pars, intelligentia. EPITH. Acrior, humilis, conscelerata, constans, divina, domestica, civilis, effrenata, præceps, firma, fons sensuum, humana, impia, imbecilla, incredibilis, infinita, integra, intenta, liberalis, provida, sagax, præstans, tranquilla, vegeta, demens, improvida, nefaria, singularis, sancta, tarda. PHRAS. 1. Mente motus, _privé de raison_, _insensé_. Mentis errore affectus est; a mente discessit; mente captus est; emota mente est; de mente dejectus; de stata mentis deturbatus; a mente desertus est; mentis inops est; mente non consistit. Cf. Insania. 2. DEUS tibi hanc mentem indidit, _c’est DIEU qui vous a donné cette pensée_. DEUS tibi hanc mentem dedit, injecit, indidit; in eam mentem te impulit; a DEO factum est, eam ut mentem susciperes; eo ut mentem appelleres; consilii hujus dux auctorque DEUS fuit. 3. Ab hoc consilio mentem nemo avertet, _personne ne pourra me détourner de ce projet_. Nemo me ab hac mente deducet, avocabit; nemo mentem meam flectet, mutabit; ab hac mente nullius suasu aut consilio deflectam, desistem. Cf. Consilium. USUS: 1. Mente tota, omnique animi impetu in rem incumbere. 2. Consilium, sententia, propositum, _intention_, _project_, _dessein_. Dii tibi illam mentem injecere. Ab hac mente nihil me deducet. 3. Memoria, _souvenir_. Venit mihi in mentem illius temporis.

MENSA, æ, f. _Table_. EPITH. Argentea, exstructa, hospitalis, maxima, publica, sancta, sana, secunda, extrema, solemnis. USUS: Mensam exquisitissimis epulis exstruere, ornare, construere, _couvrir, charger une table des mets les plus succulents_. Mensæ accumbere, accubare, _être couché à table_. Mensam tollere, removere. Secundam mensam apponere. Cibos mensæ inferre. Manum in mensam porrigere. De mensa aliquid alteri mittere. Mensarum assecla, _parasite_. Quæ ad mensam quotidianam atque epulationem pertinent. Cf. Convivium.

MENSĀRĬUS, ĭi, n. _Banquier_, _changeur_. SYN. Argentarius, trapezita, qui argentariam facit. USUS: Mensarii a dispensatione pecuniæ appellantur, q. Rei nummariæ publicæ curatores.

MENSĬO, ōnis, f. _Action de mesurer_, _mesurage_. SYN. Dimensio.

MENSIS, is, m. _Mois_. USUS: Mensis, quando luna solem lustrato suo cursu consecuta est. Lunæ cursus, quia mensa spatia conficiunt, menses nominantur.

MENSTRŬUS, a, um, _Mensuel, qui revient tous les mois, ou qui dure un mois_. SYN. Quod mensem unum durat, et singulis mensibus fit. USUS: Menstrua cibaria. Menstruum spatium. Solis lustrationem luna menstruo spatio complet.

MENSŪRA, æ, f. _Mesure_. SYN. Modus. EPITH. Cumulatior, evidens, major. USUS: Quæ acceperis utenda, majore, si possis, mensura reddito. Cumulatiore mensura uti.

MENTHA, æ, f. _Menthe_. Herba.

MENTIO, ōnis, f. _Mention_, _action de mentionner_, _de rappeler_. SYN. Sermo, commemoratio. EPITH. Fatua, honorifica, indigna. PHRAS. Mentio de illa re nulla fuit, _on ne fit aucune mention de cela_. Intermissa rei mentio; mentio ejus rei in perpetuum finita videbatur; nemo mentionem ea de re fecit; altum ab omnibus ea de re silentium fuit; nemo verbum injecit ea de re; mentionem ejus rei nemo intulit; nec memoria ejus rei cuiquam præsentium fuit; in oblivione jacuit ea res; nec quisquam ea de re meminit; nulla de re ferebatur mentio; nulla tum agitata est ejus rei mentio. USUS: Mentionem facere Cæsaris, de Cæsare. Mentio illata est; intermissa est. Casu incidi in eam mentionem.

MENTĬOR, īris, ītus sum, iri, d. _Mentir_. SYN. Ementior, mendacium dico, orationis vanitatem adhibeo, temporis causa fingo, vera falsis involvo, rumoribus affingo, mendacia struo, mendacii religione me obstringo. PHRAS. Mentiris quidquid loqueris, _tout ce que vous dites est faux_, _toutes vos assertions sont des mensonges_. Quidquid loqueris, a vero abest longissime; alienum a veritate est; abhorret a veritate. Quidquid loqueris, mendaciis aspergis. Mera fundis mendacia; falsa est omnis oratio tua. Quidquid loqueris, falso loqueris. Ne speciem quidem veritatis habent, quæ tu deblateras. Nullum non modo verum, sed ne verisimile quidem dictum exstat in longissima oratione tua; omnia veritati adversantur. Cf. Mendax. USUS: Mentiri in aliqua re, de aliqua.

MENTUM, i, n. _Menton_. Pars subjecta ori. EPITH. Paulo attritius. USUS: Mentum in dicendo intorquere. Sinistra mentum sublevare.

MĔRĀCUS, a, um, _Pur_, _sans mélange_. SYN. Merus. USUS: Vinum meracius sumere.

MERCĀTOR, ōris, m. _Marchand_, _commerçant_. SYN. Negotiator, qui mercaturam facit. EPITH. Callidus, peritus. USUS: Sordidi putandi sunt, qui mercantur a mercatoribus, ut statim vendant.

MERCĀTŪRA, æ, f. _Commerce de marchandises_, _négoce_. SYN. Negotiatio, nundinatio. EPITH. Æqua, certa, iniqua, magna, parva, pauca, publica, fucosa, fallax. PHRAS. Mercaturam exercet, _il fait le négoce, le commerce_. Mercaturam facit; mercaturis faciendis rem quærit; mercaturæ operam dat. USUS: Ad gymnasium tanquam ad mercaturam bonarum artium profectus.

MERCĀTŬS, ūs, m. _Commerce_, _marché_. SYN. Nundinæ, emptorium. EPITH. Domesticus, tantus, turpissimus. USUS: Domi suæ turpissimo mercatu omnia habet venalia. Mercatum instituere, edicere.

MERCĒNĀRĬUS, a, um, _Qui fait qqche pour une récompense ou pour un salaire_. Subst. _Journalier_, _mercenaire_. SYN. Conductus cum mercede, operarius, qui manuum mercede inopiam tolerat. )( Gratuitus. USUS: Liberalitas mercenaria non est. Illiberales et sordidi quæstus mercenariorum, quorum opera, non artes emuntur. Cf. Merces.

MERCES, ēdis, f. _Salaire_, _récompense_, _gain_. RAD. a Mereo. SYN. Pensio, præmium, pretium, fructus. EPITH. Æqua, iniqua, magna, parva, pauca, publica. PHRAS. 1. Nihil agit sine mercede, _il ne fait rien sans argent_. Nonnisi mercedula adductus, evocatus, quidquam officii præstat; venalis illius opera est, non liberalis; mercede agit, quidquid agit; cessat opera ejus sine manupretio. 2. Magnam mercedem petit, _il demande une grande récompense_. Magnum suæ arti pretium statuit; magnum operæ suæ pretium petit, exigit; laboris præmium non exiguum petit. 3. Mercedem tuam accipies, _vous recevrez votre récompense_. Laboris præmia feres, capies large, cumulateque; exstabit operæ tuæ merces sane cumulata; dabitur merces operæ, persolvetur; pretium feres operæ tuæ; operæ pretium habebis; mercede donaberis promissa. USUS: Mercedem laborum constituere, promittere, proponere. Mercedem exigere, mercedem dare, tribuere, solvere, persolvere. Mercedem accipere, recipere. In loco mercedis numerare. Mercede docere.

MERCĬMŌNĬUM, ĭi, n. _Marchandise_. SYN. Merx.

MERCOR, aris, atus sum, ari, d. _Faire le commerce_, _trafiquer_, _acheter_. SYN. Nundinor, emo. USUS: Pretio aliquid mercari de aliquo. Cf. Emo.

MĔRĔO, es, ŭi, ĭtum, ere, a. et MĔREOR, ēris, ĭtus sum, eri, d. _Mériter_. SYN. Commereo, promereor. ADV. Male, melius. PHRAS. 1. Non mereor tantum, _je ne mérite pas autant_. Non id est meritum meum, ut, etc. Nullum exstat in te officii tanti meritum, ut, etc. Qui mereri tantum de te potui? Majus id est meritis in te meis. 2. Quid male de te merui? _De quelle faute me suis-je rendu coupable à votre égard?_ Quid feci, quid commerui, quid peccavi? Quam in te culpam commerui? Quod crimen in te meum est? Cf. Delinquo, Pecco. USUS: 1. Diurna opera decem nummos meretur. Bene de aliquo, male, perniciose merere. Pro eo, ac quisquis meretur, gratiam referre. 2. Milito, _servir à l’armée, être soldat_. Equo, pedibus merere, _servir dans la cavalerie, l’infanterie_. Bina stipendia in bello meruit, _il fit deux campagnes_. Cf. Meritum, Obligatus.

MĔRĔTRĪCĬUS, a, um, _De courtisane_. USUS: Meretricia vita, quæstus, mores.

MĔRĔTRIX, īcis, f. _Courtisane_. SYN. Scortum, lupa vulgato corpore, prostibulum, quæ corpore quæstum facit; quæ pudicitiam in propatulo habet; quæ venalem habet cum forma pudicitiam; quæ copiam sui corporis facit omnibus; mulier prostituti pudoris; promortui pudoris; prostituti corporis. EPITH. Publica. PHRAS. Meretrices conversæ sunt, _ces courtisanes se sont converties_. A meretricio quæstu sunt abductæ; e cœno libidinis extractæ; e cœno turpitudinis emerserunt; ad vitæ honestatem sunt traductæ; ad amorem pudicitiæ sunt revocatæ; a flagitiosa consuetudine sunt abstractæ; vitam turpem cum honesta mutarunt. Multæ, quæ corpus vulgarant antea, ad frugem redierunt; ad bonam mentem sunt reductæ; e vago concubitu se ejecerunt; a turpi quæstu deserta nequitia ad bonam frugem se receperunt. Cf. Converto.

MERGO, is, mersi, mersum, ere, a. _Plonger dans l’eau_, _submerger_. SYN. Demergo, submergo; haurio. )( Emergo. PHRAS. Mersus est aqua, _il fui englouti dans l’eau_. Voraginibus submersus periit; in præruptum gurgitem haustus est; haustus est fluctibus; in profluentem mersus statim ad ima ferebatur, ima petiit, ad ima delatus est; in aquam mersum, in mare excussum, præcipitem gurgites hauserunt; infesto gurgite procella circumegit, atque hausit. USUS: Quæ se in mari mergunt et emergunt. Mergere in aquam. Mersa navis, et depressa omnes destituit.

MĔRĪDĬĀNUS, a, um, _De midi_. SYN. Tempus meridianum.

MĔRĪDĬĀTĬO, ōnis, f. _Le repos de midi_, _la sieste_. SYN. Somnus meridianus. USUS: Nunc, valetudinis causa, quod non solebam, et lucubrationes detraxi, et meridiationes addidi.

MĔRĪDĬES, ēi, f. _Midi_, _le milieu du jour_. SYN. Tempus meridianum, diei tempus fervidissimum. PHRAS. Meridies erat, _il était midi_. Medium fere diei erat; prius sol meridie se inclinaverat; appetente jam meridie; prono, devexo jam in meridiem sole. Dies jam ad umbilicum erat. USUS: 1. Ante meridiem, post meridiem. Ambulatio antemeridiana, sessio pomeridiana. 2. Australis mundi regio, _le midi_, _le sud_. Sol ad meridiem devexus.

MĔRĬTO, _A bon droit_. SYN. Jure, optimo jure, non injuria, perinde ac debuit; haud secus, quam par erat; haud injuria; pro eo ac merebatur. )( Immerito. Cf. Jure.

MĔRĬTŌRĬUS, a, um, _Qui produit un salaire, un gain_; _qui se loue_. USUS: Meritoria taberna, _garni_, _hôtel pour les gens de passage_. Meritorium vehiculum, _voiture de louage_.

MĔRĬTUM, i, n. _Mérite_, _bienfait_. SYN. Promeritum, beneficium. EPITH. Amplissimum, divinum, egregium, immortale, innumerabile, magnum, perpetuum, præcipuum, singulare, summum, præstantissimum. USUS: Nullam tuorum meritorum partem non modo referenda, sed ne cogitanda quidem gratia consequi possum. Tot tua exstant, constant in me merita. Id si feceris, omnia tua priora merita ad nihilum venient. Nullis suffragantibus meritis consulatum est consecutus. Hoc meo merito peto. Ejus merito Pisonem amo.

MĔRĬTUS, a, um, _Mérité_, _juste_. SYN. Justus, debitus. ADV. Omnino, populariter, recte. USUS: Merita iracundia.

MĔRŬLA, æ, f. _Merle_. USUS: Merula fusca.

MĔRUS, a, um, _Pur_, _simple_. SYN. Purus, liquidus. USUS: Mera monstra nuntiat. Merum bellum loquitur, _il ne parle que guerre_. Meræ nugæ. Merus veterator, purus sycophanta est.

MERX, mercis, f. _Marchandise_. SYN. Res venalis. USUS: In eam insulam omnes cum mercibus et oneribus commeant. Proba merx facile emptorem reperit.

MESSIS, is, f. _Moisson_. USUS: Messis eo anno nulla fuit. Messem facere.

MESSOR, ōris, m. _Moissonneur_. USUS: Messores videris imitari.

MESSŌRĬUS, a, um, _De moisson_, _de moissonneur_. USUS: Corbis, falx messoria.

MĒTA, æ, f. _Cône_, _pyramide_; _borne_, _fin_, _limite_. SYN. Conas, terminus. USUS: Umbra terræ, quæ est meta noctis. Fama ejus paulum ad metas hæsit.

MĔTALLUM, i, n. _Métal_. EPITH. Perfectum. USUS: Metallum gignitur, torretur, utitur. Metallum factum, infectum, _métal travaillé_, _brut_.

MĒTĀTOR, ōris, m. _Celui qui mesure_, _qui trace une enceinte_. USUS: Castrorum ante metator, nunc urbis, quam decempeda divisit.

MĒTHŎDUS, i, f. _Méthode_. SYN. Via, ars, ratio.

MĒTĬOR, īris, mensus sum, iri, d. _Mesurer_. SYN. Dimetior, permetior, definio, norma seu regula describo; pondero. PHRAS. Metiebatur hominem ex se, _il mesurait cet homme à sa propre taille_, _c. à d._, _d’après lui-même_. Animum hominis ex suo spectabat; suo illum metiebatur pede; exquirebat hominis indolem non ad antiquæ probitatis rationem, sed ad mores suos; e suis moribus, non ejus vita hominem spectabat, metiebatur. USUS: Sua omnia voluptate metiri. Pecuniæ fructum utilitate metiri; non brevitate orationis, sed rerum magnitudine orator metiendus est. E sua natura cæteros metiri.

MĒTO, is, messŭi, messum, ere, a. _Moissonner_. SYN. Demeto, frumentum succido, deseco segetem, messem facio. USUS: Ut sementem feceris, ita metes. Serito beneficium, ut metere possis fructum.

MĒTOR, aris, atus sum, ari, d. _Mesurer_, _limiter_, _délimiter_. USUS: Castra metari, _tracer le camp_, _dresser le camp_, _camper_. Uno loco metari.

MĔTŬO, is, ŭi, ere, a. et n. _Craindre_, _redouter_. SYN. Timeo, vereor, in metu sum, metum habeo. )( Spero. ADV. Diligentius, magnopere, plane, valde. USUS: Non tam de vita sua, quam republica metuit. Cf. Metus, Timeo.

MĔTŬS, ūs, m. _Crainte_, _frayeur_. SYN. Timor, formido, suspicio, pavor, exanimatio. EPITH. Amplior, communis, consularis, diurnus ac nocturnus, falsus atque inanis, finitimus, instinctus furore, magnus, non mediocris, novus, parvus, permanens, præcipuus, præsens, quotidianus, reliquus, subsequens, summus, tantus, temerarius, inanis. PHRAS. 1. Magnum ea res mihi metum incussit, _cette affaire m’a causé de grandes craintes_. Metum attulit, obtulit, injecit, objecit, incussit; magnum me in metum adduxit; metu me affecit ingenti; non parvam formidinem injecit; metu me exanimavit; percussit animum graviter ea res, et perculit. Cf. Terreo. 2. In metu eram, _je craignais_, _j’étais épouvanté_. Ingens me incesserat metus; metu suspensus eram; metu metus; metu suspensus eram; metu frangi, debilitari, exanimari me sentiebam; cecidere animi vultu ipso timorem ex conscientia facinoris significante. 3. Sermo tuus mihi metum omnem sustulit, _vos paroles ont dissipé toutes mes frayeurs_. Metu me levavit; metu animum exoneravit; metum dempsit; metu me solvit, liberavit; metum mihi levavit, ademit, depulit, abstersit; ex metu me exemit; metum amovit. 4. Metum omnem posui, _je ne crains plus du tout_. Metum omnem deposui; formidinem posui; metum abjeci, a metu respiravi. USUS: Metus est mali exspectatio. Metum habere, _craindre, éprouver de la crainte et qqf en inspirer_. Metu vacuum esse, _être exempt de crainte_. In metu esse, _être effrayé_. Unum in metu est, _je ne crains qu’une chose_. In metu aliquid ponere, _faire de qqchose un objet d’effroi_. In metu habeo Quintilem, _je redoute le mois de Juillet_. Cf. Timeo, Terror.

MĔUS, a, um, _Mon_, _mien_, _le mien_. USUS: Nihil addo de meo.

MĬCO, as, cŭi, are, n. _Se mouvoir rapidement_, _trembler_, _briller_. SYN. Vibro. USUS: 1. Venæ et arteriæ micant, _les veines et les artères ne cessent de battre_. 2. Digitis jactis ludo, _jouer à la mourre_. Dignus est, quicum in tenebris mices. Est, cui tuto possis fideri, _on peut sans crainte jouer à la mourre avec lui, même durant la nuit_; _on peut s’en rapporter à lui_. (PROV.)

MĬGRĀTĬO, ōnis, f. _Migration_, _passage d’un lieu dans un autre_. SYN. Loci mutatio, discessus. EPITH. Multæ in alienum solum. USUS: Mors est quasi migratio, commutatioque vitæ.

MĬGRO, as, avi, atum, are, n. et a. _Passer d’un lieu dans un autre_, _s’en aller_. SYN. Alio ad habitandum eo, solum muto, verto. )( Maneo. PHRAS. Ex urbe migrat, _il quitte la ville_. In alia loca demigrat; urbe emigrat; aliud domicilium, alias sedes petit; hujus civitatis solum mutatione vertit, domicilium, solum mutat; alias sedes quærit; alio se confert, recipit; sedem omnium rerum et fortunarum suarum alibi collocat. USUS: 1. Migrare de vita. In cœlum migrare. Hospitium alicui renuntiare, et alio migrare. 2. Negligo, transgredior, _transgresser_, _enfreindre_. Qui jus conservat, justus, qui migrat, injustus est. Cf. Abeo, Discedo.

MĪLES, ĭtis, m. _Soldat_. SYN. _Bellator_. EPITH. Ignavus, timidus, inexercitatus, prudens, veteranus, non legionarius, ne auxiliarius quidem, fortissimus, gloriosus, horridus, nocturnus. Milites acres, boni, crudelissimi, sanctissimi, firmi ad tuendum aliquid, optimi, paratissimi, fame et egestate perditi, egentes, permulti, veteres. PHRAS. 1. Milites conducere, _enrôler des soldats_. Milites scribere, facere, conquirere, legere; copias cogere; legiones scribere, conscribere, conficere; exercitum scribere, conscribere, cogere, colligere, parare, comparare, conflare, facere, conficere. Legiones explere, legionibus supplementa scribere. Delectum instituere, conficere, habere; delectu acerbo juventutem agitare; conquisitionem per agros habere. 2. Milites fieri, _devenir soldats_. Nomina dare in militiam; inter milites nomina dare, edere, profiteri; ad nomina danda præsto esse. 3. Milites dimittere, _congédier des soldats_. Milites sacramento solvere, exauctorare; exercitum dimittere. 4. Milites præclari, _vétérans_. Durum in armis genus, longa militia efferati; omni disciplina militari eruditi; usu belli præstantes; magnorum exercituum animos gerentes; bello armisque unice facti; bello florentes ac impigri; militari indole feroces; egregia bello manus, cujus virtuti committi nihil non posset; flos roburque exercitus. 5. Miles egregius, _soldat illustre_. Incredibili virtute atque exercitatione in armis est; magnum in re militari usum habet; summam scientiam rei militaris habet; vir præstans animi magnitudine, et rei militaris scientia; vir bello spectatissimus; disciplina militari nobilitatus; qui in re militari floret; in armis multum studii consumpsit; vetus miles, manu strenuus et per tot annos omnes militiæ artes edoctus. USUS: Miles tiro, veteranus, auxiliarius, legionarius. Milites imperare. Milites conscribere. Milites a signis dimittere. Milites dilabuntur.