Lexicon Latinum

Part 94

Chapter 942,978 wordsPublic domain

MAGNĬFĬCENTĬA, æ, f. _Grandeur_, _magnificence_, _splendeur_, _somptuosité_. SYN. Splendor. EPITH. Laudanda, publica. USUS: Magnificentia, apparatio et sumptus epularum. In omnibus rebus magnificentiam adhibere. Cf. Splendor.

MAGNĬFĬCO, as, avi, atum, are, a. _Estimer beaucoup_; _louer_, _vanter_. SYN. Te unum ex omnibus magnificare volui, _j’ai voulu que seul entre tous vous eussiez mon estime_. Cf. Laudo.

MAGNĬFĬCUS, a, um, _Magnifique_, _pompeux_, _splendide_, _somptueux_. SYN. Lautus, splendidus, amplus, gloriosus, summo splendore præditus. USUS: Magnificus ornatus, munera, cæna, oratio, animus. Cf. Splendidus.

MAGNĬLŎQUENTĬA, æ, f. _Langage élevé_, _grandeur_, _élévation_. USUS: Homeri magniloquentia, _la sublime éloquence_, _l’admirable langage d’Homère_.

MAGNĬTŪDO, ĭnis, f. _Grandeur_. SYN. Amplitudo, granditas, moles. EPITH. Admirabilis, singularis, immensa, excellens, eximia, incredibilis, interminabilis, insignis, inusitata, mirabilis, multa, nova, par, paterna, præsens, subita, summa, tanta, tenuis, vera et sapiens. USUS: Magnitudinem animi tui inflecti sinas. Amoris, odii, frigorum magnitudo. Cf. Magnus.

MAGNI, esse, facere, habere, etc. _Estimer beaucoup_, _être fort estimé_. USUS: Magni erunt mihi tuæ litteræ.

MAGNO, _Cher_, _à un prix élevé_. SYN. Magno pretio. )( Parvo. USUS: Agros illos magno emit.

MAGNŎPĔRE, _Grandement_, _fortement_. SYN. Majorem in modum, vehementer, nimio opere. Summe, etiam atque etiam, vehementer, maxime, mire, valde, mirifice, incredibiliter, singulariter, insigniter, præcipue, unice, egregie, apprime, admodum, oppido, eximie, cumprimis, imprimis, majorem in modum, mirum in modum, mirandum in modum, supra modum, extra modum, non vulgariter, non mediocriter, non parum, non ad aliorum exemplum, non ex more exemploque aliorum; non, ut solet; non ut mos est; sic, ut nihil magis; sic ut nihil supra; sic, ut conferri nihil possit, sic, ut par, æquale nihil. USUS: Magno hic te opere rogat. Magnopere tibi auctor sum. Cf. Valde.

MAGNUS, a, um, _Grand_; _étendu_, _élevé_; _large_. SYN. Amplus, grandis, non mediocris, non parvus, longe lateque patens, immanis, vastus. ADV. Æque, plene, plane, hercle, ita, mirifice, sane, valde. PHRAS. 1. Res magnas aggreditur, _il entreprend de grandes choses_. Res magnitudine præstabiles, novitate primas, genere singulares suscipit; nihil medium, nec spem, nec curam, sed immensa omnia volvit animo; res immensæ molis animo non minore suscipit; ad ea se servat, ea spectat, quæ magnitudinem ejus capiant; in moliendis rebus vires animo metitur. 2. Magnus est corpore, _cet homme est énorme_. Corporis magnitudine est inusitata; eximia illi corporis species et magnitudo; ingens illi corpus; species corporis ampla et magnifica; egregia est corporis amplitudine et specie; vasta corporis mole, et humanæ magnitudinis formam propemodum excedente; multum inter omnes corporis specie eminet. Cf. Longus. 3. Magnus auctoritate inter homines, _homme puissant, considérable_. Vir summus, potentissimus, florentissimus; ornamentum ac lumen reipublicæ. Vir amplissimus et clarissimus. Omnium gentium, omnium sæculorum, omnis memoriæ facile princeps.

MĂGUS, i, m. _Mage_, _savant_; _magicien_. PHRAS. Magus est, _il est magicien_. Est magicæ artis professione celebris; magicis carminibus, veneficiis et incantationibus utitur; inaudita et nefaria sacra exercet; diris carminibus inferorum umbras manesque elicere, puerorum extis deos manes placare solitus. USUS: In Persis magi augurantur et divinant. Magi genus sapientium et doctorum habebantur in Persis.

MĀIUS, i, m. _De mai_, _le mois de mai_. USUS: Mensis maius, Idus maiæ.

MĀJESTAS, ātis, f. _Grandeur_, _élévation_, _puissance_, _majesté_. SYN. Summa amplitudo, dignitas, summa gravitas. USUS: Majestas est amplitudo et dignitas civitatis, quam qui solvit _aut_ imminuit, capitis pœna afficiendus est. Magnum nomen, magna dignitas, magna majestas consulis. Majestatem conservare. Cf. Dignitas, Amplitudo, Magistratus.

MĀJOR, us; ōris, gen. com. _Plus grand_. USUS: Majora omnia re quam fama videbantur.

MĀJŌRES, um, m. pl. _Ancêtres_, _aïeux_. SYN. Patres, avi. )( Posteri. EPITH. Nostri, obscuri. USUS: Patres majoresque nostri optimi et probatissimi.

MĀLA, æ, f. _Mâchoire_. SYN. Genæ, Maxilla.

MĂLĂCĬA, æ, f. _Mollesse_; _calme de la mer_, _bonace_. SYN. Maris tranquillitas. USUS: Tanta repente malacia exstitit, ut se movere loco non possent.

MĂLĔ, _Mal_. SYN. Flagitiose, prave, nequiter, turpiter, improbe, incommode, duriter, aspere, perperam, perverse. PHRAS. 1. Male res nostræ habent, _nos affaires vont mal_. Male, pessime agitur mecum; claudicant res nostræ; res nostræ pessimo loco sunt; incommode mecum agitur; parum recte res nostræ sub manus succedunt. 2. Male ageres, _vous feriez mal_. Pessime publico facturus esses; neque recte, neque pro bono feceris; male tibi nobisque consuleres. 3. Male illos habuit, _cela les a inquiétés_. Acerbum indignumque visum id est omnibus; incommode id accidit omnibus; ea res offensionem attulit; molestiam illi ea ex re cepere non exiguam; res accepta est non æquis animis; graviter id illi molesteque tulere. 4. Male me tractavit, _il m’a maltraité_. Graviter in me consuluit; aspere admodum ac duriter me accepit; arcte contenteque habuit; indignis modis me accepit. 5. Male vertit ea res, _cette affaire a mal tourné_. Res in magnum malum evasit; minus prospere res processit; consiliis obstitit fortuna, resque in perniciem vertit. 6. Male, precandi formulæ: Dii te eradicent! magnus te perdat Jupiter! Superi inferique malis te exemplis perdant, interficiant! quod tuo capiti male sit! ea res tibi male vertat! in perniciem vertat! abi in malam crucem! abi in malam rem! USUS: O factum male! male agere, audire, loqui.

MĂLĔDĬCĒ, _En médisant_, _par des médisances_. USUS: De absentibus maledice contumelioseque loqui.

MĂLĔDĪCO, is, xi, ctum, ere, n. _Parler mal_, _médire de_; _injurier_, _insulter_. SYN. Maledictis figo, carpo, rodo, vellico; petulanti lingua consector, maledictis onero, maledicta in aliquem confero, probris et maledictis vexo, lacero, lacesso; maledictorum notis inuro, convitium facio, convitiis consector, maledicta in aliquem congero; inclementer, injuste dico in aliquem; maledictis, convitiis aliquem prosequor, configo, proscindo, concido, maledicta in aliquem evomo, conjicio. ADV. Contumeliosissime, petulanter, turpissime. USUS: Si quis alteri maledicit, petulans videtur. Cf. Maledictum, Blasphemia.

MĂLĔDICTĬO, ōnis, f. _Médisance_, _injure_. SYN. Maledictum.

MĂLĔDICTUM, i, n. _Injure_, _outrage_; _malédiction_. SYN. Convitium, probrum, contumelia. EPITH. Pervulgatum, commune, volucre. PHRAS. 1. Maledictis se mutuo impetunt, _ils s’accablent mutuellement d’injures_. Certatur maledictis inter eos; gravissime sibi obtrectant; maledictis se mutuis appetunt, onerant, proscindunt, lacerant, vellicant; omne virus acerbitatis in se mutuo evomunt, erumpunt; liberrime mutuis in se convitiis invehuntur. Cf. Maledico, Detraho, Convitium, Blasphemia. 2. Maledictis aliquem devovere, _maudire qqn_. Diras alicui imprecari; diris devovere aliquem; diris precationibus defigere; diris exsecrationibus prosequi, devovere. USUS: Maledictum arripere de trivio. In maledicti loco objicere. Maledictis appetere, obruere, opprimere. Maledicta in aliquem conjicere, conferre. Omne maledictum effugere, exstinguere. Cf. Contumelia.

MĂLĒDĬCUS, a, um, _Qui parle mal_, _médisant_; _qui outrage_. SYN. Obtrectator, mordax, petulans. USUS: Convitiator maledicus, Quis in maledicentissima civitate crimen omne effugiat? Cf. Maledictum.

MĂLĔFĂCĬO, is, fēci, factum, ere, n. _Faire du mal_, _faire du tort_, _nuire à qqn_. SYN. Male mereor de aliquo. )( Benefacio. PHRAS. 1. Nulli malefeci, _je n’ai fait de mal à personne_. Neminem oppugnavi; cum nullo hominum improbitate certavi; nulli unquam aut dicto protervo, aut facto nocui; ab omni semper injuria et maleficio manus abstinui, temperavi; nullum meum exstat in quemquam maleficium; nulli molestiam attuli; nulli ægre feci. Cf. Molestia, Injuria. 2. Quid malefeci unquam? _Quel crime ai-je jamais commis?_ Quodnam concepi tantum scelus? Quod in me facinus admisi? Quid unquam petulanter, superbe, flagitiose a me factum? Quid unquam turpiter aut nequiter a me factum? Quod tantum dedecus admissum est? Quid ego peccavi unquam aut scelerate feci? Quod tantum facinus malo exemplo a me commissum? Quid factum improbe aut nefarie? Cf. Delictum, Pecco. USUS: Dii homini huic malefaciant!

MĂLĔFACTUM, i, n. _Mauvaise action_, _faute_. )( Benefactum. USUS: Benefacta male locata, malefacta arbitror.

MĂLĔFĬCĒ, _Méchamment_. SYN. Malitiose, nefarie.

MĂLĔFĬCĬUM, ii, n. _Mauvaise action_; _fraude_, _tromperie_. SYN. Malefactum, damnum. EPITH. Cogitatum, levius, majus, manifestum, minimum, præsens, recens, simile, tantum, tam atrox, tam singulare, vehementissimum, voluntarium, vulgare. USUS: Sine ullo maleficio iter per provinciam facere, _dommage_. Committere, admittere, suscipere, facere maleficium. Contaminare se maleficio. A maleficio temperare. Prohibere maleficium.

MĂLĔFĬCUS, a, um, _Qui fait le mal_, _malfaisant_, _criminel_; _malfaiteur_. SYN. Reus. USUS: In maleficiorum sceleratorumque custodias hominem innocentem includere ausus es? Homo natura maleficus et injustus.

MĂLĔVŎLENTĬA, æ, f. _Mauvaise intention_, _malveillance_. SYN. Livor. EPITH. Abscondita, non infuscata, non assueta, non fucata, non fallax, non erudita artificio simulationis. USUS: Malevolentia voluptas ex malo alterius sine emolumento suo. Novi animum tuum malevolentia suffusum, infuscatum. Cf. Invidia.

MĂLĔVŎLUS, a, um, _Malveillant_; _jaloux_, _envieux_. SYN. Malevolentia suffusus, infuscatus. )( Benevolus. ADV. Turpiter. USUS: Sermones malevoli. Homo malevolus et cujus voluntas in me offensa est. Cf. Invidus, Æmulus.

MĂLIGNĒ, _Méchamment_. SYN. Perverse. USUS: Ager maligne divisus.

MĂLIGNĬTAS, ātis, f. _Méchanceté_, _jalousie_, _envie_. SYN. Perversum et depravatum ingenium; ingens parcimonia, dandi difficultas, _parcimonie_. Cf. Malitia.

MĂLIGNUS, a, um, _Méchant_; _avare_, _chiche_. SYN. Invidus; difficilis, avarus, parcus. USUS: Mente maligna aliquid facere.

MĂLĬTĬA, æ, f. _Mauvaise nature_, _méchanceté_, _malice_. SYN. Fraus, calliditas, nequitia. EPITH. Summa, vetus, usitata. USUS: Malitia est versuta et fallax nocendi ratio. Discedere a malitia.

MĂLĬTĬŌSĒ, _Malicieuesement_, _avec ruse_. SYN. Callide, subdole, versute, vafre, dolose, nequiter.

MĂLĬTĬŌSUS, a, um, _Méchant_, _rusé_. SYN. Versutus, callidus, astutus, fallax, tectus, obscurus, veterator, dolosus, vafer. USUS: Nimis callida et malitiosa juris interpretatio. Num malitiosum te negas et fraudulentum? Cf. Nequam, Malus, Improbus.

MALLĔUS, i, m. _Marteau_, _maillet_. Instrumentum fabrile.

MALLĔŎLUS, i, m. _Petit marteau_; _petite branche d’un arbre qu’on coupe pour l’enfoncer en terre_. Surculus utrinque capilatus, præsertim vitis. USUS: 1. Malleoli plantæ. 2. Manipulus sparteus pice confectus, _malléole, trait contenant des matières combustibles pour incendier les villes, les maisons_. Malleolorum plena omnia ad urbem incendendam.

MĀLO, mavis, lŭi, malle, _Aimer mieux_, _préférer_. SYN. Magis volo. ADV. Omnino, plane. PHRAS. Malo solitudinem quam fori frequentiam, _je préfère la solitude à l’affluence du forum_. Solitudo mihi quavis populi frequentia est optatior, potior; solitudinem fori frequentiæ libenter antepono; animus inclinat potius in solitudinem quam fori strepitum; solitudinem præ omni frequentia et celebritate præopto; latere mihi satius est, quam in urbis luce versari. Forum libens cum solitudine commutavero; non mihi tantæ voluptati est forum, quantæ solitudo; citius, æquius foro, quam solitudine caruero; nullo pretio solitudinem dimisero. USUS: Multis partibus id malo, quam, etc. Malo cum Pompeio vinci, quam vincere cum Cæsare.

1. MĀLUM, i, n. _Pomme_; _en gén. fruit à pépin ou à noyau, opposé à_ nux. SYN. Pomum.

2. MĂLUM, i, n. _Mal_, _malheur_. SYN. Damnum, incommodum, pestis, detrimentum. PHRAS. 1. Malum ingens minatur nobis, _un grand malheur nous menace_. Magnam mali molem meditatur; ad veteres nostras ruinas, quibus oppressi sumus, multum acerbitatis addet; malum ab homine improbo nobis ingens imminet; insanabilis pernicies ab hoc homine nobis impendet; nulla facies mali est, quæ ab hujus importunitate hominis non sit pertimescenda; multis nos malis onerabit; multa nobis mala afferet; mali nobis multum dabit hominis improbitas; mali nobis plurimum hoc auctore subeundum, exhauriendum erit; erumpet ex hujus importunitate furiæ malum ingens et in dies ingravescet. 2. Quis malum hoc a nobis avertet? _Qui éloignera de nous ce malheur?_ Quis pestem hanc avertet? Quis pestem hanc et perniciem a cervicibus nostris depellet? Quis pestem hanc comprimet, reprimet, exsecabit, exstinguet? Quis medebitur huic malo? Quis malis his nos eripiet? Cf. Libero. USUS: Malum imminet, impendet, _menacer_. Erumpet malum ac late manabit, _sortir_, _se faire jour et s’étendre_. Serpit, crescit, ingravescit malum in dies, _croître_. Malum afferre, dare; malis aliquem onerare et urgere, _combler_. Malum contrahere, _devenir malheureux_. Malum sustinere, subire, exhaurire, _supporter_. Esse, jacere in maximis malis, _être sous le coup d’un malheur_. Malum cavere, depellere, sanare, _guérir_. E malis emergere, liberari, _être délivré_.

3. MĂLUM, ī _Fi!_ _quel malheur!_ _quelle misère!_ Vox indignantis. USUS: Quæ, malum! ista est dementia?

1. MĂLUS, a, um, _Mauvais_; _malheureux_. SYN. Improbus, perditus, perversus, facinorosus; _item_: Incommodus, molestus. PHRAS. Homo est insigniter malus, _cet homme est tout à fait méchant_. Insigniter improbus; portentum hominis perditissimi; labes ac flamma reipublicæ; homo est unus omnium nequissimus; hostis bonorum omnium; jam pridem ad pœnam et exitium præceps. Homo est omnibus flagitiis coopertus, contaminatus; singulari cupiditate, audacia, scelere, cui nil divini, nihil humani sanctum; homo post hominum memoriam turpissimus; unus post natos homines deterrimus; impurus helluo, vita turpis, existimatione damnatus; homo perdita nequitia, effuse petulans; homo scelere amentissimus; homo ex omnium scelerum importunitate concretus; pravæ mentis homo; nihil illo levius, nihil inquinatius; labes seculi et incommodum; caput post natos homines deterrimum ac spurcissimum; funesta fax reipublicæ. Cf. Nequam, Improbus, Sceleratus. USUS: Philosophi non illi mali quidem, sed parum acuti. Malo dolo agere.

2. MĀLUS, i, m. _Mât de vaisseau_. EPITH. Celsi, alti. USUS: 1. Malum erigere, scandere, incidere. Malus vento quassatur. 2. Pomus, arbor pomifera, _pommier_, _arbre_.

MAMMA, æ, f. _Mamelle_, _sein_. SYN. Uber. USUS: Puer lactens, mammam appetens. Lupa submissas infantibus adeo mitis præbuit mammas.

MANCEPS, cĭpis, m. _Enchérisseur dans une vente publique_; _adjudicataire_; _entrepreneur_. RAD. Manu capiens, dum publicum aliquid emit. SYN. Qui conducit _aut_ emit publicum aliquid. USUS: Mancipes a civitatibus pecunias pro frumento exegere.

MANCĬPI, contr. _pro_: mancipii. _Mancipation_, _forme de vente ou d’achat particulière au droit civil des romains, et qui consistait à porter la main en présence de cinq témoins sur l’objet cédé_, _comme symbole de la prise de possession_. USUS: Abalienatio est rei, quæ mancipi est, aut traditio alteri facta, aut in jure cessio.

MANCĬPĬUM, ĭi, n. _Ce que l’on possède comme propriété, esclave._ SYN. Res mancipi; servus. EPITH. Aliena, honestissima, pauca, plurima, pretiosissima, sordidata, frequentia. USUS: 1. Ager ille meus est mancipio et nexu, tuus autem usu et fructu, _ce champ est ma propriété, tandis que vous n’avez que l’usufruit du vôtre_. Sui jam juris, et mancipii est respublica. Mancipio aliquid alteri dare. Mancipio accipere. 2. Servus, captivus, _esclave_. Italia a mancipiis conculcatur. Cf. Servitus.

MANCĬPO, as, avi, atum, are, a. _Manciper_, _c. à d._, _livrer_, _transmettre en toute propriété_. SYN. Subjicio, in alicujus potestatem trado. USUS: Senectus honesta est, si nemini mancipata. Venditum ac mancipatum tribunatum plebi addixit.

MANCUS, a, um, _Privé d’un membre_; _défectueux_, _imparfait_. SYN. Cui ad summam aliquid deest, imperfectus, curtus, mutilus. USUS: Cognitio naturæ sine actione manca est. Mancus, et membris omnibus captus.

MANDĀTUM, i, n. _Charge_, _commission_; _ordre_. SYN. Res mandata, imperium, voluntas, jussum. PHRAS. 1. Mandatum dedit centurioni, ut milites plecteret, _il ordonna au centurion de punir les soldats_. Pœnæ capiendæ ministerium centurioni imposuit; centurioni in mandatis dedit, ut pœnam de militibus reposceret; mandatis oneravit centurionem; mandata dedit; mandata edidit; triste edidit imperium de supplicio militum a centurione sumendum. Cf. Impero, Jubeo. 2. Mandata fecit, _il a accompli les ordres donnés_. Mandata egit, curavit, confecit, exhausit, exsecutus est; mandatis satisfecit; imperata fecit. Cf. Pareo, Obedio. USUS: Cum mandatis mittere, mandata dare, _charger d’une commission_. Mandata accipere, recipere, habere, _recevoir une commission_. Mandata alicujus perferre ad aliquem, deferre, exponere, _transmettre des instructions, des propositions_. Mandata exsequi, persequi, digerere, _exécuter un ordre_.

1. MANDO, as, avi, atum, are, a. _Charger de_, _prescrire_, _ordonner_. SYN. Jubeo, impero, impono, præscribo, mandatum do, in mandatis do, præcipio. ADV. Accuratissime litteris, diligenter, nominatim, penitus, plane, privatim, probe, publice. USUS: 1. Mandavi filio, quæ fieri velim. 2. Commendo, committo, trado, consigno, _confier_. Honores alicui, magistratum, sacerdotium mandare. Vitam suam solitudini et tenebris, se fugæ, mortui cadaver humo mandare. Res gestas scriptis, litteris, monumentis historias, versibus mandare. Rem posteris, annalibus mandare, _consigner dans les annales_. Cf. Impero, Jubeo, Mandatum.

2. MANDO, is, di, sum, ere, a. _Mâcher_. SYN. Dentibus conficio. USUS: Dentibus manditur, extenuatur, mollitur cibus.

MĀNE, _Le matin_. SYN. Diluculo, primo diluculo; prima luce; cum prima luce; antelucano tempore; matutino tempore; cum luceret; simul atque luceret; cum nondum luceret; ad primam auroram; sub noctis extremum; luce appetente; ante ortum solis; sole oriente; orta luce; sub lucem; albente cœlo; sub diei ortum; ubi dies cœpit; cum ortu solis, dubia adhuc luce; dubio adhuc die; lucis principio; ubi illuxit; circa lucis ortum; aperiente se die; albescente cœlo; primo mane; illucescente die; multo mane; bene mane; cum ipsa luce; vergente ad lucem nocte; simul ac dies illuxerit. Cf. Aurora, Diluculum.

MĂNĔO, es, mansi, mansum, ere, n. _Rester_, _demeurer_. SYN. Remaneo, commoror, resto, sto, hæreo. )( Abeo, discedo. ADV. Constanter, diutius, firmius, in perpetuum, perpetuo, propemodum, recte, bene. PHRAS. 1. Domi libenter maneo, _je reste volontiers chez moi_. Domi me ut plurimum teneo; tectis et tenebris me contineo; domi assidue hæreo; parietum umbris me occulto; domo pedem non facile effero; parietum præsidio a fori strepitu me tueor; publico ut plurimum abstineo. 2. Manebo apud te, _je demeurerai près de vous_. Semper præsto tibi ero; adero ubique, assiduumque comitem me tibi præbebo, adjungam; hærebo lateri tuo; a latere nusquam discedam; nulla me res a te avellet, divellet, abjunget; nusquam abs te recedam, digrediar; affixus ero lateri tuo; nulla me dies a te disjunget. 3. Manet in sententia sua, _il persiste dans son opinion_. Stat in eadem sententia; perstat in sententia; propositum tenet; antiquum obtinet; deduci de sententia non potest; a sententia non discedit; flecti, depelli, dimoveri a sententia non potest; animum obfirmat in sententia; in dicenda sententia egregie sibi constat. Cf. Sententia. 4. Mansit idem color, _la couleur resta même_. Ori color suus constitit; nihil mutavit oris color; perstitit idem in vultu color. 5. Mansit incolume patrimonium mihi, _mon patrimoine m’est resté tout entier_. Stetit mihi tutorum præsidio patrimonium integrum; nihil de paterna hereditate libatum, imminutum est; paterna hereditas nihil detrimenti accepit. USUS: In vita, in voluntate, in officio, in conditione, in sententia manere. Id animo fixum manet. Manet mihi vetus cum illo contentio; illud maneat, fixumque sit, _qu’il reste bien entendu, qu’il demeure bien établi que_. Idem te fatum manet, _le même sort vous est réservé_.

MĀNES, ĭum, m. pl. _Mânes_, _ombres_. SYN. Animæ vita defunctorum. USUS: Mortuorum manes re aliqua expiare. Dii manes.

MĂNĬCA, æ, f. _Manche longue_. USUS: Antonius solet accipere manicas.

MĂNĬCĀTUS, a, um, _Pourvu de longues manches_. USUS: Manicatæ et talares tunicæ.

MĂNĬFESTO, _Manifestement_, _évidemment_. SYN. Manifeste; palam, aperte, perspicue, clare, non obscure. USUS: Aliquid manifesto deprehensum.

MĂNĬFESTUS, a, um, _Manifeste_, _visible_, _évident_. SYN. Clarus, perspicuus, non obscurus, apertus, testatus, contestatus, de quo constat, de quo liquet, quod luce clarius, quod patet, quod notum est omnibus. PHRAS. Res manifesta est, _la chose est évidente_. Res est ante oculos, ante oculos posita, in medio posita; res non conjectura, sed oculis tenetur; res ipsa certa, majoribus quasi theatris proposita; in clara res luce est; comperta sunt omnia; omnis res palam est; in confesso res est; manu res tenetur; hoc quidem minime latet; tam id perspicuum est, ut oculis judicare possitis; tam ea aperta sunt, quasi ea, quæ oculis cernuntur; non obscura res est, neque abscondita; illustrata, patefacta, comperta sunt omnia; res ipsa loquitur; sole ipso clariora sunt et illustriora; manifesta, confessa res est; nonne vobis hæc oculis cernere videmini? Illustria sunt omnia et in aperto; patescit res tota, et in forum ac lucem prolata est; e tenebris in lucem extracta est. USUS: Scelus manifestum et deprehensum.

MĂNĬPŬLĀRIS, e, gen. com. _De manipule_, _simple soldat_. SYN. Qui de manipulo seu parva militum manu est. USUS: Me una hæc res torquet, quod non Pompeium, tanquam unus manipularis, non secutus sim.

MĂNĬPŬLĀTIM, _Par manipules_, _par compagnies_. SYN. Per manipulos. USUS: Acies manipulatim structa.

MĂNĬPŬLUS, i, m. _Javelle_, _gerbe_; _compagnie de soldats_. SYN. Fasciculus, quem metentes manu comprehendunt; exigua manus militum, pars cohortis. USUS: Armatos manipulos ad signa convocat.

MĀNO, as, avi, atum, are, n. et a. _Couler_, _se répandre_; _pénétrer_. SYN. Fluo, redundo; fundor, disseminor, dispergor, latius dissipor, serpo, percrebresco. ADV. Late, communiter, longe. USUS: Serpit malum, rumor, sermo, et manat latius. Non patiar eam rem ad urbis perniciem manare. Omnis honestas e quatuor fontibus manat. Hoc consilium e tuo capite manat. Rem a capite arcessere, et videre, unde cætera manent. Manat in omnes partes virus, et per omne corpus funditur; manavit ea pestis latius, nec jam obscure serpens totas provincias occupat. Cf. Fluo.

MANSĬO, ōnis, f. _Séjour_, _demeure_. )( Decessio. EPITH. Cautior. USUS: Mansio in vita.

MANSŬĒFACTUS, a, um, _Adouci_, _apprivoisé_. SYN. Domitus. USUS: Mansuefacti et exculti ad elegantiora defluximus. Cf. Mansuetus.

MANSŬĔFĂCĬO, is, fēci, factum, ere, a. _Adoucir_, _dompter_. SYN. Mansuetum reddere. USUS: Plebs mansuefacta et exculta. Cf. Mansuetus.

MANSŬĒTĒ, _Doucement_, _d’une manière calme_. USUS: Mansuete facere aliquid.

MANSŬĔTŪDO, ĭnis, f. _Douceur_, _mansuétude_. SYN. Lenitas, facilitas. )( Atrocitas. EPITH. Incredibilis. USUS: Omnia plena clementiæ, mansuetudinis, liberalitatis.