Part 86
ĬNULTUS, a, um, _Impuni_. SYN. Impunitus. USUS: Inultum aliquid pati, relinquere. Cf. Impunitus.
ĬNUNDO, as, avi, atum, are, n. et a. _Inonder_. SYN. Alluo, obruo. PHRAS. 1. Aqua inundat late omnia, _l’eau inonde au loin la plaine_. Effert aqua se alveo; alveum exit; extra alveum effunditur; littora superat, transgreditur; diffunditur unda, camposque circumjectos rigat; fluctibus terram occupat; effusus super ripas amnis campos segetesque operit. USUS: Terram inundat aqua.
ĬNURBĀNĒ, _Sans élégance_, _sans esprit_. SYN. Insulse, inconcinne.
ĬNURBANUS, a, um, _Incivil_, _grossier_. SYN. Insulsus, infacetus, inhumanus, inops humanitatis, ineptus, odiosus, putidus. )( Urbanus. Cf. Ineptus.
ĬNŪRO, is, ussi, ustum, ere, a. _Brûler sur_, _graver_, _imprimer_; _imprimer (une tache)_, _appliquer_, _imposer_. SYN. Infligo, imprimo. USUS: Æternas alicujus nomini maculas, famam superbiæ alicui, dolorem ossibus et cineri alicujus inurere. Censoriæ severitatis notam alicui inurere. Odium inustum penitus hominum mentibus.
ĬNŪSĬTĀTĒ, _Contre l’usage_. SYN. Insolenter.
ĬNŪSĬTĀTUS, a, um. _Inusité_. SYN. In solens, inauditus, præter consuetudinem novus. )( Usitatus. USUS: Inusitata sunt, prisca fere et vetusta, ac ab usu quotidiani sermonis intermissa. Ecquid in rebus inusitatis Græcorum more verbis etiam utamur inauditis. Cf. Insolitus, Novus.
ĬNŪTĬLIS, e, gen. com. _Inutile_. SYN. Ad nullam rem utilis, ad nullam partem utilis, qui nulli usui est. )( Utilis. ADV. Summe. USUS: Perniciosus et inutilis civis.
ĬNŪTĬLĬTAS, ātis, f. _Inutilité_; _danger_. SYN. Damnum.
ĬNŪTĬLĬTER, _Inutilement_, _en vain_. SYN. Frustra. USUS: Frustra aliquid proferre et inutiliter. Cf. Frustra.
INVĀDO, is, vāsi, vāsum, ere, n. et a. _Attaquer_, _se jeter sur_. SYN. Adorior, impetum facio, involo, irruo, irrumpo, peto, vim facio, incurro in aliquem, incurso, invehor. PHRAS. Invasit hominem terror, _la frayeur s’est emparée de cet homme_. Incidit terror animo hominis; incessit hominem terror; repentino terrore perculsus est. Cf. Terror. USUS: Invadere aliquem, in alicujus nomen; in prædam. Mirus hominem furor, dolor, terror invasit. Cf. Aggredior, Impetus, Adorior.
INVĂLESCO, is, lŭi, ere, n. _Se fortifier_. SYN. Novas vires sumo, corroboror, confirmor, firmior fio. USUS: Invaluit, potentius jam malum est quam ut sedari possit. Invaluit adeo ejus audacia, et vetustate corroborata est. Cf. Cresco.
INVĂLĒTŪDO, ĭnis, f. _Indisposition_, _mauvaise santé_. SYN. Valetudo infirma. USUS: Invaletudine tua valde commoveor et conturbor.
INVĂLĬDUS, a, um, _Faible_, _malade_. SYN. Infirmus. USUS: Invalidi milites. Cf. Debilis, Infirmus.
INVECTĬO, ōnis, f. _Importation_. )( Exportatio. USUS: Rerum, quibus abundamus, exportatio, quibus egemus, invectio.
INVĔHO, is, vexi, vectum, ere, a. _Amener_, _importer_. SYN. Importo. ADV. Acerbius, aperte, asperius, contumeliosius, copiose, graviter, liberius, paratius, petulanter, rhetorice, vehementius. USUS: 1. Pecuniæ in ærarium invectæ. Quemcumque casum fortuna invexerit, feram. 2. Insurgo in aliquem, objurgo, _se jeter_, _s’emporter contre qqn_. Acerbe in aliquem invehi, maledicere, insectari. Vehementius in illum nugatorem invehebat. Invehens in Catonem Cæsar. Cf. Objurgo.
INVĔNĬO, is, vēni, ventum, ire, a. _Trouver_. SYN. Reperio, deprehendo, pervestigo, nanciscor, excogito. ADV. Acute, plane, sapientius, subdole, versute. PHRAS. Plerasque artes Græci invenere, _les Grecs ont inventé presque tous les arts_. Græcia inventrix doctrinarum; primi artes peperere, protulere Græci; artium plerarumque cognitionem Græcia aperuit; artium incunabula plurimarum in Græcia sunt. Cf. Excogito. USUS: Facinus, astutiam, crimen, remedium, rationem invenire et comminisci. Invenio te in culpa esse.
INVENTĬO, ōnis, f. _Découverte_. Illa, quæ investigat occulta, inventio et excogitatio dicitur.
INVENTOR, ōris, m. _Auteur_. SYN. Auctor. USUS: Cicero princeps et auctor copiæ verborum, inventor, compositor, architectus.
INVENTRIX, īcis, _Celle qui découvre_. Inventrix et magistra legum Philosophia, _la Philosophie est la mère des lois_.
INVENTUM, i, n. _Découverte_. EPITH. Probabile, necessarium, antiquis divinum. USUS: Tot artes, tot scientiæ, tot inventa. Eorum inventis et legibus omnem rempublicam constitutam habemus.
INVĔNUSTUS, a, um, _Qui est sans beauté, sans grâce_. USUS: Quod proposuit, explicat expedite non invenustus auctor.
INVĔRĒCUNDUS, a, um, _Impudent_. SYN. Impudens, non verecundus. )( Verecundus. USUS: Inverecundum animi ingenium possidet. Cf. Impudens.
INVERSĬO, ōnis, f. _Ironie_. SYN. Ironia. USUS: Inversio verborum.
INVERTO, is, verti, versum, ere, a. _Retourner_, _changer_. SYN. Immuto, verto, perverto. USUS: Pompeius totum nobis negotium invertit. Quam cito se invertit. Cf. Verto.
INVESTĪGĀTĬO, ōnis, f. _Recherche attentive_. SYN. Inquisitio, indagatio, conquisitio veri. EPITH. Facilior, propria.
INVESTĪGĀTOR, ōris, m. _Investigateur_. EPITH. Acer et diligens. USUS: Varro diligentissimus investigator antiquitatis.
INVESTĪGO, as, avi, atum, are, a. _Rechercher attentivement_. SYN. Exquiro, indago, scrutor, perscrutor, perquiro, persequor, vestigiis odoror. ADV. Diligentius. USUS: Perquirere, patefacere, investigare conjurationem. Cf. Indago, Quæro.
INVĔTĔRASCO, is, ere, n. et a. _Item_:
INVĔTĔRO, as, avi, atum, are, a. _Vieillir_, _s’affaiblir avec le temps_. SYN. Consenesco. USUS: Nihil inveterascere, nihil exstingui, nihil cadere debet eorum, in quibus beata vita consistit. Inveteravit jam ea opinio. Macula hæc insedit, et inveteravit in nomine populi Romani. Inveterata nostra amicitia.
INVĔTĔRĀTĬO, ōnis, f. _Maladie invétérée_. USUS: Ut in corporibus inveteratio ægre pellitur, sic in animis perturbatio.
INVĬCEM, _Tour à tour_, _mutuellement_. SYN. Mutuo, vicissim. USUS: Totos dies eramus simul invicem.
INVICTUS, a, um, _Invincible_. SYN. Qui vinci non potest, inexpugnabilis, insuperabilis. )( Devictus. USUS: Quibus viris respublica invicta stat? nomen invictissimi imperatoris consecutus. Animi excelsi atque invicti magnitudo, Cf. Fortis, Facta egregia.
INVĬDENTĬA, æ, f. _Sentiment de jalousie_. )( Misericordia. USUS: Invidentia est ægritudo suscepta propter alterius res secundas, quæ nihil nocent invidenti. Cf. Invidia.
INVĬDEO, es, īdi, isum, ere, n., _nonnunquam_ a. _Porter envie_. SYN. Alienis bonis mœreo. )( Faveo. ADV. Aperte, maxime, obscure, occulte, paululum, vehementer, valde, sane. PHRAS. Multi mihi invident, _bien des hommes me jalousent_. Sunt, quos meus in hac republ. splendor offendat, lædat, pungat, angat, sollicitet, afficiat, urat, torqueat, excruciet, gravius afficiat. Non desunt, quos mea dignitas, mea amplitudo male habeat; quibus dolori sit meus honor. Florere me dignitate, existimatione, honore; tantum honoris mihi haberi nonnulli moleste, graviter, acerbe, ægre, iniquo animo, non satis æquo animo ferunt. Angit animos quorumdam hic splendor meus; sollicitos habet quosdam hæc dignitas mea. Valde me multorum invidia exercet; multum est mihi cum invidis negotii; novi multorum animos in me malevolentia suffusos; invident multi mihi, mordent clanculum. Cf. Invidus. USUS: Alterius honori, virtuti, fortunis præstantibus et florentibus invidere.
INVĬDĬA, æ, f. _Jalousie_, _envie_; _haine_, _malveillance_. SYN. Malevolentia, offensio. EPITH. Aliena, communis, detestanda, falsa, imbecilla, iniquissima, inveterata, justissima, magna, par, popularis, recens, senatoria, singularis, summa, tribunitia, vehemens. PHRAS. 1. Invidiam alicui conflare, _rendre quelqu’un odieux_. Invidiam alicui concitare, commovere, facere, parare; in invidiam rapere, vocare, adducere; invidiam facti conferre in alterum; invidia gratiæ externæ onerare aliquem; lacerare invidia clarissimum quemque; invidiæ mactare. 2. Invidiam incurri, _on a excité contre moi l’envie_. In invidiam veni; invidiam subii; in invidiam adductus sum; invidiam contraxi. 3. In invidia sum apud omnes, _tout le monde me jalouse_. Invidiam omnem omnium habeo, sustineo; in invidia sum; ex invidia laboro; invidia premor, flagro, conflagro, ardeo aliena. Invidia sum præcipua inter omnes. Cf. Odiosus, Invidiosus, Odium. 4. Modestia invidiam lenit, _la modération empêche l’envie_. Invidiam modestia sedat, comprimit, restinguit, exstinguit; modesta vivendi ratio multum de invidia opum deonerat; invidiam levat, liberat; efficit, ut invidia ponatur, deponatur, decedat; ut invidiæ quasi sanguis mittatur. USUS: Invidiam alicui conflare. Invidiam augere, inflammare, _exciter l’envie_. Invidiam a se transferre, _écarter de soi l’envie_. Aliena splendere invidia, _s’élever en calomniant les autres_. Disrumpi, æstuare invidia, _crever de dépit_.
INVĬDĬŎLA, æ, f. _Petite jalousie_. USUS: Nescio, quid inter eos invidiolæ exortum est.
INVĬDĬŌSĒ, _Par jalousie_, _par haine_. SYN. Odiose. USUS: Invidiose aliquem criminari.
INVĬDĬŌSUS, a, um, _Qui excite l’envie_. SYN. Odiosus, invisus, invidiam habens. PHRAS. 1. Invidiosa est ea dignitas, _cette dignité excite l’envie_. Magnam habet ea dignitas invidiam; multorum luminibus officit; multorum luminibus obstruit ea fortunæ meæ amplitudo; invidiæ est; in invidia est ea dignitatis amplitudo; urit animos multorum dignitatis ista species. Cf. Invideo. 2. Invidiosus est multisque invisus, _il est haï de tous_. In summam plurimorum invidiam incidit; nulla fruitur hominum benevolentia; premitur odio multorum; in odio, in invidia est apud multos; pauci sunt, qui illi faveant; qui bene sint in illum animati; qui bene de illo existiment. Cf. Odiosus, Invisus. USUS: Invidiosæ possessiones. Erit hoc tibi invidiosum. Aliquis invidiosus, ac multis offensus.
INVĬDUS, a, um, _Envieux_, _jaloux_. SYN. Obtrectator, niger, malevolus, lividus, iniquus, maledicus, inimicus, alienis bonis mœrens. PHRAS. Multi sunt tibi invidi, _bien des gens sont jaloux de vous_. Multi sunt tuæ laudis inimici; multos habes obtrectatores malevolentissimos; multorum de te minus commodi sermones a malevolentia profecti volitant, lacerant te, famamque tuam invidi non pauci; magna invidiæ pestis tibi imminet, in te conflata est. 2. Nunquam desunt invidi, _jamais les envieux ne manquent_. Nunquam desunt pestes quædam hominum aliena laude dolentium, alienis bonis mœrentium; ubique incurras in homines malevolos, lividos, et ad criminationem expeditos. Quis est, quem nulla unquam attigit invidia? qui invidiam non experiatur? quem non mordeat aliorum invidentia? Cf. Invideo, Invidia.
INVĬGĬLO, as, avi, atum, are, n. _Veiller à_. SYN. Cum cura et sollicitudine vigilo. PHRAS. Scito me quieti publicæ invigilare, _sachez que je veille au repos de la république_. Scito, me in speculis esse; in specula collocatum, constitutum; scito, mihi quietem publicam curæ esse; meæ curæ ac vigilantiæ esse demandatum excubare; me animo; curas meas omnes, consilia, cogitationes in tuenda quiete publica evigilare. Cf. Sollicitus.
INVĬŎLĀTĒ, _Inviolablement_. SYN. Integre, incorrupte.
INVĬŎLĀTŬS, a, um, _Inviolable_; _sacré_, _respecté_. SYN. Integer, incorruptus. )( Violatus. USUS: Inviolata stabit vestra amicitia.
INVĪSO, is, i, um, ere, a. _Visiter_. SYN. Viso, visito. USUS: Sæpius dominam nostram invisas, rogo. Cf. Viso.
INVĬSUS, a, um, _Odieux_, _haï_, _détesté_. SYN. Odiosus, quem æquo animo videre, ferre, intueri non possumus; qui in odio est apud aliquem. USUS: Quo quis callidor et versutior, hoc invisior et suspectior est. Cf. Odiosus.
INVĪTĀMENTUM, i, n. _Attrait_, _charme_. SYN. Invitatio, incitamentum. EPITH. Multum. USUS: Multa habet invitamenta urbis et fori. Invitamentum afferre. Cf. Illecebra.
INVĪTĀTĬO, ōnis, f. _Invitation_. EPITH. Crebra, liberalis. USUS: Invitationes, adventusque nostrorum hominum.
INVĪTĀTŬS, ūs, m. (_à l’abl. sing._). _Invitation._ SYN. Invitatio. USUS: Primo mea sponte, deinde invitatu tuo hoc egi.
INVĪTĒ, _Non volontiers_, _malgré soi_. SYN. Repugnanter, invito.
INVĪTO, as, avi, atum, are, a. _Inviter_. SYN. Voco, allicio. )( Deterreo, dehortor. ADV. Aliquoties, benigne, honorificentissime, liberaliter, magnopere, passim, publice, studiose, valde, vulgo. PHRAS. Ad cœnam me invitavit, _il m’a invité à dîner_. Ad cœnam me devocavit; adhibuit ad convivium; convivam sibi esse me voluit; vocatu ejus cœnandum mihi erat apud illum; ad cœnam me vocavit; cœnam dedit; cœna me accepit. USUS: Tu invita mulieres, ego vires accivero. Quis est, qui eum tecto domoque non invitet? Invitare aliquem, et allicere præmiis ad agendum aliquid. Gloria invitari ad magna audenda. Cf. Voco.
INVĪTUS, a, um, _Qui agit à contre-cœur_, _malgré soi_. SYN. Non libenter, rogatus, recusans, tergiversatus, contra voluntatem, repugnans, repugnanter, coactus, dolens, perinvitus. PHRAS. 1. Invitus illum adii, _c’est malgré moi que je suis allé le trouver_. Cum magna mea molestia illum compellavi; adversante et repugnante natura; contra voluntatem meam; cunctabundus, diuque reluctans, ac tergiversatus; prope resistens ad eum pertractus fui; ingratiis et coactus ad illum attrahendus fui. 2. Quanquam invitus, munus tamen in republica suscepi, _malgré moi, j’ai accepté une charge dans la république_. Quanquam gravatus, accessi tamen ad rempublicam; quanquam abhorrerem reipublicæ tractationem, quanquam mihi nihil inimicius, nihil molestius forensi illo strepitu, tamen, ingratiis licet meis, in has quotidianas dimicationes me obtuli; non sine aliqua molestia et resistenti similis dignitatem eam admisi; commovebat equidem oblato eo honore, onusque impositum fremens mœrensque accepi; extorquendum erat invito, atque ingratiis, ut honorem eum admitterem; prope resistenti munus id injunctum est; ad honoris ejus insignia frontem cum adducerem, vultum averterem, jugum tamen ad extremum, quanquam invitus, recepi. Cf. Abhorreo, Nolo. USUS: Invitus, per vim et imperium feci. Sapiens nihil facit invitus, dolens, coactus. Eæ molestiæ, dudum enim circumrodo, invito devorandæ sunt.
INVĬUS, a, um, _Inaccessible_, _inabordable_. )( Pervius. USUS: Invii saltus.
INVŎCO, as, avi, atum, are, a. _Appeler_, _invoquer_. SYN. Imploro. USUS: Lucinam in pariendo invocant. Sociorum subsidium invocare. Cf. Imploro.
INVŎLĀTŬS, ūs, m. (_à l’abl. sing._). _Vol._ SYN. Volatus avium.
INVŎLO, as, avi, atum, are, a. _Se jeter sur_, _attaquer qqn_. SYN. Invado. USUS: Involare in aliena. Cf. Impetus.
INVŎLUCRUM, i, n. _Enveloppe_. SYN. Integumentum. EPITH. Involucra multa. USUS: Multis simulationum involucris tegitur, et quasi velis quibusdam obtenditur hominis natura. Clypei involucrum.
INVOLVŌ, is, vi, vŏlūtum, ere, a. _Envelopper_. SYN. Circumplico. )( Evolvo. USUS: Litteris me involvo. Virtute sua se involvere. Occulta, involuta, latentia aperire. Videbam pacis nomine involutum fore bellum.
INVULNĔRĀTŬS, a, um, _Qui n’a reçu aucune blessure_. SYN. Integer, inviolatus. )( Vulneratus.
IPSE, a, um, _Même_; _ce_, _cet_; _lui-même_. )( Alter. USUS: Illo ipso tempore. Ille ipse Cæsar. Decem ipsos dies ibi fui. Istud ipsum miserrimum puto. Hoc quid sit, per se ipsum non video, sed ex sequentibus.
ĪRA, æ, f. _Colère_. SYN. Iracundia, indignatio; stomachus, excandescentia. EPITH. Acerbior, inveterata, naturalis, recens. PHRAS. 1. Atrox calumnia ad iram me concitavit, _cette atroce calomnie m’a mis en colère_. Bilem mihi movit, commovit, concivit; ad iracundiam me adduxit; stomachum mihi movit; stomachum mihi fecit; ad iram me impulit, induxit, incitavit; calumniæ indignitas movit animum, iram mihi movit, animum vehementer sollicitavit, accendit; animum exasperavit, odium exacerbavit, irritavit; iram provocavit; animum indignatione accendit atrocis calumniæ injuria, ira me implevit; iram exacuit, stomacho fuit atrocis calumniæ indignitas. 2. Gravem iram concepi, _je me suis mis fort en colère_. Iram imbibi vehementem et acerbam; ira animum cepit; ingentem molem irarum alto ex animo ciebam; exarsi graviter iracundia; excandui; stomachabar, commovebar vehementius; exarsi iracundia et stomacho; ingentes jam dudum iras in pectore volvebam; ira repente efferbui. Cf. Irascor. 3. Iram suam in aliquem effundere, _accabler qqn du poids de sa colère_. Vertere iram in aliquem, factis simul dictisque odium explere; iracundiæ in aliquem indulgere; iracundiam exercere; iracundiæ servire, obsequi, parere; iram odiumque profundere in aliquem; omne virus acerbitatis in aliquem evomere, effundere; stomachum in aliquem erumpere, fremere, sævire, furere, nec iræ modum reperire. 4. Ira jam deficit, _sa colère se calme_. Defervescit ira, remittit, decedit, abscedit; mollitur ira; deflagrat paulatim; animorum ille ardor residet; ira cadit. 5. Iram deposuit, il n’est plus en colère. Iracundiam omisit, demisit; iram repressit, sedavit, coercuit, continuit; iram expedivit; missam fecit; ex animo ejecit. 6. Iram sedavit, _il a apaisé sa colère_. Leniter permulsit iram; iras lenivit; iracundiæ faces exstinxit; impetum animi delinivit; ardorem animi compressit. USUS: Ira est libido puniendi ejus, qui videatur læsisse injuria, cum qua nihil recte, aut considerate fieri potest. Facere aliquid per iram. Iram gerere, concire, evomere. Ira incendi, ardere. Orta est inter illos ira. Ira decessit.
ĪRĀCUNDĒ, _Avec colère_. SYN. Per iram, cum iracundia, cum stomacho. )( Leniter, quiete. USUS: Vehementer ago, non iracunde. Iracunde et intemperanter facere.
ĪRĀCUNDĬA, æ, f. _Penchant à la colère_, _colère_. SYN. Ira, acerbitas quædam naturæ et rabies. )( Lenitas. EPITH. Bellatrix, effervescens, gladiatoria, gravior, inimica, injusta, justa, præsens, vehemens, utilis. USUS: Aliquem ad iracundiam adducere, _mettre qqn en colère_. Iracundia et stomacho effervescere, efferri, inflammari, ardere, furere, _être enflammé par la colère_. Iracundiam exercere; iracundiæ servire, obsequi, parere, _céder à la colère_. Iracundiæ resistere, _résister à la colère_. Iracundiam continere, _contenir sa colère_. Iracundiam omittere, dimittere, _éviter la colère_. Iracundiam sedare, _se calmer_.
ĪRĂCUNDUS, a, um, _Qui se met facilement en colère_, _irascible_. SYN. Qui facile et cito irascitur, proclivis ad iram, irritabilis. PHRAS. 1. Natura iracundus est, _il est naturellement irascible_. Animi quodam impetu dolori fere et iracundiæ paret; summa est naturæ acerbitate; nullum animo spatium dat, nec indignationem intra se premit, aut continet, sed ira ac cupiditate, pessimis consultoribus, grassatur; ingenio præceps in iram est; ægritudinem animi non facile dissimulat; præcipitis in iram animi est; iræ potens non est; iram nec premere novit, nec tenere; iracundia illi præfervida; natura præceps in iram; iram in promptu gerit; natura stomachosior est, et facile excandescit. Cf. Ira. 2. Natura non adeo iracundus sum, _je ne suis pas naturellement très irascible_. Non adeo pronus, propensus ad iram sum; iræ non admodum deditus sum; juris in me parum habet ira; non admodum inclino, propendeo ad iram, ira mihi minime dominatur; alienus, remotus, intactus ab ira sum; animus is est meus, in quo nulla pars iracundiæ locum habeat, resideat. USUS: Morosi, anxii, iracundi et difficiles senes sunt. Iracundus est factus.
ĪRASCOR, ĕris, rātus sum, asci, d. _S’irriter_, _se fâcher_. SYN. Incendor; ira incendor, iratus fio; succenseo; animo incitor, excandesco, stomacho et iracundia excandesco _vel_ effervesco. ADV. Admodum, facile, furenter, justius, occulte, omnino, temere. PHRAS. 1. Non facile irascor amicis, _je ne me mets pas facilement en colère contre mes amis_. Non temere excandesco, commoveor, animo incitor, tametsi læsus ab amicis. Non facile indignatio oboritur, indignatione non facile accendor, non facile stomacho effervesco, iram gero in amicos; etiam in stomacho ridere soleo. 2. Irascor etiamnum, _je suis encore en colère_. Iracundias adhuc recentes habeo; ira etiamnum, et tacita indignatio animum stimulant; necdum ira resedit; nondum ira mihi cecidit; nondum deflagrarunt conceptæ in hominem iræ; frustra indignationem premo; frustra animi ægritudinem dissimulo; clausæ etiamnum aures sunt obstrepente ira; nondum rabies consedit; suis adhuc ardet ignibus concepta indignatio. Ardet adhuc ira et dolore animus; erumpere adhuc ira gestit et in nefarium hominis caput effundi; non mediocri etiamnum incedo iratus iracundia; adhuc totus in fermento sum. 3. En, ut irascitur homo improbus! _Voyez, comme ce drôle se fâche!_ En, ut ira implacabilis implicat animum; en, ut in rabiem ira degenerat; ut exardescit homo improbus iracundia! quam commotus, quam incensus est! ut ira inflammatus est, ut excandescit, ut furit, ut stomachatur! En, quis furor hominem invasit! qua ira, quo furore percitus, quam irato animo, quam percito agit omnia! En, quæ hominem intemperies agitat! Vide, ut stomacho effervescat; ut iracundia efferatur, inflammetur, ardeat, excandescat! ut vultum adducat, supercilia contrahat, ut scintillet oculis, spumet ore, rabiem furoremque toto pectore anhelet? En quas animo iras ingentes concipiat! ut ira ac dolore confusus, præceps amentia feratur! ut bile turgeat ac intumescat! ut iram animo capere vix possit! USUS: Peripatetici virum negant esse, qui nesciat irasci.
ĪRĀTUS, a, um, _Irrité_. SYN. Incensus, ira incensus; iracundia percitus, incitatus, inflammatus; in aliquem infestus, infensus; qui animo alieno et averso est ab aliquo. )( Propitius. ADV. Dissimulanter, merito. PHRAS. Illud iratus dixit, _il a parlé étant en colère_. Ira incensus; animo irato et percito; incensus odio; iracundiæ permittens dominatum animi; ira flagrans, occæcatus, tumens; impotens iræ in eas contumelias erupit; irarum plenus; ira infensus; efferatus odio; ira motus, victus, percitus; ardens ira; furens, inflammatus ira; accensus ira tam inclementer locutus est; elatus iracundia sic stomachum erupit. USUS: Irati proprium est cupere, a quo læsus videatur, ei quam maximum dolorem inurere. Iratum proprie dicimus, exisse de potestate. Cf. Ira, Irascor.
ĪRŌNĬA, æ, f. _Ironie_. SYN. Inversio, dissimulatio, dissimulantia. USUS: Licenter usus est dissimulatione, quam ironiam Græci vocant.
IRRAUCĔO, es, ausi, ere, n. _S’enrouer_. SYN. Raucus fio. USUS: Æsopus, si paulum irrauserit, ridetur.
IRRĔPĂRĀBĬLIS, e, gen. com. _Irréparable_. USUS: Tempus irreparabile.
IRRĒPO, is, psi, ere, n. _Ramper vers_; _se glisser_, _s’insinuer_. SYN. Adrepo, obrepo, influo, illabor. USUS: In gratiam, familiaritatem, in sensus alterius, in testamenta irrepere. Credulitas in optimi cujusque mentem facile irrepit.
IRRĒTĬO, is, īvi _vel_ ĭi, ītum, ire, a. _Embarrasser_; _captiver_. SYN. Implico, illaqueo, impedio laqueis. USUS: His se erratis irretiit ætate improvida. Disputationum laqueis aliquem irretire. Irretitus odio bonorum omnium. Adolescentulos illecebris corruptelarum irretire. Cf. Implico.
IRRĔTORTUS, a, um, _Qu’on ne détourne pas_. SYN. Rectus. USUS: Oculo irretorto aliquem spectare.
IRRĔVŎCĀBĬLIS, e, gen. com. _Qu’on ne peut rappeler_. USUS: Ætas irrevocabilis.