Part 70
FRŪMENTUM, i, n. _Blé_, _vivres_. SYN. Triticum. EPITH. Copiosum, decumanum, multum, privatum et publicum, unum et idem. USUS: 1. Frumentum serere, metere. Frumentum pulcherrime provenit, maturat. Frumentum supportare, importare, in loca tuta comportare, convehere, _importation de blé_. Frumentum imperare dedititiis, _imposer aux peuples vaincus un tribut de blé_. Frumentum condere, comprimere, _cacher le blé_, _l’enfermer sous terre dans les silos_. Frumentum corrumpere, hosti intercludere.
FRŬOR, ĕris, frŭĭtus sum, frŭi, d. _Jouir_. SYN. Potior; fructum voluptatemque percipio. PHRAS. Fruere rebus meis, _jouissez_, _servez-vous de ce qui m’appartient_. Utere rebus meis; quos ex me capere potes fructus, tibi patent; mea omnia utenda tibi et possidenda dedi. Rebus meis ut tuis lætare et perfruere. Qui fructus, quæque utilitates e rebus meis percipiuntur, tuas existima. Quem ex rebus meis usum habere potes fidenter decerpe. Patent tibi fontes mei, unde haurias pro arbitratu. USUS: Tuo beneficio, incredibili fruor lætitiæ voluptate. Summo bono, pace, gratia, opibus, libertate frui. Utatur suis bonis et fruatur oportet, qui beatus est. Cf. Utor, Possideo.
FRUSTRA, _En vain_. SYN. Sine causa, necquidquam. PHRAS. 1. Frustra tantos labores suscepi, _c’est en vain qui j’ai entrepris ces travaux si difficiles_. Tantam operam profudi plane ac perdidi; omnia agendo, nihil demum egi, nihil profeci; oleum et opera perdita est; quam navavi operam, plane periit; actum egi; necquidquam, incassum tantum tempus contrivi. Irritus vanusque est omnis labor meus; frustra operam contrivi; nugas egi; operam lusi; omnis labor incassum occidit; opera abusus sum. Frustra operam insumpsi; inanem sumpsi operam; operam male posui, locavi; tanta cura ac labore momenti necquidquam factum est; tanto labore nullum operæ pretium factum est; actum et laboratum strenue, sed destituta exspectatio est. 2. Frustra rogavi, _j’ai prié en vain_. Incassum missæ preces; surdas aures pulsavi; mortuo verba facta sunt? surdo fabulam cecini. In dolium pertusum dicta ingessimus; e pumice aquam postulavimus. 3. Vide ne frustra tantum gestias, _prenez garde de trop vous réjouir_. Vide ne lætitia hæc luxuriet tibi ac vana evadat; ne spem tuam fractam abjectamque sero lugeas; ne fortuna spes tam lætas destituat. Cf. Labor inanis, Irritus. USUS: Frustra et sine causa DEUS nihil agit.
FRUSTRĀTĬO, ōnis, f. _Déception_, _désappointement_. SYN. Vanus conatus, labor inanis, error. USUS: Frustratio mihi majorem dolorem intulit.
FRUSTROR, aris, atus sum, ari, d. _Tromper_, _abuser_, _frustrer_. USUS: Provinciæ et honoris spes eum frustrata est. Amicus, vide ne frustretur. Cf. Labor inanis, Irritus, Frustra.
FRUSTUM, i, n. _Morceau_, _bouchée_. SYN. Fragmentum. USUS: Frusta esculenta.
FRŬTĬCOR, aris, atus sum, ari, d. _Pousser des rejetons_. SYN. Surculos emitto, reviresco. USUS: Excisa est arbor, non evulsa, quam fruticari vides.
FŪCĀTUS, a, um, _Teint_; _faux_, _fardé_. SYN. Fallax, fucosus, eruditus artificio simulationis. )( Naturalis. USUS: Naturalis nitor inerat, non fucatus. Cf. Fictus.
FŪCO, as, avi, atum, are, a. _Teindre_, _farder_. SYN. Coloro. USUS: Formare, fucare, colorare, animare non possunt.
FUCŌSUS, a, um, _Fardé_. SYN. Fucatus. USUS: Amicitiæ ambitiosæ et fucosæ, _amitiés fardées_, _feintes_, _fausses_. Merces fallaces, fucosæ, _marchandises parées_.
FŪCUS, i, m. _Fard_, _déguisement_, _dehors trompeur_. SYN. Pigmentum, ornatus peregrinus et arcessitus; fallacia, fraus, simulatio. EPITH. Puerilis. USUS: In his inest quidam sine fuco veritatis color. Fucum facere alicui, fraudemque comparare. Sine pigmentis fucoque puerili. Color sanguine diffusus, non fuco illitus. Vitia corporis fuco occulere. Cf. Fallacia, Simulatio.
FŬGA, æ, f. _Fuite_. SYN. Aversio, omissio. EPITH. Acerbissima, communis, desperata, flagitiosa, calamitosa, nobis gloriosa, patriæ calamitosa, incerta et periculosa, misera, mœsta, nefaria, miserabilis, miserrima, molesta, nefaria, remotissima, repentina, scelerata, tota, turpissima. USUS: Fuga litterarum, laboris, doloris. Fugam parare, _se préparer à fuir_. Fugam adornare, ornare, quærere, consciscere, moliri, comparare. In fugam se conferre, _s’enfuir_. In fugam se dare, se conjicere; fugæ se mandare, dare, committere; fugam petere, capessere. Hostem in fugam dare, _mettre les ennemis en fuite_. In fugam vertere, fugam facere hostium. Fugam reprimere, _arrêter la déroute_. Suos a fuga revocare, reducere. Ex fuga aliquo se recipere, _chercher un refuge dans la fuite_. Ex fuga ad conflictum redire, _revenir au combat_. Fugam in impressionem acerrimam mutare; e fuga pugnam redintegrare, instaurare. Hostibus fugam intercludere, intercipere, excipere ex fuga hostem, _couper la retraite aux ennemis_. Cf. Fugio, Fugo.
FŬGAX, ācis, omn. gen. _Fuyard_. SYN. Fluxus, ignavus, timidus, qui libenter fugit. USUS: Pedes fugaces. Bona brevia, fugacia, caduca, _biens passagers_. Cf. Timidus, Caducus.
FŬGĬO, is, fūgi, fŭgĭtum, ere, n. _Fuir_, _s’enfuir_. SYN. Vito, declino, abhorreo, aspernor. )( Sequor. ADV. Consulto multitudinem, libentissime, magnopere conspectum, superbiam; dicacitatem perverse, valde urbem, maxime, vehementer. PHRAS. 1. Mala natura fugimus, _naturellement nous évitons ce qui nous nuit_. Temporum et fortunæ procellas summa cautione devitamus, declinamus. Naturalis nobis est declinatio et vitatio malorum. Natura defugimus res adversas. 2. Miles noster fœde fugit, _nos soldats ont pris honteusement la fuite_. Miles noster terga vertit, effuse loca tuta petiit; fugam capessivit, quæ sisti non poterat; militem fuga abstulit; qua cuique proximum fuit, in fugam effundebantur milites nostri; velut apium agmina ad primum missilium crepitum avolavere. Effuse ac sine respectu fugæ se dedere; fuga salutem petiere; in fuga sibi præsidium posuere. Metu præcipites, qua cuique via patebat, erupere; in pedes se conjecere; in fugam conversi sunt; in fugam se dederunt, conjecerunt; fugam arripuere; fuga salutem petiere; fuga sibi consuluere; fugæ se mandarunt, commiserunt. Fuga distracti, dispersi, disjecti, dissipati sunt; in fugam declinarunt, se contulerunt; fuga se eripuere; terga hostibus dedere; clam se subduxere ex acie; a signis discessere; præsidium sibi fuga cepere; in fuga sibi subsidium posuere; in fuga spem salutis collocavere; fugæ se commendavere; terga hosti præbuere; fugam effusis habenis capessivere; ne conspectum quidem hostis sustinuere. 3. Hostes quaquaversus fugerunt, _les ennemis s’enfuirent de tous les côtés_. Distraxit hostes fuga, dissipavit, disjecit; diversi dissipatique in omnes partes fugerunt; perterriti huc illuc feruntur; dispersi ac dissipati discesserunt; spatium ingens fuga emensi sunt; dilapsi, quocumque aut error, aut fortuitus animi impetus tulit; per vias inviaque, qua quemque aut consilium, aut terror tulit; quacumque via ad fugam patebat, dissipato cursu erupere, se effudere, fuga se abripuere; ubi fuga, aut turba fugientium acti ac ablati sunt; retrocedere in montes, petere rupes saltusque montium occultos, proxima quæque perfugia occupare consilium fuit. 4. Fugientes sistere, _arrêter les fuyards_. Fugam reprimere; recessum fugientibus non dare; cedentibus circumfundi; spem omnem fugæ tollere; fugam impedire, intercludere. 5. Fugientibus institit, _il poursuivit les fuyards_. Aversos protrivit; fugientes concidit; in tergis fugientium hæsit; imminebat fugientium tergis; fugientes persecutus est; aversis institit; terga cecidit; quantum vires ad persequendum, dexteræque ad cædendum valuere, tantum cædis fuit; fusis fugatisque nulla a victore requies fuit; fugientes periculum mutarunt, non evitarunt, victoria vestigia premente. Fuga explicari sine magna cæde non potuit. 6. Fugit clam ex urbe, _il s’enfuit secrètement de la ville_. Dilapsus per intermissa munimenta neglectasque custodias ex urbe est; fugam ex urbe conscivit, comparavit; foras se ejecit; fugam ex urbe molitus est; clam se ex urbe ejecit, subduxit; ex urbe clam se proripuit; fuga ex urbe elapsus est. USUS: 1. Vitium longa animi provisione fugiendum est. Inertia vituperationem fugere. 2. Lateo, _échapper à_. Nulla res est, quæ hujus viri scientiam fugiat. Non fugit Catonem. Nisi forte illa me fugiunt 3. Vinum fugiens, _vin qui se gâte_, _éventé_. Cf. Vito, Declino, Fuga.
FŬGĬTĪVUS, a, um, _Fugitif_. SYN. Servus, qui a domino fugit. USUS: Athenio princeps fugitivorum.
FŬGĬTO, as, avi, are, n. _Fuir_, _prendre la fuite_; _éviter_, _redouter_. USUS: Qui quæstionem fugitant.
FŬGO, as, avi, atum, are, a. _Mettre en fuite_. SYN. Fugam facio, pello, repello. PHRAS. Fugavit hostes, _il mit en fuite les ennemis_. Hostium fugam fecit; hostes in fugam vertit; hostibus fugam ac terrorem injecit; in fugam hostes conjecit, dedit, avertit; in fugam compulit; terrorem fugamque fecit hostium; in fugam hostes impulit; in fugam egit; fudit hostes, profligavit, in fugam dedit. USUS: Armis, lapidibus et ferro fugare hostem. Fusi fugatique hostes, _ennemis en déroute_.
FULCĬO, is, fulsi, fultum, ire, a. _Soutenir_, _protéger_, _fortifier_. SYN. Sustineo, sustento. ADV. Undique. USUS: Rempublicam consiliis; amicos litteris fulcire. Labentem et cadentem corruere non sinit, fulcit, sustinet re, fortuna, fide. Labefactam rempublicam, consulum ruinas humeris fulcio. Cf. Tueor, Sustineo, Faveo.
FULCRUM, i, n. _Support de lit_. USUS: Lecti fulcrum aureum.
FULGĔO, es, fulsi, ere, n. _Éclairer_, _briller_. SYN. Splendeo, fulguro. ADV. Late. USUS: Si fulserit, si tonuerit, si tactum fuerit de cœlo. Jupiter tonans et fulgens. Tecta auro et ebore fulgentia.
FULGOR, ōris, m. _Lueur_, _éclat_. SYN. Splendor. EPITH. Eximius, micans, prosper et salutaris generi hominum, rutilus horribilisque, dexter. USUS: Auri fulgore facile oculi perstringuntur.
FULGUR, ŭris, n. _Éclair_. SYN. Fulgor. USUS: Fulgura interpretari.
FULGŬRĀLIS, e, gen. com. _Fulgural_, _de la foudre_. USUS: Etruscorum fulgurales libri.
FULGŬRĀTOR, ōris, m. _Interprète de la foudre_. SYN. Fulgurum interpres.
FULGŬRĪTUS, a, um, * _Foudroyé_. SYN. Fulmine _aut_ pestifero sidere icti.
FULGŬRO, as, are, n. et FULGURAT, imp. _Lancer des éclairs_. SYN. Corusco. PHRAS. Fulgurat, _il éclaire_. Cœlum discedit; fulgura ab omni parte emicant. USUS: Jove tonante et fulgurante.
FŪLĪGO, ĭnis, f. _Suie_. SYN. Fumi nigra materies. USUS: Fuligine os alicui sublinere.
FŬLIX, ĭcis, f. _Foulque_. Avis aquatilis.
FULMEN, ĭnis, n. _Foudre_. SYN. Æris ardor, fulgur. EPITH. Igneum, sinistrum, terribile, crispisulcans. PHRAS. 1. Fulmine periit, _il périt foudroyé_. Fulmine ictus concidit; tactus de cœlo est; afflatus fulmine est, nubium conflictu expressus ardor hominem exanimavit; cœlesti igne exanimatus est; de cœlo percussus, ex cœlo ictus est; ictu fulminis deflagravit. 2. Fulmina aliquot ceciderunt, _la foudre est tombée plusieurs fois_. Domos aliquot fulminibus tempestas deformavit; ædes aliquot de cœlo tactæ sunt; fulmine ictæ, discussæ sunt; cœlesti igne deflagrarunt; fulmine ictæ conflagrarunt. USUS: Ictu fulminis deflagrare. Jupiter fulmen jacit, emittit; fulmine icit, percutit. Scipiones belli fulmina. Doloris et fortunæ fulmina contemnere.
FULMĬNO, as, are, n. et FULMĬNAT, imp. _Lancer la foudre_. SYN. Fulmen emitto, fulmine percutio, fulmine afflo.
FULVUS, a, um, _Fauve_, _roux_, _brun_. SYN. Aureus.
FŪMO, as, atum, are, _Fumer_, _jeter de la fumée_. SYN. Fumum emitto, ardeo. USUS: Ita domus fumabat, ut multa ejus sermonis indicia redolerent, _la maison fumait (sentait les apprêts d’un festin)_.
FŪMŌSUS, a, um, _Enfumé_. USUS: Fumosæ imagines, _portraits noircis par le temps_.
FŪMUS, i, m. _Fumée_. USUS: Fumo aliquem excruciare. In illo granearum nidore et fumo. Fumus ingens velut quadam nube cœlum absconderat, _une fumée intense avait obscurci le ciel comme un nuage_.
FŪNĀLE, is, n. _Torche_. SYN. Fax.
FUNCTĬO, ōnis, f. _Travail_, _exercice_. SYN. Actio. EPITH. Jucundior. USUS: Labor est functio quædam vel animi, vel corporis. Gravioris operis et muneris functio.
FUNDA, æ, f. _Fronde_. USUS: Balearica funda.
FUNDĀMENTUM, i, n. _Fondement_, _fondation_. SYN. Solum, sedes, gradus, aditus. )( Perfectio. USUS: Tantum abes a perfectione magnorum operum, ut ne fundamenta quidem jeceris. Sunt hæc fundamenta firmissima pacis et libertatis, quibus nititur respublica. Fundamenta et robur quæstionis, defensionis. Aream occupare fundamentis.
FUNDĬTOR, ōris, m. _Frondeur_. USUS: Expedita funditorum et sagittariorum manus.
FUNDĬTUS, _De fond en comble_. SYN. Prorsus. USUS: Funditus evertere, perdere, tollere fidem, amicitiam, religionem. Cf. Penitus.
1. FUNDO, as, avi, atum, are, a. _Asseoir solidement_, _fonder_, _bâtir_. SYN. Stabilio, constituo; fundamentum jacio, pono, ago. ADV. Accurate, vere, præclare. USUS: Magis laboribus fundatum imperium, multa virtute stabilita libertas. Illud maxime vestrum fundavit imperium. Status reipublicæ fixus et fundatus. Fundatæ opes, atque optime constitutæ. Fundare ordinem, (Fundatorem esse, VULG.), _fonder un ordre religieux_. Latine: Condere familiam sacram; auctorem, parentem, conditorem esse sacri alicujus instituti. Cf. Servo, Conservo.
2. FUNDO, is, fūdi, fūsum, ere, a. _Répandre_, _verser_; _jeter_, _lancer_. SYN. Emitto, edo. ADV. Æqualiter, late, incondite, latius, latissime, numerose, volubiliter orationem. USUS: 1. Quæ te belluam, non hominem ex utero fudit? 2. Profero, cano, enuntio, _proférer_, _émettre_. Fundere verba, versus, vocem. 3. Gigno, _produire_, _mettre au jour_. Terra flores, fruges, baccas fundit. 4. Dissipo, dispergo, _mettre en fuite_. Magnas hostium copias, exercitum fundere. 5. Diffundo, _se répandre_. Funditur malum latissime. Vitis funditur in omnes partes.
FUNDUS, i, _Fonds de terre_, _domaine_, _propriété_. SYN. Possessio, prædium. EPITH. Antiquus, communis, extremus, fructuosissimus, incertus, maritimus, melior, ornatissimus, paternus avitusque, privatus, proximus, publicus, pulcherrimus, suburbanus, venalis. Fundi alieni, nobilissimi, privati, optimi, fructuosissimi. USUS: Fundos suos, aut res rusticas obire vel fructus causa, vel delectationis. His fere rebus fundi fructus, et cultura continetur. Cf. Bona.
FŬNĔBRIS, e, gen. com. _Funèbre_. SYN. Lugubris. USUS: Laudatio ad funebrem concionem, _oraison funèbre_. Epulum, vestimentum funebre. Cf. Funus.
FŪNĔRO, as, avi, atum, are, a. * _Enterrer avec pompe_. SYN. Sepelio. USUS: Ictu arboris funeratus, _enterré_, _tué_. Cf. Sepelio.
FŪNESTO, as, avi, atum, are, a. _Souiller par un meurtre_. SYN. Quasi funere inquino, fœdo. USUS: Humanis hostiis Deorum aras funestare, _profaner les autels des dieux_. Curiam inflammari, incendi, funestari.
FŪNESTUS, a, um, _Funeste_, _mortel_. SYN. Inquinatus, perniciosus. USUS: Pestifer et funestus magistratus. Funesta reipublicæ pestis. Dies non funesta.
FUNGOR, eris, functus sum, fungi, d. _S’acquitter de_. SYN. Præsto, exerceo, facio, efficio, colo. USUS: Fungar officio, quo tu functus es in meo luctu. Munere, omni fortuna prospere fungi. Cf. Facio.
FUNGUS, i, m. _Champignon_.
FŪNĬCŬLUS, i, m. _Petite corde_. USUS: Funiculus e puppi religatus.
FŪNIS, is, f. _Corde_, _cordage_. USUS: Convellere, religare, incidere funes.
FŪNUS, ĕris, n. _Funérailles_, _obsèques_, _enterrement_. SYN. Exsequiæ, supremæ diei celebritas, exsequiæ funeris. EPITH. Acerbissimum, amplum, aptum, familiare, funestum, justum et indictum, miserum atque acerbum, paternum, perluctuosum. Funera acerba, magna, sumptuosa et lamentabilia. PHRAS. 1. Funus ei satis amplum faciendum curavi, _j’ai pris soin de lui faire d’honnêtes funérailles_. Funere ut honestissimo efferretur, curavi; justa illi facta, persoluta sunt pompa maxima; parentatum est illi honestissime; supremo die quam amplissime ut efferretur, operam dedi. 2. Funus comitati sunt plurimi, _bien des personnes assistaient à l’enterrement_. Exsequias funeris prosecuti sunt plurimi; exsequias ejus plurimi cohonestarunt; funus ejus ducebant, deducebant plurimi; funeri ejus operam dedere plurimi; supremum mortuo honorem persolvere; ad ejus funus curandum, efferendum, ad ejus exsequias celebrandas; ad justa ei solvenda, facienda, peragenda convenere plurimi; in funus ejus venere plurimi, accessere; exsequias funeris, pompam duxere, ad tumulum prosecuti sunt plurimi. Cf. Effero, Exsequiæ, Sepelio. USUS: Funus curare, ducere, efferre; funus facere; funeri operam dare; in funus venire, accedere. Funere efferri. Funeris pompa privare, orbare, spoliare, _priver de sépulture_.
FŪR, fūris, m. _Voleur_. SYN. Homo furax. EPITH. Nocturnus. PHRAS. Fur est, _c’est un voleur_. Rapinis, furtis vivit; furari, rapere, compilare aliena solet; trium litterarum homo est, quem si semel ad capsas admiseris, multis custodibus opus sit; cui non plus auri, quam monedulæ committas; qui omnium domos furacissime scrutetur. Nullum hujusmodi tota provincia est everriculum. USUS: Fures earum rerum, quas ceperint, signa commutant.
FŪRĀCISSĬMĒ, sup. ab anom. Furaciter. _Comme les voleurs._ USUS: Domos scrutatur furacissime.
FŪRAX, ācis, omn. gen. _Enclin au vol_. SYN. Qui facile furatur; qui furtis faciendis animum applicat. Cf. Fur.
FURCA, æ, f. _Fourche_. USUS: Hunc sub furca vinctum inter verbera et cruciatus videre potestis? Furcam ferens, _condamné à la peine de la fourche_.
FURCĬFER, ĕri, m. _Pendard_, _coquin_. SYN. Scelestus. USUS: Id tu furcifer tibi sumes?
FŬRENS, entis, omn. gen. _Égaré_, _hors de soi_, _furieux_. SYN. Furibundus, maximo furore inflammatus, concitus, insanus, vesanus, effrenatus, præceps, mente motus, violentus, qui mentis compos non est; cui mens e sede sua et statione demota est; præcipite amentia homo, qui de potestate, de mente, de consilio exiit. USUS: Furentis et violenti impetus. Furens audacia, scelus anhelans. Furentem et exultantem comprimere. Cf. Insanus, Mente motus.
FŬRENTER, _En furieux_. SYN. Furiose. USUS: Furenter irasci.
FŬRĬA, æ, _Furie_; _en gén. fléau_, _peste_. EPITH. Teterrima, assiduæ domesticæque. USUS: Illa furia et pestis patriæ, _ce fléau de la patrie_. Furiæ speculatrices, et vindices facinorum. Furiæ agitant et insectantur impios, non ardentibus tædis, sed angore conscientiæ, et fraudis cruciatu. Cf. Conscientia mala.
FŬRĬĀLIS, e, gen. com. _Furieux_, _forcené_, _atroce_. SYN. Furens. USUS: Furialis illa vox, _cette voix de furie_.
FŬRĬBUNDUS, a, um, _Furieux_, _furibond_. SYN. Mens alicujus furibunda. Crudeles et furibundos impetus latronis retardavit. Cf. Furiosus.
FŬRĬŌSĒ, _Comme un furieux_. SYN. Furenter.
FŬRĬŌSUS, a, um, _Furieux_, _en furie_. SYN. Furens, furibundus, vesanus, mente incitatus. PHRAS. Homo furiosus, _homme violent, furieux_. Furore captus, repentino ictus furore; amens agitantibus furiis; cui furoris nescio quid objectum; qui furiis agitatur, perterretur, vexatur, torquetur, rapitur, præceps fertur, incitatur. USUS: Furiosa vis cupiditatis quo te rapuit? Mulier non jam morbo, sed scelere furiosa. Fervidum, petulans, furiosum dictum. Cf. Insanus, Furens, Furo.
FŬRO, is, ere, n. _Être hors de soi, fou, en délire_; _être en colère, en fureur_. SYN. Insanio, bacchor, furore inflammor; abstrahor a sensu mentis; a me ipso discedo. ADV. Acerrime. PHRAS. 1. Quid ita furis? _Pourquoi ces fureurs?_ Quæ te tanta pravitas mentis tenet, quis furor? Homo amentissime, et in omnibus consiliis præceps, et devie, quæ tibi res, quæ causa istam rabiem, nec enim audaciam appellare velim, accendit? Quis te furor, quæ mentis ad omnia cæcitas exagitat? Quo inflammato isto furore præceps raperis! Quo effrenatus ac prope amens furore ruis? Cujus feræ rabies occupavit animum tuum? Nullumne furori et effrenatæ violentiæ modum impones? 2. En! ut furit, _voyez, comme il est en colère_. En! ut, velut lymphatus, aut Bacchi sacris commotus, ardentibus oculis rabiem ostendat! ut incitata et vecorde mente, ut inusitata rabie in omnes invadat promiscue! ut agitantibus furiis velut lymphatus et attonitus, ira in rabiem versa, rabie accensus, fanatico furore percitus, in rabiem efferatus omnia conturbat! En! ut acriter exardescit! ut furore ardet et scelere! ut eum agitant furiæ, neque consistere usquam patiuntur! En! ut nefario furore instinctus, rapide omnia appetat, nec ruere demens, nec furere desinat! En! ut in rabiem furoremque conversus, nec jam mentis potens discurrat improbus! Cf. Furiosus, Furor. USUS: Qui valetudinis vitio furunt, melancholici dicuntur. Luctu furere et dolore injuriæ.
1. FŬROR, ōris, m. _Fureur_, _colère_, _rage_; _folie_. SYN. Insania, rabies.)(Sanitas. EPITH. Comes sceleris et audaciæ, consceleratus, consularis, credibilis, divinus, effrenatus, exultans, incredibilis, inflammatus, infractus, libidinosus, magnus, maximus, mirus, nefarius, notissimus, perniciosus, præceps, similis, summus, tantus, totus, tribunitius, vetus, vinolentus. PHRAS. Quia litem perdidit, furere cœpit, _pour avoir perdu son procès, il est devenu fou_. Quia causa cecidit, ad insaniam, dementiam, amentiam, furorem redactus est; mente captus est; mentem amisit; mens eum defecit, destituit; incidit in insaniæ morbum, in furorem prolapsus est; a mente, a seipso discessit; de potestate mentis exiit. Cf. Furens. USUS: Furorem esse aiunt mentis ad omnia cæcitatem. Furore occæcari. Furor hominem invadit. Furorem improborum comprimere, sedare, mitigare, _apaiser la colère des méchants_. Furor consedit, remisit, detonuit, consenuit, _sa fureur est calmée_.
2. FŪROR, aris, furatus sum, ari, d. _Voler_, _dérober_. SYN. Furtum facio, compilo, expilo, surripio, averto, interverto, bonis alienis manus affero, aliena in rem meam converto, clam eripio. PHRAS. 1. Nisi attenderis, furabitur, _si vous n’y faites attention, il vous volera_. Nisi attentus ad rem eris, furtum faciet; pecuniam avertet; domum compilabit; prædam faciet; quidlibet, nunc hoc, nunc illud subducet; furti se adstringet; furti se alligabit; viscatis manibus quidquid obvium fuerit, leget; manus ærario afferet; a rebus tuis manum haud abstinebit; qui manus steriles ad te attulerit, gravidas foras reportabit; pecuniam fraude subtrahet. 2. Ex illo libro multa furatus est, _il a emprunté à ce livre bien des choses_. Ab eo auctore multa furatus est, ex illo libro multa sumpsit; quos non ille rivos ex aliorum fluminibus, ex illo fonte in suum agellum deduxit, duxit, derivavit? Hos ille ingenii partus in suam rem convertit. USUS: Furatur aliquid, aut clam eripit, emisse se dicit. Si ego tuum ante legissem, furatum me abs te esse diceres.
FURTIM, _En cachette_, _furtivement_. SYN. Clam. )( Palam, libere. USUS: Furtim facere aliquid.
FURTĪVĒ, _A la dérobée_, _secrètement_. SYN. Furtim.
FURTĪVUS, a, um, _Caché_, _secret_, _clandestin_. SYN. Occultus. USUS: Furtivum iter facere.
FURTUM, i, n. _Vol_, _larcin_. SYN. Compilatio, rei alienæ fraudulenta tractatio. EPITH. Apertum, improbissimum, impudens, impudentissimum, manifestum, maximum. Furta minora, magis occulta, illustriora, mira, multo plura et majora, notissima sordidissima, tanta, tam aperta. USUS: Furtum facere. Furti se alligare; furti damnari. Cf. Furor.
FŪRUNCŬLUS, i, m. Dimin. ab FUR, _Petit larron_. USUS: Olim furunculus, nunc vero etiam rapax.
FUSCĬNA, æ, f. _Fourche (de fer)_, _trident_. SYN. Tridens.
FUSCUS, a, um, _Brun_. USUS: Purpura plebeia, et pene fusca, _la pourpre plébienne et presque brune (commune)_.
FŪSĒ, _Avec étendue_. SYN. Diffuse, disperse. )( Articulate, distincte. USUS: Fuse lateque disputare et dicere.
FŪSĬO, ōnis, f. _Fusion_, _fonte_; _diffusion_. EPITH. Universa. USUS: Fusiones autem deorum.
FUSTIS, is, m. _Bâton_. PHRAS. Fustibus vapulavit, _il a été fustigé_. Fuste male mulctatus, male acceptus, percussus est; impactus non levi manu ac repetitis ictibus illi fustis est; fustis vim pondusque sustinere, ferre, pati cogebatur; fustuario male acceptus, mulctatus est; fustibus male contusus est ac dedolatus; onustus fustibus pene exanimis concidit. USUS: Fustem alicui impingere; fustibus implere caput; fuste aliquem coercere.