Part 7

ĂDŎLESCENS, entis, m. _Jeune homme_. SYN. Juvenis, ephebus, pubes. EPITH. Abstinens, acutus, bonus, bonus et eruditus, bonus et disertus, bonus et prudens, dignus illo loco ac nomine, bonus et strenuus, castus ac diligens, clarissimus atque fortissimus, omnium præstantissimus, princeps civitatis, comicus, cupidus laudis, deditus mirifice alicui, deformis, delicatus, disertissimus, divinus, incolumis, fortunatus, gratissimus, gravis et doctus, honestus in primis, ornatus in primis, honestissimus, humanissimus atque optimus, imperitus, bonus, non tam insulsus, quam non verecundus, non acriter intelligens, lectissimus, modestissimus, optimus, mihique carissimus, prætorius, pecuniosus, perditus ac dissolutus, potens, potentissimus, præditus summa spe et animi et ingenii, primarius, probus, propinquus, prudens, prudentissimus, ætate multo robustior duce, sanctissimus, studiosissimus, maxime familiaris, non solum indoctus, sed etiam rusticus; ingeniosissimus, et prope æqualis, locuples, loquax, miser, pernecessarius, et amicitia alicujus dignissimus, plenus ingenio, segnior. ADV. Admodum, multum. PHRAS. 1. Adolescens nobilis, _jeune homme de race noble_. Nobili loco natus; nobilissimus; princeps juventutis; florentissimus urbis; ornatissimus; familia ortus amplissima. Cf. Nobilis. 2. Adolescens ingeniosus et eruditus, _jeune homme spirituel et instruit_. Acutus, et disertus; plenus ingenio, rectissimis studiis, atque optimis artibus præditus; summa spe et animi et ingenii, nec indoctus. Cf. Doctus. 3. Adolescens optimis moribus, _jeune homme bien élevé_. Honestus imprimis, humanissimus atque optimus; castissimus ac modestissimus dignusque illo loco et nomine; ordinatus omnibus rebus, et verecundus. Cf. Mos. 4. Adumodum adolescens erat, _il était encore bien jeune_. Erat in flore ætatis primo; vixdum e pueris excesserat, _vel_ ex ephebis; prætextus etiamdum erat; prope puberem ætatem erat; primo ætatis flore pubescebat; annos adolescentiæ vix attigerat; ætas a puerili studio vixdum exierat; pueritiæ annos vix egressus erat; utebatur etiamdum ætatis initio; integri sanguinis adolescens; adulta ætate puer, sed adhuc imberbis erat. USUS: Bona indole, summæ spei: aut perditus, dissolutus adolescens. Cf. Juvenis.

ĂDŎLESCENTĬA, æ, f. _Jeunesse_, _adolescence_. SYN. Iniens ætas a 14. ad 25. _vel_ 30. annum. EPITH. Impura, liberior, libidinosa, et intemperans, magna, modestissima, plena spei, prima, proclivior ad libidinem, proterva, tota, turpis. PHRAS. Ab adolescentia, _depuis la jeunesse_. Ab ineunte, a prima, a teneriore ætate; a puero _vel_ pueris; a pueritia; ab initio ætatis; a primis temporibus ætatis; a teneris. USUS: Libidinosa, intemperans adolescentia effœtum corpus tradit senectuti. Cf. Juventus, Puer.

ĂDŎLESCO, is, olēvi, ultum, ere, n. _Croître_, _grandir en âge_. SYN. Augeor ætate, cresco. ADV. Sensim. USUS: Uti ratio, ita cupiditas cum ætate adolescit. Cf. Cresco.

ĂDOPTĬO, ōnis, f. _Adoption_. EPITH. Innumerabilis. USUS: Adoptionem hæreditas nominis, pecuniæ, sacrorum sequitur. In adoptionem in alienam familiam dari; assumi in nomen familiæ alienæ.

ĂDOPTĪVUS, a, um, _Adoptif_, _qui concerne l’adoption_. USUS: Sacra adoptiva, _sacrifices qui se font dans la famille d’adoption_.

ĂDOPTO, as, avi, atum, are, a. _Adopter_ (_légalement_). SYN. Filium adscisco, deligo, instituo. ADV. Obscure. USUS: 1. Scipio Æmilium sibi legibus adoptavit. 2. Deligo, _choisir_. Adoptare aliquem defensorem juris sui, ultorem injuriarum, _faire choix d’un défenseur_. Cf. Adscisco.

ĂDŌRĔA, æ, f. _au fig. Récompense de la bravoure_; _gloire militaire_, _victoire_. * SYN. Laus, gloria.

ĂDŎRĬOR, orĕris, ortus sum, oriri, d. _Attaquer_. SYN. Aggredior, invado, irruo, involo. ADV. Tumultuosissime. PHRAS. Hominem repente adortus est, _il attaqua subitement cet homme_. Impetum fecit in hominem; manus admolitus est; infesto spiculo petiit; ferro appetiit; incurrit, involavit cæco in hominem impetu; primum impetum effudit in hominem: arma in obvium vertit. Cf. Aggredior, Invado. USUS: Aliquem jurgio, gladiis, fustibus, a tergo adoriri.

ĂDORNO, as, avi, atum, are, a. _Préparer_, _équiper_. SYN. Orno, instruo, paro, apparo, comparo. ADV. 1. Pompeius Italia duo maria maximis classibus adornavit. Bellum, classem, nuptias, petitionem consulatus, testium copiam adornare, _apprêts de mariage_, _préparation des élections_, _équipement d’un vaisseau_. 2. Honore afficio, _orner_, _parer_. Omnes in hoc adolescente adornando conspirant. Cf. Paro, Comparo.

ĂDŌRO, as, avi, atum, are, a. _Adorer_. * SYN. DEUM religione propitio. PHRAS. Adorare DEUM, _adorer DIEU_. Auguste, sancteque venerari DEUM; divinum Numen castissime colere; venerabundum aris assistere, et adorantium more procumbere. Genua ponere, ac venerari DEUM; religiosum DEO cultum adhibere, tribuere, impendere; pio cultu, religiosa adoratione prosequi DEUM. _Item_: Indi adhuc plures deos adorant, _les Indiens adorent encore plusieurs dieux_. Cultum uni debitum DEO, simulacris, lapidibus, diisque vanissimis tribuunt, exhibent, impendunt; deorum inani superstitione tenentur; fictis numinibus divinos honores tribuunt, impertiuntur; ridicula falsorum numinum simulacra sacrilego cultu venerantur, prosequuntur. USUS: Cæsar hostia pacem Deum adoravit. Cf. Oro, Veneror.

ADPRŌMITTO, is, mīsi, missum, ere, a. _Se faire caution_. SYN. Promitto. Cf. Promitto.

ADRĒPO, is, repsi, ere, n. _Ramper vers_, _se glisser vers_. USUS: TRANSL. Insinuare se in gratiam, _s’insinuer_. In amicitiam alicujus; in spem hæreditatis; animo alicujus adrepere.

ADSCISCO, is, īvi, ītum, ere, a. _Adopter_, _admettre_. 1. Romanas leges sibi adscivere Latini, _les Latins adoptèrent les lois de Rome_. 2. Adscribo, adjungo, adjicio, annumero, seligo, _s’adjoindre_, _s’associer_. Boni bonos sibi adsciscunt. Adsciscere sibi socios. Civem adsciscere. In civitatem adscisci, _être admis comme citoyen_. 3. Comparo. Romani a Græcis leges, ritus, consuetudines, sacra adscivere. Cura ut laudem tibi, adsciscas. 4. Arrogo, tribuo, sumo. Non mihi tantam sapientiam adscisco, _s’arroger_, _s’attribuer_. Cf. Adopto, Jungo, Adjungo.

ADSCĪTUS, a, um, part. v. adscisco. _Venu au dehors_, _étranger_. ADV. Publice. USUS: Adscitus, non nativus color est.

ADSCRĪBO, is, scripsi, scriptum, ere, a. _Attribuer_. SYN. Appono, adjungo, addo, adscisco, assigno. PHRAS. 1. Victoria tibi adscribenda est, _il faut vous attribuer la victoire_. Rei bene gestæ decus tuo consilio est assignandum; hæc victoria tui triumphi titulis accedat, oportet. Victoriæ decus omne ad te delegandum est; tuæ tribuendum virtuti. 2. Noli tibi adscribere hanc laudem, _ne vous attribues pas cet honneur_. Noli rei bene gestæ tibi meritum uni inscribere; facti laudem tibi arrogare, asserere, vindicare; noli existimare, tuam esse in his rebus unius gratiam; noli alienam laudem pro tua tibi vindicare; noli te offerre in societatem alienæ gloriæ; noli quærere, ut præclaræ rei laus ac commendatio ad te perveniat. Quid tibi alieni facti gloriam adsciscis, sumis? 3. Famulo adscripsit culpam, _il imputa cette faute à son esclave_. Ad famulum delegavit culpam; in famuli ignaviam eam culpam contulit, retulit, conjecit; ejus rei culpam ignavia famuli sustinet; culpam rei famulo tribuit, assignavit; ex ignavia famuli factum autumat; ignaviæ famuli vult eam esse culpam; culpam suam in famuli ignaviam trajicit ac deonerat. USUS: 1. Utinam ego tertius vobis amicus, _vel_ in amicitiam vestram adscriberer! _Être inscrit._ 2. Assigno, acceptum fero, _attribuer_. Hanc cladem suæ socordiæ, hunc eventum fatis adscribant. 3. In civitatem, _vel_ civitati adscribi, _avoir le droit de cité_. Meam tuæ adscribo sententiam, _je suis du même avis que vous_. 4. Aliquid ad epistolam adjicio, _ajouter à une lettre_. Doleo me hoc litteris non adscripsisse.

ADSCRIPTĬTĬUS, a, um, _Inscrit_, _ajouté_. SYN. Adscriptus. USUS: Novi et adscriptitii cives, _citoyens nouveaux_, _de fraîche date_.

ADSCRIPTOR, ōris, m. _Le fauteur, qui contresigne_, _le partisan_. SYN. Subscriptor. USUS: Fuit is non modo defensor, sed adscriptor dignitatis meæ. Auctor et adscriptor honoris mei.

ADSTĬPŬLĀTOR, ōris, m. _Garant_, _répondant_, _caution_. SYN. Confirmator, defensor. USUS: In tua causa, patrono me, et adstipulatore uteris.

ADSTĬPŬLOR, aris, atus sum, ari, a. _Approuver, être du même avis_. SYN. Assentior. Cf. Faveo, Assentior, Adjungo.

ADSUM, adĕs, adfui, adesse, n. _Être présent_. SYN. Præsens sum, præsto sum, intersum, coram adsum, copiam mei facio. ADV. Frequenter in causa, multum, opportune, paulo ante, præsto, propius, publice, tardius. USUS: 1. Pugnis omnibus adfui, _je fis usage de mes deux poings_. Ad portam adest. Tempore ad judicium affuit, _il vint à temps au tribunal_. 2. Faveo. Difficillimis licet rebus semper adero, _prêter assistance_, _défendre_, _favoriser_. 3. Animo præsenti tribuitur. Adeste animis, mittite timorem, _n’ayez pas peur_. Cf. Præsens, Coram.

ĂDŪLĀTĬO, ōnis, f. _Caresse_, _flatterie_. SYN. Assentatio, blanditiæ. EPITH. Amans dominorum. USUS: Proprie adulantium heris canum est. In amicitiis nulla major pestis est adulatione. Semper magnæ fortunæ comes est adulatio. Cf. Assentatio.

ĂDŪLĀTOR, ōris, m. _Flatteur_. SYN. Assentator, palpator, divitum arrosor, et quod sequitur, irrisor, simulator, homo levis, et fallax, ad voluntatem loquens omnia, nihil ad veritatem. Qui ad alterius non modo sensum et voluntatem, sed etiam vultum atque nutum convertitur. USUS: Nolo esse laudator, ne videar adulator. Cf. Astutus.

ĂDŪLOR, aris, atus sum, ari, d. _Flatter_. Cum Accusat. SYN. Blandior, assentor, auribus do; omnia ad voluntatem, nihil ad veritatem loquor, palpo. ADV. Aperte. PHRAS. Adularis, ut gratiam a me ineas, _tu me flattes pour obtenir mes bonnes grâces_. Das hoc auribus meis, ut gratiam meam aucuperis. Auribus inservis. Blanda assentatione uteris. Assentationis artificio gratiam quæris. Blande loqueris, ut me tibi adjungas, ut in meam te amicitiam insinues. Lenocinaris. Blanditiis in aures meas influere laboras. Absurdam in adulationem progrederis. Palpo me percutis. Subparasitandi artem tenes. Ad gratiam loqueris. Laudibus me conciliare, expugnare; in tuas partes, commoda, amicitiam pertrahere studes. In adulationem scite te componis; spem et animos solita vanitate inflare nosti. Palpum obtrudis. Voluntati servis; aures scalpis, mulces, permulces. Blanditiis fallis, delinis. Assentationibus demulces animum. Assentatoris partes agis egregie; blandimentis benevolentiam non inscite colligis. USUS: Adulari fortunam alterius. Feræ dominum adulantes. Cf. Assentor, Accommodo.

ĂDULTER, ĕri, m. _Adultère_. SYN. Mœchus, alienæ conjugis corruptor. EPITH. Sororius, temerarius, obscœnus, nocturnus, turpis.

ĂDULTĔRĪNUS, a, um, _Altéré_, _falsifié_, _faux_. SYN. Fucatus, adumbratus, non verus, non genuinus: )( Verus, genuinus. USUS: Nummi, gemmæ, moneta adulterina, _argent_, _pierres précieuses fausses_. Adulterino signo, annulo, testamentum corrumpere. Cf. Falsus, Adumbratus.

ĂDULTĔRĬUM, ii, n. _Adultère_. SYN. Stuprum conjugis. EPITH. Nefarium, quotidianum. PHRAS. Adulterium committere, _commettre un adultère_. Admittere adulterium; thorum alicujus contaminare, violare; adulterari, mœchari, fœdus, fidemque matrimonii frangere, derelinquere, deserere, fallere; involare in alienum matrimonium; nefario alterius uxorem polluere; ad eam oculos impudicos, libidinis oculum adjicere; jura legitimi thori fallere, pudicitiæ uxoris vitium addere; impetere impudicitia alienam conjugem; ejus corpus stupro complere; consuescere cubilibus alienis; alienum cubile inire; capere usuram corporis. USUS: Adulterium committere, facere, inire. In adulterio deprehendi.

ĂDULTĔRO, as, atum, are, a. _Déshonorer_, _corrompre par un adultère_. SYN. Corrumpo, stupro, alienum cubile ineo. USUS: 1. Latrocinari, fraudare, adulterare turpe est. 2. Fallaciter imitor aliquid. Judicium pecuniis, testamenti tabulas adulterat, _altérer_, _falsifier_. Cf. Corrumpo.

ĂDULTUS, a, um, part. v. adolesco. _Qui a grandi_, _formé_, SYN. Grandior, progressa ætas, magis confirmata, major. PHRAS. Grandis jam et adulta ætate, _il est déjà âgé_. Ætate provectus; matura, corroborata, confirmata ætate; in ea ætate, cui roboris jam multum accessit; qui se jam corroboravit, vir inter viros; cujus ætas in medio virium robore; medio juventæ robore, flore; qui jam virilem togam sumpsit; ætatis nec primæ, nec ultimæ, in viridi ætate; cui primo florens vigore ætas; qui ætatem transcendit primæ juventæ, postremæ necdum attigit; qui juventam ingressus mediæ pollet ætatis nervo. Cf. Adolescens. USUS: Adulta jam Roma; arbor adulta, adulta Reipublicæ pestis.

ĂDUMBRĀTĬO, ōnis, f. _Esquisse_, _ébauche_. SYN. Rudior imago, et species. USUS: Alicujus rei, si non perfectio, at conatus tamen, et adumbratio.

ĂDUMBRĀTUS, a, um, part. v. adumbro. _Esquissé_, _ébauché_. SYN. Non absolutus. )( Expressus. USUS: 1. Sunt in hoc juvene maximarum non expressa signa, sed adumbrata virtutum. Principio adumbratas quasdam intelligentias concipimus. 2. Fictus, _superficiel_, _apparent_, _faux_. Gloria est solida quædam res, expressa non adumbrata. Homo adumbratus; comitia, opinio virtutis, judicium, lætitia adumbrata, _joie qui n’est qu’apparente_. )( Vera.

ĂDUMBRO, as, avi, atum, are, a. _Esquisser_, _représenter par le dessin_. Lineari pictura et umbratili aliquid signo. SYN. Effingo, imitor, describo; rude specimen edo, exhibeo. USUS: Conari Ciceronem et perfectæ eloquentiæ formam adumbrare, _imiter_. Facta alicujus dicendo, specimen et forman adumbrare, _retracer_.

ĂDUNCĬTAS, tātis, f. _Courbure_. USUS: Quædam aves aduncitate rostrorum cibum capiunt.

ĂDUNCUS, a, um, _Crochu_, _recourbé_. SYN. Curvatus, tortuosus. USUS: Adunci ungues, serrula adunca.

ADVĔHO, is, vexi, vectum, ere, a. _Amener_, _apporter_. SYN. Apporto, importo, comporto. )( Aveho. USUS: Vis magna frumenti Romam advecta. Navi, an equo advectus es?

ADVĔNA, æ, m. _Étranger_. SYN. Peregrinus. Hospes, alienus, exterus, extraneus, alienigena. )( Civis, domesticus. USUS: In ipsa patria nostra peregrini videmur, et advenæ. Cf. Peregrinus.

ADVĔNĬO, is, vēni, ventum, ire, n. _Arriver_. SYN. Accedo, appropinquo, pervenio adeo, appello, contingo. )( Discedo, recedo, abeo. ADV. Præsto. USUS: Malum, quodcunque advenerit, ferendum est. Senectus, cum advenit, multa mala apportat. Cf. Appello, Venio.

ADVENTĬTĬUS, a, um, _Qui s’ajoute_, _supplémentaire_. SYN. Fortuitus, insperatus, non quæsitus. )( Innatus, insitus. USUS: 1. Mithridates multis nationum adventitiis copiis juvabatur, _troupes_, _soldats étrangers_. 2. Externus, alienus, non innatus, adveniens, _qui vient du dehors_, _étranger_, _emprunté_. Transmarina et adventitia Græcorum doctrina. Adventitiis adjumentis uti. Bona, pecunia adventitia, et assumpta.

ADVENTO, as, avi, atum, are, n. _Approcher de plus en plus_. SYN. Advenio, appropinquo, accedo. )( Procul sum. USUS: De tempore, persona et re dicitur. Adventat jam destinata dies. Legiones adventant.

ADVENTOR, ōris, m. _Étranger_. SYN. Externus, non domesticus. USUS: Vide, ne quis adventor auscultet.

ADVENTŬS, ūs, m. _Arrivée_. SYN. Accessus. )( Discessus. EPITH. Minus aptus ad res multas, clarus, exspectatissimus, gratus et honestus, gratior, gratissimus, maturus, matutinus, nocturnus, occultus, optatissimus, primus, recens, repentinus, suavis, suavissimus, unus, gravis, improvisus, jucundus, modestus. USUS: Ut adventus tuus optatissimus fuit, ita discessus afflixit.

Adventus Domini, _Le temps de l’Avent_. Dies sacri Dominico adventui; hebdomades, quæ anniversariam Christi nascentis memoriam præcurrunt; dies virginei partus exspectationi sacri; tempus, quo exspectati divini partus memoria celebratur.

ADVERSĀRĬA, orum, n. pl. _Livret où l’on prend des notes_, _brouillon_. SYN. Præscriptiones, ephemerides, tabulæ, in quas utcumque memoriæ causa projiciuntur omnia, quæ postea in justas fidei tabulas codicesque referuntur. EPITH. Menstrua. USUS: Solertis est, in adversaria omnia minutim referre, _un homme habile rédige tous les jours son journal_.

ADVERSĀRĬUS, a, um, _Adversaire_. SYN. Adversus, oppositus, inimicus, hostis. )( Amicus, defensor. ADV. Maxime. USUS: Hic obtrectator laudum mearum, et adversarius semper fuit acerrimus, _il fut toujours l’ennemi de ma gloire_. Semper se adversarium in meam dignitatem intendit. Adversario te, et insectatore laudum mearum utor. Cf. Hostis, Infensus, Inimicus, Adversor.

ADVERSOR, aris, atus sum, ari, d. _Être contraire_, _s’opposer_. SYN. Repugno obsisto, contravenio, contra rem alicujus venio, contra pugno, contra facio, adversarius sum, in aliquem eo, resisto; reclamo, obtrecto; adversum me præbeo, oppono, objicio. )( Suffragor. ADV. Infensius, mediocriter, valde, vehementer. PHRAS. Omnibus in rebus mihi adversaris, _vous me nuisez toujours_. Me oppugnas quam potes acerrime et gravissime; nullam adversus me injuriam prætermittis. Tuis contra nos viribus uteris. Quidquid habes virium, in nos confers. Omnia conaris, nihil non agis, moves, tentas, moliris, experiris, machinaris; moves omnes machinas; nihil non tentas ad perniciem nostram. Adversario te utimur nimis acerbo, nimis infenso. Agis contra nos, in nos; pugnas adversus nos nimis infestis odiis. Irruis in nos, quo potes impetu; quam potes, maximo. Vim omnem in nos confers. Facis maximum impetum contra nos. Adversarius es nobis nimis infensus, infestus, vehemens, sævus, imminens in exitium nostrum; nostrum sanguinem nimis avide sitiens; totus incumbens in perniciem nostram. Nimis a nobis discrepas; contra honorem nostrum niteris, undique adversaris, refragaris; adversus nos tendis; contra nostrum, amicorumque studium stas. Perpetuum nobiscum bellum suscipis. Cf. Inimicitia, Inimicus, Pugno. USUS: Quibus ornamentis adversor tuis? Omnibus in disputando adversabere?

ADVERSUM et ADVERSUS, _Contre_. adv. SYN. Contra. )( Pro. USUS: 1. Homo adversus Rempublicam, leges, salutem civium armatus. Adversus hostem aciem struere. Adversus clivum tendere. 2. Erga, _envers_. Adhibenda est adversus deos pietas, adversus amicos humanitas, adversus omnes officium. Cf. Contra, Erga.

ADVERSUS, a, um, _Contraire_. SYN. Contrarius, incommodus, sinister. )( Prosper, secundus. PHRAS. Viri non est, adversis rebus tam cito frangi, _l’homme ne doit jamais se laisser abattre par l’adversité_. Ad omnem calamitatem animos submittere; rebus turbidis, gravi fortuna, casibus adversis; infortunio quovis nimiopere commoveri; rebus afflictis, tristibus, duris, asperis, perturbatis debilitari, et exanimari; adversus casus, quibus hominum vita subjecta est et exposita, adversus fortunæ vim, impetum, injurias, tela, animo esse tam fracto et infirmo; in rebus trepidis, fractis, gravibus, incommodis, statim animo contrahi, et succumbere dolori. Cf. Infelix, Calamitas, Fortuna mala. USUS: 1. Valetudo adversa, _mauvaise santé_, _maladie_. Adversa Reipublicæ tempora, _temps malheureux_. Bellum, prælium, fortuna, res adversa, _guerre malheureuse_, _malheur_, _adversité_. Homo adversa in vulgus fama, _avoir une mauvaise renommée_. 2. Oppositus, ratione loci. _Qui est à l’opposite, en face._ Antipodes adversis vestigiis. Adversum solem intueri. Adverso flumine navigare. Adversa ire via. In adversam ripam evadere. In anteriore parte corporis. )( Aversus nempe in posteriore. Cicatrices, vulnera adversa _id est_, adverso corpore excepta, _blessure reçue par devant_.

ADVERTO, is, verti, versum, ere, a. _Tourner_, _diriger vers_; _être attentif_, _remarquer_. SYN. Aliquo, _vel_ ad aliquid verto, observo, attendo, animadverto. ADV. Obscurissime. PHRAS. Adverto consilium tuum, _je comprends bien ce que vous voulez_. Subolet mihi consilium tuum; intelligo, quo istud pertineat, quid spectes; consilium tuum dudum introspexi; odoratus sum. Sentio sententiam tuam. Advertit me consilii tui ratio; obscurus quidam consilii tui sensus ad me pervenit; animo prospicio, quo res illa spectet. USUS: 1. In hanc plateam te adverte, _tournez-vous vers cette place_. Urbi agmen, navem littori, pedem ripæ, aures monitis, cursum aliquo advertere. 2. TRANSL. Ad res animi. Advertere animum ad dicta, _écouter_, _faire attention_. _Vel_ absolute: De re aliqua diligenter advertere, _faire grande attention à une chose_. 3. Punio, n., _punir_. Advertere in aliquem. Cf. Attendo, Observo, Converto.

ADVESPĔRASCIT, impers. _Il se fait tard_, _la nuit approche_. PHRAS. Vespertinum crepusculum adest; nox adventat; lucem tenebræ pellunt; vespera appropinquat; diei nox succedit; dies abit inclinante jam, vergente, prono in occasum sole; cedit jam nocti dies; præceps est in noctem diei tempus; obscura jam lux est; dies in vesperum inclinat. Cœlum vesperascit. Cf. Vesperi.

ADVĬGĬLO, as, avi, atum, are, n. _Veiller sur_; _être attentif à_. SYN. Vigilo, pervigilo. USUS: Pro negotii gravitate advigilandum est. Cf. Vigilo.

ADVŎCĀTĬO, ōnis, f. _Aide_, _assistance_, _plaidoirie_, _réunion d’avocats_. SYN. Patrocinium, advocati munus. EPITH. Copiosa. USUS: Homo in re militari, quam advocationibus cautior. Ea advocatio clamoribus, lapidatione discussa, perturbata, repulsa est.

ADVŎCĀTUS, i, m. _Avocat_, _défenseur_. SYN. Qui alteri adest in causa, qui in judicio aut jus suggerit, aut præsens est amico. EPITH. Armatus, perpauci. PHRAS. Advocatum fieri, _se faire avocat_. Agendis causis se dare; industriam in agendis causis exercere; in forum venire, se conferre; vocem in quæstum forensem conferre; actorem fori litigiosi esse; causas in judicio agere; causidicum fieri; ad causas adire; in foro versari; causarum actorem, patronum esse; opera forensi ætatem terere; forum celebrare; forensi in munere, forensibus in causis, in causarum patrociniis versari, ætatem agere; forensibus causis patrocinium præstare; causas orare; forum attingere. USUS: Invocare aliquem advocatum ad defendendam causam suam. Esse alicui advocatum. Alicui advocatum venire. Cf. Patronus.

ADVŎCO, as, avi, atum, are, a. _Appeler à soi_, _au secours_. SYN. Accerso, in auxilium voco, convoco. )( Avoco. USUS: In cœtum, ad concilium, ad se ipsum, a voluptate advocare, _réunir en conseil_, _rentrer en soi-même_, _se recueillir_. Advocare sibi, causæ suæ aliquem, _appeler à son aide_, _recourir_. Cf. Voco, Accerso.

ADVŎLĀTŬS, ūs, m. _Vol_ (_des oiseaux_). EPITH. Tristis. USUS: Tristi advolatu aduncis lacerat unguibus.

ADVŎLO, as, avi, atum, are, n. _Voler_, _accourir vers_. SYN. Convolo, accurro. )( Avoco. ADV. Plane, repente, sublime. USUS: Romam, quam mox advolabo. Cum primum litteras recepero, in villam ad te advolabo. Cf. Accurro.

ADVOLVO, is, volvi, vŏlūtum, ere, a. _Rouler vers ou auprès_. USUS: Ad genua Principis advolvi, _se jeter_, _se prosterner aux pieds de qqn_.

ADŪRO, is, ussi, ustum, ere, a. _Brûler_. USUS: Barbam, capillum adurere. Cf. Uro.

ĂDYTUM, i, n. _Sanctuaire_. SYN. Pars templi secretior, et remotior, penetrale.

ÆDĔPOL, _Par Pollux_. Jurandi verbum per ædem Pollucis.

ÆDES, is, _Temple_, _maison_. SYN. Domus, domicilium. EPITH. Bona, magnifica, ornatissima, plena atque ornata, sacra, aliena, amœnissima, aurata, male materiata, nobilissima in palatio, opima, pestilens, salubris, profana, regia. USUS: 1. Ædes privatæ, magnificæ, _palais_. In intimis, mediis ædibus. 2. Templum, (numero fere singulari,) _temple_. Ædem consecrare, reparare. Ædium sacrarum et publicarum depopulatio. Cf. Ædificium.

ÆDĬCŬLA, æ, f. _Sanctuaire_; _maisonnette_. SYN. Tempellum, parva domus. USUS: Eam aram, ædiculam, et pulvinar dedicavit.

ÆDĬFĬCĀTĬO, ōnis, f. _Action de bâtir_, _construction_. SYN. Constructio ædium. EPITH. Immensa et intolerabilis. USUS: Ædificationem adjicere, deponere, _cesser de bâtir_. VULG. ac barbarum est: ædificationi esse, _faire l’édification_, _édifier les autres_, pro quo: PHRAS. Exempli esse optimi, eum esse, a quo exemplum petere, capere, sumere possint cæteri; qui exemplo _vel_ exemplum esse possit cæteris; qui virtutis germanæ exemplum cæteris præbeat, relinquat. Cf. Ædifico.