Part 5

ACCŪSĀTĬO, ōnis, f. _Accusation_. SYN. Incusatio, nominis delatio. EPITH. Honesta, diligens, illustris, mala, nugatoria, manifesta, nobilis, gloriosa, vera, vetus, usitata, acris, intenta, infans, muta, nova, opima, perpetua. USUS: Accusationem factitare, profiteri, _accuser_, _établir_, _préparer une accusation_. Cf. Actio.

ACCŪSĀTOR, oris, m. _Accusateur_. SYN. Actor. )( Defensor. EPITH. Acer, acerbus, vehemens, multum acrior, æmulus, amans, bonus, diligens et firmus, falsus, satis firmus, gravis et vehemens, iratus, odiosus et assiduus, ridiculus, molestus, frigidissimus, gravis, idoneus, imbecillus, melior, temerarius, voluntarius. USUS: Accusatorem comparare in aliquem; alicui accusatorem ponere, opponere, _susciter un accusateur à qqn_. Personam accusatoris, ut temere sumpsit, ita celeriter posuit. Cf. Actor.

ACCŪSĀTŌRĬĒ, adv. _En accusateur_, _avec passion_. USUS: Non hoc accusatorie, sed libere dixit.

ACCŪSĀTŌRĬUS, a, um, _Qui concerne l’accusateur_. USUS: Spiritus, artificium, jus accusatorium. Animo accusatorio, _avec animosité_.

ACCŪSO, as, avi, atum, are, a. _Accuser_. SYN. Defero, postulo, arcesso, arguo, item: Causam et culpam in aliquem confero; redarguo, insimulo, criminor. )( Excuso, defendo. ADV. Acrius, aspere et acerbe, constanter, copiose, diligenter, diligentissime, disposite, falso, graviter, gravius, gravissime, improbe, inhoneste, juste, justius, laboriosissime, leviter, libere, liberius, moderate, nefarie, pie, præclare, probabilius, publice, litteris, separatim, severe, vehementer, vere. PHRAS. Æmuli Catonem quinquagies accusarunt, _les ennemis de Caton le mirent 50 fois en accusation_. Catoni æmuli quinquagies diem dixere; litem intendere, intulere; Catonem judicio persecuti sunt; criminis reum fecere; in judicium, in crimen vocavere; reum citavere; in reos retulere; ejus nomen detulere. 2. Periculosum est, alios accusare, _c’est une chose dangereuse que d’accuser les autres_. Res periculi plena est, judicio exagitare alios; in judicium adducere; in jus rapere, trahere; criminis reos agere, peragere; crimen inferre; dicam alicui scribere, impingere; actionem intendere; ambitus, captæ pecuniæ etc. arcessere. 3. Nihil sceleratius est, ac socium falso de crimine accusare, _pas d’attentat plus odieux que d’accuser un ami d’un crime faux_. Immane facinus est, amico innoxio crimen affingere; accusationem conflare immerenti; innocentem in criminis suspicionem adducere; innoxium in culpam vocare, judicio exagitare; culpam, crimen conjicere, conferre in insontem, criminis expertem; amico nullo ejus merito crimen inferre. 4. Cicero Verrem crimine capitali accusavit, _Cicéron accusa Verrès d’un crime capital_. Cicero Verrem capitis accusavit; judicio capitis arcessivit; capitis reum egit, peregit; in judicium capitis vocavit, adduxit; rerum capitalium reum fecit; capitale Verri crimen intendit. 5. Manlius gravissime accusabatur, _on accusait Manlius d’un crime très-grave_. Manlius in jus ire, ambulare; in judicio periculum capitis adire; causam capitis ex vinculis dicere cogebatur. Manlius judicio gravissime conflictabatur; in judicio exagitatus reorum loco sedere; accusatorum impura maledicta, convicia audire; accusationis molestiam, iudicium subire; tribunal adire compulsus est. Manlio periculosum negotium ab accusatoribus exhibebatur, ambitus, ac majestatis postulato. USUS: 1. In judicio, accusare capitis, _accuser d’un crime capital_. 2. Extra judicium, de epistolarum negligentia, voluptatem accusare, _accuser_, _blâmer_.

ĀCER, cris, cre, gen. com. _Actif_, _pénétrant_. SYN. Vehemens, acutus, strenuus. ADV. Longe. USUS: Homo acerrimo ingenio; consilio, memoria, _homme d’une intelligence très-vive_, _très-pénétrante_. In rebus agendis, pervestigandis solers et acer. Acerrima est libertatis recuperandæ cupiditas, _vif_, _énergique_. Acris oculorum acies. In acerrima et attentissima cogitatione tempus illud omne posui. Unguentum acerrima suavitate conditum, _parfum d’une suavité extrême et très-pénétrante_. Cf. Vehemens.

ĀCERBĒ, adv. _Amèrement_. SYN. Aspere. USUS: Accusationem acerbe tulit.

ĂCERBĬTAS, atis, f. _Amertume_, _affection_. SYN. 1. Ærumna, miseria, molestia, calamitas, tristitia. 2. Asperitas, feritas. EPITH. Diuturna, magna, subita, summa. USUS: 1. Nullam acerbitatem, dolorem, cruciatum recuso, _je ne refuse aucune douleur_. Lacrimas in tuis acerbitatibus plurimas profudi. 2. Objurgatio tua multum habet acerbitatis. Multa uteris acerbitate. Ad summum imperium naturæ acerbitatem adjungis. In obvium quemque virus acerbitatis tuæ evomis. Cf. Calamitas, Asperitas.

ĂCERBUS, a, um, _Apre au goût, vert_; _amer_, _fâcheux_, _triste_. Proprie de fructibus dicitur. SYN. Acer, asper. Pomum acerbum; dolor, objurgatio acerba; USUS: Homo in vituperando acerbus. Cf. Asper, Difficilis, Acerbitas.

ĂCERRA, æ, f. _Coffret à encens_. Ne coronæ, ne acerræ prætereantur.

ĂCERVĀTIM, _En monceaux_, _en tas_. SYN. Summatim. USUS: Acervatim jam reliqua dicam, _sommairement_.

ĂCERVUS, i, m. _Monceau_, _tas_. SYN. Cumulus. DIFFER. Acervus est minutiorum fere rerum, Strues proprie lignorum aggesta moles. USUS: Acervos tritici, nummorum construit avarus; acervos corporum vicit miles.

ĂCĒTUM, i, n. _Vinaigre_. USUS: TRANSL. Acetum habet in pectore; aceto hominem perfudit, _il l’abreuva de railleries mordantes_.

ĂCĬDUS, a, um, _Aigre_. * USUS: Culices acida petunt, ad dulcia non advolant.

ĂCĬĒS, ei, f. _Tranchant_, _pointe_. SYN. Pars acuta ferri. EPITH. Acris, hebes, obtusior, parva. TRANSL. 1. Acies. _Vivacité du regard._ SYN. Visio, vis oculi. EPITH. Hebes, obtusior 2. _Pénétration de l’esprit._ SYN. Acumen mentis, perspicacia. USUS: Ingenii acies disputando exercetur simul et exacuitur; otio hebescit et obtunditur. Rerum magnitudo aciem mentis perstringit, præstringit. Sapiens ab oculorum consuetudine aciem mentis abducit. 3. Acies, _armée_, _troupe rangée en bataille_. SYN. Exercitus, copiæ in certos ordines distributæ. EPITH. Media, instructa. USUS: 1. Aciem instruere, _ranger_, _mettre en bataille_. Aciem struere, exornare, statuere, instituere, dirigere; Legiones in aciem collocare; Copias suas in acie constituere; aciem ordine disponere; _alias_: in certos ordines militem cogere; in certos numeros, partes distribuere; ordines dispertiri. 2. In aciem procedere, _se présenter au combat_, prodire in aciem; _alias_: Legiones in aciem deducere, educere, producere; in prælium educere militem. 3. Aciem varie formare, _former divers corps de bataille_; extendere; porrigere, seu extenuare; promovere; erigere in collem; firmare subsidiis; distrahere, distendere, laxare; jungere; mediam aciem exinanire; _alias_: explicare cornua, alas, ordines. 4. Acies turbatur, cedit, _l’armée plie_. Cornibus nutat acies; fluctuat; inclinatur; cornibus nudatur; perfringitur, impellitur, movetur. 5. Aciem primam perrumpere, _battre l’avant-garde_, _les premiers rangs_. Aciei principia disjicere; _alias_: frontem hostis urgere: prima signa, primam hostium coronam dividere; in mediam aciem prorumpere, invehi, impetum facere. 6. Aciem restituere, _rétablir le combat_. Aciem sistere; _alias_: frontem hostis urgere; integrare ordines; colligere, instaurare. 7. Ex acie discedere, _quitter le champ de bataille_: acie _vel_ ex acie excedere, refugere, recedere. Cf. Pugna, Prœlium.

ĂCĪNĂCĒS, is, m. _Cimeterre_. * SYN. Gladius Medorum, aut Persarum.

ĂCĬNUS, i, m. _vel_ ACINUM, i, n. _Grain des fruits à grappe_; _pépin_. USUS: Acinus vinaceus.

ĂCĬPENSER, eris, m. _Esturgeon_. EPITH. Decumanus. USUS: Acipenser iste paucorum hominum est.

ĂCŎNĪTUM, i, n. _Poison_. * USUS: Fallunt aconita legentes.

ACQUĬESCO, is, quievi, quietum, ere, n. _Se reposer_. SYN. Quiesco, mihi requies est. ADV. Aliquantum, facillime, libenter. USUS: 1. Tres in itinere horas acquieveram, _se reposer_. 2. In ore tuo, et vultu; in libris, litteris; in charitate erga me tua acquiesco, _mettre sa tranquillité dans_, _être satisfait de_. Cf. Quies, Quiesco.

ACQUĪRO, is, sii _vel_ sīvi, sĭtum, ere, a. _Acquérir_. SYN. Obtineo, consequor, adipiscor, nanciscor; paro, comparo, concilio, adjungo. PHRAS. 1. Acquisivi dignitatem, _j’ai obtenu une charge_. Ingenio duce, auctore, virtute dignitatem nactus sum, reperi, abstuli; dignitate auctus sum. Tribunatum mea virtute extorsi, non artibus expugnavi; suffragia non eblanditus sum, sed meritis assecutus. Laboribus meis dignitatem mihi peperi, consecutus sum; vigiliis meis hanc dignitatem acceptam refero, fero, possideo, teneo, debeo. Bonis artibus honor mihi obtigit; data mihi ea est provincia, honorem inveni, impetravi, votorum compos factus sum. Non obrepsi ad honores, sed ascendi. Laboribus, vigiliis meis in magistratum veni; dignitatem collegi, comparavi; ad honores perveni, _je suis parvenu aux honneurs_. 2. Malis artibus non exiguas opes acquisivit, _il s’est procuré de grandes richesses par des moyens illégitimes_. Malis artibus non exiguam pecuniam collegit, confecit, creavit, nummorum magnam vim expressit, abrasit, extorsit; rem ac pecuniam reperit, corrasit, eblanditus est. 3. Litterarum studiis magnam sibi famam acquisivit, _son amour pour les lettres lui à procuré une grande renommée_. Doctrinarum studio famam sibi ingentem ac dignitatem conciliavit; nomen adeptus est ingens; famam collegit non mediocrem et existimationem; famam, existimationem sibi confecit, peperit; splendorem nomini accersiit; in existimationem venit. USUS: Acquirere honorem, dignitatem, opes. Cf. Obtineo, Accipio, Fama, Pecunia.

ACRĬMŌNĬA, æ, f. _Vivacité_, _énergie_. SYN. Vis animi, impetus, vehementia. USUS: Sit in vultu pudor, et acrimonia. Oratio tua multum habet acrimoniæ.

ACRĬTER, adv. _Fortement_, _vivement_. SYN. Acri animo, vehementer, fortiter. USUS: Intelligit, dicitque acriter. Acute videt, et acriter.

ACRŎĀMA, atis, n. _Tout ce qu’on entend avec plaisir: musique, lecture, symphonie, etc._ SYN. Narratio jucunda. Musica, symphonia fabulæ actibus interponi solita. EPITH. Festivum. USUS: Acroama Themistocli jucundissimum videbatur, quo sua cujusque virtus prædicaretur. Fuisti in hac fabula non modo spectator, sed actor et acroama.

ACRŎĀSIS, is, f. _Auditoire_, _réunion_. SYN. Auditio, auscultatio, auditorum conventus, _école de servants_. USUS: Hæc vel in acroasi audeam legere, (in auditorio VULG.)

AC SĪ, _Comme si_. * SYN. Ut si; tanquam si; pro eo ac si, quasi; perinde quasi; similiter ac si; juxta ac si; non secus ac si. USUS: Tecum agam non secus ac si meus frater esses. Cf. Quasi, Similiter, Æque.

ACTA, orum, n. pl. _Actes officiels_, _registres_. EPITH. Firma, irrita, multa, nefaria, præclara, publica, privata, rata et firma, reliqua, urbana. USUS: 1. Aliquid in acta referre, _consigner dans les actes publics_. Sui consulatus acta Cicero ipse confecit; res suas in actis habebat, numerabat. 2. Acta rescindere, _annuler les ordonnances de qqn_. Acta Neronis sublata, rescissa sunt; ejus actis auctoritas est derogata et fides. 3. Acta rata habere, _conserver tout ce qu’a fait qqn_. Acta Cæsaris firma erant, servabantur diligenter, cum laude commemorabantur.

ACTĬO, ōnis, f. _Action_, _procès_. SYN. Actus, factum, negotium, lis, causa, procuratio. EPITH. Aperta, ardentior, civilis, congruens menti, considerata, crudelis et importuna, non tribunitia, sed regia, divina, facilior, honesta, integra, levis, levior et facilior, liberalis, maxima, perjucunda gratiarum, comes eloquendi, popularis, prima, prior, singularis, tota, tragica, tribunitia, turpis, varia, vehemens, plena animi; plena spiritus, plena doloris, plena veritatis, vehemens et gravis, et copiosa, bona, certa, congruens virtutibus, consentanea appetitionibus, constantissima, atque optima, honesta, multa, periculosa, perpetua, præclara, publica, stultissima, forensis. USUS: 1. _Faculté d’agir_, _acte_, _fait_, _action_. Contemplatio sine actione manca est. Æqualitate vitæ, et omnium actionum nihil venustius. Ea pueris ludendi venia detur, quæ ab honestatis actionibus non sit aliena. Actio mentis et agitatio. Virtutis actio et usus. 2. _Action de l’orateur ou de l’acteur_ (_contenance_, _geste_, _voix_). EPITH. Congruens et apta, ad animos permovendos accommodata. Demosthenes tribuit primas, secundas, tertias actioni. 3. _Droit de poursuivre en justice, procès._ SYN. Oratio accusatoria, jus persequendi sibi debitum; judicium, quæstio forensis, lis. USUS: Actionem instituere, _intenter un procès_. Constituere, informare, suscipere actionem. 5. Actionem habere, _avoir action contre qqn_; _demander la permission de poursuivre_, actionem alicui intendere; actionem quærere, postulare. 6. Actionem relinquere, _abandonner sa plainte_ actionem excludere, tollere.

ACTOR, oris, m. _Acteur_, _item_: _Qui poursuit au nom d’un autre_; _avocat_. SYN. Qui agit, accusator. EPITH. Multo acrior, adversus, vehemens et fortis, fortissimus, idoneus, non invenustus, sed iners et inimicus fori, jucundus, optimus, summus, diligentissimus, industrius, malus. USUS: In theatro etiam mali actores perpetiendi sunt. Actor summus causarum. Idem inventor, compositor, actor.

ACTŬĀRĬUM, ii, n. _Bateau léger_. USUS: Actuaria minuta celeritate valent.

ACTUM EST, _C’en est fait_. Rem desperatam significat. SYN. Conclamatum est; absumpti sumus; ventum est ad finem; deploranda in perpetuum libertas nobis est; Res ad restim rediit; pejore loco res mea esse non potest, quam quo nunc sita est; perii, interii, nullus sum; occidi, mortuus sum; occisa res est; nec salus mihi, si velit, saluti esse potest; transactum est de me, actum de salute mea; disperii; omnes fortunæ perditæ sunt, et eversæ, eo redactus sum ut ipsa salus servare me haud possit; eam fortunam subii, ut spes melioris eventus relicta sit nulla; sepultus sum. Cf. Despero.

ACTŬŌSĒ, _Avec action_, _véhémence_. USUS: Leniter, remisse, non actuose agere.

ACTŬŌSUS, a, um, _Actif_. SYN. Qui ab agendo non cessat. USUS: Virtus actuosa sit oportet.

ACTŬS, ūs, m. _Acte_. SYN. Actio, factum. EPITH. Extremus, perfectissimus et ornatissimus, turpissimus et flagitiosissimus, vitæ non solum rectus, sed etiam pravus, varius. USUS: 1. Pravitas animi in actum erumpit, _se traduire en actes_. 2. Pars Comœdiæ _vel_ Tragœdiæ, _Acte_. Vitæ nostræ, veluti fabulæ, mors extremus est actus.

ACTUS, a, um, part. v. ago. _Fait_, _fini_, _passé_. USUS: Bene tecum actum est. Acta ferme tibi ætas est, exacta. Acto negotio, sero venis. (VULG. post festa).

ACTŪTUM, _Bientôt_, _promptement_. SYN. Statim, illico, subito, mox, confestim.

ĂCŬLĔĀTUS, a, um, _Qui a un aiguillon_, _piquant_. USUS: Aculeatas ad me dedisti litteras, _vous m’avez écrit des lettres piquantes_.

ĂCŪLĒUS, i, m. _Aiguillon_. SYN. Vesparum, _vel_ apum stimulus; _item_: TRANSL. De iis, quæ pungunt, irritant, angunt. EPITH. Oratorii ac forenses, reconditi. USUS: 1. Dolor. Domesticarum sollicitudinum aculeos occultare soleo, _douleur_, _chagrin_. 2. Jocus acerbus, _raillerie piquante_, _sarcasme_. Genus facetiarum, in quo multi aculei, et contumeliæ insunt 3. Acerbitas. Emittere aculeos severitatis in aliquem, _être sévère pour qqn_. Oratio sine forensium sententiarum aculeis. Cf. Acerbitas, Contumelia.

ĂCŪMEN, ĭnis, n. _Pénétration_, _subtilité_, _vivacité de l’esprit_. SYN. Perspicaciæ, ingenii vis, subtilitas. EPITH. Flebile, nimium singulare, sæpe stomachosum, nonnunquam frigidum. USUS: Acumen Dialecticorum. Stili acumen et argutiæ.

ĂCŬO, is, cui, cūtum, ere, a. _Aiguiser_. SYN. Exacuo, excito. )( Obtundo. USUS: Usus prudentiam acuit. Gloria ingenium acuit, alit; iram, metum acuere. Palatum acuere, _exciter l’appétit_. Palatum exacuere, famem obsonare, appetentiam cibi facere, præstare, excitare, incitare.

ĂCUS, ūs, m. _Aiguille_. PHRAS. Acu pingere, _broder_. Phrygio opere pingere, laborare; acu telam, aut pannum variare. USUS: Vulnus acu punctum videbatur.

ĂCŪTĒ, _Ingénieusement_, _finement_, _avec esprit_. SYN. Subtiliter, ingeniose, argute, cum ingenio, non sine acumine. USUS: Acute colligere in disputando, respondere, tractare; acute, argute conjicere.

ĂCŪTUS, a, um, _Aigu_, _fin_, _pénétrant_, _subtil_. SYN. Subtilis, acer; perspicax, argutus. )( Hebes, obtusus. ADV. Valde. USUS: 1. _Aiguisé._ Culter acutus probe. 2. _Habile_, _adroit_, homo acutus, et natura perspicax. Motus animi celer, et acutus ad excogitandum. Dicendi genus acutum. Cf. Ingenium.

ĂD, a, _vers_. SYN. In, apud, circa etc. USUS: 1. Motus ad locum, _vel_ personam, _à_, _vers_, ad Messanam; ad montem; ad Consules venit. 2. Interdum statum in loco, _dans_. Remansit ad urbem; senatus habitus est ad Dianæ, Veneris, Castoris, subaud. fanum, ædem. 3. Apud, _au_, _chez_. Est mihi ad portum negotium. Hieme ad exercitum mansit. Ad mulieres nihil obtineri potuit. 4. Circa, _jusqu’à_. Exspectabo te ad ea tempora. 5. Contra, _contre_. Herba ad morsum bestiarum, ad oculos salubris. 6. Post, _après_. Ad hæc otii nonnihil fuit. 7. Propter, _dans_, _à cause de_. Abactæ boves ad desiderium relictarum immugiunt. 8. Pro, _pour_. Argentum ad statuam conferre. Adnotare rem ad memoriam posteritatis. 9. Ante, coram, _au-devant_. Ad limen, ad pedes ejus adstitit. 10. Comparantis, _vel_ præferentis, _en comparaison de_. Nihil ad tuum equitatum; nihil est ad Ciceronem Brutus. 11. Secundum, _à_, _selon_. (Similitudinem significat.) Ad arbitrium illius; ad nutum; ad exemplum; ad hunc modum, ad eamdem normam; ad conjecturam alieni sensus; ad præscriptum; ad naturam; ad rationem temporis; ad aliorum similitudinem omnia gerere. 12. Præter, _en outre_. Ad cæteros dolores etiam illo premor. 13. Circiter, _à peu près_. Fuere ad ducentos. 14. Usque, _jusqu’à_. Ad hanc diem, horam; ad multam lucem, noctem; ad exactam ætatem; ad insaniam concupiscere. 15. Eleganter usum _aut_ finem significat. _Indiquant la cause._ Erit hoc tibi ad privatum dolorem luctuosum, ad Reipublicæ rationes gloriosum. Callidus ad fraudem. Ad pugnam fit utiliter. Est ad aspectum venustum. Res varia et multiplex ad suspiciones. Ad laudem illustre. Vir ad suspicandum sagax, ad resistendum fortis. 16. Eleganter in his adhibetur: _à la lettre_, _mot à mot_. Ad litteram, ad verbum rem ediscere. Ad hæc; ad extremum; ad unguem.

ĂDÆQUO, as, avi, atum, are, a. _Égaler_. SYN. Æquo, exæquo, æqualem facio. )( Superior, inferior sum. USUS: Pompeius cum virtute fortunam adæquavit, _Pompée fut aussi courageux que fortuné_. Memoriam nominis sui cum omni posteritate adæquavit. Cf. Exæquo.

ĂDĂGĬUM, ii, n. _Adage_, _proverbe_. * SYN. Proverbium. USUS: Vetus est adagium. Cf. Proverbium.

ĂDĂMAS, antis, m. _Acier_, _fer_, _diamant_. * USUS: Genera adamantis sex noscuntur.

ĂDĂMO, as, avi, atum, are, a. _S’éprendre de_, _aimer beaucoup_. SYN. Valde amo, ardenter desidero, percupio, concupisco, exopto. USUS: Adamas, quod nunquam vidisti. Cf. Amo.

ĂDAUGĔO, es, auxi, auctum, ere, a. _Augmenter_. SYN. Augeo, cumulo. )( Extenuo, minuo. USUS: Hæc indicia adaugent suspicionem. Cf. Augeo.

ADBĬBO, is, bĭbi, bĭbĭtum, ere, a. _Boire_. * SYN. Bibo largius. USUS: Adbibit plus paulo. TRANSL. _Écouter avidement._ Cf. Bibo.

ADDĔCET, imp. _Il convient_. SYN. Decet. Cf. Decet.

ADDĪCO, is, xi, ctum, ere, n. et a. _Accorder_, _adjuger_, _vendre_. SYN. Dedo, mancipo, destino, adjudico, licitanti rem auferendam permitto, trado. )( Libero. USUS: Antonius regna, senatus auctoritatem exteris pecunia addixit, _vendre_, _donner pour de l’argent_. Nemini me addixi. Judices corrupti sententiam suam, fidem, religionem pretio largitoribus addicere nil pensi habent. Amores suos, cupiditates, voluntates alterius libidini; juventutem suam omni intemperantiæ addicere. Cf. Trado, Deditus.

ADDICTĬO, ōnis, f. _Adjudication_. USUS: Addictio et condonatio bonorum.

ADDICTUS, a, um, part. v. addico. _Adjugé_, _engagé_, _lié à_. SYN. Adjudicatus, mancipatus. USUS: Me addictum, deditum, obstrictum habes, _vous avez en moi un homme dévoué_. Homo in servitutem addictus, _esclave_. Pretio addictam habere fidem alteri, et mancipatam, _se vendre à prix d’or_. Urbs jam vastitati addicta. Cf. Deditus.

ADDISCO, is, dĭdĭci, ere, a. _Ajouter à ce qu’on sait_, _apprendre_. SYN. Disco; ad ea, quæ didici, aliquid adjicio. )( Dedisco. ADV. Velocius. USUS: Orationem, carmina, novi aliquid addiscere. Cf. Disco.

ADDĬTĀMENTUM, i, n. _Augmentation_, _supplément_. SYN. Accessio, appendicula. USUS: Inertissimi nobiles, in quibus præter nomen nihil est additamenti. Cf. Accessio.

ADDO, is, dĭdi, ere, a. _Approcher de_, _ajouter_. SYN. Adjungo, adjicio, appono, adscribo, accessionem adjungo, facio, affero. ADV. Gradatim, minutim, paululum, recte. PHRAS. 1. Me quoque amicis tuis adde, _mettes-moi aussi au nombre de vos amis_. Amicis tuis aggrega, accerse, admisce, adjice; fac, ut tuorum amicorum additamentum sim; novum et adscriptitium amicum me habeto. Adscribe me amicorum tuorum numero. Familiarium tuorum numero me quoque adjice. 2. Ad injuriam addita est contumelia, _à l’injustice on joignit l’insulte_. Ad injuriam accessit contumelia; ad injuriam calumnia quoque admigravit; injuriæ auctarium adjectum est, contumelia; injuriæ cumulum attulit contumelia, injuriæ subjuncta, subtexta, mista, adnexa est contumelia; auxit injuriam contumelia nova. USUS: Addere aliquid de suo, _ajouter du sien_. Aliquid in orationem addere. Eas litteras in fasciculum tuarum addes, _ajouter_. Laude stimulos animis, alacritatem studendi discipulis addere, _stimuler_, Ad ornamenta nobilitatis doctrinæ laudem addere. Cf. Augeo, Adjungo, Accedo.

ADDŎCĔO, es, docui, doctum, ere, a. _Enseigner_. SYN. Doceo.

ADDŬBĬTO, as, avi, atum, are, n. _Pencher vers le doute_, _être incertain_. USUS: Addubitavi paululum, num et quomodo ita evenerit; de fide tua nihil addubito.

ADDŪCO, is, duxi, ductum, ere, a. _Amener_; _pousser_, _entraîner_. SYN. Deduco, induco, contendo, contraho. )( Deduco, remitto. SYN. TRANSL. Invito, impello, pellicio, permoveo. ADV. Magnopere, ocius, quamprimum. USUS: 1. Adducere vultum, habenas, lorum, arcum, _se rider_, _serrer le frein_, _bander un arc_. Cf. Adstringere. 2. Permovere ad iram etc. _pousser à la colère_, _au crime_. Aliquem in metum; ad iracundiam, indignationem, misericordiam, negligentiam, ad fletum; in dubitationem, dubium; summam exspectationem; in opinionem; ad nequitiam adducere. 3. _Redigere_, _réduire à la dernière extrémité etc._ Aliquem in angustum, in summas angustias, in discrimen, in odium, in invidiam; in fidem, in suspicionem adducere, _porter à croire_, _à soupçonner_. Cf. Moveo, Allicio, Persuadeo.

ADDŪCOR, eris, ductus sum, duci, p. _Être poussé_. SYN. Inducor, invitor. ADV. Facile, fortuito. USUS: (Cum iis, quæ vim permovendi animos habent.) Non spe, non odio, non commendatione aliorum, non officio, nec pretio, nec oratione adduci potuit, ut a proposito discederet, _ni l’espoir_, _ni la haine_ _etc._ _n’ont pu le détourner de son dessein_. Non adducar; adduci non possum, ut credam, _je ne puis croire_.

ĂDĔDO, is, ēdi, ēsum, edere, a. _Entamer_; _consumer_, _miner_. SYN. Comedo. USUS: Non adesum, sed devoratum patrimonium. Jecur adesum. Cf. Abligurio.

ĂDEMPTĬO, ōnis, f. _Action d’enlever_. SYN. Ablatio. USUS: Ademptio civitatis. Cf. Jactura.

ĂDĔŌ, _A ce point_, _tellement_. SYN. Usque eo, tam, tantum. USUS: 1. Eo, _à ce point_. Adeo jam res rediit. 2. Itaque, _c’est pourquoi_. Propera adeo hinc tollere puerum. Unus adeo supersum. 3. Vero, _mais_. Id adeo, judices, considerate. 4. Imo quod plus est, _bien pius_, _de plus_. Adolescens tuus, atque adeo noster. Tune, atque adeo vos geminæ voragines. Aliquid atque adeo multa de suo addunt. Hostem intra mœnia, atque adeo in senatu videtis.