Lexicon Latinum

Part 46

Chapter 462,946 wordsPublic domain

DĒMENSUM, i, n. _Distribution mensuelle en nature ou en argent faite à l’esclave_. (VULG. Portio). USUS: De demenso suo dedit, defraudans genium suum.

DĒMENTER, _Follement_. SYN. Stulte.

DĒMENTIĬA, æ, f. _Folie_. SYN. Amentia, insania, stultitia. EPITH. Popularis, turbulenta, summa, utilis. USUS: Dementia aliqua ex civibus hostes facti. Cf. Amentia, Stultitia.

DĒMĔRĔOR, eris, ītus sum, eri, d. _Gagner par des services_. SYN. Merito aliquo mihi quempiam adstringo. USUS: Beneficio civitatem demereri. Cf. Concilio, Mereor.

DĒMERGO, is, mersi, mersum, ere, a. _Plonger_, _enfoncer_. SYN. Mergo, immergo, obruo. PHRAS. In mari demersus est, _il fut englouti dans la mer_. Gurgitibus haustus periit; rapido gurgite ablatus nunquam deinceps apparuit; fluctibus maris absorptus est; aquarum fluctibus obrutus est; aquis suffocatus, exstinctus est. Cf. Mergo. USUS: Ære alieno demergi. Opibus leges demergere, opprimere, _abaisser_, _anéantir_. Patriam demersam extuli. Cf. Mergo.

DĒMĒTĬOR, iris, mensus sum, iri, d. _Mesurer_. SYN. Metior, dimetior, describo. USUS: Solis cursum demetiri. Ut verba verbis demensa et paria respondeant. Cf. Metior.

DĒMĔTĬO, isi, messui, messum, ere, a. _Moissonner_. SYN. Meto. ADV. Tempestive. USUS: Tempestive demetere et percipere fructus. Cf. Meto.

DĒMĬGRO, as, avi, atum, are, n. _Changer de séjour_, _aller habiter_, _déloger_. SYN. Ad alias ædes, ad habitandum eo discedo. USUS: Nunquam de statu meo demigrabo. Demigrare et focos relinquere. Cf. Migro.

DĒMĬNŬO, is, ŭi, ūtum, ere, a. _Retrancher_, _diminuer_, _amoindrir_. SYN. Imminuo.

DĒMĪROR, aris, atus sum, ari, d. _Être fort étonné_. SYN. Valde miror. USUS: Hæc te exspectasse demiror. Cf. Miror.

DĒMISSĒ, _Bassement_, _humblement_. SYN. Humiliter. USUS: Suppliciter et demisse agere gratias. Demisse et humiliter loqui.

DĒMISSĬO, ōnis, f. _Bassesse_; _modestie_. SYN. Animi abjectio, infractio, debilitatio; item: Modestia animi. Cf. Humilitas, Modestia.

DĒMISSUS, a, um. _Abattu_; _doux_, _modeste_, _simple_. SYN. Humilis, fractus, sordidus; item: modestus, minime arrogans nec ambitiosus. PHRAS. Animo est perquam demisso, _il est très modeste_. Modestia animi est insigni; animo est modestissimo; præfert ubique insignem animi modestiam; a supercilio fastuque abest longissime; non elatus, non arrogans, non contumax est; non multum sibi defert, tribuit, arrogat; omni insolentia vacat; magna moderatione, modestia in omni officii parte utitur; submisse, modeste de se existimat; despicientia sui insignis est; nihil homine modestius, nihil ab omni fastu et arrogantia alienius. USUS: 1. Demisso capite perculsus domum abiit. 2. Abjectus, _abattu_. Sylla mœrens, demissus, afflictus. Fracto animo et demisso, non pertinax, non litigiosus, non acerbus. Cf. Humilis, Modestus.

DĒMĪTĬGO, as, avi, atum, are, a. _Adoucir_, _rendre aimable_. SYN. Mitigo, lenio. USUS: Nosmetipsi quotidie demitigamur, _nous-mêmes, nous nous humanisons chaque jour_. Cf. Lenio.

DĒMITTO, is, mīsi, missum, ere, a. _Faire descendre_, _abattre_; — se, _s’abaisser_, _descendre_. SYN. Inclino, deprimo. )( Effero. ADV. Se penitus. PHRAS. 1. Nimium te demittis, _vous vous abaissez trop_. Æquo submissius agis; nulla decori ratione habita, plus quam par est, præter decorum te deprimis, abjicis, submittis; non sine summo dedecore animi tui magnitudinem plus æquo inflectis; dignitati tuæ parum consulis, dummodo infra omnium te pedes abjicere possis. Vix modum tenet animi illa tui demissio et abjectio. 2. Demitte te, quantum potes, _humiliez-vous, autant que vous le pouvez_. Dejice, submitte, deprime arrogantes spiritus tuos, animi vel magnitudinem, vel tumorem inflecte; nulli te antepone; tibi ipse displice; noli de te prædicare quidquam; noli ad honores aspirare, delatos etiam invitus suscipe; elatos spiritus inflatumque sui admiratione animum comprime, et quasi equum exultantem et lascivientem frenis ac vinculis compesce; modestiam ubique, fac, præ te feras; nihil in te elatum, nihil inflatum ac tumidum resideat; animos illos sese impotentius efferentes comprime, edoma, ac sub jugum mitte; pone arrogantes illos spiritus, ac quidquid tumoris superest, ex animo ejice. Cf. Modestia. USUS: Eam rem alte in pectus demisit. Metu vultum dejicere, demittere. Victores efferunt se lætitia, victi debilitantur, animosque demittunt. Cf. Abjicio, Deprimo, Humilis.

DĒMO, is, dempsi, ere, a. _Enlever_, _retrancher_. SYN. Adimo, detraho. )( Addo. USUS: Sollicitudinem alicui et metum demere. Fidem fabulis demere. Alicui de molestia demere. Cf. Aufero, Tollo.

DĒMŌLĬOR, iris, ītus sum, iri, d. _Démolir_, _abattre_, _renverser_. SYN. Deturbo, dejicio, disturbo, everto, diruo, destruo. USUS: Demoliri muros, parietem, ædes. Cf. Destruo.

DĒMŌLĪTĬO, ōnis, f. _Démolition_, _destruction_. SYN. Eversio.

DĒMONSTRĀTĬO, ōnis, f. _Démonstration_. SYN. Ratio validior et apertior. EPITH. Necessaria, falsa, universa. USUS: Argumenti conclusio, _seu_ demonstratio.

DĒMONSTRĀTĪVUS, a, um, _Démonstratif_. SYN. Epidicticus. USUS: Genus orationis demonstrativum.

DĒMONSTRĀTOR, ōris, m. _Celui qui indique_, _qui décrit_.

DĒMONSTRO, as, avi, atum, are, a. _Montrer_, _faire voir_, _indiquer_; _démontrer_, _exposer_. SYN. Commonstro, significo, declaro, præ me fero, non dissimulo, profiteor, digitum in rem intendo, testificor, indice digito monstro, digito ostendo, planum facio. ADV. Breviter, caute, commodius, diligentissime, lucide, necessario, proprie. USUS: Demonstrare amorem in aliquem. Demonstravi hoc senatui, simul id ostendi. Cf. Ostendo.

DĒMŎRĬOR, ĕris, mortŭus sum, mori, d. _Mourir_. SYN. Morior. USUS: Romæ demortuus est. Cf. Morior.

DĒMŎROR, aris, atus sum, ari, d. _Retarder_, _retenir_. SYN. Detineo, remoror. ADV. Diutius. USUS: Ne diutius te demorer. Cf. Moror.

DĒMŎVĔO, es, mōvi, mōtum, ere, a. _Déplacer_, _écarter de_. SYN. Removeo, dimoveo. USUS: Nunquam me de sententia, de cura, de recto demovebit. Alteros demovit, constituit alteros. Cf. Moveo.

DĒMULCĔO, es, mulsi, mulctum, ere, a. _Caresser_. SYN. Leniter mulceo, delinio, permulceo. USUS: Equi tergum demulcere. Cf. Blandior.

DĒMUM, _Enfin_. SYN. Tandem, denique, postremo, ad extremum, ad ultimum. USUS: Exilium quantum demum a perpetua peregrinatione differt? Cf. Denique.

DĒMŪTO, as, vi, atum, are, a. _Changer_. USUS: Mores ingenium demutant. Cf. Muto.

DĒNĀRĬUS, ii, m. _Denier, pièce de monnaie d’argent qui, dans l’origine, valait 10 as, plus tard 16_. SYN. Decima pars aurei nummi, seu coronati, et pondere drachmæ fere respondens. USUS: Emere denario, quod sit mille denariorum; sperabam me ad denarios deventurum.

DĒNĔGO, as, avi, atum, are, a. _Nier fortement_; _refuser_. SYN. Inficior, nego, recuso. )( Annuo. USUS: Etiam jucunda naturæ denego. Jure denegare posset occupatio tua, quod peto. Cf. Nego.

DĒNI, æ, a. _Dix par dix_, _dix à dix_. SYN. Decem. USUS: Puer denum annorum.

DĒNĬQUE, _Enfin_. SYN. Ad extremum, post omnia. PHRAS. Nunc denique rediit in patriam, _enfin, il est revenu dans sa patrie_. Tandem aliquando, diuturna mora interposita; aliquando tandem; denique ad extremum, demum postremo; post diuturnum tempus; longo temporis intervallo; cum tempus jam multum abiisset; transacto jam multorum annorum spatio; longo post tempore; interjecto longo temporis curriculo revertit in patriam; ad sua se cunabula recepit. USUS: Urbes omnes ac oppida, agri denique ipsi.

DĒNŌMĬNĀTĬO, ōnis, f. _Métonymie_. Figura rhetorica.

DĒNŌMĬNO, as, avi, atum, are, a. _Nommer_, _donner un nom_.

DĒNŌTO, as, avi, atum, are, a. et n. _Indiquer par un signe_, _désigner_. SYN. Designo, significo. USUS: Una epistola Mithridates Romanos in Asia omnes trucidandos denotavit. Cf. Noto.

DENS, entis, m. _Dent_. USUS: Dente extenuare, mandere, molere cibum, _mâcher avec les dents_. Dentes evellere, eximere, _arracher_. Dentes emittit, _il fait ses dents_. Dentes mobiles confirmare; vacillantes dentes confirmare; dentium mobilitates firmare, _raffermir_, _arranger des dents qui branlent_. Dente maledico aliquem carpere, _attaquer avec les dents de la médisance_. Terrorem dentium crepitus insequitur.

DENSUS, a, um. _Épais_, _pressé_, _serré_. SYN. Creber, crassus, confertus, spissus, stipatus, concretus. )( Rarus. USUS: Silva densa atque aspera. Loca silvestribus sepibus densa.

DENTĀTUS, a, um, _Mordant_, _pénétrant_. SYN. Mordax. USUS: Charta dentata res agetur, _on fera la chose sur du papier poli (avec une dent de sanglier)_.

DĒNŪDO, as, avi, atum, are, a. _Mettre à nu_, _découvrir_. SYN. Nudo, spolio. ADV. Crudelissime. USUS: Spoliare et denudare aliquem suo ornatu. Cf. Nudo.

DĒNUNTĬĀTĬO, ōnis, f. _Annonce_, _avertissement_, _injonction_. SYN. Indicium, significatio. EPITH. Periculosa, præmatura. USUS: Denuntiatio belli. Terrere aliquem denuntiatione periculi. Quæ est illa a Diis profecta denuntiatio calamitatum?

DĒNUNTĬO, as, avi, atum, are, a. _Annoncer_, _déclarer_; _ordonner_. SYN. Indico, palam dico, testor, ostendo, significo, prænuntio. ADV. Ante, aperte, apertius, singillatim, multo ante, palam. USUS: Inimicitias ille mihi denuntiavit. Clodius metum, vim terrores jacit et denuntiat. Judici, _vel_ in judicium, _vel_ judicium alicui denuntiare. Espectanti litteras denuntiavit, ne scriberem.

DĒNŬO, _De nouveau_. SYN. De integro. Cf. Iterum.

DĔŎNĔRO, as, avi, atum, are, a. _Décharger_. SYN. Exonero, depono. USUS: Suæ invidiæ aliquid in me deonerare et trajicere voluit, _il a voulu décharger un peu sur moi de l’odieux qui l’accable_. Cf. Onus.

DĔORSUM, _En bas_. )( Sursum. USUS: Directe deorsum feror.

DĒPĂCISCOR, eris, pactus sum, pacisci, d. _Faire un pacte_, _un accord_. SYN. Paciscor, spondeo. USUS: Tria prædia sibi depactus est, _il prit trois métairies pour sa part_. Ad conditiones alicujus; cum aliquo depacisci. Cf. Pactum.

DĒPASCO, is, pāvi, pastum, ere, a. _vel_ DĒPASCOR, eris, pastus sum, pasci, d. _Brouter_, _se repaître_. SYN. Absumo, reseco. USUS: Pecora agrum depascunt; orationis luxuriem stilo depascere, _retrancher_, _élaguer avec le stylet l’exubérance du discours_. Febris hominem misere depascitur.

DĒPĔCŪLĀTOR, ōris, m. _Déprédateur_, _voleur_. USUS: Depeculator, vexator provinciarum. Cf. Fur.

DĒPĔCŪLOR, aris, atus sum, ari, d. _Dépouiller_, _voler_. SYN. Furor, compilo. USUS: Civitates, regna, domos depeculatus est. Honorem alicujus et famam depeculari. Eum omni argento depeculatus est.

DĒPELLO, is, pŭli, pulsum, ere, a. _Chasser_; _éloigner_, _repousser_. SYN. Pello, repello, propulso, expello, arceo. ADV. Facile, ægrius. USUS: Virgines voluntaria morte nefariam turpitudinem a se depulere. Tribuni furor eam ad calamitatem, dolorem, suspicionem, mortem depulit. Cædem a vobis, vastitatem, incendia, furorem malorum, jugum a cervicibus, meis laboribus depuli. Aliquem de loco, consilio, sententia depellere. Cf Pello, Arceo, Ejicio.

DĒPENDĔO, es, pendi, pensum, ere, n. _Être suspendu_. SYN. Deorsum pendeo. USUS: Lychni e laquearibus dependent.

DĒPENDO, is, pendi, pensum, ere, a. _Payer_. SYN. Pendo, solvo. USUS: Abjurare malo, quam dependere pœnas criminibus. Mercedem operis dependere. Quod spopondisti pro alio, dependendum est. Cf. Pendo.

DĒPERDO, is, perdĭdi, perdĭtum, ere, a. _Perdre_. SYN. Amitto, perdo. USUS: Nihil de laude deperdidisti, aut honestate. Cf. Perdo, Amitto.

DĒPĔRĔO, is, īvi _vel_ ii, ire, n. _Périr_, _se perdre_. SYN. Pereo. USUS: 1. Cave, ne servus depereat. 2. Deperire aliquem amore, _aimer éperdument qqn_.

DĒPINGO, is, pinxi, pictum, ere, a. _Peindre_. SYN. Pingo, describo. ADV. Commode sane. USUS: Mente et cogitatione sibi aliquid depingere, _se représenter qqche dans l’esprit_. Cf. Pingo.

DĒPLŌRO, as, avi, atum, are, n. _Pleurer_, _gémir_, _se lamenter_. SYN. Lamentor, conqueror, defleo. ADV. Copiose, dolentius, divinitus. USUS: Si ad saxa de injuriis tuis conqueri et deplorare velim. Querelas deplorare. Quis pro rerum atrocitate tantas calamitates deploret? Cf. Lugeo, Gemo.

DĒPŌNO, is, pŏsŭi, pŏsĭtum, ere, a. _Mettre à terre_; _déposer_, _abandonner_, _quitter_. SYN. Repono, colloco, abjicio, exuo, pono. ADV. Honestius inimicitias, honestissime, humanissime, paulisper, plane. PHRAS. 1. Depone metum, _déposez toute crainte_. Mitte timores istos; missas fac sollicitudines; omitte anxias de te curas; expedi mentem iis angoribus; respira ab his timoribus; abduc ab iis molestiis tantisper animum; ejice hos animo timores; animum confirma; facessant istæ nunc curæ, quæ animum exedunt; aufer intempestivas sollicitudines. Animum curis depressum erige, excita. Cf. Cura, Metus, Timor. 2. (Depositus est a suo magistratu, VULG.), _il fut déposé de ses fonctions_. Abactus magistratu est; magistratu abire, decedere jussus; spoliatus omni dignitate; honoris gradu dejectus, exauctoratus est; detractum, abrogatum est illi imperium; in ordinem est redactus; adempta sunt illi magistratus insignia; motus est magistratu. Cf. Abdico, Dejicio. USUS: 1. In tuo sermone et suavitate curas omnes depono. Studium pristinum, amorem, amicitiam deponere; timores, curas, spem, metum, offensionem, memoriam doloris deponere. Factas contumelias ex animo deponere. Omnes molestias deposui et ejeci. 2. Imperium, provinciam deponere, _déposer un commandement_, _cesser de gouverner une province_. Cf. Abdico. 3. Ægrum deponere, desperare, _abandonner un malade_. Deposita et conclamata est respublica. 4. Apud aliquem, in alicujus fide, causam suam, pecuniam deponere, _confier à qqn sa cause, sa fortune_. Cf. Abjicio.

DĒPŎPŬLĀTĬO, ōnis, f. _Dévastation_, _ravage_. SYN. Vastatio, direptio, eversio. USUS: Quis excisionem, inflammationem, eversionem, depopulationem, vastitatem agris intulit? Non me honorum direptio, non tectorum excisio, non ædium sacrarum, publicorum operum depopulatio movet.

DĒPŎPŬLĀTOR, ōris, m. _Dévastateur_. SYN. Prædator, direptor. USUS: Depopulator fori, obsessor patriæ.

DĒPŎPŬLOR, aris, atus sum, ari, d. _Dévaster_, _ravager_. SYN. Vasto, diripio, depopulationem infero, exscindo, everto, inflammo; hostilem in modum prædas ago. USUS: Agros depopulari. Cf. Diripio, Vasto.

DĒPORTO, as, avi, atum, are, a. _Emporter_, _transporter_. SYN. Exporto, porto, reporto, aufero; duco, deduco. ADV. Frugaliter, tuto, undique. USUS: Non opes modo, sed et humanitatem ex Italia deportasti. Bellum in Africam et exercitum deportavit Pompeius. Triumphum ex provincia deportare. Romam valetudinis causa se deportare. Deportare aliquem in exilium, _déporter_. Cf. Porto.

DĔPOSCO, is, pŏposci, poscere, a. _Demander avec instance_. SYN. Omnino posco, appeto, flagito, expeto. )( Recuso. USUS: Hoc non modo non recuso, sed deposco. Has sibi partes depoposcit. Hunc imperatorem sibi ad bellum miles deposcebat. Cf. Peto, Posco.

DĒPŎSĬTUM, i, n. _Dépôt_. SYN. Commendatum alicui, _vel_ concreditum. USUS: Depositum non reddere, injustitiæ est.

DĒPRĀVĀTĒ, _De travers_, _mal_. SYN. Corrupte. USUS: Depravate de re aliqua judicare.

DĒPRĀVĀTĬO, ōnis, f. _Contorsion_, _altération_. SYN. Corruptio, distortio. USUS: Oris depravatio nobis indigna. Non te, sed depravatione verbi me urgebat. Depravatio et fœditas turpificati animi si videri possit. Depravatio consuetudinum, opinionum vanitas, animorum imbecillitas multos alio flectit. Cf. Corrumpo.

DĒPRĀVO, as, avi, atum, are, a. _Tordre_; _altérer_, _corrompre_. SYN. Corrumpo, pravis moribus imbuo; ab officio abduco, averto, avoco. USUS: Mores juvenum nostra indulgentia corruptelaque depravantur. Cf. Corrumpo.

DĒPRĔCĀTĬO, ōnis, f. _Prière_. SYN. Precatio, postulatio. USUS: Deprecatio est, in qua non defensio facti; sed ignoscendi postulatio continetur. Deprecatione uti. Afferet illi deprecationem periculi ætas illa, in qua tum fuit, _grâce_.

DĒPRĔCĀTOR, ōris, m. _Celui qui intercède_. SYN. Qui reo veniam et impunitatem deposcit, et eximit periculo. USUS: 1. Sperabam, me potius adjutorem tibi futurum, quam miseriarum deprecatorem. 2. Defensor, _défenseur_. Deprecator fortunarum ac salutis meæ fuisti. Cf. Defensor, Patronus.

DĒPRĔCOR, aris, atus sum, ari, d. _Prier_; _détourner_, _écarter_. SYN. Deprecatione impetro, supplico; removeo, recuso. ADV. Paulatim. PHRAS. 1. Deprecare pro me, _intercédez pour moi_, (VULG. Intercede pro me). Iratos, quæso, animos deprecare; deprecatorem te in meo periculo præbeto; deprecatoris munus suscipe; deprecatoris partes age; pro capite, pro salute mea deprecare; in deprecanda principis ira studium tuum adhibe; operam, studium, auctoritatem pro me interpone; precibus periculum averte. 2. Iram divinam deprecari, _apaiser par des prières la colère divine_. Pacem Superum precibus exposcere; finem irarum cœlestium exposcere. 3. (Culpam suam deprecatus est, VULG.), _il demanda pardon de sa faute_. Erroris veniam petiit, rogavit; culpam precibus eluit; ut ejus delicti sibi venia daretur; ut delicti gratia fieret; ut culpa ea sibi condonaretur, ut noxa remitteretur, oravit. Cf. Venia. USUS: Multorum vitam a tyranno deprecatus est, _il demanda au tyran la vie de nombre de citoyens_. Calamitatem a se, mortem, supplicium deprecari. Pro reditu Ciceronis amici deprecati sunt, _les amis de Cicéron demandèrent son rappel_. Nullum periculum pro republica; nullam pœnam, si fefellero, deprecor, _aut_ refugio, _si je vous trompe, j’accepte tous les châtiments_.

DĔPRĔHENDO, is, di, sum, ere, a. _Arrêter_, _prendre_; _saisir_, _connaître_, _s’apercevoir_. SYN. Comprehendo, animadverto, agnosco, comperio, teneo. ADV. Itidem, manifesto. USUS: Aliquem in maleficio, in manifesto scelere, ipsis oculis facinus deprehendere. Cf. Manifestus.

DĔPRĔHENSĬO, ōnis, f. _Découverte_. EPITH. Manifesta. USUS: Manifesta veneni deprehensio.

DĔPRESSUS, a, um, _Abaissé_, _bas_. SYN. Demissus, abjectus, humilis. USUS: 1. Depressa domus. Voce sedata et depressa usus sum. 2. Demersus, _coulé à fond_, _englouti_. Aiunt hostium classem aut profligatam aut depressam. Cf. Abjectus, Humilis.

DĒPRĬMO, is, pressi, pressum, ere, a. _Abaisser_, _abattre_, _fouler aux pieds_. SYN. Affligo, protero, conculco, demitto. )( Extollo, erigo, effero. PHRAS. 1. Satis hominem depressit, _il a assez humilié cet homme_. Audaciam hominis egregie contudit; vim ac spiritus fregit; tumorem compressit; arrogantes hominis spiritus infregit, coercuit, debilitavit. Cf. Frango, Coerceo. 2. Quid ita te deprimis? _Pourquoi vous abaisser ainsi?_ Quid ad ista descendis? quid in humiles has ac sordidas cogitationes te abjicis? cur nihil altum, nihil te dignum suscipis? cur ita aversus es ab omnis honestæ gloriæ studio? cur nihil spectas in laude positum? cur animum ita dejicis, demittis? cur animi magnitudinem ad infima hæc inflectis? Nimium mihi humilis, abjectus, depressus videtur animus tuus; humi serpere, humi jacere animum tam sublimem erectumque patiere? Cur ab animi præstantia adeo descivisti? Cf. Humilis, Abjectus. USUS: Vos etiam meam fortunam deprimitis, vestram attollitis. Me vituperando affligitis, exstinctum me vi atque impressione eversum cupitis. Cf. Affligo.

DĒPRŌMO, is, prompsi, promptum, ere, a. _Tirer hors ou de_. SYN. Expromo, profero, expono, eruo. USUS: Pecunia ex ærario deprompta. Argumentum ex intimo artificio deprompsi. Cf. Promo.

DĒPUGNO, as, avi, atum, are, a. _Combattre_, _livrer bataille_. SYN. Decerto, dimico. ADV. Gratis, peregre, valde. USUS: Cum facinorosis depugnandum, aut serviendum est. Cf. Pugno.

DĒPULSĬO, ōnis, f. _Action de repousser_, _d’écarter_. SYN. Expulsio, inficiatio. USUS: Adeptio boni, depulsio mali, servitutis, doloris.

DĒPULSOR, ōris, m. _Celui qui chasse_, _qui repousse_. SYN. Expulsor. USUS: Depulsor dominatus, quam particeps esse maluit.

DĒPURGO, as, avi, atum, are, a. _Nettoyer_. SYN. Purgo. USUS: Crimen depurgare, iram deprecari.

DĒPŬTO, as, avi, atum, are, a. _Compter_, _supputer_; _estimer_. SYN. Puto, censeo, existimo. USUS: Vide, ne te hebetem esse deputes. Deputabo mecum rationes, atque excutiam. Se indignum re aliqua; alterius operam parvi deputare. Eam rem in lucro deputavit. (_Pro_ destino, _dépêcher_, barbarum est.)

DĒRĔLICTĬO, ōnis, f. _Abandon_. SYN. Contemptio. EPITH. Injusta. USUS: Communis utilitatis derelictio contra naturam est. Cf. Solitudo.

DĒRĔLINQUO, is, līqui, lictum, ere, a. _Abandonner_. SYN. Desero, destituo. USUS: Causam communem derelinquere. Perditus, nec a fortuna tantum, sed et spe derelictus. Incultus et derelictus ager. Cf. Relinquo, Desero.

DĒRĔPENTE, _Tout à coup_, _soudain_. USUS: Derepente corruit.

DĒRĬDĔO, es, risi, risum, ere, a. _Rire_, _se moquer de_. SYN. Eludo, irrideo. PHRAS. Thrasones ubique deridentur, _partout on se moque des fanfarons_. Thrasones fabula sunt vulgi; ubique ludibrio sunt, ludibrio habentur; risum movent omnibus; risum cient, excutiunt; deridiculo sunt omnibus. Cf. Irrideo, Ludibrium. USUS: Contemnite illos, et deridete. Cf. Contemno.

DĒRĪDĬCŬLUM, i, n. _Moquerie_, _ridicule_. SYN. Irrisio. USUS: Verba alicui per deridiculum dare.

DĒRĪVĀTĬO, ōnis, f. _Action de détourner (les eaux)_. SYN. Deductio. USUS: Ductus aquarum, derivationes fluminum.

DĒRĪVO, as, avi, atum, are, a. _Détourner_. SYN. Duco, deduco, traho, arcesso. PHRAS. Laudis partem in se derivare, _attirer sur soi une partie de la gloire_. Transmovere in se alienam laudem; in societatem gloriæ alienæ se offerre; de aliena laude sibi aliquid decerpere. Cf. Adscribo. USUS: TRANSL. Crimen culpamque in alium derivare, _faire retomber une faute sur un autre_. Partem curarum in aliud studii genus; rem aliquam in suum usum derivare, convertere. Cf. Adscribo, Confero.

DĒRŎGO, as, avi, atum, are, a. _Ôter_, _retrancher_. SYN. Detraho, delibo, minuo. )( Arrogo. ADV. Maxime. USUS: Fidem somniis merito derogant sapientes. Ea res multum de dignitate populi, de virtutis existimatione derogavit. Suspicio inimicitiarum auctoritatem et fidem ejus dictis derogavit. Legi, _aut_ de lege aliquid derogare. Nimium tibi derogas, dum omnia arrogas. Cf. Demo, Adimo.

DĒRŎSUS, a, um, part. v. anom. derodo. _Rongé_. USUS: Clypei a muribus derosi.

DĒRŬO, is, rŭi, ere, a. _Détruire_. USUS: De laudibus Dolabellæ cumulum deruam, _je rabattrai bien le mérite de Dolabella_.

DĒSÆVĬO, is, ii, ire, n. * _Sévir avec violence_; _cesser de sévir_, _s’apaiser_. SYN. Sævire desino. Cf. Crudelis.

DĒSCENDO, is, di, sum, ere, n., _nonnunquam_ a. _Descendre_. SYN. Delabor, e loco superiore venio, devolo, me demitto. )( Ascendo. ADV. Obviam, omnino, pedetentim, propere, timide. PHRAS. 1. Descendit ex equo, _il descendit de cheval_. Ad pedes se dedit; in pedes desiliit; ad pedes degressus est. 2. Ad certamen descendere, _en venir aux mains_. Certamini se offerre; dimicationem subire; in aciem et certamen rem committere; rem in casum certaminis dare. Cf. Certamen, Pugna. USUS: 1. Descendit de rostris in campum; in loca æquiora se demisit hostis. 2. Accedo, _venir_. Ad conditiones oblatas, _vel_ in prœlium tibi descendendum erit. Ad extrema consilia, ad dimicationem capitis descendi. Ad accusandum, causam agendam, ad animi remissionem descendere. Alterutram ad conditionem descendere vult Cæsar.

DESCISCO, is, scīvi, scītum, ere, n. _Se détacher de_, _quitter le parti de_. SYN. Deficio. ADV. Flagitiose. USUS: A senatu, a republica desciscere. A virtute, suis moribus, a seipso plane descivit. Cf. Deficio.