Part 33
CONCURSĀTOR, ōris, m. _Qui court çà et là_. USUS: Concursator et levis hostis, _infanterie légère_.
CONCURSĬO, ōnis, f. _Rencontre_. SYN. Concursus. EPITH. Crebra verborum, fortuita, spirabilis, _id est_, animabilis, turbulenta, vitiosa. USUS: Concursio rerum fortuitarum. Crebrior vocalium concursio. Corpusculorum concursio fortuita.
CONCURSO, as, avi, atum, are, a. et n. _Courir çà et là_, _parcourir_. USUS: Templa, domus omnes, fora concursare. Armati, noctes diesque concursant. Cf. Curro.
CONCURSŬS, ūs, m. _Réunion_; _rencontre_; _concours_. SYN. Effusio hominum, concursio, conflictus. EPITH. Admirabilis, felix, fortuitus, gravis, incredibilis, magnificentissimus, magnus, maximus omnium, quotidianus. PHRAS. Concursus flebant magni ad illum, _la foule se pressait chez lui_. Confluxere in ejus domum omnium generum ætatumque homines; celebrabatur domus ejus maxima hominum multitudine et frequentia; effusiones hominum ex agris et oppidis sane erant ingentes; domus eius frequentissimo hominum conventu celebrabatur; salutantium turba aditus omnes viasque insidebat; ædium vestibulum continenti agmine erat septum. Complebatur domus ejus maxima hominum frequentia. Cf. Celebris. USUS: 1. Fiebant ad eum audiendum concursus maximi. Quid dicam effusiones hominum ex agris, concursus ad me? Constantia calamitatum concursu labefactata. Studiorum honestissimus concursus. 2. Conflictus. Concursus asper litterarum, _rencontre de voyelles_, _hiatus_.
CONCŬTĬO, tis, cussi, cussum, ere, a. _Heurter_, _secouer_. SYN. Vehementer commoveo, perturbo. USUS: Rempublicam factionibus, urbem metu concutere. Concussa licentia, fractis cupiditatibus.
CONDĔCENTĬA, æ, f. _Convenance_. SYN. Ornatus, decorum, concinnitas. EPITH. Apta. USUS: Verba ad compositionem et condecentiam apta.
CONDĔCET, ere, imp. _Il convient_. SYN. Decet.
CONDĔCŎRO, as, avi, atum, are, a. _Orner_, _embellir_. USUS: Ludos condecorare.
CONDEMNO, as, avi, atum, are, a. _Condamner_; _accuser_, _faire condamner_. SYN. Damno; _item_: arguo. )( Absolvo, libero. ADV. Gratis, honeste reum. PHRAS. Sæpius condemnatus est, _il a subi un grand nombre de condamnations_. Multis judiciis confossus; sua, ac sociorum damnatione ambustus; jugulatus a judicibus; atrocibus sententiis perculsus est. USUS: 1. Aliquem crimine aliquo condemnare. De alea, de vi condemnare. Capitis, injuriarum, pecuniæ publicæ turpissimo judicio condemnari. Insigni nota et ignominia condemnare. 2. Arguo, _accuser_. Aliquem sceleris, inertiæ, impudentiæ condemnare. Cf. Damno, Innocentem condemno.
CONDENSO, as, avi, atum, are, a. _Serrer_, _grouper_. SYN. Cogo. USUS: Oves se in unum locum condensant.
CONDENSUS, a, um, _Compacte_, _épais_. USUS: Condensa turma, acies.
CONDĪCO, is, dixi, dictum, ere, n. _S’annoncer_, _s’inviter à dîner_. SYN. Dicto convenio, significo. USUS: Condicere ad cœnam, _vel_ condicere. (_Vulgo_: Promittere se ad cœnam.) Alicui operam condicere, _s’engager à faire qqch pour qqn_, _se charger d’une affaire_.
CONDIGNĒ, _D’une manière tout à fait digne_. SYN. Digne.
CONDIGNUS, a, um, _Tout à fait digne_. SYN. Dignus.
CONDĪMENTUM, i, n. _Condiment_, _assaisonnement_. SYN. Conditio; sapor, qui cibos commendat. EPITH. Mediocre, aptum. USUS: Optimum cibi condimentum fames. Sermonum suavitas amicitiæ condimentum. Humanitatis condimento temperare gravitatem.
CONDĬO, is, ivi, _vel_ ii, itum, ire, a. _Conserver_; _assaisonner_, _accomoder_. SYN. Tempero, præparo. USUS: Gravitatem comitate, orationem salibus, tristitiam hilaritate condire. Nemo unquam urbanitate, lepore, suavitate conditior.
CONDISCĬPŬLUS, i, m. _Condisciple_. USUS: Multos condiscipulos habet.
CONDISCO, is, dĭdĭci, discere, a. _Apprendre à fond_. SYN. Disco. USUS: Condiscas, quæso, paulo diligentius supplicare, _apprenez_, _je vous prie_, _à solliciter avec plus de soin_. Cf. Disco.
1. CONDĪTĬO, ōnis, f. _Assaisonnement_. SYN. Condimentum. USUS: Compositiones unguentorum, conditiones ciborum.
2. CONDĬTĬO, ōnis, f. _Condition_, _état_, _qualité_. SYN. Status, fortuna; modus, ratio, lex, pactum, pactio, conventio. EPITH. Æqua, afflictior, valde bona, certa juris, commodior, quam commodissima, communis, deterior, difficilior, durior, gravis, incerta, infima fortunæ, iniqua pacis, vitæ iniquissima, invidiosa, justior, melior, et honestior, misera et indigna, mortalis vitæ optima, perdita, præclara, regia, superior, tolerabilis, tota, tuta, valentior. Conditiones bellicæ et hostiles, æquæ ac verecundæ, duriores legum, malæ, bonæ. PHRAS. 1. Hanc conditionem majores nostri statuere, _nos ancêtres ont imposé aux vaincus cette condition_. Constituere, instituere; hanc victis conditionem imposuere, obtulere, tulere, dedere, proposuere; his conditionibus onerarunt victos et adstrinxerunt; has pacis leges dixere. 2. Hanc conditionem facile accipiet, _il subira facilement cette condition_. Ad has conditiones facile accedet; libenter descendet; conditionem hanc non invitus subibit, sequetur, accipiet; hac conditione, his legibus libenter utetur, ad has conditiones facile adducetur, veniet; in has leges facile transiget, paciscetur; his pactionibus, ac conditionibus libenter stabit; in hac conditione ac pacto manebit. 3. Conditionem non accipit, _il n’accepte pas la condition_. Respuit, repudiat, recusat conditionem; his conditionibus, in has leges adstringi se non patitur. Cf. Abhorreo, Respuo. 4. Singularis est rerum mearum conditio, _l’étât de mes affaires est extraordinaire_. Ea est rerum mearum facies, ut conferri cum iis nihil possit; ea est fortuna, ut exemplum simile plane nullum exstet; præcipua, propria, minime communis fortuna mea est; singulari sum fato; alia longe conditione sum ac cæteri. USUS: 1. Nulla conditione permoveri potuere, _aucune condition n’a pu les émouvoir_. 2. Pactum, conventio, _condition_, _clause_, _pacte_. Conditiones offerre honestissimas; ad pactiones, conditionesque accedere, descendere. Conditiones repudiare. A suis conditionibus ipse fugit; in conditione manere. Stare conditionibus, _s’en tenir aux conditions_, _les observer_. 3. Status, fortuna, _condition_, _fortune_. Ea est temporum conditio. Meliore conditione es, ac ego, _votre condition est supérieure à la mienne_. Hæc imperii conditio, et status. Conditio et fortuna servorum infima. Nascendi conditio. Cf. Lex, Pactum, Fortuna.
1. CONDĪTOR, ōris, m. _Celui qui apprête un festin_. SYN. Cocus, qui cibos condit. USUS: Conditor et instructor convivii.
2. CONDĬTOR, ōris, m. _Auteur_, _fondateur_, _créateur_. SYN. Auctor. USUS: Legum conditor.
CONDO, is, dĭdi, dĭtum, ere, a. _Cacher_; _établir_, _créer_, _bâtir_. SYN. Abscondo, repono, recondo; _item_: Instituo, constituo, construo. USUS: 1. Frumentum, pecuniam condere. Aliquid in visceribus medullisque, aliquid animo condere. 2. Constituo, instituo, construo, _fonder_. Urbem condere. Rempublicam condere, et constituere. 3. Compono, _composer_, _écrire_. Carmen, orationem, leges condere.
CONDŎCĒFĂCĬO, is, fēci, factum, ere, a. _Dresser_, _former_, _façonner_. SYN. Doceo, commoneo. Cf. Doceo.
CONDŎLĔO, es, ui, ere, n. _Souffrir beaucoup_. SYN. Doleo. USUS: Si pes, si dens, si corpus totum condoleat, _si le pied, si les dents, si le corps vous fait beaucoup souffrir_.
CONDŎLESCO, is, dŏlŭi, ere, n. _Souffrir beaucoup_. SYN. Condoleo.
CONDŌNĀTĬO, ōnis, f. _Donation_. USUS: Possessionum condonatio, et addictio.
CONDŌNO, as, avi, atum, are, a. _Donner_; _abandonner_, _livrer_. SYN. Dono, concedo, do, largior. USUS: 1. Bona aliena alteri condonare. Hunc tu mihi hominem condones, velim. Totum me vobis condono. 2. Indulgeo, ignosco, remitto, _remettre (une dette)_, _faire grâce_, _pardonner_. Crimen suum alicui condonare. Supplicium, quo usurus eram in eum, remitto tibi et condono. Cf. Parco, Clemens, Benignus.
CONDŪCĬBĬLIS, e, gen. com. _Utile_, _avantageux_. SYN. Utilis. USUS: Amicum castigare utile est, et conducibile facinus. Cf. Utilis.
CONDŪCIT, _Il est utile_, imp. SYN. Utile est, prodest. USUS: Istud vero rationibus quidem tuis, non item reipublicæ conducit. Ea maxime conducunt, quæ sunt rectissima. Vide, num conducant ista ad commoditatem, ad facultates rerum. Cf. Prosum.
CONDŪCO, is, duxi, ductum, ere, a. _Rassembler_, _réunir_. SYN. Congrego, cogo. ADV. Breviter, in unum locum, mane domum; maxime rationibus. PHRAS. Conduxit exercitum ex Hispanis militibus, _il a levé une armée d’Espagnols_. Conscripsit milites, exercitum; delectum militum, quam acerrimum tota Hispania habuit; conquisitionem militum habuit per Hispaniam; copias conscripsit in Hispania. USUS: 1. Captivos unum in locum conduxit. 2. Ad tempus redimo; operam alicujus emo, _louer_, _faire marché pour un travail_. Domum, fundos conducere. Mercede conductus. Aliquod opus, statuam, pontem faciendum, operas conducere. Cf. Conscribo.
CONDUCTĬO, ōnis, f. _Location_, _bail_. SYN. Redemptio, collectio.
CONDUCTĬTĬUS, a, um, _Loué_. USUS: Operæ conductitiæ.
CONDUCTOR, ōris, m. _Fermier_, _entrepreneur_. SYN. Redemptor. USUS: Ejus operis trecentis nummis conductor fuit.
CONDŬPLĬCĀTĬO, ōnis, f. _Répétition; (Fig. de Rhét.)_.
CONDŬPLĬCO, as, avi, atum, are, a. _Doubler_. USUS: Tenebræ conduplicatæ.
CONFĀBŬLOR, aris, atus sum, ari, d. _Converser_, _s’entretenir_. SYN. Colloquor.
CONFECTĬO, ōnis, f. _Fin_, _achèvement (d’un ouvrage qqc.)_. SYN. Absolutio, perfectio, compositio. USUS: 1. Libri, belli confectio mihi jucunda fuit. 2. Collectio, _perception_. Confectio tributi. 3. _Trituration_. Ciborum confectio a dentibus simul, ac lingua adjuvatur.
CONFECTOR, ōris, m. _Celui qui mène à fin_. SYN. Qui conficit et absolvit. USUS: Belli huius confector erit, qui etc. Confector negotiorum.
CONFĔRO, fers, tŭli, collātum, ferre, a. _Comparer_, _rapprocher_. SYN. Comparo, collationem facio. ADV. Expeditissime se ex loco, facillime causam cum causa, mature se in societatem. Necessario se in fluctus, novissime se aliquo, plurimum benignitatis, potissimum se ad hoc studium, rectissime parva magnis. Falso quid in aliquem conferre, falso causam criminis, falso verbum in aliquem, nunc primum suspicionem, propria crimina in aliquem. Collatum divinitus, conferenda maxime extrema. USUS: 1. Nostra cum externis, bellum cum pace, inter se aliqua conferre. Rationes conferre accepti et expensi, _comparer les recettes et les dépenses_. 2. SIGNIF. Motum. In fugam se conferre. Iter aliquo conferre, _s’enfuir_, _se réfugier_. Ad amicitiam Pompeii me contuli. 3. Transfero, rejicio, _attribuer_. Crimen, invidiam, culpam in aliquem conferre. Vitia tua falso in senectutem confers. In filium causam confert. 4. Adhibeo, adjicio, colloco, pono studium et operam, _appliquer_, _employer à_. Consilium, diligentiam, operam, officia, cogitationes, curas, studium ad alicujus dignitatem et amplitudinem conferre. Confer te, quæso, ad eam curam. Omne ingenium, cogitationes omnes ad Philosophiam contulit. Vocem suam in quæstum contulit, _il fit le métier de crieur public_, _præconem egit_. Se ad auctoritatem, ad societatem, amicitiam alicujus conferre. 5. Misceo, admoveo. Manus, signa cum hoste conferre, _mettre aux prises_; _combattre_. Castra castris conferre. 6. Communico, _joindre_, _unir_. Capita conferre; sermones inter se; sollicitudines conferre. 7. Contribuo, _fournir_, _payer un tribut annuel_. Ex censu quotannis aliquid in commune conferre.
CONFERT, contŭlit, imp. _Il est utile_. SYN. Conducit. PHRAS. Confert multum ad doctrinam, _il est fort utile à la science_. Momentum magnum affert; momentum magnum habet; ad doctrinam multum adjuvat; plurimum refert ad doctrinam; multum commodi, emolumenti, utilitatis affert, præstat ad doctrinæ uberioris fructum. Cf. Utilis. USUS: Ea res ad bene vivendum nihil confert.
CONFERTIM, _En troupe serrée_. USUS: Acriter et confertim pugnabatur.
CONFERTUS, a, um, _Entassé_, _pressé_. SYN. Refertus, plenus. USUS: Vita omnium voluptatum varietate conferta. Cf. Plenus.
Confessarĭus, ii, m. _Confesseur_. PHRAS. A confessionibus sacris; conscientiæ judex, arbiter; qui delicta confitentibus aures dat, præbet, commodat; quo ad sacras confessiones utimur; qui pro sacro tribunali assidet; confitentes reos suorum sordibus scelerum expiat; constrictos peccatorum vinculis animos divina quadam potestate relaxat; quo moderatore conscientiæ utimur; qui solet operam dare peccata confitentibus; sacræ pœnitentiæ administer.
CONFESSĬO, ōnis, f. _Aveu_, _confession_, _déclaration_, _témoignage_. USUS: Sit erranti medicina confessio. Taciturnitas imitatur confessionem. Tua confessione convinceris, urgeris, teneris. Sua se confessione in laqueos induit, jugulavit.
Confessĭo sacra, _Confession_, _partie du sacrement de pénitence_. Scelerum suorum pro sacro tribunali expiatio; noxarum conscientiæ expiatio; exomologesis sacra; animi per noxarum confessionem facta cum DEO reconciliatio. PHRAS. 1. Confessionem facere, _faire sa confession_, _se confesser_. Eluere animum peccatorum sordibus; sacra confessione perpurgare animum; patefacere sacerdoti conscientiæ labes, vulnera; superioris vitæ commissa in sacro animi judicio detegere; noxarum conscientiam deonerare; scelerum quasi sarcinam apud sacerdotem deponere; turpitudinis suæ virus apud sacerdotem evomere; expiare peccatorum sordes; purgare se salutari noxarum confessione; vitæ noxas sacra confessione delere; obire confessionis mysterium sacrum; crimina sua apud sacerdotem exponere; suorum se criminum apud arcanum judicem accusare; reum agere, peragere. Conscientiæ suæ maculas pœnitentiæ lavacro eluere; sacerdoti se ritu Christiano aperire: peccata confessione deponere; confessione peccatorum sordes abstergere; maculas abolere; peccatorum confessione animum cum DEO reconciliare; pœnitentiæ sacramento animum suo nitori restituere; susceptas in vita maculas confessione abluere, expurgare; exomologesi animum purgare; conscientiam emaculare; perpurgandi animi causa pro sacro tribunali se sistere, animi vulnera medico sacro detegere. 2. Confessionem generalem facere, _faire une confession générale_. Totius anteactæ vitæ noxas, ab ultima pueritia ducto initio in memoriam redigere, sacerdoti exponere, qui arctissimis iis vinculis, in quæ nos nostra sponte induimus, levatos dimittat; expiare superioris vitæ noxas omnes; omnis anteactæ vitæ, omnium annorum confessione expiari; aperire omnia peccata, quæ vel a pueritia meminimus; totius vitæ flagitia sacra confessione repetere; confiteri de peccatis tota vita admissis; animi labes, quas in omni vita contraximus expiare; totius vitæ maculas confessione eluere; non reticere quidquam eorum, quæ per omnem vitam deliquerimus; ut alterius quasi ordiamur vitæ initium, veteris vitæ omnis crimina sacerdoti aperiendo repetere; annorum omnium culpas exponere; de criminibus vel ab ipsa pueritia admissis absolvi; noxis, quas a prima ætate contraximus, confessione se exonerare; commissas jam inde a puero culpas confessione delere; noxas ab ineunte ætate contractas, quoad repetere mens potest, in sacro judicio aperire; collectas longa ætate animi sordes pœnitentiæ lacrimis apud sacerdotem eluere. 3. Confessiones audire, _entendre les confessions_, _confesser_. Confitentibus de se reis pro sacro tribunali aures dare, præbere; confitentibus operam dare; judicem sedere in confitentes de se reos; de peccatis ad sacrum anim; judicium allatis cognoscere; jus potestatemque a DEO traditam cognoscendi et remittendi peccata in arcano judicio exercere; confitentibus peccata sua aures commodare, admovere; confitentes de criminibus suis reos audire; esse a sacris confessionibus; confitentes reos suorum vinculis criminum exsolvere; relaxare; animorum sordes eluere, expiare.
CONFESTIM, _Aussitôt_. SYN. Sine ulla mora, illico, statim, actutum. USUS: Confestim huc advolavit. Cf. Statim, Breviter.
CONFĬCĬO, is, fĕci, fectum, ere, a. _Faire_; _accomplir_; _effectuer_. SYN. Facio, efficio, curo, præsto, exequor, compleo, expedio, transigo, absolvo. ADV. Accurate, amanter, bene cursum, bene dialogos, brevi, constantissime, diligenter tabulas, gloriosissime, jucunde, magnificentissime aliquid, nihilominus legationem, pene aliquem, plane animum, quam commodissime negotia, recte curriculum vivendi, strenue rem suam. USUS: 1. Manu sua vestem, pallium sibi confecit, _se faire_, _se confectionner_. Exercitum, bibliothecam, pecuniam conficere. Ea res famam tibi, et opes maximas conficiet. Reditum in patriam, negotium alicui conficere. Nuptias, sacra, rem divinam conficere. 2. Perficio, ad finem deduco, _achever_, _mener à bonne fin_. Negotium per alterum; rem e sententia confecit; bellum affectum confecit. Vitæ curriculum in litteris; diem otio confecit. Longam viam conficere. In senatu nihil confectum est. Perpolire orationem et conficere. 3. Transigo, _traiter d’une affaire (sens neutre)_. Confice cum eo de hortis. Velim, id diligenter ut de libris conficias. 4. Concludo, efficio, _conclure_. Ex hac argumentatione illud conficitur, fuisse te etc. _vulgo_: consequentia deducitur. 5. Affligo, perdo, absumo, abligurio, pessumdo, vexo, _accabler_, _tuer_, _détruire_. Mœror, curæ, sollicitudines me conficiunt. Conficit se curis, etc. Fame, frigore, senectute, morbo confici. Familiarem rem luxu confecit. Mœror animos exedit et conficit. Pudore conficior.
CONFICTĬO, ōnis, f. _Supposition_. SYN. Machinatio. USUS: Criminis confictionem Caius suscepit, _accusation calomnieuse_.
CONFĪDENTER, _Avec assurance_, _hardiment_. SYN. Animose, audacter. USUS: Aliquid confidenter, malitiose, flagitiose gestum.
CONFĪDENTĬA, æ, f. _Assurance_, _hardiesse_; _impudence_. SYN. Impudentia, temeritas, audacia (arrogantis est). USUS: Hæc quidem signa confidentiæ sunt, non innocentiæ. Magnam sibi sumit, magnam habet confidentiam. Cf. Audacia.
CONFĪDO, is, fisus sum, ere, n. _Se fier à_, _avoir confiance_, _compter sur_. SYN. Audeo, non timeo; fido, spero, innitor. )( Despero, diffido. ADV. Confidere ferocius suæ causæ, magnopere et niti invidia, magnopere causæ, legionibus, plane plurimum sibi, valde litteris, malitiæ suæ, vehementer. PHRAS. 1. Arcana mihi sua confidit, _il me confie tous ses secrets_. Arcana, animum suum, consilia sua mihi credit omnia; animum suum mihi dat; summam rerum omnium fidem mihi habet; de fide mea sibi omnia pollicetur; meæ se fidei, suaque omnia committit; in mea unius fide omnia statuit, ponit, collocat; nihil mihi consiliorum ejus clausum est; omnia in aperto sunt, omnia mecum communicata. Cf. Aperio, Abscondo, Palam. 2. In opibus suis confidit plurimum, _il met toute sa confiance en ses richesses_. In opibus positam spem habet omnem; fretus opulentia sua; spem omnem in fortunis suis constitutam habet; spes suas fortunarum præsidiis delegat; omnia sibi de fortunis suis ac copiis pollicetur. Cf. Spes, Innitor, Spero. USUS: Nimium sibi, causæ suæ confidit. Virtuti constantiæque tuæ plurimum confido. De re aliqua, de alterius voluntate confidere. Cf. Fido, Spero.
CONFĪGO, is, fixi, fixum, ere, a. _Clouer_, _percer_, _traverser_. SYN. Figo, vulnero. USUS: 1. Hercules, ut Eurysthei filios, ita suos configebat sagittis. Cornicum oculos configere, _tromper plus habile que soi_ (PROV.). 1. Figo, pono, _employer_. Configere omnes curas et cogitationes in salute reipublicæ.
CONFINGO, is, finxi, fictum, ere, a. _Façonner_; _feindre_, _inventer_. SYN. Fingo. ADV. Credibiliter, suspiciose facinus. USUS: Confingere, comminisci rumorem. Confingere, conflare crimen, aliquid criminis, accusationem. Cf. Fingo.
CONFĪNIS, e, gen. com. _Qui confine_, _contigu_. SYN. Vicinus, finitimus. USUS: Est huic confine genus dicendi. Cf. Vicinus.
CONFĪNĬUM, ii, n. _Voisinage_, _limite_, _confins_. SYN. Finis, limes; provinciæ extremum. USUS: Convenit in vicinitatibus et confiniis, æquum et facilem esse multa de suo jure concedentem. Cf. Limes.
CONFIRMĀTĬO, ōnis, f. _Confirmation (t. de rhet.)_. SYN. Fides. EPITH. Gravior. USUS: 1. Confirmatio est, per quam causæ fidem, auctoritatem et firmamentum adjungit oratio. 2. Consolatio, _consolation_. Non egit confirmatione virtus tua. 3. Vox Eccl. _Confirmation (sacrement)_. Cf. Confirmo.
CONFIRMĀTOR, ōris, m. _Garant_, _caution_. USUS: Confirmator et sequester pecuniæ desideratur.
CONFIRMO, as, avi, atum, are, a. _Affirmer_, _consolider_; _rassurer_, _encourager_. SYN. Affirmo, assevero, promitto; stabilio, corroboro. ADV. Bene se, fidenter, liquido, magnopere, molestius, plane, præclare, temere. Confirmari impudentissime caput legis, mediocriter, necessario, vehementer, multum confirmatus animus. PHRAS. 1. Eventus rumorem confirmavit, _l’événement prouva la réalité du bruit_. Fidem rei eventus affirmavit; rumori fidem eventus addidit; accrevit rumori fides rei eventu consecuto; ad suspicionem et rumorem certissimæ res accesserunt; opinionem adjuvit consentiens rumori eventus; rumorem ambiguum eventus rei ad certum redegit. 2. Imperium sibi confirmavit, _il s’assura le pouvoir_. Imperium diuturna pace munivit; auctoritate et consilio roboravit; stabilivit rempublicam; confirmatiorem reddidit, effecit; temporum iniquitate, fortuna, collapsam affirmavit, constabilivit; præclara regni initia, ratum. Regis nomen, imperiumque ei effecere. 3. (Confirmavit decem millia hominum VULG.), _l’évêque a confirmé dix mille personnes_. Christianæ palæstræ oleo ad ineundum animorum certamen decem capitum millia imbuit, perunxit; sacro Chrismate, consecrato oleo Christianorum, decem millibus haud pauciorum animos ad interiora certamina præparavit, corroboravit. Decem capitum millia sacro oleo delibuta, ad Christianæ palæstræ certamina ab illo sunt initiata; Christianæ militiæ auctorata; uncta Christiano ritu ad sacra certamina sunt decem hominum millia; Chrismatis sacramento confirmata; ministrata decem millibus hominum unctio illa sacra, qua animi vires ad arcana certamina muniuntur. USUS: 1. Exemplis, rationibus, argumentis rem confirmare. Hoc sine ulla dubitatione confirmaverim. De hoc tibi plane confirmo. 2. Consolor, _consoler_, _soulager_. Erigere, confirmare, afflictos bonorum animos. 3. Corroboro, stabilio, firmum reddo, probo, comprobo, suffragor, _fortifier_, _guérir_. Animum, se ad omnia confirmare. E morbo confirmari, _guérir d’une maladie_. Cf. Probo, Consolor.
CONFIT, fieri, (primis et secundis personis non adhibetur). p. _Être fait, avoir lieu_. SYN. Conficior. ADV. Facilius. USUS: Commodius cadere nihil poterat, quam si res sine sanguine confieret.
CONFĬTĔOR, eris, fessus sum, eri, d. _Avouer_; _proclamer_. SYN. Fateor, præ me fero, agnosco. )( Inficior, celo. ADV. Aperte, ingenue, impune, libere, necessario, palam adulterium, plane tandem, aliquando, timide, vere. USUS: Aperte et ingenue confiteri de crimine; crimen alicui confiteri. Cf. Fateor, Confessio.
CONFLĂGRO, as, avi, atum, are, n. _Brûler_, _être consumé_. SYN. Ardeo, exuror, comburor, concremor. PHRAS. Prædia omnia conflagrarunt, _toutes les fermes ont été brûlées_. Incendio hausta, consumpta, deleta sunt; incendio fumabant; igne corrupta absumpta sunt; in cineres abierunt. Cf. Concremo, Comburo. USUS: 1. Ardore flammæ conflagrare. 2. TRANSL. Invidiæ incendio, ira, odio conflagrare, _brûler_, _se consumer d’envie, de colère, de haine_. Cf. Ardeo.
CONFLICTĬO, ōnis, f. _Lutte_, _combat_. SYN. Conflictus, contentio, quasi concursus causarum. USUS: Rerum inter se pugnantium conflictio.
CONFLICTOR, aris, atus sum, ari, d. _Combattre_. USUS: Multis et magnis incommodis, duriore fortuna, morbis, annonæ difficultate conflictamur. Cum his conflictari, et pro reipublicæ salute dimicare oportet. Cf. Affligo.
CONFLICTŬS, ūs, m. _Combat_. SYN. Conflictio. USUS: Lapidum conflictu et tritu ignis elicitur. Nubium conflictus. Conflictu corporum magnæ acies pelluntur. Cf. Certamen.
CONFLĪGO, is, flixi, flictum, ere, n. _Attaquer_, _combattre_. SYN. Contendo, concurro, dimico, prœlior, prœlio decerto, prœlium facio, prœlium committo, signa confero, manus confero; certamen misceo. ADV. Temere cum aliquo. USUS: Manu cum hoste confligere. Armis cum hoste confligere, decertare. Cf. Certo, Pugno.