Lexicon Latinum

Part 149

Chapter 1492,902 wordsPublic domain

TĬMOR, ōris, m. _Crainte_, _effroi_, _peur_. SYN. Metus, formido. )( Spes, animus. EPITH. Cæcus, domesticus, falsus, inanis, major, verus, novus, vetus. PHRAS. 1. Hostis vicinus urbi maximum timorem incussit, _la présence de l’ennemi avait rempli la ville d’épouvante_. Maximo timore affecit; ingentem timorem injecit, incussit; pavore cuncta complevit; civium animos horrore perstrinxit; in maximum timorem cives dedit; maximo timori civibus fuit; maximum timorem hostibus objecit; maximo timore civitatem cumulavit. Cf. Terreo. 2. In maximo timore est civitas, _la ville est dans une mortelle frayeur_. Ingenti timore perculsa, occupata est civitas; animi omnium ad timorem traducti; in magnum timorem venere; in timorem versi sunt. Cf. Timeo. 3. Timorem præ se tulit, _il donna des signes de peur_. Opinionem timoris hostibus præbuit; signa timoris dedit; cum simulatione timoris egit; timoris opinionem apud hostes, quibuscumque potuit rebus, auxit; timoris suspicionem dedit hostibus; timoris sui signa multis rebus misit. 4. Tandem timorem deposuit, _enfin il cessa de craindre_. Timorem omnem abjecit, deposuit; animum sollicitudine exoneravit; metum amisit; tandem timore vacuus animum recepit; solvit animum metu; timore se expedivit; metum abstersit, exuit; posito metu animum respexit; animum recepit, recuperavit, revocavit; ad pristinam se fortitudinem revocavit; ex timore se collegit; recreavit se a timore; animum, spem redintegravit; animum renovavit. 5. Timorem tibi hunc adimam, _je vous ôterai cette appréhension_. Isto te metu liberabo, levabo, a metu te isto abducam; metum tibi eximam, ejiciam, auferam, expellam; animum tuum confirmabo, constituam; animum afflictum excitabo, et ad spem et fortitudinem revocabo. Efficiam tandem, ne quis porro animum tuum metus perturbet, afficiat, commoveat, concutiat, exagitet; ut a metu vaces; ut animus, qui jacebat, erigatur, excitetur, exsurgat, ut animus tuus sese colligat atque confirmet. Languet animus tuus: ego ut valeat et vigeat efficiam. Cf. Recreo. USUS: Timor misericordiam non recepit. Timorem in rei frumentariæ simulationem conferre. Magno timore sum, sed bene speramus, _je crains beaucoup, cependant j’espère_. Ades animo et omitte timorem, _et cesse de craindre_, _bannis toute crainte_. Homini timor injectus est, _cet homme fut effrayé, eut peur_.

TĬNĔA, æ, f. _Teigne, ver qui ronge le bois, les vêtements, les livres_. SYN. Vermiculus vestes librosque erodens.

TINGO, is, nxi, ctum, ere, a. n. _Teindre_, _colorer_. SYN. Coloro, imbuo, inficio.

TINNĬO, is, īvi _vel_ ĭi, ītum, ire, n. et a. _Tinter_, _sonner_, _carillonner_. USUS: Exspecto quid ille tinniat, _j’attends ce qu’il payera, comptera en espèces sonnantes_.

TINNĪTŬS, ūs, m. _Tintement_, _sonnerie_, _son_. USUS: Tinnitum ciere.

TINTINNĀBŬLUM, i, n. _Sonnette_, _clochette_, _grelot_.

TĪRO, ōnis, m. _Nouveau soldat_, _recrue_; _débutant_, _novice_, _apprenti_. SYN. Novus miles, rudis in re aliqua, inexpertus, inexercitatus, qui aliquam artem discit, tirocinium artis ponit. EPITH. Egentissimus. USUS: Usu et exercitatione tiro. Orator nulla in re tiro, rudis, hospes et peregrinus esse debet.

TĪRŌCĬNĬUM, ĭi, n. _Apprentissage de la guerre_; _début_, _noviciat_. SYN. Rudimentum. PHRAS. 1. Religionis tirocinium subire, _faire son noviciat de religieux_. Sacræ militiæ tirocinium auspicari; religiosæ militiæ rudimenta ponere; religiosæ militiæ disciplinam complecti; in religiosæ virtutis scholam se abdere; religiosæ militiæ rudimentis instituendum se tradere. 2. In tirocinio etiamnum est, _il est encore au noviciat_. Tironem etiamnum agit; tiro est; rudis adhuc novusque est in religiosa virtute discipulus; in tirocinio adhuc exercetur; in palæstra religiosæ vitæ adhuc exercetur; in religiosæ disciplinæ studio novitius adhuc est et tiro; tirocinio, religiosa periclitatione defunctus nondum est; tirocinium emensus nondum est; inter ipsa religiosæ virtutis incunabula et rudimenta hæret etiamnum, sanctioris vitæ præceptionibus informandus, imbuendus, excolendus. USUS: Lapsus ætatis tirocinio, postea se correxit, _il a corrigé, étant plus âgé, les égarements de sa jeunesse_.

TĪTILLĀTĬO, ōnis, f. _Chatouillement_. SYN. Suavitas motus. USUS: Non est senibus tanta titillatio voluptatum.

TĪTILLO, as, avi, atum, are, a. _Chatouiller_; _flatter_, _caresser_. SYN. Moveo cum aliqua voluptate, suavitate. USUS: Voluptas cum suavitate quadam affluit et allabitur, sensusque titillat.

TĬTĬO, ōnis, f. _Tison_. SYN. Lignum adustum quod ab igne extrahitur.

TĬTŬBANTER, _En balançant_, _en hésitant_. SYN. Dubitanter, inconstanter.

TĬTŬBĀTĬO, ōnis, f. _Embarras_, _obstacle_. SYN. Hæsitatio. USUS: Ut ne parva quidem titubatione aut offensione impediremur.

TĬTŬBO, as, avi, atum, are, n. _Chanceler_, _broncher_; _hésiter_. SYN. Hæsito; nec vox, nec lingua consistit. USUS: Erubuisse, expalluisse, titubasse. Si quid in bello titubatum sit. Cf. Dubito.

TĬTŬLUS, i, m. _Titre_, _titre d’honneur_. SYN. Index. EPITH. Indignissimus, insignis. USUS: Me sapientis titulus delectat. Titulum consulatus vix sustinet. Regis titulum sibi adscribere. Inscriptio libri; honoris vocabula et nomina, rectius et usitatius quam libri _vel_ honorum tituli, _titre d’un livre_, _titre de noblesse_. (Competentem titulum non dare, VULG.), _ne pas donner à qqn le titre qui lui convient_. Latine: Aures debita appellatione fraudare.

TŎGA, æ, f. _Toge, robe longue et ample d’une seule étoffe à l’usage des citoyens romains en temps de paix_. )( Sagum. EPITH. Felix, parva, pulla, purpurea, texta, virilis, pura. USUS: Toga pacis est insigne et otii. Virilem togam sumere, assumere, induere.

TŎGĀTUS, a, um. _Vêtu de la toge_, _citoyen romain_. USUS: Quasi unus e togatis.

TŎLĔRĀBĬLĬS, e, gen. com. _Qu’on peut supporter_, _supportable_, _tolérable_. SYN. Vendibilis, non contemnendus; patibilis. )( Impatibilis. USUS: Vix singulis ætatibus singuli tolerabiles oratores, _passable_. Tolerabili fenore solvere. Tolerabilis conditio.

TŎLĔRĀBĬLĬTER, _Patiemment_. Toleranter. USUS: Dolores tolerabiliter ferre.

TŎLĔRANTER, _Patiemment_. USUS: Toleranter dolorem pati.

TŎLĔRANTĬA, æ, f. _Constance_, _patience dans la douleur_. USUS: Tolerantia rerum humanarum, contemptio fortunæ. Cf. Patiens.

TŎLĔRĀTĬO, ōnis, f. _Constance à supporter_.

TŎLĔRO, as, avi, atum, are, a. _Supporter_, _endurer_, _souffrir_, _tolérer_; _soulager_, _apaiser_. SYN. Fero, patior, perfero, sustineo; concoquo. USUS: Forti animo militiam, hiemem, fortunam adversam tolerare. Latrociniis vitam; castaneis famem tolerare. Verbera plagasque is toleret, qui verbum concoquere vix potest! Cf. Fero, Patior.

TOLLO, is, sustŭli, sublātum, ere, a. _Élever_, _soulever_, _enlever_; _éloigner_, _écarter_. SYN. Aufero, removeo, eximo, detraho, deleo, exstinguo, attollo. ADV. Celeriter, funditus, obscure, omnino, perfacile, recte. USUS: 1. Memoriam alicujus rei tollere. Suspicionem mihi omnem sustulit. 2. In currum patris sublatus. Risum, cachinnum, clamorem maximum sustulit. 3. Laudo, _louer_. Tollere in cœlum laudibus; augere et altius dicendo tollere. 4. Suscipio, _recevoir_, _prendre_. Tollere aliquid oneris. Cf. Aufero, Adimo.

TONDĔO, es, tŏtondi, tonsum, ere, a. _Tondre_, _raser_. USUS: Dionysius ne tonsori collum submitteret, tondere filias docuit.

TŎNĬTRŬS, ūs, m. _vel_ ŭum, ĭi, n. _Tonnerre_. SYN. Æris sonitus, nubium fragor. USUS: Tonitrua, jactusque fulminum quis non extimescit? Cœlum tonitribus contremit. Cf. Tempestas.

TŎNO, as, ŭi, are, n. _Tonner_. PHRAS. Tonat, _il tonne_. Ingenti sono cœlum strepere et inter horrendos fragores micare ignes cœpere. Continuus cœli fragor est et passim cadentium fulminum species visitur. Cœlum tonitribus dat mugitus ingentes, et concursu conflictuque fulgura ingeminat. Nubes æstivis incensæ caloribus inter se collisæ creberrimoque ruptæ tonitru fragoribus aures, fulgurum flammis oculos verberant. Cœlum tumultu miscetur. Ruptæ cum fragore nubes omnia terrore tumultuque complent. USUS: Si fulserit, si tonuerit, si tactum fuerit aliquid de cœlo.

TONSILLÆ, ārum, f. pl. _Glandes de la gorge, amygdales_. SYN. Glandes ad radicem linguæ.

TONSOR, ōris, m. _Barbier_, _perruquier_.

TONSŌRĬUS, a, um, _Qui sert à tondre, à raser_. USUS: Cultri tonsorii, rasoirs.

TONSTRĪNA, æ, f. _Échoppe de barbier_. SYN. Locus in quo tonderi solet.

TŎPĬĀRĬA, æ, f. (_sc._ ars.) _Horticulture, art de tailler les arbres et de leur donner diverses formes_. USUS: Topiariam facere.

TŎPĬĀRĬUM, ĭi, n. (_sc._ opus.) _Topiaire, art du jardinier fleuriste_. SYN. Opus ex arbore _vel_ frutice factum, varie inflexis detortisque ramis, ad speciem decoremque hortorum.

TŎPĬCA, ōrum, n. pl. _Les Topiques_, _titre d’un ouvrage d’Aristote traduit par Cicéron_. USUS: Aristotelis topica.

TŎREUMA, ătis, n. adhibetur plurali. _Ouvrage on demirelief_, _ouvrage ciselé_, _vase d’or ou d’argent_. SYN. Opus torno factum. EPITH. Nova, pretiosa. USUS: Pretiosa toreumata, artificis manu facta.

TŎRI, ōrum, m. pl. _Muscles_. SYN. Lacerti. USUS: O pectora! o terga! o lacertorum tori!

TORMENTUM, i, n. _Torture_, _question_. SYN. Cruciatus, supplicium, equuleus; machina bellica. EPITH. Acerrima, graviora, varia. USUS: 1. Tormenta ad exprimendam veritatem adhibemus. Nulla vis tormentorum acerrimorum prætermitittur. Vi tormentorum adducti servi. 2. Machina bellica, _machine de guerre à lancer des projectiles_. Tormentis muros verberare, quatere, disturbare, labefacere, labefactare, _abattre les murailles à coups de machines_. Cf. Cruciatus, Torqueo, Oppugno.

TORMĬNA, um, n. pl. _Mal de ventre_, _coliques_. SYN. Intestinorum dolor. USUS: Fortem se in torminibus præbere. Cf. Pœna.

TORMĬNŌSUS, a, um, _Qui a des coliques_. USUS: Torminosi, gravedinosi.

TORNO, as, avi, atum, are, a. _Tourner_, _façonner au tour_, _arrondir_. SYN. Polio, quasi torno facio. USUS: DEUS mundum ita tornavit, ut nihil possit fieri rotundius.

TORPĒDO, īnis, f. _Engourdissement_, _torpeur_, _paresse_.

TORPĔO, es, ere, n. _Être engourdi, immobile, inactif_. SYN. Obtorpeo. USUS: Epicurei DEUM feriatum cessatione volunt torpere, _les Épicuriens veulent que DIEU croupisse dans un repos profond_. Cf. Langueo.

TORPOR, ōris, m. _Torpeur_. SYN. Stupor.

TORQUĀTUS, a, um, _Qui porte un collier_. USUS: Torque hosti detracto, Torquati nomen invenit Manlius, _Manlius, pour avoir dépouillé un ennemi de son collier, reçut le nom de Torquatus_.

TORQUĔO, es, torsi, tortum, ero, a. _Tourner_, _courber_; _torturer_, _tourmenter_. SYN. Flecto, intorqueo; excrucio. ADV. Acriter, diu, vehementer, mirifice. PHRAS. 1. Ni fateatur, torquebitur, _s’il n’avoue pas, il sera mis à la torture_. In cruciatum maximum dabitur; tormentis acerrimis ex eo quæretur; omnibus intolerandis humanæ patientiæ cruciatibus lacerabitur; metu tormentorum admoto vera fatebitur; tormentis exprimetur veritas. Nisi de se ultro confiteatur, in cruciatum abripietur, agetur; cruciatus in illum exempla dirissima edentur; omnis tormentorum acerbitas in illum exprometur; gravissimis cruciatibus afficietur, conficietur; per tormenta veritas explorabitur; quæstionibus atrocissimis subjicietur; quæstiones adhibitis tormentis de illo agentur, habebuntur. Ni fateatur, tortores et carnifices, dum verberibus ac tormentis fatigentur, crudelitatem explebunt, satiabunt suam; tortores, dum tormenta ipsa defessa erunt, crudelitatem exercebunt suam. USUS: 1. Terra se circa axem convertit et torquet, _la terre opère un mouvement de conversion et tourne autour de son axe_. Opinionum vanitas torquet ac flectit imbecilitatem animorum quocumque libuerit, _tourne à son gré la faiblesse des esprits_. Vultus mutantur, ora torquentur. 2. Vexo, exagito, _tourmenter_, _affliger_, _chagriner_. Torquent te libidines tuæ, laudes meæ. Torqueri equuleo. 3. Jaculor, _lancer, brandir un projectile_. Torquere hastas amentatas. Cf. Flecto, Excrucio, Crudelis.

TORQUES, is, m. et f. _Collier_. SYN. Monile, colli ornamentum. USUS: Aliquem phaleris et torque donare.

TORRENS, entis, m. _Cours d’eau rapide, impétueux, violent_. SYN. Fluvius imbri crescens, qui e montibus lapsus rapide fertur. USUS: Cum fertur, quasi torrens, oratio.

TORRĔO, es, ŭi, tostum, ere, a. _Sécher_, _dessécher_, _rôtir_, _brûler_. SYN. Exuro. USUS: Solis ardore succensis ignibus torreri.

TORRĬDUS, a, um, _Sec_, _desséché_. SYN. Perustus, aridus. USUS: Homo macie torridus, _homme d’une maigreur extrême_.

TORTOR, ōris, m. _Bourreau_. SYN. Carnifex.

TORTŬŌSUS, a, um, _Tortueux_, _sinueux_. SYN. Flexuosus. USUS: 1. Sonus ex tortuosis locis et inclusis refertur amplius. 2. Difficilis, insuavis, arduus, _entortillé_, _embrouillé_. Multiplex et tortuosum ingenium. Multa objecit obscura et tortuosa.

TORVĒ, _De travers_.

TORVUS, a, um, _Dur_, _cruel_, _farouche_. SYN. Horribilis.

TOT, _Autant de_, _tant de_. )( Quot. USUS: Tot homines, tanta servorum examina.

TŎTĬDEM, _Autant de_, _tout autant de_. SYN. Par numerus. USUS: Hunc ego locum totidem verbis e Græco transtuli.

TŎTĬES, _Aussi souvent_, _tant de fois_. )( Quoties.

TŌTUS, a, um, _Tout entier_, _tout_. SYN. Omnis, cunctus, universus, omnes partes, plenus, integer, solidus. )( Pars. USUS: Tota respublica, omnis Italiæ pubes, cunctus populus, universus senatus. Totus est mihi deditus, totum se mihi tradidit. Totus ex mendaciis et fraude factus. Ex toto id non intelligo. Totus in suis nugis est. Summa victoriæ totaque belli ratio in eo constat.

TRĂBĀLIS, e, gen. com. _De poutre_. SYN. Robustissimus. USUS: Beneficium trabali clavo figere decet, _il faut assujettir un bienfait avec un clou de poutre_, _c. à d._, _le fixer solidement_. (PROV.)

TRĂBĔA, æ, f. _Trabée, habit officiel des augures, des rois, des chevaliers_. USUS: Auguralis, regia trabea.

TRĂBĔĀTUS, a, uni, _Vêtu de la trabée_. SYN. Trabea indutus.

TRABS, ăbis, f. _Solive_, _poutre_. USUS: Abiegnæ trabes.

TRACTĀBĬLIS, e, gen. com. _Qu’on peut toucher_, _maniable_, _palpable_. SYN. Quod sub tactum cadit. USUS: 1. Corporeum et aspectabile, itemque tractabile omne necesse est, quod natum est. 2. Lenis, mollis, facilis, flexibilis, mitis ingenii, _flexible_, _souple_, _traitable_. Virtus in amicitia tenera est et tractabilis. Nihil illo tractabilius. Cf. Lenis.

TRACTĀTĬO, ōnis, f. _Action de manier_, _maniement_, _mise en œuvre_, _usage_. SYN. Usurpatio, usus, tractatus, explicatio. EPITH. Digna, salutaris, varia. USUS: Qui in armorum tractatione versantur, _maniement des armes_. Tractatio litterarum mihi salutaris. In usu et tractatione dicendi, _usage et la pratique de la parole_. (Tractatio _pro_ lauto convivio, _être bien traité, faire un bon repas, vulg. est_).

TRACTĀTŬS, ūs, m. _Culture_, _pratique_. SYN. Tractatio. USUS: Ipsarum artium tractatu delectari.

TRACTIM, _En traînant_, _peu à peu_, _lentement_. SYN. Longo tractu.

TRACTO, as, avi, atum, are, a. _Manier_, _toucher_; _traiter_, _cultiver_; _traiter de telle ou telle manière_, _accueillir_. SYN. Exerceo, differo, doceo, disputo, accipio aliquem honorifice _aut_ aspere. ADV. Accurate, acute, aspere, comice, crudeliter, cupide, diligenter, diserte, divinitus, facile, gravius, hilare, honeste, honorifice, improbe, ingeniose, insidiose, laute, leviter, leniter, liberaliter, minutim, modice, nefarie, præclare, publice, remisse, scelerate, studiose, subtiliter, temere, commode, cumulate, bene. PHRAS. 1. Commodum id argumentum tractabamus, _nous traitions facilement cette question_. In eo argumento versabamur; multis eam rem sermonibus jactabamus; commodum de ea re disputabamus; in manibus habebamus ejus argumenti tractationem, id argumentum versabamus. 2. Honestissime me tractavit, _il m’accueillit, me reçut avec beaucoup d’honneur_. Omni me officio ac comitate complexus est; leniter ac clementer me accepit; victu me cæterisque rebus liberalissime commodissimeque habuit; liberaliter indulgenterque me coluit; lepide nitideque, honeste, comiter me habuit; nemo unquam prolixius lautiusque me habuit. Ornate cumulateque me tractavit. 3. Male me tractavit, _il me traita mal, durement_. Subcontumeliose me tractavit; asperrime improbissimeque me habuit; crudeliter in me consuluit; servilem in modum laceravit me convitiis; pessime me mulctavit; malis me modis ac miseris accepit; indigna in me exempla edidit; nec humaniter, nec amice me accepit; summa simulatione amoris insidiosissime me tractavit; omnes indignitates contumeliasque ab eo pertuli; maximum apud eum infortunium inveni. USUS: 1. Tractare et agere causas amicorum. Artem geometricam, historiam tractare. Pecuniam publicam tractare. 2. Accipio, excipio, cum aliquo ago, _traiter_, _accueillir_, _manier_, _diriger_. Liberaliter, insidiose aliquem tractare. Animos tractare, et permovere voluntates eloquentia. 3. Tango, _toucher_. Manu tractare. 4. Gero, _se comporter_, _se conduire avec_. Ita me in republica tractabo.

TRACTŬS, ūs, m. _Contrée_, _région_. SYN. Regio, ora, pars terrarum, cœli plaga. EPITH. Celeberrimus, varius, levis, totus. USUS: 1. Tractus ille Venafranus. 2. Cursus, _marche_, _allure_, _enchaînement du style_. Tractu orationis leni et æquabili uti, _user d’une marche douce et égale du style_.

TRĀDĬTĬO, ōnis, f. _Action de donner_, _transmission_. USUS: Abalienatio est rei suæ traditio, _l’abaliénation est la tradition (remise) d’une chose qui nous appartient en propre_. (Traditiones Apostolicæ, VULG.), _les traditions apostoliques_. Doctrina a Christo et apostolis ad nos derivata; dogmata religionis a Christo tradita et ab Apostolis ad nos transmissa. Religionis capita verbo tradita Patrumque sermonibus consignata. Doctrinæ Christianæ capita Apostolorum ore excepta et ad posteros transmissa. Christianæ legis sanctiones a Christo latæ, et Ecclesiæ omnium ætatum testimonio, a religionis nostræ primordiis ad nos usque derivatæ et quodammodo per manus traditæ.

TRĀDO, is, dĭdi, dĭtum, ere, a. _Transmettre_, _livrer_, _donner_, _remettre_. SYN. Do, exhibeo, dico, doceo, demonstro, prodo. ADV. Atrociter, bene, egregie, etiam, festive, gratis, græce, honeste, subtilius, penitus, expeditius, furtim, vere, latine. PHRAS. 1. Urbem victori hosti tradere, _livrer la ville à l’ennemi vainqueur_. In possessionem urbis victorem admittere; victoris imperio ac potestati urbem dedere; in fidem ac potestatem victoris urbem committere, hosti in manum tradere; divina humanaque omnia, urbem ac populum in ditionem atque arbitratum victori dedere; victori hosti urbem permittere; in fidem ac potestatem ultro venire. Cf. Dedo, Deditio. USUS: 1. Se suaque omnia alicui in fidem, in potestatem, in deditionem tradere. Se in disciplinam tradere. Quieti, voluptati, libidinibus se tradere. Bellum, provinciam successori tradere. Trado tibi hunc totum de manu, ut aiunt, in manum. Per manus tradam provinciam ei cui maxime vos vultis. 2. Doceo, refero, _enseigner_, _transmettre par l’enseignement_. Artem dicendi discipulis, res gestas litteris, memoriæ posterorum, monumentis litterarum tradere. Memoriæ traditum est.

TRĀDŪCO, is, xi, ctum, ere, a. _Conduire au-delà_, _faire passer ailleurs_. SYN. Trajicio. ADV. Paulisper, alio, tranquille, eleganter. USUS: 1. Fluvius profundior erat quam ut copiæ traduci possent. 2. Confero, flecto, converto, adduco, _faire passer qqn de l’autre côté_, _amener à_. Animum alicujus a metu ad spem, ab improbitate ad virtutem, ab iracundia ad lenitatem traducere; traducere aliquem ad se. 3. Transigo, ago, duco, _en parl. du temps_: _passer_, _mener_, _écouler_. Vitam otio, ætatem ludo traducere. Traducere aliquem per ora hominum. Cf. Irrideo.

TRĀDUCTĬO, ōnis, f. _Action de faire passer, de mener_. USUS: Traductio furibundi hominis ad plebem, _admission d’un furieux dans l’ordre des plébéiens_. Traductio temporis, _marche ou cours du temps_.

TRĀDUCTOR, ōris, m. _Qui fait passer d’un état dans un autre_. USUS: Traductor ad plebem.

TRĀDUX, dŭcis, m. _Sorte de vigne ou de sarment que l’on fait passer d’un arbre ou d’une vigne à l’autre_. SYN. Stirps arboris _vel_ vitis alio traducta.

TRĂGĬCĒ, _D’une manière tragique_. SYN. Sublate, ample.

TRĂGĬCUS, a, um, _Tragique_. USUS: Poeta tragicus.

TRĂGŒDĬA, æ, f. _Tragédie_, _genre tragique_. _Rad._ a τράγος, hircus, et ἄδω, cano, quia in Bacchi honorem fabula canebatur, cujus victima hircus, qui victoribus in præmium dabatur. USUS: 1. Tragœdiam facere, scribere, agere, absolvere. 2. TRANSL. _Langage élevé_, _sublime_. Quantas tragœdias effecit, excitavit? Tragœdias in nugis agere, _avoir recours dans les bagatelles aux grands moyens de la tragédie_.

TRĂGŒDUS, i, m. _Acteur tragique_, _tragédien_. USUS: Vox tragœdorum.

TRĀGŬLA, æ, f. _Sorte de javelot_. Teli genus.

TRĂHO, is, traxi, tractum, ere, a. _Tirer_, _traîner_, _emporter_. SYN. Vi adduco, impello. ADV. Consulto, divinitus, amplius, extrinsecus, leviter. USUS: 1. Uno impulsu plures in calamitatem trahuntur. Trahere aliquem in invidiam. 2. Accipio, sortior, _tirer_, _recevoir_. Ex contumelia nomen traxit. Molestia ex re quapiam trahere. 3. Produco, extraho, _traîner en longueur_, _prolonger_. Bellum trahere; noctem vario sermone trahere. 4. Allicio, _attirer_, _séduire_. Trahimur omnes laudis studio. Cf. Moveo.

TRĀJECTĬO, ōnis, f. _Action de traverser_, _passage_, _traversée_. USUS: Maris trajectio; verborum trajectio.

TRĀJECTŬS, ūs, m. _Passage_, _traversée_. USUS: In trajectu Albulæ amnis submersus est.

TRĀJĬCĬO, is, jēci, jectum, ere, a. _Traverser_, _franchir_. SYN. Transeo, traduco. ADV. Aperte, celeriter. PHRAS. 1. Fluvium trajicere, _traverser un fleuve_. Flumen navibus transire; superare fluvium; fluvium transmittere; transgredi flumen. 2. Trajicere milites in adversum littus, _transporter les soldats sur la rive opposée_. Flumen copias traducere, trajicere; in adversam fluminis oram milites transportare. 3. Trajicere aliquem sciopo, _percer qqn d’une balle_. Glande plumbea sternere, conficere, exanimare, transverberare. USUS: 1. In Græciam trajicere. 2. Traduco, _franchir_. Alpes trajecit Antonius. Exercitum Rhodanum trajeci. 3. Longius jacio, _jeter au-delà_, _lancer au-delà_. Murum jaculo trajecit. Cf. Transeo.

TRĀMES, ĭtis, m. _Chemin de traverse_, _sentier_. SYN. Semita. USUS: Egressus est non viis, sed tramitibus.

TRĀNO, as, avi, atum, are, a. _Traverser à la nage_. SYN. Trajicio.

TRANQUILLĒ, _Tranquillement_, _paisiblement_, _sans bruit_. SYN. Placate, placide. USUS: Tranquille et placide vitam traducere.

TRANQUILLĬTAS, ātis, f. _Tranquillité_, _repos_, _calme_. SYN. Quies, otium, securitas, tranquillus animus; placata, tranquilla, quieta vita. EPITH. Honesta, reliqua, summa, utilis, mirifica. PHRAS. 1. Res ea magnam tibi tranquillitatem pariet, _cette affaire vous apportera un grand repos_. Efficiet ut quiete tranquilleque agas; ut summa sit rerum tranquillitas, summa animi quies; ut vivere, agere, ducere vitam tranquillam possis; facilem ut habeas et expeditum rerum tuarum vitæque cursum; ut omni molestia vaces; ut otio fruaris jucundissimo, uberrimo, suavissimo; ut otio tibi frui liceat. Ea res præstabit tibi otium vitamque ab omni metu curaque vacuam; vitam facilem, quietam, omnium expertem perturbationum; vitam ab omni molestia remotam, sejunctam, segregatam, disjunctam. 2. DEO sit gratia, magna nunc tranquillitate fruor, _grâces à DIEU, je jouis maintenant d’une grande tranquillité_. Quæ DEI est gratia, vacuus molestiis sum, sine cura, sine sollicitudine; DEI benignitate factum est ut nunc quidem omni molestia vacem, ut nullis angar curis, ut nulla vexer sollicitudine. Divino munere procul absum a molestiis; extra molestiam tranquille ago. DEI benignitate contigit ut nulla animum paulo molestior afficiat, vexet, exagitet, commoveat, perturbet cogitatio. DEI benignitate bene, tranquille, commode est animo meo; animo sum ab omni molestia soluto, vacuo, libero, longe sejuncto. DEI me benignitas ab omni molestia exemit, eripuit, liberavit, vindicavit. USUS: Vitam otii, quietis, tranquillitatis plenissimam sectari. Cf. Quies.