Part 132
RESTINGUO, is, nxi, nctum, ere, a. _Éteindre_; _apaiser_; _détruire_. SYN. Sedo, comprimo. )( Inflammo. USUS: Ardorem restinguere. Eloquentia cupiditates restinguit. Ignem, sitim restinguere. Cf. Comprimo, Coerceo.
RESTĬPŬLĀTĬO, ōnis, f. _Stipulation réciproque_. SYN. Repromissio.
RESTĬPŪLOR, aris, atus sum, ari, d. a. _Faire une stipulation réciproque ou nouvelle_. SYN. Repromitto. ADV. Diligenter, porro.
RESTIS, is, f. _Corde_, _cordage_. SYN. Funis.
RESTĬTŬO, is, ŭi, ūtum, ere, a. _Replacer_, _remettre en état_; _restituer_. SYN. Instauro, corrigo, repræsento. ADV. Æque, dissolute, honorifice, perniciose, plane, turpiter, in integrum. USUS: 1. Pretium, veterem potestatem reipublicæ restituere. Pecuniam, libertatem restituere ac repræsentare. Restituere ac corrigere depravata. 2. Repono, _rétablir_. Aliquem in integrum, in antiquum gloriæ et honoris locum, in veterem possessionem gratiamque restituere. Vix sibi e gravi calamitate restitui cœperat. Quem auctoritate, studio, sententiis vestris restituistis, nunc manibus quoque vestris in suis sedibus collocate. 3. Veniam do, _réhabiliter un condamné, réintégrer un exilé dans sa patrie_. Condemnatum clementer restituit.
RESTĬTŪTĬO, ōnis, f. _Rétablissement_, _réparation_. USUS: Restitutio damnatorum, _réhabilitation_, _rappel des condamnés_.
RESTĬTŪTOR, ōris, m. _Celui qui rétablit_, _restaurateur_, _sauveur_. USUS: Lentulus salutis nostræ restitutor.
RESTO, as, stĭti, stĭtum, are, n. _S’arrêter_. SYN. Maneo, remaneo, resideo. ADV. Omnino. USUS: 1. Romæ restiti paulisper dum cœpta perficerem. 2. Relinquor, supersum, superat, reliquum est, residuum est, _être de reste_, _subsister_, _survivre_. Nihil ei præter hortos restat. Hæc reliqua pars est, hic restat actus. Unicus mihi amicus restat. Cf. Reliquus.
RESTRICTĒ, _Strictement_, _rigoureusement_; _avec ménagement_. SYN. Anguste, stricte. USUS: Cur id tam restricte parceque faciat, ignoro, _je ne sais pourquoi il agit avec tant de réserve et du ménagement_.
RESTRICTUS, a, um, _Modéré_, _serré_, _avare_. SYN. Tenax, parcus, avarus. USUS: Natura ad largiendum restrictior, _la nature est trop avare de ses dons_.
RĔSŬPĪNUS, a, um, _Renversé_, _couché sur le dos_. SYN. Supinus.
RĔSURGO, is, surrexi, surrectum, ere, n. _Se relever_, _se rétablir_; _ressusciter_. USUS: Resurgunt res Romanæ contra spem. Cf. Pascha, Christus.
RĔTARDĀTĬO, ōnis, f. _Retard_, _délai_. SYN. Mora, impedimentum.
RĔTARDO, as, avi, atum, are, a. et n. _Retarder_, _ralentir_; _réprimer_, _arrêter_. SYN. Moror, moram affero, moram facio, moram et impedimentum infero. USUS: Celeritatem alicujus, hostium animos et impetum retardare, comprimere, frangere. Ne animum tuum a scribendo defatigatio ulla retardet, _qu’aucune fatigue ne vous empêche de m’écrire_. Cf. Differo, Moror, Mora, Impedio.
RĒTE, is, n. _Filet_, _rets_. SYN. Plaga, laqueus.
RĔTĔGO, is, texi, tectum, ere, a. _Découvrir_, _dévoiler_, _montrer_. SYN. Aperio, evolvo. Cf. Aperio.
RĔTENTĬO, ōnis, f. _Action d’arrêter, de suspendre_. USUS: Assensionis retentio, _action de suspendre son assentiment_.
RĔTEXO, is, texŭi, textum, ere, a. _Défaire un tissu_; _défaire_, _détruire_. SYN. Dissolvo. USUS: Dialectica quasi Penelopes telam retexens. Num, quod adolescens præstiti, commutem et velut me ipse retexam? Retexo orationem meam, _je rétracte mon discours_, palinodiam cano.
RĔTĬCENTĬA, æ, f. _Silence obstiné_. SYN. Taciturnitas.
RĔTĬCĔO, es, cŭi, ere, n. et a. _Se taire, garder le silence_; _taire qqche_. SYN. Taceo, conticeo, obmutesco. ADV. Astute, prorsus, nullo modo. USUS: Silentio utor, tacitum relinquo, silentio prætereo, silentio involvo, abstineo me ab hujus rei sermone. Cf. Taceo, Sileo.
RĒTĬCŬLUM, i, n. _Petit réseau_, _filet à petites mailles_.
RĔTĬNĔO, es, nŭi, tentum, ere, a. _Retenir_, _empêcher d’avancer_. SYN. Retineo, cursum inhibeo; teneo. )( Dimitto. ADV. Diligenter, diutius, in perpetuum, mediocriter, melius, vehementer, vix. USUS: 1. Sui juris retinendi quisque cupidus. Retine hominem, ni profectus est. 2. Conservo, _conserver_, _soutenir_, _défendre_. Retinent tamen caritatem in pastores. 3. Delecto, _tenir attentif_, _captiver_. Ipse historiæ ordo nos retinet. Cf. Detineo, Moror.
RĔTORQUĔO, es, torsi, tortum, ere, a. _Diriger en arrière_, _tourner_, _retourner_. SYN. Reflecto. USUS: Retorquet oculos in hanc urbem, _il retourne les yeux vers cette ville_.
RĔTRACTĀTĬO, ōnis, f. _Refus_, _résistance_, _hésitation_. SYN. Revocatio, recognitio. USUS: Conficies igitur, idque sine dubitatione ulla et retractatione, _sans hésiter_. Sine retractatione ulla dicere libere audeo. Cf. Palinodia.
RĔTRACTO, as, avi, atum, are, a. _Remanier_, _retoucher_, _revoir_. SYN. Revoco. USUS: Locus ille a me retractabitur, _je retoucherai ce passage_. Retractando dolorem vulnerum augemus, _nous augmentons notre douleur en y revenant_. Sive retractabis, sive properabis, pereundum est, _que tu le veuilles ou que tu ne le veuilles pas, il faut mourir_. Cf. Revoco.
RĔTRĂHO, is, xi, ctum, ere, a. _Retirer_, _reprendre_, _rappeler_. SYN. Abstraho; revoco. ADV. Non sane, facile proficiscentem. USUS: Retrahere aliquem a cœpto. A turpi consilio, a scelere retrahere aliquem et revocare.
RĔTRĬBŬO, is, ŭi, ūtum, ere, a. _Rendre_, _restituer_. SYN. Rependo, refero. USUS: Retribue, quod debes. Cf. Reddo.
RĔTRŌ, _Par derrière_, _derrière_. SYN. A tergo, post tergum, ab tergo, post. PHRAS. Hostis retro cessit, _l’ennemi recula_. Hostis pedem retulit; se recepit; receptu sibi consuluit; retro abiit. USUS: Tam longe retro respicere non possum. Pergeret protinus; quid retro et a tergo fieret ne laboraret, _qu’il continuât d’aller en avant, sans s’inquiéter de ce qui se passait par derrière_.
RĔTRORSUM, _En sens inverse_, _réciproquement_. USUS: Retrorsum vicissim ex æthere aer oritur, _de nouveau et réciproquement l’air se forme du feu_.
RĔTRŪDO, is, di, sum, ere, a. _Pousser en arrière_, _faire reculer_. USUS: Deorum simulacra retrusa, _statues des dieux cachés_.
RĔTUNDO, is, tŭdi, tūsum, ere, a. _Émousser_; _affaiblir_, _atténuer_. SYN. Obtundo. ADV. Belle. USUS: Sermones, improbitatem alicujus, districtos in rempublicam gladios retundere. Cf. Repello.
RĔUS, i, m. _Accusé_, _prévenu_; _coupable_. SYN. Is qui causam dicit; qui lege aliqua tenetur; qui aliqua culpa erroris tenetur humani; qui arguitur; de cujus re disceptatur; qui de capite, civitate, fortunis dimicat; is unde petitur; sons, nocens. EPITH. Afflictus, humilis, improbus, innocens, invidiosus, locuples, mœstus, nobilis, nocens, perditus, turpis. PHRAS. Certe reus est, _certainement il est coupable_. Culpa tenetur; in culpa est; est quædam in illo culpa; culpa nonnulla in eo hæret, residet; culpa ejus facinoris in illo consistit; incurrisse in id crimen hominem dubitat nemo; in ea noxa fuisse hominem pro comperto est; versari in ea culpa; eo facinore contaminatum esse; in reos referendum nemo dubitat; haud expertem criminis, culpa non vacare certum habeo. Crimen non quisquam certius subiit; culpam sine dubitatione sustinet. USUS: Aliquem capitalis rei, de furto reum facere, agere, peragere. Inter reos referre. Criminis se reum pro aliquo supponere. Sontibus, reis opitulari.
RĔVĔHO, is, xi, ctum, ere, a. _Ramener_, _transporter_. USUS: Sed paulo longius ad superiorem ætatem revecti sumus, _nous sommes remontés à une époque un peu ancienne_.
Rĕvēlātĭo, ōnis, f. _Révélation_. SYN. Divinus admonitus. PHRAS. Ista per revelationem intellexit, _il a compris ces choses par révélation_. Divino admonitu; cœlesti admonitu, DEO aperiente, divinitus cognovit; ista DEO patefaciente, manifestante cognovit; ejus rei notitiam e cœlo hausit, accepit.
RĔVELLO, is, velli, vulsum, ere, a. _Détacher_, _arracher_; _effacer_, _faire disparaître_. USUS: De corpore saucii tela revellere. Claustra, januam revellere. Superiores injurias revellimus. Crucem, quæ ad portam fixa erat, revellistis, _cette croix, dressée à la porte de votre ville, vous l’avez arrachée_.
RĔVĔNĬO, is, vēni, ventum, ire, n. _Revenir_, _retourner_. SYN. Redeo. USUS: Cum domum revenero. Cf. Redeo.
RĒVĒRĀ, _En réalité_, _réellement_ SYN. Reipsa, reapse. USUS: Cuius igitur hoc crimen est? revera nullius. Cf. Certe.
RĔVĔRENTĬA, æ, f. _Crainte inspirée par le respect_, _respect_, _déférence_, _égard_. SYN. Honor, observantia. PHRAS. 1. Reverentiam parentibus liberi debent, _les enfants doivent le respect à leurs parents_. Par est, ut liberi parentum auctoritatem vereantur, judicium sequantur; cavendum, ne parentum reverentia liberorum animis excedat unquam; æquum est, ut liberi parentibus præcipuum honorem habeant; præcipua observantia colant; reverentiam adversus parentes adhibeant; omni cultu ac veneratione prosequantur; ut aspectabiles quosdam deos observent et vereantur; secundum deorum immortalium numen, primo in honore ac caritate habeant; ut parentum quadam verecundia ducantur; pudore regantur; parentum quamdam verecundiam habeant; præcipuam parentum rationem habeant. Cf. Honor. 2. Nullam erga majores reverentiam habet, (VULG. irreverens est), _il n’a aucun égard pour les gens âgés_. Omnis excessit animo majorum reverentia; nulla majorum verecundia ducitur; majoribus nulla se verecundia obstrictum reputat; inofficiosus, illiberalis erga majores est; nulla illi majorum reverentia, verecundia nulla. Majorum nec auctoritatem veretur, nec vim pertimescit; nulla illum majorum verecundia a vitæ licentia arcet. Cf. Revereor. USUS: Adhibenda est quædam adversus homines reverentia, _il nous faut témoigner une certaine déférence pour nos semblables_. Cf. Revereor.
RĔVĔRĔOR, eris, ĭtus sum, eri, d. a. _Respecter_, _révérer_; _avoir du respect, de la déférence, des égards, de l’estime pour_. SYN. Vereor, colo, observo, cultu quodam et honore dignor. PHRAS. Quos maxime debuit, eos minime reveritus est, _il n’eut aucun égard pour ceux qu’il devait le plus honorer_. Quorum maxime debuit, eorum nullam rationem duxit; quibus præcipuum debuit, illis nullum honorem habuit. Quorum judicium sequi, voluntati parere, auctoritatem vereri debuit, eos nullo loco habuit, nullo honore cultuque dignatus est; illis minimum tribuit, honorem nullum detulit; eos observantia nulla prosecutus est; iis studium observantiamque nullam præstitit, exhibuit. USUS: Observantia est, per quam ætate aut honore antecedentes reveremur et colimus, _on entend par respect_ (observantia) _les marques de déférence et de vénération que nous donnons à ceux qui nous sont supérieurs par l’âge ou les honneurs_. Cf. Honor, Reverentia, Observantia.
RĔVERSĬO, ōnis, f. _Retour avant d’avoir achevé le voyage_; _retour_, _réapparition_. SYN. Reditus. )( Profectio. USUS: Reversio et motus febrium. De reditu vel potius reversione mea lætantur, _il se réjouissent en voyant que je vais revenir ou plutôt rebrousser chemin_.
RĔVERTO, is, et RĔVERTOR, eris, versus sum, i, d. n. _Revenir_, _retourner sur ses pas_; _rebrousser chemin_. SYN. Reverto, revenio, redeo, refero me, remigro. ADV. Acriter, crebro, retro. USUS: Ad propositum revertor. Sed ad jus publicum revertor. Domum reverti. Ad superiorem consuetudinem revertit, _il revient à son ancienne habitude_. Cf. Redeo.
RĔVINCĬO, is, vinxi, vinctum, ire, a. _Lier_, _enchaîner_. USUS: Revinctis post terga manibus.
RĔVINCO, is, vīci, victum, ere, a. _Vaincre de nouveau_; _réfuter victorieusement_. SYN. Convinco. PHRAS. Manifeste eum revici, _je l’ai réfuté victorieusement_. Manifestis indiciis hominem tenui; jugulavi testibus et elinguem reddidi. Cf. Convinco. USUS: Nunquam is argumentis revinci se patietur, _jamais il ne se laissera convaincre par les arguments_.
RĔVĬRESCO, is, virŭi, escere, n. _Redevenir vert_; _rajeunir_, _revivre_. SYN. Fruticor, renovor, refloresco, revivisco. USUS: Reipublicæ vires senatorum virtute revirescunt, _les forces de la république renaîtront par la vertu des sénateurs_.
RĔVĪSO, is, ere, n. et a. _Regarder_; _revenir voir_, _visiter_. SYN. Iterum viso, inviso. USUS: Cum poteris, nos revises.
RĔVĪVISCO, is, vixi, iscere, n. _Être rendu à la vie_, _renaître_, _ressusciter_. SYN. In vitam redeo, renascor; respiro, recreor ex metu, e fluctibus emergo. ADV. Necessario. USUS: Ut tua causa toties jugulata facilius reviviscat. Ex metu mortis luce libertatis recreatus revixit, _échappé aux terreurs de la mort, il se sentit renaître en commençant à respirer l’air pur de la liberté_.
RĔVŎCĀTĬO, ōnis, f. _Rappel_. EPITH. Contraria. USUS: Receptui signum, aut revocationem a bello nondum audivimus, _nous n’avons pas encore entendu sonner le rappel pour nous retirer du combat_.
RĔVŎCO, as, avi, atum, are, a. _Rappeler_; _éloigner_, _détourner_. SYN. Removeo, avoco, abstraho. )( Voco. ADV. Acrius, arroganter, identidem. USUS: 1. Revocare mentem a sensibus. Aliquem a scelere, ab incepto, ab instituto cursu, a cupiditate et furore revocare. 2. Refero, _rapporter à_, _appliquer_, _attribuer_. Revocare omnia ad scientiam, ad veritatem. 3. Repeto, instauro, _rappeler_, _reprendre_. Studia longo intervallo intermissa revocare. Vires amissas revocare. Revocare se ad pristinam industriam. 4. Promiscue, _locutions diverses_. Aliquid in dubium, in memoriam, in animum revocare. Cum fortuna ex adverso in meliorem statum revocatur. Ad incertum revocabuntur possessiones omnium, _seront remis en question_. Actor sæpius revocatus, _souvent rappelé sur la scène_.
RĔVOLO, as, are, n. _Revenir en volant_. SYN. Retro volo.
RĔVOLVO, is, vi, vŏlūtum, ere, a. _Faire rétrograder_, _faire remonter_; pass: _revenir_, _retourner_, _se reporter_; _revenir à_. SYN. Rapio, reduco. ADV. Necessario. USUS: Identidem eodem revolvor, _mon esprit se reporte de temps en temps en ce lieu_. Imprudens eo quo minime vult revolvitur. Cf. Iterum.
REX, rēgis, m. _Roi_. SYN. Princeps, dominus. EPITH. Afflictus, alienus, clarissimus, doctissimus, generosus, ignobilis, impius, impudens, nobilis, opulentus, potentissimus, præstans. PHRAS. Rex erit, _il sera roi_. Regis fortuna in eum transitura est. Rectorterrarum earum erit; summam imperii obtinebit; civium omnium dominus erit; regiis insignibus conspicuus erit; regalem potestatem habebit; regali potestate præditus erit; regno præficietur; summæ imperii præerit; summa imperii potietur. Cf. Impero, Regno. USUS: Reges orbis terrarum domini.
RHĒDA, æ, f. _Voiture de voyage à quatre roues_. SYN. Essedum, vehiculum. USUS: Rheda vehor; in rheda sedere. Cum duobus essedis et rheda equis juncta.
RHĒDĀRĬUS, ĭi, m. _Voiturier_, _cocher_. USUS: Rhedarius Milonis occisus est.
RHĒTOR, ŏris, m. _Celui qui enseigne la rhétorique_, _rhéteur_. SYN. Orator, dicendi artifex, rhetoricæ disciplinæ doctor, qui dicendi præcepta tradit. EPITH. Antiquissimus, doctissimus, eloquens, magnus, nobilis. USUS: Vis et artificium rhetoris. Cf. Orator.
RHĒTŎRĬCA, æ, f. _L’art oratoire_, _la rhétorique_. SYN. Ars rhetorica, rhetorum ars, disciplina dicendi; vis oratoria, oratoris facultas, ratio dicendi, copia dicendi. EPITH. Forensis, paulo hebetior, similis palmæ. USUS: Scripsit artem rhetoricam Cleanthes. Rhetoricam palmæ, dialecticam pugno similem Zeno voluit.
RHĒTŎRĬCĒ, _En orateur_, _en rhéteur_. SYN. Rhetorum more, copiose, ornate, splendide. USUS: Rhetorice mavis, an dialectice disputem? _Préféres-tu que nous discutions en rhéteurs ou en dialecticiens?_
RHĒTŎRĬCUS, a, um, _De rhéteur_. USUS: Exercitationes, libri, artes rhetoricæ.
RHYTHMUS, i, m. _Rapport_, _symétrie_, _nombre_, _cadence_. SYN. Poetæ lyrici, musici, numerorum, qui Græcis ῥυθμοι (rhythmi), studiosiores.
RĪCĪNĬUM, ĭi, n. _Petit voile_. Vestimenti genus.
RICTŬS, ŭs, m. _Bouche ouverte (surtout pour rire)_. SYN. Os minax et hians.
RĪDĔO, es, rīsi, rīsum, ere, n. et a. _Rire_; _se moquer de_. SYN. Risum edo; derideo, irrideo. ADV. Familiariter, docte, vehementius, valde. PHRAS. 1. Omnes ad hæc risere, _à ces paroles, tout le monde se mit à rire_. Maximus ad hæc omnium risus est consecutus; nemo tenebat risum; risus omnibus obortus est; cachinnos sustulere omnes; risu pene corruere; risu prope emortui sunt; risu excepere ista plerique; in risum effusi omnes. 2. Nos interea ridemur, _cependant on se moque de nous_. Interea fabula sumus; in ora hominum pro ludibrio abimus; deridiculo habemur. Cf. Irrideo. USUS: Risi imprudentiam hominis. Risi “nivem atram” teque hilariesse animo et prompto ad jocandum gaudeo, _j’airi de ta “neige noire”, et je vois avec plaisir que tu es gai et disposé à plaisanter_.
RĪDĬCŬLĒ, _D’une manière plaisante_; _ridicule_, _risible_. SYN. Facete, perridicule, joco. USUS: Quidam ridicule insanus.
RĪDĬCŬLUM, i, n. _Plaisanterie_, _bouffonnerie_, _mot plaisant_, _spirituel_. SYN. Jocus, facetiæ, digna res quæ omnium irrisione ludatur. EPITH. Civile, frequens, impatiens, lentum, subobscœnum. USUS: Vitabit ridicula quæsita nec ex tempore ficta, sed domo allata, quæ plerumque sunt frigida.
RĪDĬCŬLUS, a, um, _Qui fait rire_; _plaisant_, _risible_, _comique_. SYN. Jocularis. EPITH. Petulans. USUS: Facie magis, quam facetiis ridiculus, _homme dont la personne (la face) est plus amusante que les facéties_. Homo perridiculus.
RĬGĔO, es, ere, n. _Être roide, dur, engourdi par le froid_. SYN. Conglacio, congelo. USUS: Aut frigore rigent, aut calore uruntur. Vestes gelu rigent. Cf. Frigus.
RĬGĬDUS, a, um, _Roide_, _droit_, _tendu_; _gelé_, _glacé_. SYN. Durus, severus, austerus, ferreus, præfractus, acerbe severus. USUS: Aves rigidis cruribus, procero rostro. Cf. Severus.
RĬGO, as, avi, atum, are, a. _Arroser_. SYN. Respergo, irrigo, aquarum inductione terræ fecunditatem do. USUS: Isti cum se fontes esse dicant, et omnia rigare debeant ingenia, _ceux-ci disent qu’ils sont les sources où doivent s’abreuver tous les esprits_. Nilus Ægyptum rigat.
RĪMA, æ, f. _Fente_, _crevasse_. SYN. Hiatus. PHRAS. Paries rimas agit, _le mur se lézarde_. Vitium facit; labem ducit. Cf. Hiatus. USUS: Ne inferciat verba orator, tanquam rimas expleat, _comme s’il bouchait des fentes_.
RĪMOR, aris, atus sum, ari, d. a. _Fouiller_, _sonder_, _rechercher_, _scruter_. SYN. Scrutor, inquiro. Cf. Indago, Meditor.
RINGOR, eris, rictus sum, ngi, d. n. _Grincer des dents_.
RĪPA, æ, f. _Rive d’un fleuve_. SYN. Littus, ora. EPITH. Aversa, contraria, viridis, opaca. USUS: Fluvium extra ripas redundantem coercere. In viridi et opaca ripa obambulare. Viridissimi riparum vestitus. Impetus aquæ ripas alluentis.
RĪSŬS, ūs, m. _Rire_; _moquerie_. SYN. Cachinnus. EPITH. Magnus, maximus, mediocris. PHRAS. 1. Risum commovit, _il excita le rire_. Risum excitavit; cachinnum commovit; risum movit omnibus; risum fecit; risum omnibus excussit, elicuit; solutissimum risum movit; in risum convertit. 2. Risum comprimere non potui, _je ne pus m’empêcher de rire_. Risum tenere, continere non potui; non potui, quin risum ederem, cachinnum tollerem; obstinatum silentium in risum transferrem; in effusos risus solverer; temperare mihi a risu non poteram. Cf. Rideo. USUS: Risum captare, quærere. Risum edere. Risu corruere, emori.
RĪTE, _De la bonne manière_, _avec raison_, _bien_. SYN. Recte, modo ac ordine. USUS: Nihil rite, nihil more institutoque perfecit. Cf. Recte.
RĪTŬS, ūs, m. _Coutumes religieuses_, _cérémonies_, _rites_; _usage_, _coutume_, _façon_. USUS: Mos, consuetudo rata et firma, præcipue sacra, institutum vetus. EPITH. Optimi, patrii, USUS: Ex ritu patrio deos colere. Ritu pecudum vivere, _vivre à la manière des brutes_. Variis ritibus fana dedicantur. Cf. Cerimonia.
RĪVĀLIS, is, m. _Rival_. SYN. Æmulus, competitor. Cf. Æmulus.
RĪVĀLŬTAS, ātis, f. _Rivalité_. SYN. Æmulatio. Cf. Æmulatio.
RĪVUS, i, m. _Petit cours d’éau_, _ruisseau_. SYN. Rivulus. USUS: Rivorum a fonte deductio. Rivulus arcessitus et ductus ab ipso capite.
RIXA, æ, f. _Dispute_, _querelle_, _différend_. SYN. Turba, jurgium, verbosa et plena jurgii contentio. EPITH. Nova, magna. PHRAS. Rixam excitare, _provoquer une dispute_. Rixam concire, concitare; certamina serere; in disceptationem aliquos trahere. Cf. Contentio, Jurgium. USUS: Nostræ Academiæ cum veteri magna rixa est. In quorum rixam si quis incurrerit. Cf. Certamen.
RIXOR, aris, atus sum, ari, d. n. _Se quereller_, _contester_. SYN. Contendo, jurgor. USUS: De amicula rixantur. Cf. Contendo.
RŌBŎRO, as, avi, atum, are, a. _Fortifier_, _consolider_, _corroborer_. SYN. Corroboro, confirmo. USUS: Ut hæc auctoritate sua roboraret. Cf. Confirmo.
RŌBUR, ŏris, n. _Dureté_, _solidité_, _force_; _chêne très dur_, _rouvre_. SYN. Vis, firmitas, virtus, nervi, firmamentum; quercus, lignum durissimum. EPITH. Firmissimum, incredibile animi. USUS: Quantum in animo cujusvis roboris est et nervorum. Copiarum robur deletum est, _nos meilleurs soldats ont été détruits_. Milo incredibili animi robore septus. Animi invicti magnitudo et robur. Cf. Vires.
RŌBUSTUS, a, um, _Dur_, _fort_, _solide comme le chêne_. SYN. Fortis, valens, nervosus, lacertosus, maximis corporis viribus. ADV. Bene. PHRAS. Robustiorem illo vidi neminem, _je n’ai vu personne de plus robuste que lui_. In quo plus roboris, firmitatis, virium inesset; qui firmior esset a viribus; qui virium firmitate præstaret; qui corporis robore anteiret; qui viribus magis valeret; in quo tam eximia virtus virium; cui tantum roboris et nervorum, cognovi neminem. Cf. Fortis. )( Confectus. USUS: Robustioris jam impietatis est. Malum inveteratum fit robustius. Audax et robustus satelles. Cf. Firmus.
RŌDO, is, rōsi, rōsum, ere, a. _Ronger_. SYN. Corrodo, arrodo, exedo. USUS: 1. Mures noctem et diem rodentes aliquid. 2. Carpo, _mordre_, _déchirer_, _attaquer_, _désigner_. Qui aliquem in convivio rodunt, in circulis vellicant, ubique carpunt.
RŎGĀTĬO, ōnis, f. _Demande_, _prière_, _sollicitation_. SYN. Rogatus, obtestatio, preces. EPITH. Consularis, gratiosissima, justa, sceleratissima, similis, tribunitia. USUS: 1. Ego Curtium rogatione tua diligo. 2. Lex, _loi proposée_; _proposition ou projet de loi_. Rogationem ferre, perferre, promulgare. Rogationi intercedere. Rogationem abrogare. 3. Interrogatio, _interrogation_. Chrysippus quadam rogatiuncula delectatur.
RŎGĀTOR, ōris, m. _Celui qui propose une loi_, _auteur d’un projet de loi_; _solliciteur de suffrages_. SYN. Qui rogat, petit, quærit; qui cistas defert, colligendis per tribus suffragiis. EPITH. Justus. USUS: Vos rogatores, vos diribitores, vos custodes fuistis tabularum.
RŎGĀTŬS, ūs, m. (abl. sing. tantum) _Demande_, _prière_. SYN. Rogatio, oratus. USUS: Meo rogatu rem impetravit.