Part 130
RĒLĬGĬŌSUS, a, um, _Religieux_, _pieux_. SYN. Summa religione præditus, sanctus, sacris deditus, animus religione perfusus. )( Impius. PHRAS. 1. Religiosissimus vir est, _cet homme est très religieux_. Magna est et antiqua religione; maxima cum religione vitam traducit; pius sanctusque vir est; pietatem imprimis colit; exemplar est religionis, vitam sancte pieque exigit. Is est, in quo tanquam in speculo intueantur qui religionem colunt; insigni est pietate erga DEUM. Ab ineunte ætate ad vitæ sanctimoniam incumbit; pectus omni pietate imbuit. 2. Vir religiosus optime sibi consulit, _le religieux pourvoit parfaitement à ses propres intérêts_. Qui se DEO dicat, addicit, dedit, totum tradit; qui se ad unum DEUM confert; qui suas omnes cogitationes, omnia studia sua in uno DEO figit ac locat, qui ab uno DEO pendere vult; qui divina studia, præterea nihil colit; qui Christianam pietatem non communi vulgarique instituto, sed proprio quodam studio, propria quadam mentis inductione complectitur; qui præter DEUM nihil animo spectat; qui suum animum, suas cogitationes, sua consilia ad unum refert DEUM; qui omnibus in rebus duce DEO utitur; cujus est vita cum pietate conjuncta; qui nihil non pium, nihil non cum religione conjunctum cogitat, is omnium optime suis rationibus prospicit. Cf. Probus, Pius, Professus. USUS: 1. Integer, innocens, religiosus, qui omnia, quæ ad cultum divinum pertinent, diligenter pertractat. Vir natura sanctus, in testimonio religiosus. 2. Scrupuli plenus, _ce dont on se fait un scrupule_. Religiosum erat lucum Marti sacrum exscindere.
RĔLĬGO, as, avi, atum, are, a. _Lier en arrière_; _attacher_, _nouer_. SYN. Vincio, colligo. ADV. Extrinsecus. USUS: Ad currum religatus Hector.
RĔLĬNO, is, ēvi, ere, a. _Décacheter_, _ouvrir_. USUS: Epistolam, dolium relinere.
RĔLINQUO, is, līqui, lictum, ere, a. _Laisser en arrière_, _abandonner_. SYN. Linquo, reliquum vel reliqui facio, missum facio; omitto, mitto; defero, dimitto. ADV. Admodum nihil, trepide, dissolute, feliciter, fortiter, in perpetuum, indigne, largiter, antequam, omnino, nihil scripti, omnino nullam memoriam, plane, prorsus nihil, sapienter, studiose, turpiter, intus, consulto. PHRAS. 1. Reliquit sua studia priora, _il a abandonné ses premières études_. Multam salutem bonis litteris dixit; deposuit cum libris litteras; discessit, descivit a pristino consilio; missa fecit studia sua; deflexit de curriculo suo; bona gratia dimisit doctrinarum studia; removit se ab honestis litteris; studia ab eo deserta obsolevere; segregavit a se penitus Musas; abjecit bonas litteras; a litteris alio operam industriamque transtulit, traduxit; a Musis, ut si bellum ipsis indixisset, se disjunxit. 2. Amici omnes me reliquerunt, _tous mes amis m’ont abandonné_. Ab amicis ita destitutus sum, ut nemo afflictum erigat; causam meam omnes deserunt; desunt amico amici; proditum, inductum, conjectum in fraudem jacere patiuntur. Ab amicis repudiatus, a propinquis nihil sublevatus in summa solitudine vivo; turpissima defectione deseruerunt et dereliquerunt me amici omnes. Cf. Desero, Descisco, Deficio. 3. Tuo hæc arbitrio relinquo, _je laisse cela à votre gré, à votre liberté_. Istam partem totam ad te defero; id omne ad arbitrium tuum libentissime confero; ejus rei æstimationem tibi remitto; hujusce rei arbitrum, disceptatorem ac judicem te volo, constituo; hujusce rei tuum esto arbitrium; hanc rem omnem in tua fide ac æquitate depono. USUS: Nullum precibus meis locum; desiderium sui magnum reliquit. Aliquem non solum relinquere, sed etiam prodere.
RĔLĬQUĬÆ, ārum, f. pl. _Restes_, _restant_, _débris_. SYN. Residua. EPITH. Angustæ, egentes, illustres, immortuæ, intermortuæ, magnæ, meliores, miseræ, pristinæ, seniles. USUS: In his miseris fortunæ reliquiis. Reliquias hostium persequi. Cibi reliquiæ. Voluptatum reliquias colligere.
RĔLĬQUUS, a, um, _Ce qui reste_, _restant_. SYN. Residuus, relictus, rejectus. PHRAS. Nihil mihi jam reliquum est, _il ne me reste plus rien_. Nihil mihi ex tantis opibus fortuna reliquum fecit; ne reliquiæ quidem ullæ veteris fortunæ restant; ne tenues quidem reliquiæ pristinæ felicitatis supersunt; nihil mihi e fortunis meis supererat; præter vitam, eamque miseram nihil mihi superest. Nihil est residui; nihil mihi reliqui ex tantis opibus fortuna fecit. USUS: Nullum mihi jam solatium est reliquum in omni vita. De reliquo quid dicam?
RĔLŪCĔO, es, luxi, cere, n. _Reluire_, _briller_. SYN. Refulgeo.
RĔLUCTOR, aris, atus sum, ari, d. _Lutter contre_, _combattre_, _résister_. SYN. Adversor. Cf. Adversor.
RĔMĂNĔO, es, mansi, ere, n. _Rester_, _demeurer_, _séjourner_. SYN. Maneo, resto, resideo. USUS: Nemo omnium apud me remansit. Cf. Maneo.
RĔMANSĬO, ōnis, f. _Action de rester qque part_, _séjour_. USUS: Tuam remansionem non probo.
RĔMĔDĬUM, ĭi, n. _Ce qui guérit_, _remède_, _médicament_. SYN. Medicina, medicamentum; cautio, provisio, fomentum. EPITH. Præclarum, præsens, præsentissimum. USUS: In adversis rebus sine remedio atque allevamento permanere. Quærere remedium ad rem aliquam. Suo malo, suis incommodis et vulneribus remedium comparare, invenire, afferre, adhibere. Acrioribus remediis huic malo occur rendum. Præsens remedium ægro adhibere. Cf. Medeor, Medicina.
RĔMĔO, as, avi, atum, are, n. _Retourner_, _revenir_. SYN. Redeo. USUS: Ex urbe remeare. Cf. Redeo.
RĔMĒTĬOR, iris, mensus sum, iri, d. a. _Mesurer de nouveau_; _rendre en égale mesure_. USUS: Iter remetiri.
RĒMEX, ĭgis, m. _Rameur_. SYN. Qui remos agit. EPITH. Vesanus. USUS: Remiges civitatibus imperare.
RĒMĬGĀTĬO, ōnis, f. _Action de ramer_, _manœuvre à la rame_. SYN. Impetus pulsusque remorum, remigium.
RĒMĬGĬUM, ĭi, n. _Action de ramer_. SYN. Remigatio; remigum multitudo.
RĒMĬGO, as, avi, atum, are, n. _Ramer_. SYN. Remis navem propello, remis incito navigium, mare pertinacius remis everbero. ADV. Paululum. Cf. Navigo.
RĔMĬGRO, as, avi, atum, are, n. _Revenir habiter_, _retourner_, _rentrer_. SYN. Redeo, remeo. USUS: Remigrare in domum suam.
RĔMĬNISCOR, eris, isci, d. n. et a. _Repasser dans sa mémoire_, _se souvenir_. SYN. Subit animum memoria rei. )( Obliviscor. USUS: Præterita reminisci. Cf. Recordor, Memoria.
RĔMISSĒ, _Avec douceur_, _avec indulgence_. SYN. Leniter, molliter, levi animo et remisso. USUS: Remisse, urbane, leniter dicere, agere.
RĔMISSĬO, ōnis, f. _Action de relâcher_, _de détendre_; _relâchement_. SYN. Languor, abjectio. EPITH. Humanissima, liberalissima. USUS: 1. Remissio animi et dissolutio, _indulgence_, _faiblesse de caractère_. 2. Quies, otium, solatium, _repos_. Ad omnem animi remissionem ludumque descendere, _relâche_, _récréation_, _délassement d’esprit_, _divertissement_. 3. Relevatio, imminutio, _adoucissement_, _affaiblissement_. Senescentis morbi remissio, _affaiblissement, déclin de la maladie qui touche à sa fin_; contentiones et remissiones vocis, _élévations et abaissements de la voix_. 4. Intermissio, _relâchement_. Tales amicitiæ remissione usus sunt eluendæ, _de telles amitiés doivent être déliées par le relâchement des rapports_. Cf. Relaxatio.
RĔMISSUS, a, um, _Relâché_, _détendu_, _mou_, _lâche_. SYN. Lenis, contractus, timidus. )( Acer, contentus. USUS: Animo esse leni et remisso. Sermo quietus et remissus. In ulciscendo, in bello gerendo, in disputando remissus. Dolor castigatus et remissus. Ventus remissior, _vent plus doux_. Dubitabam utrum remissior essem an summo jure contenderem, _si je devais user de douceur ou agir dans toute la rigueur du droit_. Cf. Laxus.
RĔMITTO, is, mīsi, missum, ere, a. et n. _Renvoyer_, _laisser aller_; _relâcher_; _diminuer_. SYN. Retro mitto; relaxo; minuor. ADV. Aliquantum, dissolute, largiter, perscienter, nequaquam. PHRAS. 1. Ventus remittit, _le vent cesse_. Ventus cadit, concidit; ventus, tempestas se frangit; ventus ponit; minuit ventus. 2. Ira jam remittit, _déjà sa colère s’affaiblit_. Languescit ira; defervescit, resedit, consedit, conquiescit ira; ira senescit, cadit, concidit; deflagrat ira. 3. Industria remittit, _le travail se relâche_. Languescit, senescit industria et remittit. Cf. Minuo. 3. Remittere culpam, _remettre une faute, la pardonner_. Condonare crimen; gratiam delicti facere; veniam et impunitatem dare. Cf. Ignosco. USUS: 1. Librum, nuntium remittere. 2. Dimitto, _éloigner_, _écarter_. Opinionem ante conceptam remittere. 3. Condono, _pardonner_. Pœnam remittere. De meo tibi aliquid remitto. 4. Minuo, diminuo, detraho, _relâcher_, _abandonner_. De pristina severitate; de virtute remittere. Iracundiam remittere. Hiems, frigus, dolor remittit. 5. Relaxo, _relâcher_, _détendre_. Animum, vocem, arcum remittere. 6. Relaxo, Condono.
RĔMOLLESCO, is, ere, n. _Se ramollir_. USUS: Otio remollescunt homines.
RĔMŎRA, æ, f. _Retard_, _délai_. SYN. Retardatio. USUS: Multæ res obstant, remoramque faciunt rei privatæ et publicæ. Cf. Mora.
RĔMORDĔO, es, morsum, ere, a. _Tourmenter_, _torturer_. SYN. Crucio, sollicito, uro, pungo. USUS: Multæ me curæ remordent. Cf. Crucio.
RĔMĔROR, aris, atus sum, ari, d. _Retarder_, _arrêter_. SYN. Retardo, retineo, distineo. USUS: Quæ cæteros remorari solent, me nihil retardarunt, _ces choses qui arrêtent les autres, n’ont pas été pour moi un obstacle_. Ne quid pacem distineat ac remoretur vobiscum meam. Num unum diem postea L. Saturninum tribunum plebis, ac C. Servilium prætorem mors ac pœna remorata est? _Le supplice s’est-il fait attendre un seul jour?_ Cf. Moror.
RĔMŌTĬO, ōnis, f. _Action d’éloigner, d’écarter_. USUS: Remotio criminis est, cum facti intentio in alium derivatur, _la justification (l’action d’écarter une imputation) consiste à, etc._
RĔMŌTĒ, _Loin_. USUS: Stellæ aliæ propius, aliæ remotius.
RĔMŌTUS, a, um, _Éloigné_, _écarté_. SYN. Alienus, abhorrens. PHRAS. Locus longissime remotus est, _lieu très éloigné_. Locus a conspectu amotus longius; locus longius recedit ab urbe nostra; locus, quem natura longe submoverat, oculis subduxerat; locus extra terminos solis, atque in extremis terrarum finibus positus. Cf. Procul. USUS: 1. Hoc a moribus, sapientia, natura hominis optimi remotissimum est. Ab omni cupiditate remotissimus. Hæc a vulgari intelligentia remotiora sunt. 2. Distans, _qui s’éloigne_, _qui s’écarte_. Res a memoria nostra remotæ. Locus remotus.
RĔMŎVĔO, es, mōvi, mōtum, ere, a. _Ramener en arrière_; _retirer_; _écarter_, _repousser_, _éliminer_. SYN. Amoveo, dimoveo, submoveo, moveo, abduco, aufero, ejicio; deduco, abstraho, avoco, averto; deterreo, deprecor. USUS: Removere se ab aliquo negotio, ad otium perfugere. Ab amicitia alicujus se removere. Ex præsidiis militem removere. Cf. Amoveo.
RĔMŪGĬO, is, ire, n. _Répondre par des mugissements, retentir, résonner_. SYN. Resono.
RĒMULCUM, i, n. _Cable pour remorquer_. USUS: Submersam navim remulco multisque funibus reduxerunt.
RĔMŪNĔRĀTĬO, ōnis, f. _Rémunération_, _récompense_. SYN. Gratia, vicissitudo studiorum _vel_ officiorum. EPITH. Expedita. PHRAS. Officiis tuis remuneratio nulla par erit, _rien ne pourra récompenser vos services_. Officia tua nunquam paribus officiis æquabor, nullam unquam meritorum tuorum partem assequar; nunquam non modo referenda, sed ne cogitanda quidem gratia tua beneficia consequar. Nunquam, ne minima quidem ex parte tuis in me meritis satisfaciam. Nunquam omnino tibi solvam quantum debeo, ac ne ulla quidem ex parte. Officia tua nunquam rependam, compensabo. Cf. Remuneror. USUS: Nihil remuneratione benevolentiæ, vicissitudine officiorum jucundius.
RĔMŪNĔROR, aris, atus sum, ari, d. a. _Rendre service pour service_, _récompenser_. SYN. Retribuo, compenso, beneficium reddo; mutuam gratiam reddo, refero; parem gratiam repono, mercedem do. PHRAS. Remunerabor merita in me tua, _je récompenserai les services que vous m’avez rendus_. Cumulatis tuis in me meritis satisfaciam; gratum ac memorem paribus officiis probabo; beneficia beneficiis compensabo. Quæ in me contulisti, eadem recipies aut majora; parem gratiam referam. Tuis beneficiis paribus officiis respondebo; quæ debeo, solvam, reddam beneficia. Qui tibi ex me fructus debentur, eos uberrimos colliges, capies, percipies, ex me feres. Eo quo premor, tuorum beneficiorum onere levabor; laxabo me vinculis quasi quibusdam, si plane solvere non potero, beneficiorum tuorum; in id incumbam, eo curæ cogitationesque intendentur, ut par pari referam; efficiam profecto, ut in me gratum animum desiderare non possis; omni studio enitar, ut officia tua paribus a me beneficiis compensentur; id in omni vita mihi erit antiquissimum, ut cumulate reddam gratiam tantis tuis in me promeritis; nihil agetur a me studiosius, quam ut de me optime meritum esse læteris. USUS: Quibus officiis tua beneficia remunerabo? Quo te munere remunerer, nescio.
RĒMUS, i, m. _Rame_. USUS: Remis navem propellere: Detergere remos, frangere.
RĔNASCOR, eris, natus sum, asci, n. _Renaître_, _se reproduire_, _repousser_. SYN. Denuo nascor, exorior; renovor. USUS: Renatum est bellum, nuper primo exstinctum.
RĔNĀVĬGO, as, avi, atum, are, a. et n. _Revenir par eau_, _retraverser_.
RĒNES, um, m. pl. _Les reins_. USUS: Ex renibus laborare.
RĔNĪDĔO, es, ere, n. _Luire_, _briller_, _être riant_, _gai_, _se réjouir_. SYN. Resplendeo, lætor, gaudeo.
RĔNĪTOR, eris, nīsus sum, niti, d. n. _Faire effort contre_, _s’opposer_. SYN. Contra _vel_ adversum nitor. Cf. Adverso, Obsisto.
RĔNŎVĀTĬO, ōnis, f. _Renouvellement_, _rénovation_. SYN. Redintegratio. USUS: Renovatio timoris magnam molestiam affert.
RĔNŎVO, as, avi, atum, are, a. _Renouveler_, _rétablir_; _reproduire_. SYN. Instauro, redintegro, reficio, integro; refero, repræsento. PHRAS. 1. Nolo renovare dolorem tuum, _je ne veux pas renouveler votre douleur_. Non faciam ut, quæ coaluere vulnera, recrudescant; ut, quæ cicatricem duxerunt, refricentur vulnera; nolo dolorem tuum retractare, revocare; dolorem tuum jam senescentem irritare non cupio, nec enim novis vulneribus rumpendæ sunt cicatrices veteres. Nolo reviviscat, a longo intervallo se referat, redintegretur, renascatur dolor, 2. Renovare bellum, _recommencer la guerre_. Comparare de integro bellum; redintegrare bellum; instaurare belli reliquias ac renovare. Cf. Bellum. 3. Conspectus filii renovavit dolorem, _la vue de mon fils renouvela ma douleur_. Conspectus filii redintegravit lacrimas; vulnus refricuit et dolorem; conspectus filii renovatio erat doloris; conspectus filii veteres dolendi causas retexuit, retulit; obductam cicatricem, quæ consenuisse videbatur, refricuit; conspectus filii integravit luctum; veteres dolendi causas revocavit; conspectu filii redintegrata est memoria acceptæ fœdissimæ cladis. USUS: Renovare memoriam, amicitiam, bellum. Veterem curam ac molestiam mihi tuæ litteræ renovarunt. Jacta discordiæ semina efferent se, et ad renovandum bellum revirescent. Hic renovabo illud quod initio dixi, _je répéterai ici ce que j’ai dit en commençant_. Cf. Iterum.
RĔNUNTĬĀTĬO, ōnis, f. _Action d’annoncer, de faire savoir, publication, annonce_. SYN. Nuntiatio. USUS: Suffragiorum renuntiatio.
RĔNUNTĬO, as, avi, atum, are, a. _Rapporter_, _annoncer_, _faire savoir_, _dire_, _exposer_. SYN. Significo, nuntio, expono; nuntium remitto. ADV. Auspicato. USUS: 1. Legati rem gestam renuntiarunt. 2. Pronuntio, _faire un rapport officiel_, _proclamer_. Aliquem renuntiare consulem. 3. Remitto nuntium, _congédier_, _abandonner_, _se dédire_. Alicui hospitium, conductionem, _refuser l’hospitalité_, _rejeter une adjudication_. Societatem, pactionem renuntiare. Cf. Nuntio.
RĔNŬO, is, ŭi, ere, n. et a. _Refuser_, _ne pas consentir_, _ne pas admettre_. SYN. Aspernor, repudio, adversor. Cf. Nolo.
RĔOR, reris, rătus sum, reri, d. a. _Avoir calculé_, _estimer_, _croire_, _penser_. SYN. Puto, arbitror, censeo. USUS: Quos quidem plures, quam rebar, esse cognovi. Nam, reor, non ullis, si vita longior daretur, posset esse jucundior.
RĔPĀGŬLA, ōrum, n. pl. _Verrou d’une porte_; _barrières_, _obstacles_. SYN. Vectes, quibus januæ clauduntur. USUS: Omnia pudoris, juris repagula convellere, perfringere, effringere, _toutes les barrières de la pudeur et du droit_.
RĔPANDUS, a, um, _Cambré_, _retroussé_. SYN. Incurvus, reflexus.
RĔPĂRĀTĬO, ōnis, f. _Rétablissement_. USUS: Regni reparatio.
RĔPĂRO, as, avi, atum, are, a. _Rétablir_, _réparer_. SYN. Recupero, iterum acquiro. Cf. Renovo.
RĔPASTĬNĀTĬO, ōnis, f. _Seconde façon donnée à la terre_, _second labour_, _binage_. SYN. Secunda occatio.
RĔPĔDO, as, avi, atum, are, a. _Reculer_, _rétrograder_. USUS: Domum cum laude repedandum.
RĔPELLO, is, pŭli, pulsum, ere, a. _Repousser_, _écarter_, _éloigner_. SYN. Pello, rejicio, submoveo, impetum retundo; reprimo. )( Impello. USUS: Vim vi repellere; a se dolorem repellere. Homines a foro, templo repellere. Hostem rejicere ac repellere. Vim hostium reprimere ac repellere. Cf. Pello, Arceo.
RĔPENDO, is, di, sum, ere, a. _Contrepeser_; _payer au poids_. SYN. Reddo, repono, vicem reddo. USUS: Pro Gracchi capite aurum repensum, _la tête de Gracchus fut payée au poids de l’or_. Cf. Compenso.
RĔPENS, entis, omn. gen., _Soudain_, _subit_, _imprévu_. SYN. Repentinus.
RĔPENTE, _Tout à coup_. SYN. Derepente, statim, subito, repentino, ex tempore, extemplo. PHRAS. Repente iratus fui, _soudain je me mis en colère_. Repente exarsi; repens me ira incessit; præsente iracundia exarsi; e vestigio, repentino, de improviso ira succensus sum; vestigio temporis nec opinata et minime provisa ira me invasit. Cf. Subito. USUS: Repente amicitiam præcidere. Repente, præter spem agmen in conspectum venit, _tout à coup et contre tout espoir_.
RĔPENTĪNUS, a, um, _Soudain_, _inattendu_. SYN. Improvisus, insperatus, inexspectatus, repens, inopinatus. USUS: Omnia repentina et nec opinata graviora. Magna ex inopinato lætitia exstitit repente. Cf. Repente.
RĔPERCŬTĬO, is, cussi, cussum, ere, a. _Répercuter_, _réfléchir_. USUS: Valles clamoribus repercussæ, _vallées où le son va se répercuter_.
RĔPĔRĬO, is, pĕri, pertum, ere, a. _Trouver_, _rencontrer_. SYN. Invenio. ADV. Difficillime, nusquam, peregre, recte, usquam. USUS: Exitum rei, finemque reperiemus. Ineunda est ratio et via reperienda. Si quæras, reperies. Cf. Invenio.
RĔPĔTĪTĬO, ōnis, f. _Répétition_. EPITH. Crebra. USUS: Ejusdem verbi crebra repetitio.
RĔPĔTO, is, īvi _vel_ ĭi, ītum, ere, a. _Réclamer_, _revendiquer_; _rechercher_; _rappeler_, _répéter_. SYN. Exigo, peto, reposco; resumo, retracto. ADV. Alte et a capite, amplius, inde usque, longe, recte. PHRAS. 1. Res ab initio est repetenda, _il faut reprendre la chose à son principe_. Altius rei initium petendum; longius exordium rei petendum; ab ultima antiquitate, alte et a capite; a fonte repetenda, arcessenda est; ab origine causisque primis res exponenda, repetenda est. 2. Humaniores litteras repetam, _je reprendrai l’étude des belles-lettres_. Humaniorum litterarum studia ex intervallo recolam; ad politiores litteras regustandas me referam, retractabo artes, quas ab ineunte ætate condidici; in gratiam cum bonis Musis ex intervallo redibo; secundis curis bonas artes perpoliam; intermissa tantisper litterarum studia revocabo; me ad pristinas artes revocabo; Latinitatis auctores ad manus revocabo. 3. Semper idem repetit, _il redit toujours la même chose_. Aures identidem iisdem vocibus obtundit; eamdem cramben recoquit; eamdem cantilenam iterat, canit, insusurrat; eadem chorda oberrat; eamdem tundit incudem; semper eodem revolvitur. USUS: 1. Jus suum, promissa; officii præmium et fructum, res ablatas ab aliquo repetere. Dignitatem repetere, _réclamer une distinction_. 2. Renovo, revoco, _rappeler à la mémoire_, _se rappeler_, _se souvenir_. Repetere memoriam superiorum temporum. Rem alte, a capite repetere. Sententiæ suæ gravitatem ab ipsa natura repetit. Repetere præcepta. Cogitanti mihi sæpenumero et memoria vetera repetenti, _et me rappelant_, _évoquant le souvenir du passé_. Mihi repetenda est veteris cujusdam memoriæ non sane satis explicata recordatio, _il faut que je me rappelle un vieux souvenir confus_. Cf. Iterum.
RĔPĔTUNDÆ, ārum, f. pl. _Argent à réclamer parce qu’il avait été extorqué ou perçu contre tout droit_; _concussions exercées par un gouverneur_. USUS: Lege pecuniarum repetundarum teneri, damnari, _être condamné comme concussionnaire_.
RĔPLĔO, es, ēvi, ētum, ere, a. _Remplir_, _compléter_. SYN. Impleo, refercio.
RĔPLĬCĀTĬO, ōnis, f. _Action de feuilleter_, _d’ouvrir (un livre)_; _révolution (du monde)_. SYN. Conversio. USUS: Ut replicatione quadam mundi motum regat atque tueatur, _qui règle et conserve le mouvement du monde par une sorte de révolution_.
RĔPLĬCO, as, avi, atum, are, a. _Courber_, _replier_; _dérouler_, _déplier_. SYN. Repeto. USUS: Si velis replicare annalium memoriam, invenies, _si vous voulez compulser les anciennes annales_. Memoriam temporum replicare, _feuilleter_, _parcourir l’histoire_.
RĔPO, is, repsi, reptum, ere, n. * _Ramper_, _se glisser_.
RĔPŌNO, is, pŏsŭi, pŏsĭtum, ere, a. _Placer_, _mettre_; _replacer_. SYN. Colloco. USUS: 1. In aliquo, in alicujus humanitate, opibus spem omnem et salutem reponere. 2. Annumero, recenseo, adscribo, reputo, _mettre au nombre de_, _compter_, _inscrire parmi_. Aliquem in numerum _vel_ numero amicorum, proborum civium, in suis reponere. 3. Recondo, _mettre en réserve_, _serrer_, _garder_. Fructus, alimenta in hiemem reponere, _garder des provisions pour l’hiver_. 4. Rependo, _rétablir_, _restituer_, _rendre_. Næ, ego tibi reponam, cum veneris. Pro damno quid repones?
RĔPORTO, as, avi, atum, are, a. _Reporter_, _rapporter_, _remporter_, _retirer_. SYN. Refero, reduco, reveho; obtineo, consequor. USUS: 1. Exercitum a provincia reportare; laudem et benevolentiam omnium, victoriam de hoste reportavit.
RĔPOSCO, is, ere, a. _Redemander_, _réclamer_. SYN. Repeto. USUS: Bona sua reposcere ac persequi lite et judicio. Rationem (rei) ab aliquo reposcere, _demander compte de qqche à qqn_. Cf. Peto.
RĔPĔTĬA, ōrum, n. pl. _Nouveau festin_, _nouvelle orgie_, (_le lendemain d’une fête_).
RĔPRÆSENTĂTĬO, ōnis, f. _Payement en argent comptant_. SYN. Solutio pecuniarum.
RĔPRÆSENTO, as, avi, atum, are, a. _Payer en argent comptant_, _solder de suite_; _représenter_, _reproduire_; _faire sans délai_, _effectuer tout de suite_. SYN. Præsentem pecuniam persolvo; præsentem alicui gratiam refero; personam gero; aliquid re præsenti exhibeo, præsto. PHRAS. 1. Repræsentavit in theatro ducem, _il fit au théâtre le rôle de général_. Personam ducis in theatro gessit, retulit, sustinuit, repræsentavit; personam ducis sibi imposuit, induit, suscepit. 2. Repræsenta tibi in animo veterem Romam, _représente-toi l’ancienne Rome_. Finge te cernere, intueri animo veterem Romam; propone tibi, pone tibi ob oculos; cogitatione depinge veteris Romæ majestatem. Versetur tibi ante oculos; obversetur animo Romanæ majestas urbis. Romanam illam majestatem menti tantisper objice. Cf. Imaginor. USUS: 1. Reliquam pecuniam, cum dies promissorum advenerit, repræsentabimus. 2. Refero, exhibeo, speciem exprimo, _rappeler, mettre devant les yeux_. Templum illud repræsentabat memoriam consulatus mei. Restituo, recupero, _payer_, _acquitter_, _solder_. Ego corpus libenter in cruciatus obtulerim, si repræsentari morte mea libertas civitatis posset. 4. Antecapio, prævenio, _exécuter sur le champ_. Non exspectanda est temporis medicina quam ratione repræsentare possumus, _il ne faut pas attendre du temps le remède que nous pouvons obtenir immédiatement de la raison_.