Part 101

NARRO, as, avi, atum, are, a. _Raconter_. SYN. Rem gestam narratione expono, demonstro, dico. ADV. Bene, hercule, breviter, diligenter, dilucide, enodate, graviter, sane et probe, jucunde, male, memoriter, multum, novissime, probabiliter, venuste, interrupte, ornate, palam, pervarie. PHRAS. 1. Narratur, _on raconte, on rapporte, le bruit court_. Traditum memoriæ est; tenet fama; incorruptis rerum gestarum monumentis traditur; fama est; variorum sermonibus jactatur; fama nascitur, surgit, manat, percrebescit, dissipatur, peragrat, pervadit urbem, venit, pervenit ad aures; fama exit de re; memoriæ proditum est. 2. Res dupliciter narratur, _il y a deux récits différents_. Duplex inde fama est; duplex inde de re prodita est memoria; variat fama. 3. Rem omnem ex ordine narrabo, _je vous raconterai tout en détail_. Dicam, eloquar, aperiam, significabo, exponam, explicabo rem omnem, ut gesta est. Scies, cognosces, audies ex me, quæ facta sunt. 4. Rem eamdem sæpissime narrat, _il raconte toujours la même chose_. Rei gestæ narratione aures complet, implet, obtundit; rem eamdem sæpe auribus inculcat. USUS: Plurima de tuis narrantem multa voluptate audivi.

NARTHĒCĬUM, ĭi, n. _Vase ou boîte à médicaments, à parfums_. SYN. Myrothecium. USUS: Medicamenta illa tanquam de narthecio promebat.

NASCOR, ĕris, nātus sum, nasci, d. _Naître_. SYN. Orior, in vitam venio, introeo, ingredior; ortum habeo, in lucem edor, suscipior, primam lucem aspicio, lucem accipio, alicujus satu edor, procedo, vitæ lumen adeo, in lucem prodeo. )( Morior. ADV. De integro, improviso, similiter. USUS: Suapte sponte nasci. Pestis homini ab homine nascitur. Cf. Orior.

NASSA, æ, f. _Nasse de pécheur_. SYN. Vas vimineum ad capiendos pisces. USUS: Ex hac nassa exire cupio, non ad fugam sed in spem mortis melioris, _je veux sortir de cette nasse, de ce mauvais pas_.

NASTURTĬUM, ĭi, n. _Cresson_. RAD. a nasi tormento, ex acri ejus odore. USUS: Persas negat Xenophon ad panem adhibere quidquam præter nasturtium.

NĂSUS, i, m. _Nez_. USUS: Nasus ita locatus, ut quasi murus oculis interjectus videatur. Naso suspendere aliquem, _se moquer de qqn_. Illudere aliquem.

NĀSŪTŬLUS, a, um, _Moqueur_, _railleur_. USUS: Uxor didacula et nasutula.

NĀSŪTUS, a, um, _Qui a un grand nez_; _fin_, _spirituel_, _moqueur_. USUS: Homo nasutus, _homme fin, avisé, railleur_.

1. NĀTĀLIS, is, m. _Le jour de la naissance_. USUS: Agere diem natalem. Scripsi hæc natali meo.

2. NĀTĀLIS, e, gen. com. _De naissance_, _natal_. USUS: Natale solum, Patria. Natalis dies.

NĂTĀLĬTĬA, ōrum, n. pl. _Fête pour célébrer le jour de la naissance_. USUS: Natalitia dare, celebrare. Natalitia in hortis dedi.

NĀTĀLĬTĬUS, a, um, _Relatif au jour de la naissance_. SYN. Ad natalem diem pertinens. USUS: Natalitia sidera omnia, _tous les astres peuvent présider à la naissance_.

NĂTĀTĬO, ōnis, f. _Natation_.

NĀTĬO, ōnis, f. _Nation_, _peuple_. SYN. Gens. EPITH. Eruditissima, levissima, magna, officiosissima, religiosa, tota; acerrimæ, bellicosissimæ, cæteræ, communes, deditæ scientiis, exteræ, externæ, conquassatæ, immanes, inimicissimæ, miseræ, multæ, sociæ, ultimæ. USUS: 1. Cæsar natione Romanus. Erudita Græcorum natio. 2. Ordo, _race_, _gent_. Tota natio candidatorum. Natio optimatum.

Nativitas Domini, _La Nativité de JÉSUS-CHRIST_. PHRAS. Augustissimus et omnium, qui post homines natos illuxerunt orbi, faustissimus dies, quo rerum universarum opifex, DEUS, humanis indutus artubus, ex Matre Virgine natus est. Ortus natalis Christi Servatoris nostri.

NĀTĪVUS, a, um, _De naissance_; _naturel_, _natif_. USUS: Hujus gentis domesticus et nativus sensus est. Malum nativum. Verba nativa et simplicia, quasi sponte nata, _mots racines, radicaux_.

NĂTO, as, avi, atum, are, n. _Nager_. SYN. Trano. PHRAS. 1. Trans flumen natavit, _il passa le fleuve à la nage_. Flumen natando trajecit; in adversum littus natatione evasit; flumen transnavit; incubans cortici nando in littus evasit; secundo primum flumine delatus, brevi post trajectu, utribus innatans in tutum pervenit; inflati utres eum transvexere; subivit aquam et fluctus diverberando in littus enatavit; utribus incubans in adversum littus deferebatur. 2. Sub aqua natavit ad urbem, _il arriva à la ville en nageant sous l’eau_. Aquam subivit et occulto lapsu ad urbem usque penetravit. USUS: Natabant pavimenta vino.

NĂTRIX, īcis, f. _Hydre_, _serpent d’eau_. Serpentis genus.

NĀTU, _Par la naissance_, _l’âge, les années_. SYN. Ætate. USUS: Grandis natu matrona. Natu major, minor. Natu maximus, minimus, stirpis maximus, etc.

NĀTŪRA, æ, f. _Nature_. SYN. Communis hominum parens, DEUS ipse; provida solersque mater rerum omnium; vis ingenita, causa intima in rebus universis; mundi moles, rerum universitas; _item_: Ingenium, indoles, conditio, status. EPITH. Paulo acrior, admirabilis, angusta, animalis, antiqua, apta, aspera, beata, mortalis, sempiterna, blanda, cœlestis, communis, commutabilis, conservatrix, congrua, continuata, depravata, deterrima, eximia, expers rationis, fera, immanis, fervida, generata, humida, idonea, ignea, ignota, imbecilla, importuna, impurissima, inanima, infensa, intelligens, sapiens, invicta, locupletior, quasi lena sui, mira, mitis, clemens, mortalis, multiplex, firmior, obscura, præstans, parens, patibilis, perfecta, perpetua, plenior, præpotens, prolixa, benefica, propria, provida, solers, pulcherrima, recta, simplex, singularis, socors, spirabilis, superior, tacita, terrena, tristis, recondita, vana, varia, vitiosa, universa. Dissimiles, divinæ, multæ, optimæ. PHRAS. 1. Natura parum in te benigna fuit, _la nature à été pour vous une marâtre_. Naturam expertus es parum liberalem; satis angusta natura te suis copiis instruxit; suis te bonis abundare natura notuit; natura sic tecum egit, ut noverca potius, quam mater fuisse videatur; non optime de te merita est natura; non multum naturæ debes. Non est, cur naturæ gratias agas. Possum in te quidvis potius, quam naturæ subsidia laudare. Naturæ bona, quibus abundant alii, in te desiderantur, requiruntur, non agnoscuntur. Inops es a naturæ bonis; desunt ea, quæ natura alioquin impertit, largitur præsidia. 2. (Nescio quam nunc naturam sibi assumat, VULG.), _je ne sais quel caractère nouveau il se forme_. Nescio, quod novum induat nunc ingenium; in quos mores abeat; in quos mores se formet; quæ instituta sequatur. Cf. Degenero. 3. Naturam nactus est bonam, _il a un bon naturel_. Naturæ bonitas in eo eximia, præclara indoles, humanitas singularis; naturam nactus est eximiam atque illustrem; naturam fautricem habuit in tribuendis animi virtutibus; naturæ habitus in eo singularis, ac prope divinus; animus illi e natura bene informatus; animi ingenium magnarum rerum capax et appetens; iis bonis, quæ natura data sunt, naturæ donis, naturæ muneribus, animi dotibus ita ornatus, quidvis ut consequi natura duce posse videatur. 4. Natura tetrica est, _il est naturellement triste_. Ea est asperitate naturæ, tam acerba indole ac intractata, nihil ut fingi difficilius ac morosius possit; tristi est ingenio ac illepido; asper moribus ac natura, quæ consuetudinem reddit difficilem. 5. (Natura mea talis est, VULG.), _tel est mon caractère, je suis ainsi_. Ita natura fert mea; in hos mores me natura finxit; ingenio hoc sum ac indole; ita natura factus sum; sic homo sum. USUS: 1. Ad majora nos genuit natura. Natura est, quæ mundum omnem continet ac tuetur. 2. Vis ingenita et potestas rerum, _nature_. Natura ipsa nos admonet. Ita natura comparatum. Naturæ speculator. 3. Rerum universitas, mundus, _le monde_, _l’univers_, _l’ensemble des êtres_. Naturæ fabrica incredibilis. In rerum natura quærenda sunt, quæ materia, quæ forma. 4. (Essentia, VULG.), _essence_, _qualité naturelle_. Cujus rei ea vis est, ea natura. Vis et natura justitiæ. 5. Ingenium, mores, _nature_, _naturel_, _caractère_. Victoria natura insolens. Natura in pueris, ut in spectaculis, cernitur. Homo optima, tristi, recondita natura. Naturæ asperitas. Ad naturam eximia quoque ars accedit. 6. Judicium, ratio naturalis, _raison naturelle_. Natura duce errari non potest. 7. Temperatio, habitudo, _habitude_. Corporis natura in ægroto cognoscenda est. 8. Ortus, origo, principium, _naissance_. )( Ars, institutum. Non natura, sed instituto quodam id fit. Natura ita erat factus, ut, etc. Hæc vitia a natura habet. 9. Status, conditio, cursus, _cours naturel des choses_. Ea erat natura temporum, is cursus, etc.

NĀTŪRĀLIS, e, gen. com. _Naturel_. SYN. Nativus, innatus, insitus, a natura profectus _vel_ ortus; secundum naturam, naturæ congruens, quod a natura est, quod homini naturaliter, insitum est. )( Fucatus, artificiosus. ADV. Maxime. USUS: Naturalis non fucatus nitor. Milvio naturale bellum est cum corvo. Quæstiones, res naturales, physicæ.

NĀTŪRĀLĬTER, _Naturellement_, _conformément à la nature_. SYN. A natura, secundum naturam, natura, ipsius naturæ habitu. USUS: Quod homini naturaliter insitum est, eo uti decet.

1. NĀTUS, i, m. _Fils_. SYN. Filius. )( Parens, procreator. USUS: Naturaliter a procreatoribus nati diliguntur. Vox alioquin Poetis frequentius in usui quam oratoribus.

2. NĀTUS, a, um, _Né_, _issu_. SYN. Ortus, editus, procreatus, progenitus, prognatus, alicujus satu _vel_ partu editus, in lucem editus. ADV. Fortuito, necessarie, optime, ex improviso. USUS: Honesto, amplo, obscuro loco natus; patricio sanguine natus. Scipio ad excidium Carthaginis natus, aptus, factus; aptus, natus ad omnem eloquentiam. Quidam ita habiles, ut non nati, sed ab aliquo Deo ficti videantur. Natus servituti, abdomini.

NAUCUS, i, m. _Chose sans aucune valeur_, _un rien_, _un zeste de noix_. SYN. Juglandis putamen, res nihili. USUS: Nauci facio, non nauci habeo, _je ne fais aucun cas_, _je n’attache aucune valeur_.

NAUFRĂGĬUM, ĭi, n. _Naufrage_. SYN. Jactura, quæ fit nave fracta. EPITH. Æterna, maxima, missa, extrema. PHRAS. Naufragium passus est, _il fit naufrage_. Navem fregit, naufragium fecit; naufragio interiit; fractæ navis et fortunarum jacturam fecit; naufragio periit; navis onere suo plane capta atque depressa est. Navis expulsa atque ejecta fluctu, fracta est, elisa est; navis hausta mari est; confracta illi navis est; navis procellis diu quassata, postremo demersa est; navis jactata ventis, tempestatibus vexata, postremo fluctibus cessit. USUS: 1. Naufragium reficere, colligere. Naufragio projici, expelli. 2. TRANSL. Calamitas, _malheur_, _désastre_, _ruine_. In naufragio reipublicæ, fortunarum, rerum, rei familiaris, patrimonii. Hæc una e naufragio tabula mihi superest. Tot clarissimorum regum ducumque naufragia considera. Cf. Navis.

NAUFRĂGUS, a, um, _Qui fait ou qui a fait naufrage, naufragé_. SYN. Naufragio ejectus, mari haustus, qui naufragium facit. EPITH. Natans, sapiens. USUS: Corpora, saxa naufraga.

NAUSĔA, æ, f. _Mal de mer_, _nausée_. SYN. Stomachi fastidium. USUS: Navigavimus sine timore et nausea. Ne nauseæ molestiam susciperes æger.

NAUSĔO, as, avi, atum, are, a. _Avoir des nausées_, _mal au cœur_. SYN. Stomachi fastidio laboro, abhorreo. PHRAS. Nauseo pisces, _je déteste les poissons_. Fastidio sunt pisces; fastidium stomacho movent, generant pisces; nauseam movent, afferunt, generant pisces. USUS: Sudet, palleat, quidlibet, modo ne nauseet, faciat.

NAUTA, æ, _vel_ NĀVĬTA, æ, m. _Navigateur_, _matelot_, _marin_, _pilote_. SYN. Naviculator, navicularius, remex. EPITH. Inviti, timidi. USUS: Nautarum alii malos scandunt, alii sentinam exhauriunt, gubernator clavum tenens ad puppim sedet quietus.

NAUTĬCUS, a, um, _De nautonnier_, _naval_, _nautique_. USUS: Nauticarum rerum scientia. Nautica impedire ministeria.

NĀVĀLE, is, n. _Chantiers de construction_, _lieu où l’on construisait et radoubait les navires_. SYN. Armamentarium, locus in quo naves ac opera navalia fiunt et servantur. USUS: Muri, portus, navalia.

NĀVĀLIS, e, gen. com. _De vaisseau, naval_. USUS: Pugna, disciplina navalis, bellum navale.

NĀVARCHUS, i, m. _Capitaine_, _commandant de vaisseau_. SYN. Gubernator et magister navis, navicularius.

NĀVĬCŬLA, æ, f. _Petit bateau_, _barque_. SYN. Parva navis, lembus, navigiolum.

NĀVĬCŬLĀRĬA, æ, f. _Métier d’armateur_, _commerce maritime_. SYN. Ars nautica. USUS: Naviculariam facere.

NĀVĬCŬLĀRĬUS, ĭi, m. _Propriétaire de navires_, _armateur_. SYN. Naviculator, navarchus, navis gubernator.

NĀVĬCŬLĀTOR, ōris, m. _Armateur_. SYN. Navicularius.

NĀVĬGĀBĬLIS, e, gen. com. _Navigable, où l’on peut naviguer_. USUS: Flumen navigabile.

NĀVIGĀTĬO, ōnis, f. _Navigation_. SYN. Navigationis cursus, cursus navalis. EPITH. Bona, hiberna, odiosa, longa, hiemalis, portuosa, perdifficilis, vehementior. USUS: Tandem e diutina navigatione in portum veni.

NĀVĬGĬUM, ĭi, n. _Toute espèce de navire_, _vaisseau_, _bâtiment_, _barque_. SYN. Navis. USUS: Proficisci probo navigio, bono gubernatore ac tranquillitate. Cf. Navis.

NĀVĬGO, as, avi, atum, are, a. et n. _Naviguer_, _voguer_. SYN. Navi, in navi vehor navem ago. ADV. Bellissime, bene, caute, commode, considerate, diligenter, expeditius, explorate, feliciter, incommode, omnino, periculose, prospere, quam cautissime, recte, strenue, tarde, tardius, temere, tuto, ultro citroque. PHRAS. 1. Tempus est navigandi, _c’est la saison de naviguer, de se mettre en mer_. Non solum nauta significat, sed etiam favonius ipse insusurrat, navigandi tempus esse. Anni tempus navigabile jam præbet mare; nacti idoneum tempus et ventum, e portu exeamus. 2. Vix navigavimus ex portu, _à peine étions-nous sortis du port_. Vix navim solvimus; vix oras resolvimus, anchoras præcidimus, vellimus; vix conscendimus; vix anchoras præcidimus; vix e portu exivimus; vix e conspectu terræ ablati sumus; vix malum ereximus, vela pandimus; vix navi profecti sumus; vix in altum vela dedimus; vix in altum provecta navis; vix anchoras sustulimus; a terra solvimus, vento nos dedimus. 3. In Græciam navigat, _il fait voile pour la Grèce_. In Græciam transmittit; in Græciam flectit; in Græciam cursum dirigit; in Græciam transportatur, cursum tenet, navibus proficiscitur, trajicit; in Græciam transvehitur, vela dat, vela facit. 4. Ex Austria in Hungariam navigavit, _il descendit d’Autriche en Hongrie_. Secundo Danubio descendit, defluxit in Hungariam; secundo flumine in Hungariam delatus est; secundo flumine bellissime in Hungariam decurrit. 5. Cum prope Africæ littora navigarem, _quand je côtoyais les rivages de l’Afrique_. Cum oram Africæ legerem; navi præterveherem; Africæ littus raderem; cum præter Africæ littus velis ferrer; cum Africæ littus præterveherer. 6. Genuam navigavi, _je suis allé par mer à Gênes_. Ad Genuam navibus accessi; in portum Genuensem descensionem feci, exscensionem feci; navim adverti Genuensem in portum; navim appuli, navi appulsus sum Genuensem ad portum. Cf. Appello.

NĀVIS, is, f. _Vaisseau_, _navire_. SYN. Navigium. EPITH. Bona, constrata, magna, idonea, inanis, instructa, ornata, longa, maxima, oneraria, onusta, optima, parva, plena, postrema, pulcherrima, referta, recta, rostrata, salva, tuta ac fidelis. USUS: Navim ædificare, comparare, instruere, fabricare, ornare, _construire, équiper un vaisseau_. Navim conscendere; in navem ascendere, se collocare, _monter dans un navire_. Navem ex portu educere, _faire sortir un vaisseau du port, lever l’ancre_. Navem subducere, _tirer un navire sur le rivage_. Navim ad littus appellere, _toucher terre, aborder_. E navi egredi, desilire, se projicere, _descendre de vaisseau_. Navem frangere, in ipso portu evertere, ex maximis turbinibus ereptam in portu amittere, _faire naufrage_. Navis tormentis hostilibus depressa interiit, _le navire a péri sous les boulets ennemis_. Navis in vadum illisa est, _le vaisseau a été brisé sur un écueil_. Naves in vadis afflictantur, eliduntur, _les navires font naufrage contre les récifs_. Navim reficere laceratam, colligere de integro, et ornare, _radouber un navire, le réparer_. Naves firmare, et anchoris infrenare, _mettre le navire à l’ancre_. Naves in anchoris exspectant, commorantur, _les navires sont à l’ancre_.

NĀVĬTAS, ātis, f. _Empressement_, _zèle_, _ardeur_, _activité_. SYN. Industria, opera. )( Ignavia. USUS: Navitas tua et animus in rempublicam est admirationi. Cf. Diligentia.

NĀVĬTER, _Avec zèle, ardeur_. SYN. Strenue. USUS: Naviter dicere, pugnare. Cf. Diligenter.

NĀVO, as, avi, atum, are, _Faire qqchose avec zèle_; _rendre un service à qqn_. SYN. Præsto, exhibeo. USUS: Operam alicui et studium navare. Suffragia alicui, benevolentiamque navare. Navare atque venditare suam operam alicui.

NĀVUS, a, um, _Empressé_, _soigneux_, _attentif_. SYN. Strenuus, impiger, industrius. )( Ignavus. Cf. Diligens, applico.

NE, _Ne.... pas_, _non_. SYN. Ut ne, quo ne, neque. USUS: 1. Quidvis age, dumne abieris. 2. Non, _ne_. Illud ne quis admiretur. 3. Neque, _pas même_. Ne istius quidem laudis sum cupidus. Nullas a te litteras habeo, ne famam quidem. 4. An, utrum, _si_. Humine, an sublime putrescat, nihil interest.

NĔBŬLA, æ, f. _Brouillard_, _vapeur_. USUS: Quasi per nebulam aliquid videre. Depulsa nebula diem aperuit.

NĔBŬLO, ōnis, m. _Vaurien_, _polisson_; _charlatan_; _dissipateur_. SYN. Nugator, nequam, qui mendaciis et dolis nebulas offundit et tenebras. EPITH. Certior, magnus. USUS: Hærebat nebulo, quo se verteret, non habebat. Cf. Nequam, Malus.

NĔBŬLŌSUS, a, um, _Plein de brouillards_. SYN. Caliginosus. PHRAS. Nebulosum erat, _l’air était plein de brouillards_. Humidi montes effundebant caliginem, quæ universam rei faciem, quæ prospectum oculorum auferebat; quæ liberum oculorum prospectum prohibebat. Nebulosum erat cœlum et caliginosum; nebula erat ad multum diei, densa adeo, ut lucis usum eriperet, non prospectu modo extra vallum adempto, sed propinquo etiam congredientium inter se conspectu; orta ex lacu nebula campo quam montibus densior sederat; prima luce densa nebula saltum omnem camposque circa intexuit. USUS: Caliginosum, nebulosum cœlum.

NEC, _Non_, _ne pas_, _ni_. SYN. Non, neque. USUS: Nec bona, nec mala.

NECDUM, _Et pas encore_. SYN. Nondum.

NĔCESSĀRĬĒ _vel_ NĔCESSĂRĬO, _Nécessairement_, _forcément_, _par nécessité_. SYN. Necessitate, ex necessitate, necessariis et maximis de causis.

1. NĔCESSĀRĬUS, ĭi, m. _Parent_, _parente_, _ami_, _amie_. SYN. Conjunctus, intimus, familiaris, necessitudine conjunctus, aliquem necessitudine attingens. EPITH. Cari, honesti, paterni; communis, conjunctus, inferior. USUS: Inter necessarios mihi conjunctissimus. Eos necessarios habere oportet, quos ineunte ætate dileximus. Necessarius et propinquus meus. Cf. Familiaris.

2. NĔCESSĀRĬUS, a, um, _Nécessaire_, _absolu_, _inévitable_, _forcé_. SYN. Opus, fatalis. )( Voluntarius. ADV. Æque, maxime, eo magis, vehementissime, summe. USUS: Necessarium est, quod imperatur: voluntarium, quod permittitur. Leges fatales et necessariæ. Necessaria consecutio. Cf. Necessitas.

NĔCESSE, _Nécessaire_, _forcé_, _indispensable_. SYN. Necessum, necessarium, opus. ADV. Plane, quodammodo, valde. PHRAS. Necesse erat id facere, _il était nécessaire de faire cela_. Casus erat fatalis et necessarius; imposita mihi fuit necessitas id agendi; parendum erat necessitati; serviendum erat necessitati; necessitas me ad ea detrusit; ista experiri necessitas subigebat; coactus rerum necessitudine id suscepi; necessitudo, quæ timidos etiam fortes reddit, eo me adegit; necessitate adductus, compulsus id egi. Necessitas ultimum ac maximum telum huc me adegit; ultima necessitas, id ut facerem, admonuit, expressit; invitus hoc feci et necessitate pressus, adstrictus, coactus. Id factum, quod sic tempus et necessitas flagitaret, quod sic usus posceret, quod sic ratio postularet; consilium necessitas subjecit. Id facere necesse habui. USUS: Comitas omnibus necesse est. Necesse non habui scribere. Necesse puto. Cf. Opus, Decet, Necessitas.

NĔCESSĬTAS, ātis, f. _Nécessité_, _besoin absolu_. SYN. Necessitudo, fatum, vis. EPITH. Crudelis, divina, fatalis, honesta, magna, multa, nimia, nova, probabilis, summa, tanta. USUS: 1. Necessitatem alicui imponere, afferre. Necessitate pressus. Ea mihi necessitas obvenit. Necessitati parere, servire. Necessitatem effugere. In rationem versa necessitas, _faire de nécessité vertu_. 2. Vinculum conjunctioque amoris, _parenté_, _amitié_, _intimité_. Necessitatem amicitiamque violare. Cf. Necesse.

NĔCESSĬTŪDO, ĭnis, f. _Liens étroits_, _rapports intimes_, _parenté_, _amitié_. SYN. Familiaritas, amicitia, intima consuetudo, conjunctio, necessitas. EPITH. Absoluta, certissima, communis, conjuncta, fraterna, justa, levissima, magna, paterna, privata, recens, sanctior, simplex, singularis, summa, tanta, vetus, magna, nova; simplices et absolutæ. PHRAS. Necessitudinem cum aliquo facere, _lier amitié avec qqn_. Conjungere necessitudinem cum aliquo; ad suam necessitudinem adjungere aliquem; cum aliquo necessitudinem constituere; aliquem in necessitudinem recipere. Cf. Amicitia. USUS: 1. Quos natura _aut_ voluntas necessitudine _aut_ benevolentia conjunxit. Vetus mihi cum illo necessitudo intercessit. Necessitudinem cum aliquo habere; colere, conservare necessitudinem. Necessitudine me attingit, _il est mon ami_. 2. Necessitas, _nécessité_. Necessitudo est, cui vi nulla obsisti potest. In necessitudinem causam confere, _faire de qqche une nécessité_.

NEC NE, _Ou non_. SYN. An non. USUS: Sit missum, nec ne, nescio.

NĔCO, as, avi, atum, are, a. _Faire périr_, _tuer_. SYN. Necem affero, occido, interficio. ADV. Manifesto, recte, acerbe, crudelissime. USUS: Fame, verberibus aliquem necare. Cf. Interficio, Occido.

NECTAR, ăris, n. _Nectar_, _le breuvage des dieux_. SYN. Deorum immortalium potus.

NECTO, is, nexui, nexum, ere, a. _Nouer_, _attacher_, _unir_, _joindre_. SYN. Connecto, colligo. USUS: Videtis, quanta sit rerum series, ut alia ex aliis nectantur.

NĒDUM, _Ce n’est pas pour que_, _bien loin de_, _à plus forte raison non_. SYN. Non modo, ne dicam, ut ne addam. USUS: Optimis temporibus non potuere, nedum istis miseris.

NĔFANDUS, a, um, _Impie_, _affreux_. SYN. Nefarius, detestabilis.

NĔFĀRĬĒ, _D’une manière impie, abominable, criminelle_. SYN. Turpiter, scelerate. USUS: Nefarie, libidinose, crudeliter egit.

NĔFĀRĬUS, a, um, _Impie_, _maudit_, _scélérat_, _affreux_. SYN. Sceleratus, consceleratus, scelestus, impius. ADV. Maxime. USUS: Scelus nefarium facere. Cf. Sceleratus.

NĔFAS, _Tout ce qui est impie, illicite, injuste_; _sacrilége_. SYN. Scelus detestandum, non fas. )( Licet. USUS: Nefas dictu. Aiebat id sibi nefas esse. Tu nihil mihi nefas censes.

NĔFASTUS, a, um, _Malheureux_, _funeste_, _impie_. SYN. Nefarius, impius, infelix. USUS: Quæ augur injusta, nefasta, dura, vitiosa dixerit, irrita infectaque sunto.

NĔGANTĬA, æ, f. _Négation_, _proposition négative_. Vox technica. USUS: Deinde addunt conjunctionum negantiam sic: non, si hoc est et illud; hoc autem non, igitur illud.

NĔGĀTĬO, ōnis, f. _Action de nier_, _dénégation_. SYN. Infitiatio. USUS: Negatio et infitiatio facti.

NĒGLECTĬO, ōnis, f. _Négligence_. SYN. Neglectus. )( Curatio.

NĒGLECTŬS, ūs, m. _Négligence_. SYN. Neglectio. USUS: Rem neglectui habere. Cf. Negligo.

NĒGLĬGENS, entis, omn. gen. _Négligent_, _indifférent_, _insouciant_. SYN. Socors, indormiens, dissolutus. )( Sedulus, diligens. PHRAS. Negligens est in rebus suis, _il néglige ses affaires_. Rebus suis plane indormit; segnis est ad imperata; dormitat in rebus suis; solute, indiligenter, oscitanter agit omnia; cum maxima illum negotia circumstent, sedet, et oscitatur; segniter, otiose, negligenter agit omnia. Negligentia, inertia, pigritia est incredibili. Cf. Negligo. USUS: Eum socors et negligens natura tardavit.

NĒGLĬGENTER, _Négligemment_, _sans soin_. SYN. Indiligenter, oscitanter, pro cætera socordia.