Part 7

Gregorius. — Sed ego lugeo affatim.

Ambrosius. — An ob digressum à matre?

Gregorius. — Non, sed ob discessum à lauta culina.

Ambrosius. — Coquinam semper iuxtà opiparam non optarem.

Gregorius. — Alienis in terris est mihi precaria dape vivendum.

Ambrosius. — Id dulce est pati in iuventute, ut in senio abundemus.

Gregorius. — Isto pati mallem carere.

Ambrosius. — Hæc olim dulce et iucundum erit meminisse.

Gregorius. — Multum caseorum et carnis porcinæ mecum profecturus deferam.

Ambrosius. — At ego opimam ære crumenam malo.

Gregorius. — Parcè mihi æs præbent parentes.

Ambrosius. — Timent ne prodigas.

————

De tempore quo lectionibus librorum colophon imponitur.

Lucius & Udalricus.

Lucius. — In articulis quid tecum computas adeò solicitè?

Udalricus. — Dies quot restant ad ferias divi Bartholomæi?

Lucius. — Etiam si scires, conferrétne tibi?

Udalricus. — Exhilararer oppidò, si iste adessent feriæ.

Lucius. — Eloquere cur, ut tibi congratuler.

Udalricus. — Ad umbilicum tum ducuntur scholæ lectiones.

Lucius. — Optimum esset eas et nostro inhærere ingenio.

Udalricus. — Id flocci pendo.

Lucius. — Remigrabis tu patriam versus?

Udalricus. — Nisi aliud literis iusserint parentes, hîc non durabo.

Lucius. — Vestiêris recens?

Udalricus. — Ista spe vivo.

Lucius. — Sed age, libri súntne penè finiti?

Udalricus. — Non longè abest, Plaudite.

Lucius. — Plaudite quid vocas?

Udalricus. — Id est, finis in quo plaudimus libris.

Lucius. — Audisti unquam causam, cur pulsemus libris, dum sunt perlecti?

Udalricus. — Facilè liceat coniicere quæ sit.

Lucius. — Coniectura ego nequeo assequi.

Udalricus. — Ex more lusus Comœdiarum credo ortum.

Lucius. — In ludo Comœdiarum quid fieri solet?

Udalricus. — In fine comploditur manibus.

Lucius. — Vis conferre scholæ lectiones ludo Comœdiarum?

Udalricus. — Quid ni? lectores sunt actores, nos spectatores, libri verò Comœdiæ.

Lucius. — Hactenus credidi per librorum ad caput allisionem cerebro scientiam imprimi.

Udalricus. — Ah, nimiùm delirasti.

————

De Ebrietate vitanda.

Demea & Helvo.

Demea. — Pudétne te hominem inebriari, et in bestiæ degenerare mores?

Helvo. — Pudet utique, sed vitare nequeo.

Demea. — Mirum esset si cavere non posses.

Helvo. — Per Pollucem non queo.

Demea. — Auscultare si velles, docerem te vitandi modum.

Helvo. — Age parêbo.

Demea. — Fugias haustus ingentes.

Helvo. — Vix potero.

Demea. — Nequis istud, saltem paucos bibas.

Helvo. — Pauci exorpti calices non opprimunt (credis) hominem?

Demea. — Haud facile, nisi immodicum contineant potus.

Helvo. — Quot cyathos mihi permittis exiccandos?

Demea. — Ternarium cave transgredi.

Helvo. — Hui, nimiùm palatum meum fraudare conaris.

Demea. — Audisti nunquàm verbum (ni fallor) Thaletis Philosophi? Primam crateram ad sitim, secundam ad hilaritatem, tertiam ad voluptatem, quartam ad insaniam pertinere.

Helvo. — Antiqui abeant, sequamur tempora nostra.

Demea. — Si à mea aberraveris sententia, bestiam indues.

Helvo. — Fierem ob id bestia, si potu maderem?

Demea. — Moribus non hominem, sed bestiam præ te feres.

Helvo. — Ah, tace, probi sunt homines, qui inebriantur.

Demea. — Habentur isti probi, quo autore?

Helvo. — Vulgo ipso quod dicit, Scelestos non audere potu madêre.

Demea. — Ita aiunt populares, non tamen nimium et ebrios laudant.

Helvo. — Tamen ipsis delectantur, et ab eis risum captant.

————

De Cereis gerendis in festo Purificationis Mariæ.

Theophilus & Germanus.

Theophilus. — Quò te confers?

Germanus. — Forum versús.

Theophilus. — Obsonatúmne?

Germanus. — Non.

Theophilus. — Executum aliquid negotii?

Germanus. — Mercatum candelam ceream.

Theophilus. — At in quem usum?

Germanus. — Ut cras eam in templo feram.

Theophilus. — Adulterorum est candelas ferre.

Germanus. — Alio modo autem lapidibus additis.

Theophilus. — Quantum emes cereum?

Germanus. — Unius talenti.

Theophilus. — Sufficeret semilibræ.

Germanus. — Inter alios puderet me minutiorem gerere candelam.

Theophilus. — Ut audio, tua candela videri cupis.

Germanus. — Cupio, sed ad honorem Mariæ virginis, non meum.

Theophilus. — Plus placet Deo cor humile, quàm celebris pompa.

Germanus. — Animo pio in Deum facio, quicquid agam.

Theophilus. — In manibus ego tenebo candelam sebaceam, non ceream.

Germanus. — Nulla solet deferri, nisi cerea; sed proverbium est: Pauperes et vilia offerunt. Verum solido mercaberis cereum lumen.

Theophilus. — Locupletius orabo Mariæ virgini.

Germanus. — Attamen consuetudini non satages.

Theophilus. — Malo placere Deo, quàm hominibus.

Germanus. — Platonis tamen verbum est, oportere placere hominibus.

Theophilus. — At contrà, divi Pauli verbum est, Si hominibus placerem, CHRISTI servus non essem.

Germanus. — Istud intelligitur in factis malis, non bonis.

————

De Sertis in die celebri ferendis

Kilianus & Marcus.

Kilianus. — Ancillæ vestræ quid à prandio agent?

Marcus. — Quare sciscitaris?

Kilianus. — Est cur quæram.

Marcus. — Audiam tum respondebo.

Kilianus. — Capitis sertum mihi concinnarent.

Marcus. — In foro venustius emes.

Kilianus. — Mercari non soleo nugas istas.

Marcus. — Et nos rosas tibi non donabimus nihilo.

Kilianus. — Sat florum tamen nobis in horto sunt, qui pereunt.

Marcus. — Isti mihi hac æstate vix coronas præbebunt.

Kilianus. — Una vestrarum ancillarum mihi sertum debet.

Marcus. — Debet, dic unde?

Kilianus. — Ex promisso mihi facto.

Marcus. — Sufficit promisisse, reddere non oportet.

Kilianus. — Si nequeo rosaceum sertum consequi, ex frondibus unum conficiam.

Marcus. — Receptum non est, tales gerere coronas.

Kilianus. — Morem ipse mihi ita faciam.

Marcus. — Novi moris autor exibilatur passim.

Kilianus. — Spero quòd ancilla vestra me non deseret.

Marcus. — Faciam ut te donet rosis, tu deinde sertum connecte.

Kilianus. — Aut unum in foro mercabor.

Marcus. — Solido ibidem emes.

Kilianus. — Tribus numis comparabo mihi sat pulchrum.

Marcus. — Laborabo quo te venustius habeam.

Kilianus. — Non pudet me in talibus nugis superari.

Marcus. — Ego malo pulchrior, quàm deformior conspici.

————

De Convivio inter cervisiæ barathra celebrando.

Strophilus & Lyconides.

Strophilus. — Salvus sis sodalium meorum optime.

Lyconides. — Quid adeò blandè me appellas?

Strophilus. — Quia diu mihi visus non es.

Lyconides. — Neque tu mihi.

Strophilus. — Latuisti semper domi instar testudinis.

Lyconides. — Domi rarò fui, semper foris negotia parentum executus sum.

Strophilus. — Tanto in tempore cur me non salutasti?

Lyconides. — Licuit mihi nunquàm per occupationes.

Strophilus. — Refarciemúsne intermissam amicitiam et sodalitatem?

Lyconides. — Ad tuum nutum obsequar.

Strophilus. — Id ego ferrem consilii, ut compotaremus pauxillulum.

Lyconides. — Renitar nihil.

Strophilus. — Potatoriámne domum aliquam nosti?

Lyconides. — Rarus soleo esse aliorum compotor, quòd tabernas nescio.

Strophilus. — Mihi est compertum, ubi bibuli scholastici latêre solent.

Lyconides. — Fortè et frequens ipsis ades.

Strophilus. — Interdum, cum per crumenam licet.

Lyconides. — Non te immunem poculis tingunt?

Strophilus. — Pari asse impendium solvo.

Lyconides. — Non donarent te pauperem symbolo?

Strophilus. — Vis scire ubi sit situm diverticulum nostrum cervisiarum?

Lyconides. — Percupio.

Strophilus. — In platea (quam vocant) ovium.

Lyconides. — Tranquillum et solitarium locum egistis.

Strophilus. — Latebris solemus gaudere.

Lyconides. — Id prudentiæ est.

Strophilus. — Concedamus istuc visum an aliquot nostrûm ibi pocula tractant.

Lyconides. — Congredior.

————

De Convivio vicissitudinario, quod sacerdotes inter se agunt.

Burchardus & Conrardus.

Burchardus. — Domi vestræ cur adeò lautus instruitur focus?

Conrardus. — Convivium nobiscum agetur festivum.

Burchardus. — Qualénam erit illud?

Conrardus. — Nequeo Latinè reddere.

Burchardus. — Effare ut potes.

Conrardus. — Canonici inter se convivium agunt, quod à serto capitis vocitant.

Burchardus. — Scio, convivium vicissitudinarium Latinè dices.

Conrardus. — Quare?

Burchardus. — Quia per vices, nunc ab hoc, nunc ab illo sumptus ipsius fiunt.

Conrardus. — Verum est, alternatim faciunt impendia.

Burchardus. — Fiet istud ære tui domini?

Conrardus. — Fiet, quia ordine sequitur eum, qui ultimò expensas dedit.

Burchardus. — Quanti constabit credis prandium istud?

Conrardus. — Insumet forte decem aureos numos.

Burchardus. — Hui tanti?

Conrardus. — Et alii suo tempore non minus in obsoniis exponunt.

Burchardus. — Exporrigunt etiam frontem basilicè?

Conrardus. — Omnibus numeris sese exhilarant.

Burchardus. — Edunt etiam carnes veru paratas?

Conrardus. — Carnem elixam ac assam simul, et vinum, et hornum, et bimum.

Burchardus. — Quàm crebrò istud convivium agunt?

Conrardus. — Ni fallor quolibet mense.

Burchardus. — Quisque fortè semel est convivator?

Conrardus. — Toties quoties numero succedit.

————

Cur convivium istud instituerunt sacerdotes, vel alii.

Zacharias & Ferdinandus.

Zacharias. — Proverbium vulgò est, Nihil sine causa.

Ferdinandus. — Quid tum?

Zacharias. — Hoc mihi probatur maximè.

Ferdinandus. — Etiam si detestari velles, salva fronte non posses.

Zacharias. — Convivii vicissitudinarii precor causam profer.

Ferdinandus. — Unde radices ceperit, facile est cognitu.

Zacharias. — Mihi est quàm ignotissimum.

Ferdinandus. — In convivis farcitur amicitia, nónne?

Zacharias. — Hercule non dissentio.

Ferdinandus. — Et sarcitur solidius, sæpius invicem convivando.

Zacharias. — Esset inde vicissitudo illa convivii nata?

Ferdinandus. — Persuasum ita habeo.

Zacharias. — Vix mihi persuaseris.

Ferdinandus. — Es adeò incredulus?

Zacharias. — Ad istud dictum difficilis sum fide.

Ferdinandus. — Scrupulum in eo quem habeas, cedo.

Zacharias. — Scio, Vulgus amicitias utilitate probat.

Ferdinandus. — Ita Horatius in Odis refert.

Zacharias. — Est Horatii verbum, sed et vulgi probatum calculo.

Ferdinandus. — Non inficiabor istum diligi unde commodum datur.

Zacharias. — Sed convivium illud incommodat convivatori, ideo non est ob amicitiam natum.

Ferdinandus. — Canonici opulenti amicitiam non commodo, sed corde pensitant.

Zacharias. — Malunt tamen accipere, quàm præbere.

Ferdinandus. — Dando etiam non sunt difficiles.

————

Exemplo Sacerdotum, etiam conviviorum ineunt circulum.

Gerardus & Henricus.

Gerardus. — Seniorum vita, audivi quondam, est iuniorum instructio.

Henricus. — Debet esse, si fuerit bona.

Gerardus. — Si autem fuerit mala. quid tum fiet?

Henricus. — Non erit imitanda.

Gerardus. — Vicissitudo conviviorum frequens sacerdotibus éstne sequenda?

Henricus. — Est, sed opulentis.

Gerardus. — Nobisne fugienda?

Henricus. — Inopia nostra satis docet.

Gerardus. — Pulchrum tamen esset inter nos orbem agi conviviorum.

Henricus. — Quàm pulchrum fuerit ignoro, parum quæstuosum certè.

Gerardus. — Nescis ob sumptum pulchra non intermittenda?

Henricus. — Fateor, pulchra et honesta.

Gerardus. — Non indecorum est invicem potitare modicè.

Henricus. — Sed nequimus abstinere, ubi amplexi fuerimus pocula.

Gerardus. — Cessabimus una aut altera epota mensura.

Henricus. — Tum unusquisque vix labia humectaret.

Gerardus. — Ineamus precor fœdus agendi inter nos mutuas interdum compotationes.

Henricus. — At quis sumptus feret?

Gerardus. — Vicissim omnes.

Henricus. — Quantum impendet potationis princeps?

Gerardus. — Exiguum: nam præter cervisiam et bolum panis (nisi liberalior fuerit) dabit nihil.

Henricus. — Si vinum appeteremus, unde istud compararetur?

Gerardus. — Quisque suo apponet nomine.

Henricus. — Nunc consentio.

————

De moribus Mensæ.

Iulius & Morus.

Iulius. — Iuvenem exornat nihil quàm ingenii mores, dixit hodie præceptor noster.

Morus. — È tripode locutus est.

Iulius. — Hactenus credidi, plus scientia nos decoraret.

Morus. — Toto cœlo aberrasti.

Iulius. — Pluris tamen constat scientia, quàm virtus.

Morus. — Nonnunquam scientia facilius adipiscitur.

Iulius. — Sed sine moribus probis, scientia nihil habet laudis.

Morus. — Nescius sum istis.

Iulius. — Quantumvis peritus sit, si moribus vacaverit candidis, nihili homo erit.

Morus. — Tantíne fiunt mores?

Iulius. — Æstimantur magni ubivis locorum, maxime tamen ad mensam.

Morus. — Ad lances ego frontem perfrico, morum omnium ignarus.

Iulius. — Non pudet te absque fronte esse hominem?

Morus. — Proverbium vulgi sequor: Ad mensam verecundari decere neminem.

Iulius. — Non satis intelligis dicterium illud.

Morus. — Quid sibi velit tu apertius dicas.

Iulius. — Neminem à cibis debere abstinere, iuxtà tamen, mores servandi.

Morus. — Admones me hactenus ignoti.

Iulius. — Nusquàm magis, quàm ad mensam rusticitas advertitur hominis.

Morus. — Estne adeò facile ad mensam delinquere?

Iulius. — Facillime, si vel indecorè biberis, comederis, vel cibum attigeris.

Morus. — Posthac me instar assidentium geram, ne quid committam indignum.

————

De feriis divi Blasii.

Osvaldus & Paschasius.

Osvaldus. — In quem usum paras cuspidem illam?

Paschasius. — Quasi tu nescires.

Osvaldus. — Quî ego scirem tua negotia?

Paschasius. — Id quod molior, commune hîc locorum est.

Osvaldus. — Age, et me istius certiorem redde.

Paschasius. — Crastino die oculis cernes.

Osvaldus. — Spectaculum fortè aliquod erit?

Paschasius. — Spectaculum erit non ludi, sed cursus.

Osvaldus. — Quî current, et quorsum?

Paschasius. — Receptum est puerulos cras ostiatim cursitare.

Osvaldus. — Quid ostiatim petent?

Paschasius. — Aliquid muneris in divi Blasii nomine.

Osvaldus. — Et quid precantibus erogatur?

Paschasius. — Frustum carnis suillæ, vel panis triticeus unius teruntii.

Osvaldus. — Unde natus est mos iste?

Paschasius. — Fugit me per Herculem.

Osvaldus. — Coniicio eius originem.

Paschasius. — Enarra unde æstimas.

Osvaldus. — In templo memini me vidisse divi Blasii simulachrum.

Paschasius. — At qua effigie vel forma?

Osvaldus. — Habens caput porcinum baculo infixum.

Paschasius. — Ista est vero similis coniectura.

Osvaldus. — Ipse credo inde esse ortum morem quem dicis.

Paschasius. — Origo sit quæcunque, ego prædam me facturum spero.

————

De Eloquentia & Barbarie.

Quirinus & Romulus.

Quirinus. — Mirum est, quantum loquendo discrepant homines.

Romulus. — Quomodo dissonant?

Quirinus. — Unus cultè, alius fœtidè Latinè loquitur.

Romulus. — Unde ista sermonis diversitas?

Quirinus. — À vario præceptorum genere.

Romulus. — Non sunt præceptores eiusdem farinæ?

Quirinus. — Ah, inter corvum et cygnum colore plus convenit, quàm inter præceptores literarios.

Romulus. — In quo dissimiles sunt?

Quirinus. — In eruditione, peritus est unus, alter amusus.

Romulus. — Præceptor indoctus esse nequit, si instituit.

Quirinus. — Magistratum præceptoris multi gerunt, sed provinciæ non satagunt.

Romulus. — Omnes discipulos docent.

Quirinus. — Docere varium est.

Romulus. — Quomodo est varium?

Quirinus. — Aliqui docent vana, inutilia, et auditu iniucundi.

Romulus. — Quæ vocas iniucunda auditu?

Quirinus. — Latinum impolitum fortè in aliqua coquorum officina effectum.

Romulus. — Talem sermonem nullus docet discipulos.

Quirinus. — Ah, nunc mihi cerebrum excutis.

Romulus. — Loquor ut qui ignorat.

Quirinus. — De te verè iudicas.

Romulus. — Doceas tamen quid Barbaries sit, et quid eloquentia.

Quirinus. — Barbaries est sermo, inculta habens verba, et impolitam compositionem.

Romulus. — Quid Eloquentia?

Quirinus. — Est sermo ornatum habens tum verbis, tum compositione.

————

An omne perdatur tempus, quod studio non impartitur, ut dixit Plinius.

Stephanus & Theodorus.

Stephanus. — Historici, admiror an semper vera afferant.

Theodorus. — Istud credendum audaci animo.

Stephanus. — Tamen Græci à multis mendaciis arguuntur in historiis.

Theodorus. — Latinorum ego tutelam gero.

Stephanus. — Plinii iunioris verbum fuit, id perire temporis, quod studio vacaret literario, credis tu illud?

Theodorus. — Non crederem? experior in dies.

Stephanus. — Aliud agendo nónne etiam bene collocant tempus homines?

Theodorus. — Audiam, quid operis putes?

Stephanus. — Potitando, edendo, et ventrem iuvando.

Theodorus. — Hoc aliud est nihil, quàm tempus perdere.

Stephanus. — Tamen inde commodum sequitur corpori.

Theodorus. — Sed interim negligitur anima, quæ est nobilior.

Stephanus. — Qui manibus laborant artifices, perdunt isti etiam tempus?

Theodorus. — Id non reor.

Stephanus. — Tamen Plinius istud videtur velle.

Theodorus. — Plinius de literis deditis loquitur.

Stephanus. — Literarum alumni nequeunt semper incumbere chartis.

Theodorus. — Dic quando non?

Stephanus. — Dicam. Plinius Secundus in Epistolis dicit de Plinio iuniore, quòd tempus balnei eximebat studio: ergo et illud perdidit.

Theodorus. — Vanè loqueris: et si libros non tractabat, tamen semper de suis meditabatur scientiis.

Stephanus. — Fortè dicere vis, istud bene collocari tempus, quod in libris vel colloquiis de scientia teritur.

Theodorus. — Rem ipsam tenes.

————

Cum ætate esse sapiendum.

Antonius & Burchardus.

Antonius. — Non pudet te adultum ita gerere?

Burchardus. — Quî ago?

Antonius. — Instar pueri.

Burchardus. — Das id mihi vitio?

Antonius. — Quis vitio ubi non adscriberet?

Burchardus. — Nescis, nemo ubique iuxtà sapit.

Antonius. — Scio dulce esse quandoque desipere in loco.

Burchardus. — Cur tum me increpas?

Antonius. — Tu nunquàm non desipis.

Burchardus. — Ut sapiam me instrue.

Antonius. — Si audire me velis.

Burchardus. — Auscultabo.

Antonius. — Duo sunt sapientiæ præcepta.

Burchardus. — Quæ illa sunt?

Antonius. — Primum est, posse tacere.

Burchardus. — Alterum quod est?

Antonius. — Discere quid sit loquendum.

Burchardus. — Ista memoria recondam.

Antonius. — Sed scis quando, vel ubi tacendum?

Burchardus. — Non, et id me doceas.

Antonius. — Tacendum est, ubi taciturnitas plus confert, quàm loquacitas.

Burchardus. — Istud præscire quis potest?

Antonius. — Præmeditandum istud est, antequàm lingua moveatur.

Burchardus. — Quando loquendum est?

Antonius. — Dum taciturnitas est obfutura.

Burchardus. — Obéstne aliquando silere?

Antonius. — Nescis, Amyclas tacendo periisse?

Burchardus. — À quo discam quid loquendum sit?

Antonius. — Sapientum adverte verba, et plus audias quàm loquare.

Burchardus. — Vix illa tenere potero.

Antonius. — In mente habeas præceptum Periandri Corinthii, quòd meditatio totum continet.

Burchardus. — Posthac non hiscam, nisi enixè præmeditatus, quò verba vergant.

————

De novis indumentis colloquuntur.

Carolus & Daniel.

Carolus. — Hodie me noscis, cras non agnosces.

Daniel. — Mutaberis in aliud animal?

Carolus. — Non, sed alio modo totus variabor.

Daniel. — Fortè incantamentis.

Carolus. — Non, sed vestitu novo.

Daniel. — Vestiêris recens?

Carolus. — Utique novus à talis usque ad verticem.

Daniel. — Tuo ære vel parentum?

Carolus. — Parentum, non meo sumptu.

Daniel. — Quî id es meritus?

Carolus. — Diu est quòd polliciti sunt mihi.

Daniel. — Cuius rei gratia?

Carolus. — Si viderint me in literis progredi.

Daniel. — Certè tui profectus sunt avidi.

Carolus. — Commodum meum plus quàm ego anhelant.

Daniel. — Ista vera est parentum pietas.

Carolus. — Laborabo omni conatu, ut talis efficiar, qualem me cupiunt ipsi.

Daniel. — Nunc tempus esset, ut nuces spargeres.

Carolus. — Cum isto recenti amictu fervidior fiam literarum alumnus.

Daniel. — Faxit id magnus Apollo.

Carolus. — Ludibrio tu habes quæ dico, sed meliora præstaturum me videbis.

Daniel. — Ut primum videro credam.

Carolus. — Ignoras muneribus illectari iuvenes ad studia?

Daniel. — Horatii ista sententia est.

Carolus. — Non secus ac ego novis vestibus donatus, discendo fervescam.

Daniel. — Ardor ille vereor peribit propediem.

Carolus. — Id Dii avertant.

Daniel. — Ero tibi augur, vestibus veterascentibus, exarescet et in te discendi cupiditas.

Carolus. — Hoc in plerisque accidit, sed in me locum non habebit, id exitus ostendet.

Daniel. — Si perduraveris diligentia, eris mihi magnus Apollo.

————

Tractare dicunt fabrilia fabros.

Eberhardus & Fabritius.

Eberhardus. — Quæ convivæ vestri fuderunt colloquia?

Fabritius. — Talia, quales fuere hospites.

Eberhardus. — Cuius tum farinæ isti erant?

Fabritius. — Negotiatores, et mercatores, ac fœneratores.

Eberhardus. — Hi quid invicem nugabantur?

Fabritius. — De fœnore quod exercent.

Eberhardus. — Sperant nunc quæstum aliquem?

Fabritius. — Spe lucri iam foventur.

Eberhardus. — Sed quare lucrum facient nunc temporis?

Fabritius. — Annonam vænundando.

Eberhardus. — Frugum venditio nunc tempestiva est.

Fabritius. — Id et ipsi norunt, quia pretiose vænit.

Eberhardus. — Hui pereant cum eorum aviditate illi hominum et pauperum tortores.

Fabritius. — Faxit Deus ut mercatus annonæ vilior fiat.

Eberhardus. — Vereor ante proximam messem vilius non vendetur frumentum.

Fabritius. — Fidendum est Deo, qui omnia vertere potest.

Eberhardus. — Ferendum adhuc esset, si non charior fieret emptio frugum.

Fabritius. — Id Dii prohibeant.

Eberhardus. — Non alii adfuere convivæ?

Fabritius. — Præsto erant et sacerdotes nonnulli.

Eberhardus. — An isti qui mercede conducti missas celebrant, quos præsentionarios vulgus vocat?

Fabritius. — Eiusmodi erant sacrificuli.

Eberhardus. — Qualis ipsis fuit sermo?

Fabritius. — Nusquam iam vel rarò defunctis exequias fieri.

Eberhardus. — Quid causæ putabant esse?

Fabritius. — Quòd Luthero accederent homines.

Eberhardus. — Altera et hæc est ratio, quod egent plerique.

Fabritius. — Certum est, egestate ubique laboratur.

————

Ad mensam læta, & non tristia debere esse colloquia.

Hero & Iulianus.

Hero. — Abeant verba illa.

Iulianus. — Quare?

Hero. — Tristia sunt quæ huic loco et tempori non conveniunt.

Iulianus. — Quæ tum verba hîc apta erunt?

Hero. — Dulcia et iucunda dicteria.

Iulianus. — Quis hic est, qui aliquot scommata proferet?

Hero. — Sales dicantur inter nos vicissim.

Iulianus. — Cuius rei auspicari?

Hero. — Hospitis istud est munus.

Iulianus. — Placet, deinde et propius assidentes aliqui iocos afferent.

Hero. — Vel si visum est hospiti, sortiemur quis incipiat.

Iulianus. — Incipere ipse essem instructus.

Hero. — Lepidi igitur aliquid recense.

Iulianus. — Sed sileant prius omnes.

Hero. — Tenebimus ora intenti omnes, ut inquit Vergilius?

Iulianus. — Proverbium est multorum in ore, ad mensam sedendo iuvenescere homines, ídne vobis verisimile videtur?

Hero. — Fertur, sed certum est quòd falsè.

Iulianus. — Cur fictum esse creditis?

Hero. — Quia tempore senescimus, ubicunque locorum simus.

Iulianus. — Diffiteri nequeo, attamen ad mensam iuvenescimus.

Hero. — Consonum verò non credimus esse.

Iulianus. — Advertite vobis persuadebo.

Hero. — Age facias, et Phyllida solus habebis.

Iulianus. — Sententia Horatii est: Vinum hominem reddere iuvenem.

Hero. — Æquè tamen senes manent ebrii.

Iulianus. — Fiunt iuvenes animo et hilaritate.

Hero. — Id verum est, quia vinum curas abigit.

Iulianus. — Et iuvenum est curis vacare.

Hero. — Ipsi non curant, quanti annona veniat.

Iulianus. — Ideò ad mensam sinite et nos iuvenescere, largius bibendo.

————

Ante & post cibum hymnum esse dicendum.

Lucanus & Mauricius.

Lucanus. — Homines sitis an bestiæ, dubito.

Mauricius. — Formam nostram aspice.

Lucanus. — Species est humana, sed vita non.

Mauricius. — Vivimus tum bruta?

Lucanus. — Agitis mores beluinos.

Mauricius. — Hui, bona verba.

Lucanus. — Porcorum est edere, nullis precibus dictis.

Mauricius. — Oraremus usque?

Lucanus. — Decet hominem orando, cibum adire et deserere.

Mauricius. — In æde sacra sat precum diximus.

Lucanus. — Fortassis ibidem fabulis transegistis tempus.

Mauricius. — Confabulari illic non solemus.

Lucanus. — Etiam non ad Deum preces funditis scio.

Mauricius. — Observasti tu in templo quid ageremus?

Lucanus. — Sæpenumero.

Mauricius. — Tecum habita, si nos mordere intendis.

Lucanus. — Reprehendite vos et me, si quid scitis malè per me gestum.

Mauricius. — Sapientiores sumus, quàm quòd litem auspicaremur.