Part 26

Castor. — Ōmen fēlīx tibi hōc pōculō optō, ō Macrīne.

Macrīnus. — Et tibi ipsum nōn sit īnfēlīx.

Pollūx. — Age, bibendō mihi pār referās.

Macrīnus. — Nōn differam: omnibus vōbīs ad hās tostās carnēs praebibō, in grātiam, quod hōc nātālī meō diē mē invīsistis.

Castor. — Libentēs fēcimus, majōra velimus, sī īnservīre tibi poterimus.

Macrīnus. — Dēcerpite assum, ipsum prōpositum est ut edātur, nōn ut rūrsus in culīnam dēferātur.

Pollūx. — Strēnuē nostrum agimus mūnus.

Persius. — Ō Macrīne, hilarem nunc sūmās diem, geniō affatim indulgē, Deōque grātiās habē, quī hōc diē vītae mūnere tē fungī fēcit et concessit.

Macrīnus. — Istud hodiē fēcī, faciō, et quoad hic diēs dūrāverit, faciam.

Castor. — Macrīne, scīsne cūr mūnera mittantur ab amīcīs illī cujus est diēs nātālis?

Macrīnus. — Putō quod signum sit amīcitiae, eō mūnere gaudeant nātum esse in mundum, eum cui mittant.

Castor. — Ut diē Circumcīsiōnis dōnantur xenia, ob novī auspicium annī, ita ipsō diē nātālī nātō hominī.

Macrīnus. — Vērisimile est.

Castor. — Sīc rēs est.

Macrīnus. — Serve, bellāria appōne, et cyathōs aspice an sitiant.

Persius. — Numquam vīdī calicēs sitīre.

Macrīnus. — Intellegentī pauca satisfaciunt, cāseō hōc ōra exsiccāte, būtȳrōque animōs sī maerent lēnīte.

Pollūx. — Macrīne praebibō, optōque fēlīx sit tibi diēs nātālis, posteraque aetās.

Macrīnus. — Commodē bibās.

Castor. — Fac dēpōnī dapēs, exspatiābimur aliquantulum.

Macrīnus. — Serve mēnsam tolle.

Castor. — Legāmus hymnum.

Macrīnus. — Deus misericors et jūstus, quī in hanc lūcem nōs creāvit, creātōsque pāscit suā grātiā, benedictus sit in aeternum et ultrā.

Persius. — Āmēn.

Macrīnus. — Bonī cōnsulite habita obsōnia.

Persius. — Tū prō līberālitāte istā grātiam habē.

————

Convīvium dēlicātōrum palātōrum.

Colōniēnsis, Vestalus, Thūringus, Saxō, Suēvus, Hessus, Francō, Frīsius, Obsōnātor.

Colōniēnsis. — Heus, heus contubernālēs optimī, quid agēmus? tempore hōc licentiōsō, convīvābimurne invicem? vīvēmus semper Stōicōs? numquam cum Horātiō spargēmus nucēs patiēmurque vel incōnsultī habērī?

Vestalus. — Jūcundum esset convīvārī, sī opulentae nōbīs essent crumēnae.

Colōniēnsis. — Ego omnium nostrōrum nōmine nummōs expōnam et sūmptum, sī post factum calculum quisque suā parte mihi reddere prōmittit.

Vestalus. — Pollicēmur ad sacrāmentum.

Colōniēnsis. — Audīn’ tū Obsōnātor, in convīvium dēlicātum obsōnia mercātum vāde, sed cūrā ut lautissima quaeque emās.

Obsōnātor. — Aeris satis sī habuerō, obsōnandō accīnctissimus erō.

Colōniēnsis. — Accipe aureum istum, et quantum opus fuerit, obsōniīs splendidīs impende.

Obsōnātor. — Pollūcibiliter obsōnābō.

Vestalus. — Redeās pegasēō gradū, et vorāns viam.

Colōniēnsis. — Obsōnātum mīsī, quī mercābitur nōbīs edūlia ampliter.

Thūringus. — Aderit etiam mox?

Colōniēnsis. — Apud propōlās cibum coctum emet, tum coquendī labōre nōn egēmus.

Saxō. — At quid obsōniī afferet?

Colōniēnsis. — Jussī ut dēlicātissima quaeque quaereret et mercārētur.

Suēvus. — Cujus palātō? forte tuō obsōnābit.

Colōniēnsis. — Quicquid culīnāria taberna habuerit opiparī et coctī, istud nōbīs comparet.

Hessus. — Advenietne oppidō?

Colōniēnsis. — Dictō citius aderit, nōs interim mēnsam sternēmus.

Francō. — Ēn aliās redit Obsōnātor, sub palliō ferēns nesciō quid.

Colōniēnsis. — Salvus advēnistī Obsōnātor noster, quid splendidī mercātus es nōbīs?

Obsōnātor. — Admodum calida, nesciō an pinguia.

Hessus. — Prōh, carnēs affert suillās et vitulīnās, quis illīs dēlectātur? porcīna est immunda lepram gignēns, vitulīna insalūberrima febrem pariēns, morbumque et mōrōs gestīre facit.

Obsōnātor. — Mercātus sum quae potuī cōnsequī, dīlēctus mihi nōn erat, aliās haec nōn attulissem.

Colōniēnsis. — Edāmus haec, dum dēsunt splendidiōra.

Francō. — Vērē dīcis, bonī cōnsulenda sunt vīlia, ubi pretiōsīs labōrātur.

Hessus. — Edat igitur quisque ēsuriēns, famēs ipsī condīmentum dabit, quō sapient etiam dulcissimē.

Obsōnātor. — Aut manūs admovēte, aut sōlus exedam.

Suēvus. — Quod mercātus es ede, nōs ēsurīre mālumus.

Obsōnātor. — Nunc in portū nāvigābō, rēsque mea in vadō erit, cum sōlus haec dēvorāre dēbeō.

Thūringus. — Nihil aliud tibi erat apud propōlās?

Obsōnātor. — Nē My quidem.

Colōniēnsis. — Bibāmus cōpiōsius, et quō in cibō egēmus, in pōtū recompēnsēmus. Mox domum ībō quaesītum piperis aliquid zingibere condītī.

Vestalus. — Ipse sī in patriā essem, habērem quō lātrantem stomachum replērem.

Hessus. — Quid?

Vestalus. — Patinam fabārum, deinde lentium, deinde pīsōrum, tum lactis, tum pultis, tum holerum, tum rāpārum. Haec fercula quibus dēsunt, potiuntur crassissimā carne porcīnā.

Thūringus. — In laribus meīs paternīs dulce jūsculum dē hallēce ederem: tabernam pōtōriam accēdēns, in sinum sūmerem hallēc salsūgine ērutum, dē quō lamberem inter pōtandum, ut sitim acciperem.

Francō. — Ō nōbilem meam Francōniam, in quā vīnī suāvis bibuntur calicēs: ibīdem sī essem, vīverem indulgentius.

Saxō. — In Saxōniā meā et nōbilis ac satis crassa cervisia pōtātur.

Hessus. — Hessia mea caprīnīs carnibus abundantissima est, in ipsāque obsōnia pinguia et multō jūsculō eduntur.

Suēvus. — Suēvī meī vīnō et nucum cōpiā superbiunt.

Frīsius. — Frīsiī nostrī būtȳrō fertilibusque cāseīs nōbilēs sunt et laudābilēs.

Francō. — Quid tū Colōniēnsis ais? in quō tuam Colōniam effers?

Colōniēnsis. — Opus nōn est praecōniō, satis sēipsam commendat.

Francō. — Dapēs opiparē vōbīs Colōniēnsibus nūllae sunt aliae, quam piper rūgōsum.

Colōniēnsis. — Āh, nōs inopēs Germāniae orientālis vel superiōris, vōs aquae bibulī.

Francō. — Sī nostrātēs aquam nōn biberent, diū Rhēnus vōs Occidentālēs Germānōs submersisset.

Obsōnātor. — Quisque suam repetet domum, nequeō vestrīs palātīs arrīdentia obsōnāre, nam nimium dissīdent.

————

Convīvium Helluōnum pōculīs sēsē urgentium.

Hermannus, Arnoldus frātrēs, Jasperus & Geōrgius.

Hermannus. — Sitiō affatim, quid cōnsiliī praebēs mī frāter?

Arnoldus. — Remedium nōn est aliud magis praesentāneum sitī, quam ēpōtātiō crēbra pōculōrum.

Hermannus. — Pōcula quid juvant vacua?

Arnoldus. — Pōcula putō nōn inānia, sed pōtū referta: vacua vāsa, pōcula nōn merentur dīcī.

Hermannus. — Quī hoc?

Arnoldus. — Pōcula (nī fallor) dīcuntur calicēs, quasi pōtum continentēs vel continentia.

Hermannus. — Pōtātum quō nōs cōnferēmus?

Arnoldus. — In eās aedēs ubi convenīre solitī sumus.

Hermannus. — Injūcundum est duōbus sōlīs compōtāre, sī quōs habēre mūs congerrōnēs sīve compōtōrēs.

Arnoldus. — Forte in ipsō domiciliō cervisiāriō quōsdam inveniēmus nostrī cōnsortiī.

Hermannus. — Accēdāmus Jasperus veterem nostrum commīlitōnem.

Arnoldus. — Perplacet, cōnfestim eāmus.

Hermannus. — Heus, heus Jaspere, esne domī?

Jasperus. — Nōn sum.

Hermannus. — Nōnne tē loquentem audīmus?

Jasperus. — Nōn Jasperum, sed forte Theologum audītis.

Hermannus. — Ecce oblītī per Herculem fuimus istīus tuī cognōminis, quid agis? latitās semper et assidēs Theologicīs tuīs librīs?

Jasperus. — In Grammaticīs rēgulīs sūdāvī et lēgī. Quid venītis? quid expetitis?

Hermannus. — Venīmus cūrātum cutīculam tēcum ad pōcula.

Jasperus. — Haec domus ad algidam dīcitur culīnam, nihil cibī, neque pōtūs, neque ignis est.

Hermannus. — Adest cantharus quō pōtus ferātur?

Jasperus. — Fidēliam habēmus, nōn stanneum cantharum.

Arnoldus. — Dulcior est pōtus ex fictilī pōculō, quam stanneō.

Hermannus. — Istud est quod dīxit Agathoclēs rēx fīlius figulī, quī rēx māluit ex fictilibus vāsīs quam aureīs bibere.

Jasperus. — Hūc ē regiōne in tabernā coquīnāriā cervisiam feram, interim exspectētis.

Hermannus. — At redī vēlōx, sitīmus fortiter et acerbissimē.

Jasperus. — Hūc redeō, fēlīx sit cervisia bibentibus.

Arnoldus. — Et tibi afferentī nōn īnfēlīx.

Jasperus. — Hōc pōculō ēbibendō aut tōtum, aut medium combibēmus.

Hermannus. — Arrīdet, sit ratum quod loqueris.

Jasperus. — Hermanne, praebibō tibi integrum pōculum.

Hermannus. — Estō, accipiō libenter.

Arnoldus. — Ēn Geōrgī unde tū prōripis?

Geōrgius. — Ē laribus meīs vīsum veniō quid hīc gerātur.

Hermannus. — Hīc pōtātur, geniōque indulgētur.

Geōrgius. — Istud videō.

Jasperus. — Assideās, sīsque nōbīs compōtor.

Geōrgius. — Aere careō.

Hermannus. — Praedīvitem habēmus convīviī prīncipem, Jasperum nostrum tertium Catōnem, et octāvum sapientem.

Jasperus. — Nāsum vestrum nōscō, nāsūtī estis, praeter hoc nihil.

Arnoldus. — Hui, bibite plēnīs pōculīs commīlitōnēs optimī, exemplum vōbīs dabō, calcarque addam calicem hunc ingurgitandō.

Jasperus. — Ho, ho, īnstar vaccae bibis.

Arnoldus. — Ūsque adeō sapuit, dēsinere et cessāre nōn potuī.

Hermannus. — Geōrgī, tibi propīnō.

Geōrgius. — Accipiō libēns.

Hermannus. — Ut dēfīdētis tam siccīs palātīs calicēs ōsculāminī, ipsīsque linguās madefacite.

Arnoldus. — Nōn fēriābimur.

Hermannus. — Cervisiae plūs ferās, haec ēpōta est.

Jasperus. — Assēs trēs porrigite.

Arnoldus. — Ad calculum ferās, in dīgressū solvēmus.

Jasperus. — Sīn minus fēceritis, vestibus vōs nūdābō.

Hermannus. — Nunc eās ocius.

Jasperus. — Fēlīx faustaque sit, quam sērō, cervisia bibentī et solvere volentī.

Arnoldus. — Quid? nōn esset salūbris satisfacere recūsantī?

Jasperus. — Iste nōn bibat.

Arnoldus. — Nunc tantō cupidius bibēmus. Hui, bibite plēnīs buccīs sodālēs optimī, bibite ad jugulum ūsque.

Geōrgius. — Quid illud cōnferret?

Arnoldus. — Multum sānē, quantum quis plūs pōtū madet, tantō perītior est, jūcundior et hilarior.

Jasperus. — Hermanne, hōc tē salūtō calice.

Hermannus. — Nōn obsit, ēbibe, aut nōn suscipiam ā tē.

Arnoldus. — Abeundī tempus est, vespera imminet.

Jasperus. — Exsolvite prius impendium.

Hermannus. — Ad Graecōrum Kalendās.

Jasperus. — Memor erō, ubi locus fuerit.

————

Convīvium commīlitōnum litterātōrum assēs suōs congerentium.

Henrīcus, Jācōbus, Arnoldus, Petrus, Cornēlius.

Henrīcus. — Ā merīdiē quid operis faciēmus?

Jācōbus. — Īnscius sum.

Henrīcus. — Sī mē audīre velitis, scīrem quid facere cōnferret.

Jācōbus. — Exprime: audiēmus.

Henrīcus. — Ut asse cujuslibet appositō convīviolum īnstaurārēmus, diū nōn compōtāvimus.

Arnoldus. — Facile dictū est, sed difficile factū.

Henrīcus. — Quī hoc?

Arnoldus. — Aere labōrāmus.

Petrus. — Neque cingulum, neque marsūpium, neque assis minimus mihi est.

Cornēlius. — Et mihi assis nōn est, quō restim emerem.

Henrīcus. — Cōnsilium dabō, ut nōnnihil aeris acquīrātis: Parentibus vel cognātīs dīcite libellum aliquem albō nummō vōs ēmptūrōs, illum deinde pōtātiuncula īnsūmēmus, quisque nōn nisi ūnīus albī nummī (ut vulgō dīcitur) sūmptum faciet.

Jācōbus. — Optimum cōnsilium et acceptandum.

Henrīcus. — Quisque īlicō domum eat, et tantum aeris ā parentibus vel amīcīs petat.

Jācōbus. — Cūrābimus.

Henrīcus. — At praepetī gradū redīte.

Petrus. — Ībimus viam vorantēs.

Arnoldus. — Redeō et vōtī compos factus, pecūniam afferō.

Jācōbus. — Praestō ego sum, ā mātre hōc nummō dōnātus.

Petrus. — Veniō et ipse quoque, licet sērus, quia diū pater nōlēbat annuere et marsūpium laxāre.

Henrīcus. — Ubi tū tam sērus morātus es? quid tē dētinuit?

Cornēlius. — Dūra cervīx meae nūtrīcis, quae deciēs assem in manū vertit et revertit, antequam expōnit.

Henrīcus. — Renuēbat tibi tantillum nummōrum?

Cornēlius. — Aegrē extorsī, et fermē lacrimantibus oculīs.

Henrīcus. — Vēlōcissimī nunc pōtātum eāmus, vīvāmusque cervisiāriī pōtātōrēs, dum nequīmus Bacchānālia.

Jācōbus. — Quō concēdēmus?

Henrīcus. — Ad aedēs meās, ubi sōlitūdine fruēmur, pōtābimus, et iō, iō, iō, cantābimus, nēmine percipiente. Intrētis pulcherrimī combibōnēs et commīlitōnēs litterāriī.

Arnoldus. — Aequum est, ut quī tōtīs diēbus sūdantēs et labōriōsī cōnsēdimus in gymnasiō litterāriō, animīs trīstibus, trementibus corporibus, ob praeceptōris saevitiam et ferulae metum, sīc et nōs ad pōcula exhilarēmus aliquandō.

Petrus. — Decet, ut quī miseriārum fuērunt, etiam laetitiae sint participēs.

Henrīcus. — Quisque vestrum nummōs mihi det, ego prīnceps convīviī erō.

Cornēlius. — Mūneris istud habeās, sed fidēliter exsequere, nōn aliquid pecūniae recondās in loculum.

Henrīcus. — Pōtum et trīticeum pānem mercābor, quoad teruncium habuerō, ībō jam lātum cervisiam.

Jācōbus. — Vāde, et celer redī.

Henrīcus. — Tardus nōn ībō, ēn redeō, pōtus hic cerere coctus salūtī sit omnibus bibentibus ipsum, sed praebibere est meum, tibi propīnō Arnolde.

Arnoldus. — Accipiō libentī animō.

Petrus. — Jācōbe, libetne bibere?

Jācōbus. — Libēret, sī habērem.

Petrus. — Hunc calicem tibi praebibam medium.

Jācōbus. — Id facitō, cupiō.

Petrus. — Bibe nunc et tū.

Jācōbus. — Aliquid pānis trīticeī dā, edere oportet mē, dum bibō.

Arnoldus. — Et edendō bibere necesse est, sī cibum dēcoquere et ingerere dēbeō.

Henrīcus. — Cujus est bibere? in quō sistit amphora? pōtitet, quō et nōs aliī pōtū fruāmur.

Arnoldus. — Vidē nē dēficiat cervisia, aliōquī pugnōs edēs, aut versus caput tibi cantharum mittēmus.

Henrīcus. — Nōn cupiō istam fortūnam et commoditātem, satis superque adhūc restat, vōs saltem invicem praebibite.

Jacobus. — Cornēlī, tū sitim pōtū nōn comprimis? propīnō tibi hujus calicis medium.

Cornēlius. — Salūtiferum sit tibi.

Petrus. — Hoc ēbibam, tum nōn sine frūge sūmptum fēcī.

Henrīcus. — Pecūniae suae quem paenitet, pōtū sē cōnsōlētur.

Jācōbus. — Ipse ad summum jugulum mē implēbō, cōgitābōque nummōs, quōs ē domō paternā attulī, stomachō et ventrī mē immīsisse.

Arnoldus. — Nōn salsus erit cōgitātus: nam bibulī domum in ventre referunt quod māne extulērunt aedibus in crumēnā.

Cornēlius. — At abeāmus hinc, tempestīvum est.

Jācōbus. — Fīet.

————

Convīvium lucrī lūsōriī.

Albertus, Chrīstiānus, Vesselus, Matthīās, Dionȳsius, Staphyla mulier.

Albertus. — Attendite, attendite sodālēs et collūsōrēs cārissimī, vestēs induite, in tempore hinc ut discēdāmus, morābimur etiam adhūc hōrulam in pōtātōriā domō.

Chrīstiānus. — Agerēmus compōtātiunculam? repetenda mihi est domus paterna, aliōquī sī sērus vēnerō, pugnōs edam.

Albertus. — Nōn annum peragēmus bibendō, pedibus īnsistendō lucrum lūdī cōnsūmēmus.

Vesselus. — Quantum aeris dedit victōria?

Albertus. — Albōs nummōs trēs.

Matthīās. — Nūllōs nigrōs nummōs?

Albertus. — Nūgās agere incipis.

Dionȳsius. — Eāmus, nōn diū sistēmus pedēs, in proximum hīc ad portam, ubi baculus strāmine obsitus, extēnsus est.

Matthīās. — Ibīdem vēnit cervisia pretiō suō respondēns.

Chrīstiānus. — Es nōtus mulierī vēndentī?

Matthīās. — Sum, comitāminī, ego praecēdam.

Albertus. — Ī prae, nōs in pedēs sequēmur. Heus, heus, nēmōn’ hūc prōdit? Staphyla ubi latēs? Prōmēs nōbīs cervisiae mēnsūram?

Staphyla. — Libentissimē, subīte tēctum, nōn forīs ac mendīcī pedēs fīgite, et stētis, accipite et bibite prōsperē.

Matthīās. — Tū prius bibās ut dignum est.

Staphyla. — Faciam, nē incantāsse mē pōtum suspicēminī.

Matthīās. — Minimē istud timēmus.

Staphyla. — Īte accubitum mēnsam, quid pedibus īnsistendō biberētis?

Albertus. — Aequē stantēs ac sedentēs tempus prōdigitis, libet ē pōculō bibere?

Chrīstiānus. — Placet, porrige fictile aliquod.

Staphyla. — Nunc īnfundite.

Vesselus. — Aegrē effunditur, ubi nūllus restat pōtus.

Staphyla. — Dētis, plūs prōmam.

Matthīās. — Duās nunc porrēxistī mēnsūrās?

Staphyla. — Vērum est, cupitis buccellam pānis, quō bibere vōs dēlectet?

Albertus. — Nōn, nōn, ad parentēs eundum et properandum nōbīs est, ibi cēnitābimus.

Staphyla. — Sī placuerit, sponte impertiar vōbīs.

Chrīstiānus. — Jūxtā grātiam habeō, ac sī dedissēs.

Vesselus. — Properē abeāmus, morāmur nimium.

Matthīās. — Staphyla, dēnuō ī ēductum pōtum, deinde discēdēmus.

Dionȳsius. — Conveniet tertiā mēnsūrā cōnsūmptā calculum facere, nam omne trīnum perfectum est.

Staphyla. — Haec tertia sit vōbīs salūtifera.

Albertus. — Praebibās mihi, dulcior est pōtus post haustum ā muliere ē cantharō factum.

Staphyla. — Lepōris in mē cadāverōsā muliere nihil est: sī trīgintā annīs jūnior essem.

Dionȳsius. — Nōndum ūsque adeō annīs cōnfecta es, adhūc būtȳrum (ut vulgō prōverbium est) tuīs in labiīs liquefieret.

Staphyla. — Minimē per Pollūcem, ego ex seniō ēdentula facta sum, conveniō ad libīdinis prūrientis tītillātiōnem expellendam.

Albertus. — Tū tōtum diem trānsigerēs nūgāmentīs, bibe, ut hinc solvāmus ancoram.

Matthīās. — Propīnō tibi.

Albertus. — Fēlīcitātem bibās.

Dionȳsius. — Cēterīs propīnēs, ipse exsolvam pōtum, Audīn’ Staphyla? trēs cantharōs cervisiae habuimus, nōnne?

Staphyla. — Vērum est.

Matthīās. — Nummōs tenē, nōs discessum faciēmus.

Staphyla. — Īte bonīs avibus.

Albertus. — Sit tibi nox fēlīx et fausta.

Staphyla. — Vōbīs quoque sit fortūnāta et secunda: quandōcumque forēs praeterībitis meās, hūc pōtātum concēdite, sī praesentēs nōn habueritis nummōs, ad fidem cervisiam dabō.

Matthīās. — Faciēmus.

Chrīstiānus. — Quam callida in suum quaestum est anus illa, revocāre nōs et allicere cōnātur, quō saepe potuī īnsūmāmus nummōs apud sē.

Vesselus. — Superstitēs sēmitrēs albōs in quid cōnferēmus?

Albertus. — In compōtātiunculam proximī nostrī congressūs.

Matthīās. — Aedēs suās quisque adeat, hinc dīgrediendum est nōbīs, prōsperam precor vōbīs noctem.

Dionȳsius. — Et nōs tibi quoque.

————

Convīvium ultimī dīgressūs, dum discessūs monumentum compōtātur.

Crātō, Nīcolāus, Friderīcus, Laurentius discessūrī, Pater, Puer.

Crātō. — In cēnam vōs trēs volō convīvās, sī integrum, vōbīsque cordī fuerit.

Nīcolāus. — Unde tanta tibi līberālitās, quod convīvās nōs vocās: cum soleās esse Plautīnō Eucliōne tenācior?

Crātō. — Cum ipsō tenācitātem commūtāvī līberālitāte.

Nīcolāus. — Quī tam subitō?

Crātō. — Crās hinc abībō exsulātum peregrē.

Nīcolāus. — Forte in litterārum emporium proficīscēris?

Crātō. — Istud faciam.

Laurentius. — Tum monumentō dīgressūs nōs dōnābis ad hodiernam cēnam.

Crātō. — Sīc fīet, vōs adsītis, exporrigēmus frontem geniāliter.

Nīcolāus. — Adveniēmus, at quā hōrā?

Crātō. — Sexta postquam sonuerit, facite ut domī nostrae sītis.

Friderīcus. — Cūrābimus, tū abī, nōs in tempore sequēmur.

Crātō. — Vōs fūmī vēnditōrēs dīcam, sī mē nōn invīseritis.

Nīcolāus. — Virī sumus, prōmissa factō exsequēmur.

Friderīcus. — Dōnābimusne ipsum vīnō, sī cōmissātum ipsum adierimus?

Laurentius. — Minimē gentium, suī mūneris est nōs tingere pōculīs et vīnō in discessūs monumentum: nostrum vērō pēnsum erit, sī quandō remigrāverit hūc salvus, vīnō excipere ipsum.

Nīcolāus. — Ībimus tum ad cēnam ipsum conventum?

Friderīcus. — Quid nī? id dēdecēret, addīxisse ipsī et ēmanēre.

Laurentius. — Quotam sonuit hōram?

Nīcolāus. — Quīntam: et sexta īnstat.

Laurentius. — Eāmus igitur, sī accīnctī estis, nē in nōbīs sit mora.

Friderīcus. — Properāre opus nōn est, licet nōs post cēnae auspicium venīre.

Nīcolāus. — Forēs pulsā, aut tintinnābulō sonum facitō.

Crātō. — Ēn meī commīlitōnēs, grātum mihi est quod vēnistis, dēspērābam dē adventū vestrō.

Friderīcus. — Tālēs nōn sumus, quī factīs dissonant ā verbīs. sed ubi pater est? anne hīc domī?

Crātō. — Intus īnsidet hībernāculō, ingrediminī.

Nīcolāus. — Praeeās tū.

Crātō. — Sequiminī.

Pater. — Quī adsunt?

Crātō. — Commīlitōnēs meī aliquot.

Laurentius. — Bonus vesper sit tibi ere.

Pater. — Et vōbīs, grātī sint vestrī adventūs.

Nīcolāus. — Grātiam habē. Advēnimus hūc exporrēctum frontem cum Crātōne veterī nostrō sodālī, quī crās sē hinc peregrīnātūrum aliō dīxit.

Pater. — Dignē fēcistis, est mihi acceptum vestrum advenīre: manibus aquam accipite, jamjam mēnsae accumbēmus. Puer, cōnsecrā cēnam.

Puer. — Benedīcite.

Pater. — Dominus.

Puer. — Hujus nostrae cēnae fercula et pōtūs benedīcat et cōnsecret Deus, quī suā suāvitāte nūtrit omne vīvēns, pāscit creātūrās omnēs, nūllumque sibi fīdentem et jūstum dēserit, velit et nōs hōc vesperī alere cibō et pōtū in animae nostrae salūtem et suum honōrem. In nōmine Patris et Fīliī et Spīritūs sānctī.

Pater. — Āmēn. Nunc discumbite, hilarem sūmāmus hanc cēnam.

Nīcolāus. — Tū discumbe, nōs assidēbimus.

Pater. — Hīc mihi solet esse sēdēs. Puer, obsōnia affer.

Puer. — Adsunt.

Pater. — Vīnō replē vitreōs calicēs.

Puer. — Cūrābō.

Pater. — Hās carnēs jūsculō ēlixās edite, mox dēlicātiōra dabuntur.

Laurentius. — Mūnus nostrum exsequēmur bellē.

Pater. — Praebibō vōbīs tribus, quod dignātī estis hūc venīre cēnātum, ad monumentum discessūs fīliī meī.

Nīcolāus. — Bibās fēlīciter.

Laurentius. — Crātō, hōc pōculō tē adoriar.

Crātō. — Suscipiam ex corde.

Friderīcus. — Nīcolāe propīnō tibi.

Nīcolāus. — Sit commodō.

Pater. — Puer, tolle hanc patinam, et alia edūlia affer.

Puer. — Porrige.

Pater. — Assās hās frīgidās carnēs comedite, quisque ad suam dēcerpat quadram.

Nīcolāus. — Crātō, ut salvus discēdās, fēlīciorque redeās, hoc vitrum tibi propīnō.

Crātō. — Commodē bibās.

Pater. — Crātō, quōcumque vēneris, vidē ut probus, fidēlis, dīligēns litterārum, fugiēns lūdī, amāns Deī et probitātis sīs, nūllī quam tibi ōlim prōderit.

Crātō. — Honestissimē agam, nē cūrēs mī pater.

Pater. — Cūrā, tibi lūditur, sī nōn fēceris. Puer tolle mēnsam, et hymnum grātiārum āctiōnis dīcās.

Puer. — Dē sūmptā cēnā benedīcāmus Dominō.

Pater. — Deō grātiās. Cujus benignitāte pāstī sumus, cōnservāmur vīvī et salvī, sit benedictus, grātiamque sempiternam habeat.

Crātō. — Āmēn.

Pater. — Vōs adulēscentēs grātiam habēte dē adventū.

Nīcolāus. — Et tū dē cēnā tuā.

Pater. — Praebibō vōbīs pōtum grātiārum.

Nīcolāus. — Prōsit, nunc abeundī tempus est. Crātō, crās in dīgressū tē alloquēmur.

Crātō. — Sīc fīet, jam valēte.

————

Convīvium disceptātōrium, & litterārium.

Jasperus, Jōannēs, Henrīcus, Mārcus, Māximiliānus.

Jasperus. — Vōs opulentī, vōs locuplētissimī, quandō ē vestrīs loculīs convīvium aliquod nōbīs īnstruētis?

Jōannēs. — Convīvārī tū semper expetis: sī piscis essēs, vīvārium omne exsorbērēs, in quō reconditus essēs.

Jasperus. — Ille pōtus nōn juvāret mē, sitīre māllem.

Henrīcus. — Ad convīvium impendiōsum sex albōs immūnēs dabō.

Māximiliānus. — Et tantum ipse addam.

Mārcus. — Iō, iō, nunc bibēmus, et ad Epicūrēōrum mōrem cutīculam cūrābimus.

Henrīcus. — Hīs pecūniam meam expendam.

Jasperus. — Redde et tuam Māximiliāne.

Māximiliānus. — Accipe.

Jasperus. — Ībō lātum vīnum, Crēticum vel vulgāre?

Māximiliānus. — Quod vulgō vēnditur, illīus multō plūs istā mercābimur pecūniā.

Jasperus. — Ferendō vīnum, ab impendiō līber erō.

Māximiliānus. — Trīticeōs pānēs aliquot emās, unde rōdēmus, et vīnō perfundēmus.

Jasperus. — Nōscō, sēcūrī sītis, expediam quam rēctissimē.

Henrīcus. — Ī celerī gressū.

Jasperus. — Hīc afferō vīnī mēnsūrās quattuor, quamlibet vīgintī terunciīs.

Māximiliānus. — Tū cyathīs īnfunde.

Jasperus. — Sed hunc calicem lātōrī dēbitum, prīmus ēbibam.

Henrīcus. — Bibe et praelībā, sitne venēnō īnfectum, tum nōs sēcūrius et audentius bibēmus.

Jasperus. — Propīnō tibi.

Henrīcus. — Sit tibi bonō. Omnibus bibulīs vōbīs praebibō.

Māximiliānus. — Sit salūtī tibi pōculōrum barathrō.

Henrīcus. — Istud convīciārī nihil pendō.

Māximiliānus. — Jaspere, hōc cyathō tē aggredior.

Jasperus. — Accipiam grātō animō. Agite vōs combibōnēs optimī, hīc inter pōcula litterāriī aliquid tractēmus, nē tempus (ut Plautus inquit) combūrāmus sine frūge.

Mārcus. — Conveniet: nam ut Persius ait, “Ecce inter pōcula quaerunt Rōmulidae saturī, quid dīva poēmata nārrent”.

Jasperus. — Ego disserenda prōpōnam, vōs respondēte.

Māximiliānus. — Faciēmus.

Jasperus. — Utrum melius esse crēditis, doctum esse et virtūte praeditum, vel indoctum et vitiīs inquinātum?

Māximiliānus. — Lippī et tōnsōrēs istud dījūdicārent, virtūtem et scientiam, tōtō caelō praestāre vitiīs et īnscītiae.

Jasperus. — Causam dīcite.

Māximiliānus. — Virtūs ad aethera vehit, vitia ad mānēs praecipitant. Scientia decorat hīc in mundō, et post vītam hanc lūcēre facit hominēs, quasi splendor firmāmentī. Indoctī digitīs extēnsīs exsibilantur, nihilque ā caudice differunt.

Jasperus. — Utrum praevalet, pāx et concordia, vel līs et discordia?

Henrīcus. — Pāx, nam nūtrit omnia, cōnservat singula, et rēs parvās auget, dīvīnitus mortālibus data. Discordia omnia dissipat, cōnservat nihil, diabolica est, ab īmīs īnferīs in mundum missa.