Colloquia, sive Confabulationes tyronum literatorum

Part 25

Chapter 25 3,163 words Public domain Markdown

Dēmosthenēs. — In amoenissimō hortō meō apud domūs postīcum situm, sub arboribus compōtābimus, et ūnā nūgābimur.

Kiliānus. — In nōbīs mora nōn erit.

Dēmosthenēs. — Serve, ad hortum fer pōtum, cervisiam scīlicet pretiōsiōrem, et bōlum ūnum aut alterum carnis.

Servus. — Praestābō effectum.

Dēmosthenēs. — Mē comitāminī in hortī amoenitātem.

Gerhardus. — Paribus sequēmur passibus.

Dēmosthenēs. — Hortulum hunc in dēliciīs meīs habeō, estque ūnicum dēlectāmentum meum.

Vilhelmus. — Est jūcundissimus locus.

Dēmosthenēs. — Sub hanc arborem sedēbimus quiēscentēs, et dē hōc pōtū exiguī valōris sitim cūrābimus, praebibō cuilibet vestrum calicem hunc.

Kiliānus. — Salūtem tibi ferat bibentī.

Dēmosthenēs. — Congarriēmus postquam quisque calicem istum ēbiberit.

Gerhardus. — Bibāmus nunc ōrdine omnēs, quid jam tibi placet?

Dēmosthenēs. — Exercitiīne aliquid in diēs habētis, quō studium vestrum corrōborētur, magisque grandēscat in vōbīs profectus scientiae?

Vilhelmus. — Nīl nisi epistulās scrībimus.

Dēmosthenēs. — Exercitātiō quaedam est, quā nihil est juvenī ūtilius.

Gerhardus. — Quae est illa?

Dēmosthenēs. — Quod aetāte sibi parem vel perītiā puerum modo vituperet, modo laudet.

Kiliānus. — Eam artem vituperandī vel laudandī, ubi discerēmus?

Dēmosthenēs. — In Rhētoricā, quam vestra indolēs nōn sufficit capere, vel ūtī ipsā: sed alium laudāre vel vituperāre ingeniī exercendī grātiā, ante artem cognitam, etiam et laudis et honōris est.

Vilhelmus. — Laudātūrus alium, auspicium unde sūmat?

Dēmosthenēs. — Ā corpore, ā genere vel prōgeniē, ā fortūnae dōtibus, et scientiā, probitāte, vel mōribus. Edite buccellās aliquot, et bibite: tum vicissim vōs laudābitis.

[Gerhardus]. — Ipse glaciem secābō. Bellus tū homō es Theodorīce, candidīs capillīs, modestō vultū, gressū testūdineō, faciē albā, ingeniō fēcundo, parentibusque opulentīs.

Theodorīcus. — Tē mē fricantem refricābō: quod mihi dās laudis, omne id tibi competit. Pulcher es adulēscēns, flāvā comā, honestō aspectū, gradū ēgregiō, Minervā fertilī, et majōribus dīvitibus prōgnātus.

[Kiliānus]. — Ō Vilhelme, audī ā mē tuī praecōnium. Parentibus percēpī tē ortum praeclārīs, sciōque nōn sterilī esse indole statūrā nōn dēfōrmī, scientiā nōn contemnendā, assiduusque es librōrum lēctor.

Vilhelmus. — Et tū albae gallīnae es fīlius, neque īnfēlīcī ingeniō, corporis habitū decōrō, ut nihil suprā.

Dēmosthenēs. — In laudandō alium semper illud Plīniī in mente habēte: “Hoc ipsum esse amantis, nōn nimium laudāre”.

————

Convīvium Dēclāmātōrium.

Paedagōgus hospes, Jōannēs, Hermannus, Albertus, Jācōbus, convīvae, Servus.

Paedagōgus. — Hodiē diēs est, quō ā lēctiōnibus fēriārī receptum est.

Jōannēs. — Nescīmus, quid deinde?

Paedagōgus. — Scītis etiam quid sit ōtiārī ā lēctiōnibus gymnasiī? vel quid sit agendum, dum ā scholae negōtiīs est lībertās?

Hermannus. — Tum lūdendum est in campō, pilā vel globō per ānulum ferreum, vel cursū, vel palaestrā dīmicātōriā, aut colluctandō.

Paedagōgus. — Scopum nōndum tetigistī, tōtō aberrās caelō.

Jōannēs. — Eō modō tamen fēriae litterāriae ā nōbīs hāctenus nostrīsque majōribus dum litterās didicērunt perāctae sunt.

Paedagōgus. — Istud nihil aliud est, quam vacātiōne ā gymnasiō abūtī: ā prandiō hūc mē accēdite, ērudiam vōs ad hōrulam ūnam, quid sit vacāre ā librōrum lēctiōnibus, et quōmodo fēriās scholasticās commodē collocāre poteritis.

Albertus. — Adveniēmus prandiī perāctā fābulā.

Paedagōgus. — Hīc vōs opperiar, in tempore facite adsītis.

Jōannēs. — Certē revertēmur propediem.

Paedagōgus. — Magnae fideī adulēscentēs vōs nunc videō, quod prōmissōs adventūs rē exsequiminī, assidēte, nōnnihil pōtūs afferrī faciam, quō linguās irrigēmus, prōmptius ut loquāmur.

Hermannus. — Nostrī grātiā nē assis impendium faciās.

Paedagōgus. — Serve, aliquid vīnī prōme et affer.

Servus. — Expediam quam rēctissimē.

Paedagōgus. — Cupitis nunc audīre quid sit ōtiārī ā lēctiōnibus gymnasiī?

Jōannēs. — Anhēlāmus cupidē.

Paedagōgus. — Post haustum hunc factum ēloquar. Hōc pōculō vestrōs adventūs excipiō.

Hermannus. — Grātiam habēmus.

Paedagōgus. — Bibat et quisque vestrum. Nunc quae pollicitus sum praestābō. Ā scholā quotiēscumque fēriābiminī, hoc exercitiī habeātis.

Jōannēs. — Quod genus?

Paedagōgus. — Audīta rūminētis, et breviusculam ōrātiōnem quandam concinnāte, in reī vel persōnae cujuspiam laudem vel vituperium, quod dēclāmitāre ōlim nocitābant.

Jōannēs. — Nescīmus quā arte dēclāmātiōnēs cōnficiēmus.

Paedagōgus. — Rudem et impolītam ōrātiōnem cōnectite, quoad artem didiceritis. Ūnicam ā mē accipite dēclāmātiōnem in litterārum laudem. Litterae, id est scientiae, nōbilissimae sunt, neque umquam satis laudātae, neque laudārī, ut dignae sunt, ā quōquam possunt, multum namque bonī et frūgis afferunt: per ipsās posteritātī gesta indicantur temporum perāctōrum: per ipsās virtūtēs, fēlīcitās, magistrātūs, honōrēs, laudēs dantur et accumulantur facilius quam per opēs: ipsae semel adeptae, numquam, neque in vītā, neque post fūnera decorāre aut ōrnāre cessant habentem. Dīxī.

Jōannēs. — Perīculum et ipse faciam, commendātūrus virtūtēs.

Paedagōgus. — Age, facitō, ingeniō ūtere tuō fēlīcissimō.

Jōannēs. — Virtūs rēs est ardua māximē, difficilisque acquīsītū, tandem adepta, fēlīcissimum reddit, omnia quibus egēmus praestat, nam illī nihil dēesse dīxērunt scrīptōrēs, quem penes esset virtūs: virtūs omnia in sē habet, virtūs ad sīdera vehit, vitium ad īma tartara mittit. Dīxī.

Paedagōgus. — Bibite nunc omnēs ōrdine, quisque calicem exsiccet.

Hermannus. — In harēnam et ego dēscendam, prūdentiae praecōnium dictūrus. Prūdentia virtūtum omnium nōbilissima, in cognitiōne rērum cōnsistit, quā cognitiōne nihil est hominī honestius, scīre laudābile, nescīre vitiōsissimum est: vir prūdēns, rērum perītus, ūnō minor est Jove, inquit Poēta: ignōrāns ā caudice differt nihil. Dīxī.

Paedagōgus. — Calicem quem meritus es bibe, cēterīsque praebibe.

Albertus. — Palaestram ineam ego līberālitātis encōmium prōlātūrus. Līberālitās ea virtūs est, quae hūmānum, pium, et benignum esse docet hominem, datque ubi dandum est, servat ubi tenendum est, sua nōn prōdigere, neque tenāx esse, ut Eucliō Plautīnus. Dīxī.

Paedagōgus. — Bibe pōculum quod meritus es, et aliīs propīnā. Sīc vestra ōtia trānsigite, tum in ērudītōs ēvādētis virōs.

Jōannēs. — Cūrābimus, tū valē et grātiam habē.

————

Convīvium Reconciliātōrium.

Hospes, Arnoldus, Henrīcus, inimīcī invicem, Jasperus, Crātō reconciliātōrēs.

Hospes. — Ut sīc rixāminī invicem canum mōre, nihil vōs pudet?

Henrīcus. — Iste malōrum lerna, suīs semper verbīs mē īnsectātur malīs, nequeō ipsī obvius fierī, vel adesse, quīn aliquā injūriā mē prōsequātur.

Arnoldus. — Tū metuis dictīs semper lacerās, rōdisque ac ossa caniculī, praedīcō tibi, ut mordēre et dēferre apud aliōs mē cessēs, aut clāvum clāvō trūdam, quod sentiēs cum magnō tuō malō.

Henrīcus. — Āh, tū pygmaeō minor, quid nārrās? Jentāculī vice quod est ēsurientī, id tū mihi essēs sī ad pugnōs ventum fuerit.

Arnoldus. — Sim pūmiliō quantumvīs pusillus, tamen ā tē, ut inter sīmiās asinus tractārī nōlō, neque pessum darī.

Crātō. — Hujusmodī silēte verba, istās lītēs compōnite, longē praestat pāx et concordia, quam simultās et discordia.

Henrīcus. — Tranquillus et quiētus esse vellem, nihilque sēcum aut convīctūs aut commerciī habēre, sed līber ab ipsō fierī nequeō, īnsequitur mē passim ut umbra corpus, suculīque scrōfam.

Arnoldus. — Tuō cōnsortiō gaudēbō facillimē.

Hospes. — Taceat uterque, sciō quid faciēmus, quō vōs reconciliātōs reddēmus.

Henrīcus. — Quid? exprime.

Hospes. — Compōtātiunculam ad cervisiae pōcula agēmus, tum inter pōtandum vestrīs animīs discutiēmus rancōrem illum mūtuum.

Henrīcus. — Libet mihi: dēversōrium istud cervisiārum intrēmus, sequiminī vōs bellī helluōnēs pōculōrum.

Hospes. — Domī nostrae in umbrā sedēbimus tranquillius, sēcūrius et jūcundius.

Crātō. — Praestat suīs interesse penātibus, quam aliēnīs.

Henrīcus. — Pōtus ferātur abundē, tum calculum et ratiōnem impendiī faciēmus.

Jasperus. — Adsint et potiōra pōcula.

Hospes. — Afferentur modo.

Jasperus. — Prōspera sit cervisia bibentibus.

Hospes. — Et tibi afferentī.

Crātō. — Vōs duo hāctenus invidiōsī invicem et mūtuō pōculum exhaurīte in fēlīcem vestrae concordiae ēventum.

Henrīcus. — Bibam, ubi sitī labōrāverō.

Crātō. — Arnolde tibi propīnō.

Arnoldus. — Commodē et fortūnātē bibās.

Jasperus. — Vīnum biberēmus, id convenit reconciliātiōnī.

Henrīcus. — Duae mēnsūrae vīnī ferantur, alteram ipse exsolvam.

Arnoldus. — Alterīus sūmptum ipse dabō.

Hospes. — Ī lātum vīnum, ego calicēs vitreōs ēluam.

Jasperus. — Hīc vīnum afferō, sit fēlīx fortūnātumque dē ipsō pōtitantibus.

Crātō. — Nunc animī prius mūtuā invidiā turgēscentēs immūtābuntur.

Hospes. — Heus tū Henrīce, ut ita obstīpō sedēs capite? hanc vīnī pateram propīnō tibi integram.

Henrīcus. — Accipiam libēns, postquam ad fundum fuerit exhausta.

Hospes. — Vidēn’? exsorpsī.

Henrīcus. — Videō, mihi nunc repleās ipsam.

Hospes. — Faciam, ēn tibi, ipsam funditus imbibās.

Henrīcus. — Istud levissimum mihi factum erit.

Jasperus. — Arnolde ut silēs? fac ā tē haustum propīnātum accipiam.

Arnoldus. — Hoc pōculum vīnī tibi praebibō.

Jasperus. — Faustum sit tibi optō.

Arnoldus. — Bibendō fac respondeās.

Jasperus. — Faciam āctūtum.

Hospes. — Fervent adhūc animī vestrī odiō mūtuō?

Henrīcus. — Nēquāquam.

Hospes. — Utrīque calicem vīnī praebibam, quō discordiam in concordiam mūtētis.

Henrīcus. — Fīet, tū bibe.

Hospes. — Ēvacuāvī, nunc partītē inter vōs, calicem illum medium quisque ēpōtet.

Henrīcus. — Arnolde medium tibi propīnō.

Arnoldus. — Sit fēlīx faustumque.

Henrīcus. — Medium bibī, nunc tū ad fundum ēpōtā.

Arnoldus. — Faciam, vidēn’?

Crātō. — Cōnsertīs manibus, nunc discordiam dēvovēte, concordēsque vōs vīctūrōs prōmittite, placet istud utrīque?

Hospes. — Arrīdet mihi.

Arnoldus. — Et mihi displicet minimē.

Crātō. — Ista sancita est reconciliātiō.

Henrīcus. — Mīror quī fīat quod ad vīnī calicēs hominēs in mūtuam redīre grātiam solent.

Crātō. — Deus vīnī habētur Bacchus ipse, quī aliquandō dīcitur Lyaeus, ā lyō, id est, solvō, quia vīnum trīstitiam et invidiam solvit.

————

Convīvium Histriōnum, sīve Parasīticum.

Nerō hospes, Butubatta, Gnātō, Curculiō.

Nerō. — Unde prōdītis vōs rudēs, tremulī, pannōsī, alacrēsque animīs histriōnēs?

Butubatta. — Ē forō.

Nerō. — Quid ibi quaestūs estis adeptī?

Butubatta. — Lucrī prōrsus nihil, hominēs nunc sapiunt Solōnēs, tertiumque Catōnem prae sē ferunt.

Nerō. — Nōn plūs vestrīs capiuntur gesticulātiōnibus?

Gnātō. — Afferunt mōriōnum sē sat domī habēre, sēipsōs utcumque histriōnicē gestūs exhibēre.

Nerō. — Vertuntur nunc omnia, ut quae prius in dēliciīs sunt habita, nunc jaceant, et nihil dūcantur.

Curculiō. — Timēmus quod ēsuriendō ad restim nōbīs rēs veniet: cum vīctum solitum dēnegābunt hominēs.

Nerō. — Animōs nōn dēspondēte, ipse sōlus vōs trēs integrī annī curriculō adhūc pāscam, ab aliīs dēstitūtī sī fueritis.

Butubatta. — Grātī erimus dominō rēgī nostrō ūnicō praesidiō.

Nerō. — Estis famēlicī? libetne cibum ingurgitāre?

Gnātō. — Per Herculem, perque omnēs Deōs patellāriōs ēsurīmus acerbissimē.

Nerō. — Pingue hīc sūmen, pinguiaque exta edite, dēvorāte, igne et vīnō calidōs vōs facite.

Butubatta. — Ō nostrum praesidium et ūnicum asȳlum, tū ille nōbīs es Juppiter, id est, juvāns pater: ille nōbīs es Deus tūtēlāris, tūtāris nōs ā saevā stomachī tyrannide, scīlicet famē.

Nerō. — Deus vester erō adjūtor et alumnus, sī ea quae interrogāverō mihi responderitis.

Gnātō. — Ad verba quaecumque volueris, dīcēmus nōbīs comperta.

Nerō. — Quis populī dē mē sit sermō, vērē audīre dēlector: vērum mihi dīcite, dē mē quae fertur vulgō sententia?

Butubatta. — Passim ad astra referunt, pium benignum, aequum, prūdentem, dīvitem, potentem, omniumque hōrārum hominem tē esse dīcunt, et quī possit aequā discernere lance, quid distent aera lupīnīs.

Nerō. — Ō lepidī histriōnēs, ob id nūntium trītīs vōs dōnābō lacernīs, calidōque sūmine.

Gnātō. — Quae dīximus, ex ōrāculō sumus locūtī, ita nōs patellāriī juvent Diī nostrī.

Nerō. — Vōs semper jūre fēcī plūrimī, vestrum genus semper crēdidī mundō ūtilissimum, hominibusque dīvīnitus datum esse.

Butubatta. — Nōn facile quis dīxerit laudem et encōmium nostrī albī. Nōs hominum sumus sōlāmina, nōs sōlācia, maestōrum cōnsōlātōrēs, vērī assertōrēs: sine nōbīs, vīnō mulieribus, hilarēs esse nequeunt mortālēs, immō vōs etiam nostrīs sōlīs facētiīs alacrēs facimus: nātūra nōbīs semper est laeta, semper aequē serēna, nōn nūbila mēns, ut cēterīs hominibus maerōrem saepe advehēns.

Nerō. — Sed agite, quem vōs mē facitis?

Gnātō. — Immō longē majōrem, nōs tē ad astra ferimus, tē Deum facimus, et sī quid est Deō majus: multus est nōbīs in ōre Rēx Nerō, Rēx līberālissimus.

Nerō. — Verbīs istīs semper apud mē commeātum, dapsilēsque lancēs, trītāsque lacernās in prōmptū reperiētis semper.

Butubatta. — Grātia sit dominō Rēgī dē praesentibus patinīs, futūra dum accipiēmus, etiam parēs grātiās habēbimus.

Nerō. — At quālēs in plēbēiōrum penātibus vōs geritis?

Butubatta. — In aedēs admissī, culīnās patināsque lautās petimus, illās exedimus, lingimus, lambimus, rōdimus. Damnōsī sumus patinīs et culīnīs, nūdāmus hominēs argentō, dapibus et ēscā.

Nerō. — Pōcula nōn efflāgitātis?

Gnātō. — Hirundinēs sumus pōculōrum, bibere nōn dēsinimus, quoad guttula restat. Nōs Vulcānī sumus fīliī, quicquid tangimus, combūrimus et cōnsūmimus.

Nerō. — Approbatne vulgus album vestrum?

Curculiō. — Nōbīs calculum adjicit album, dīcēns oportēre versūtum esse ac rota est figulāris, nūllumque hominem esse frūgī, quīn bene et male facere sciat ut nōs.

Nerō. — Numquam ad verbera vōbīs rēs venit?

Butubatta. — Crēberrimē ulmeīs pigmentīs nōbīs pellis pungitur, vērum ad pugnōs indūrātam cutem habēmus.

Nerō. — Pellēs vestrās istīs meīs pōculīs jam farcīte et patinīs, tum minus ferīre ipsum dolēbit vōbīs.

————

Convīvium Nūgātōrium.

Salibus & nūgīs recēnsendīs certant Hospes, Poēta, Somniātor, convīvae, Servus, Nūgō.

Hospes. — Bovem mactāvī domī, ad intestīna comedenda rogō sītis mihi convīvae vōs quīnque.

Nūgō. — Plūrēs nostrum sunt, grātiam habē in aliam vicem.

Hospes. — Plūs carnis et intestīnōrum mihi est, quam vōs dēvorāre poteritis.

Poēta. — Attamen incommodum est, tantus convīvārum coetus.

Hospes. — Minimē gentium, rancida mihi fīent boum intestīna sine convīvīs, sōlus sum cum sōlō famulō, omnia nequīmus dēvorāre, nam vulturēs nōn sumus.

Somniātor. — Tum fac pateant aedēs, intrābimus tēcum vīsūrī, quō nōs excipere velīs.

Hospes. — Fēlīcibus avibus līmen trānscendite. Grātulor vōbīs fēlīcēs adventūs in domiciliō meō.

Nūgō. — Fēlīx sit et tibi accommoda haec habitātiō.

Hospes. — Serve, prōmptuārium reserā, carnēsque tostās dēprōme, cervisiam praebē et calicēs quaeque convīviō apta conveniunt, ministrā.

Servus. — Clāvēs prōmptuāriī praebē, occlūsum est.

Hospes. — Vēlōx redī.

Nūgō. — Festīnāre tantopere haud opus est, exspectābimus facillimē, famē nōn premimur.

Hospes. — Quid tum? aliquem tamen in stomachō habēbitis locum bōlīs aliquot. Tū serve, ūnum aut alterum intestīnōrum verū ad prūnās torreās.

Servus. — Exsequar.

Hospes. — Vōs interim dē hīs carnibus sūmite.

Nūgō. — Fīet.

Hospes. — Ipse exemplō vōbīs erō prius in quadram buccellam dēcerpendō.

Poēta. — Age, tum fenestram edendī et nōbīs aperiēs, ut hospitis est mūnus.

Hospes. — Vīnum hoc pȳtissāte, palātīs sapiet.

Somniātor. — Propīnō tibi.

Hospes. — Bibās prōsperē.

Somniātor. — Certē nōbile est, et cum quōlibet aliō sapōre certāret.

Hospes. — Tāle est, ut ad egēnōrum mēnsam bibitur.

Somniātor. — Et ācre et suāve est.

Hospes. — Exta illa calida, dum fervent edite, frīgida īnsipida fīunt.

Poēta. — Ipsīs nōn parcē ūtēmur.

Hospes. — Ut ita silentēs et tacitī estis? quid in corde volvitis? an cūram prōlium ēducandārum?

Nūgō. — Nōn, istārum sollicitūdinem mātribus et uxōribus relinquimus.

Hospes. — Sūmite animōs hilarēs, bibendō, quis nōbīs scōmma aliquod recēnsēbit, quō rīdēbimus? tū istud facitō. Nūgō vocāris, fac et nūgēris nōbīs nōnnihil.

Nūgō. — Scōmmatum vel facētiārum expers sum, attamen quod sciō dīcam. Mulierēs vetulae in templō ōrantēs, clūnibus attrahunt pedēs, scītis quā grātiā?

Hospes. — Ignōrāmus, tū dīcitō.

Nūgō. — Ideō, ut sī quid per postīcum ventī ēmīserint, nōn perdant sine frūge, sed ipsō pedēs calefaciant, ut Plautīnus ille Eucliō nocte follem ōrī adstringēbat, in quem anhēlitum mitteret, et māne ignem cum ipsō excitāret.

Somniātor. — Audīte et mē: Somnium hāc nocte habuī, multum mē invēnisse aurī et argentī, lepidaeque nymphae adjacēre mē amplexantī, at expergīscēns sēnsī fēlem mihi adesse lingēns māxillās meās, nam madēbant ex hesternā crāpulā.

Hospes. — Tū poēta poēticās facētiās nōbīs nārrā, tum omne impendium hujus convīviī immūne habēbitis.

Poēta. — Aurēs arrigite, versūs audiētis lepidōs in hōrā poēticā nātōs, ūndecim scīlicet hōs.

Dum vīna bibō, trīstārī nōn bene quībō.

In haustū prīmō, laetor sub pectoris immō.

In cordis fundō, laetor dum bibō secundō.

Post ternum pōtum, vīnum mox fit mihi nōtum.

Et pōtus quārtus laetum reddit atque facētum.

Et pōtus quīntus, laetam mentem facit intus.

Dum bibō bis ter, sum quālibet arte magister.

Pōtū septēnō, frōns efficitur sine frēnō.

Pōtus bis quārtus, mihi sēnsūs tollit et artūs.

Sed sī plūs bibam, kannen, pot, omnia frangam.

Ut corpus redimam, rock, hemmet, omnia vēndam.

Hospes. — Rīdiculī per Herculem sunt, et pōculīs aptī versūs.

Poēta. — Ipsōs bonī cōnsulite, quālis sum poēta, tālēs et dīcō versūs.

Hospes. — Immūnēs vōs omnēs jam hīc ā symbolō fēcistis.

Poēta. — Grātiam referēmus ōlim.

————

Convīvium Tabernārium, ubi certō asse et nummīs praesentibus convīvātur et solvitur.

Tabernārius, Jasperus, Henrīcus, Māximiliānus, Volfgangus, Arnoldus viātōrēs.

Jasperus. — Ho, ho, nēmōn’ hūc prōdit? vacant hae aedēs?

Tabernārius. — Quis forēs pulsitat, clāmandōque domum personat?

Jasperus. — Salvē hospes Tabernārie.

Tabernārius. — Et tū.

Jasperus. — Ecquid lautī habēs obsōniī? dapsilicēne īnstrūxistī focum? nostrum hīc sex peregrē profectī adsunt, ex itinere fessī, et ēsurientēs, cibīque et pōtūs cupidissimī.

Tabernārius. — Satis reconditum cibī habeō, sī vōbīs aes exsolvendī suppetit.

Henrīcus. — Bonōrum datum habēmus, pecūniāsque Croesī, et Crassī aequāmus opulentiā.

Tabernārius. — Istī assidēte mēnsae, fercula jam afferrī faciam, quiēscite interim.

Māximiliānus. — Faciēmus, ac tū festīnā, ācerrima nōbīs famēs est, quālem ab incūnābulīs habuimus numquam.

Tabernārius. — Morbō istī medēbor pulcherrimē: dē istā pernā vorāginēs ventris facite, mox lautiōrēs patinās afferam, sed cibum cōnsecrāte prius.

Volfgangus. — Benedīcite.

Henrīcus. — Dominus.

Volfgangus. — Chrīstus Deī fīlius, salūtis hūmānae auctor et cōnservātor, tabernārium hoc prandium nōbīs benedictum reddat.

Henrīcus. — Āmēn.

Volfgangus. — Nunc edāmus, ipse morārī nequeō.

Jasperus. — Ede, nōn morābimur, quīn et nōs cibum sūmimus.

Arnoldus. — Dūra est et admodum falsa carō ista.

Māximiliānus. — Pōtū salsēdinem pelle.

Arnoldus. — Cantharum medium ēbibam.

Volfgangus. — Tum ad fundum ipse exsiccābō.

[Geōrgius]. — Heus, heus, hospes, cervisiae plūs prōme, haec ēpōta est.

Tabernārius. — Abundē cervisiam afferam, placetne et vīnum?

Māximiliānus. — Utique quantō pretiōsius fuerit, tantō ipsō plūs dēlectābimur.

Tabernārius. — Hīc vīnum afferō nectareum, nectarī caelestium Deōrum nē lātum unguem cēdēns, eō hilarēs vōs reddite.

Jasperus. — Faciēmus: alia obsōnia praebē, assī sī quid habēs, ēlixīs nōn oblectāmur.

Tabernārius. — Sunt mihi cāpī duo illāridātī, et ānser in verū, adhūc calidī, dē ipsīs quid afferam? dīcite, utrum ānsere, an cāpīs pālāta plūs gaudeant vestra.

Jasperus. — Ānserem ferās, cāpōs tibi servēs.

Tabernārius. — Accipite eum pinguem, et adipe multā, ac sī tener vitulus esset.

Henrīcus. — Ho, ho, sodālēs optimī, lassitūdinem itinere longō adeptam nunc cūrāte, incidimus in caelum.

Māximiliānus. — Praebibō tibi, guttur mihi cōnstringit ānserīna ista carō.

Jasperus. — Ex postīcō ānseris edās.

Volfgangus. — Olētō ipsīus jam capior magis, quam sī vīveret.

Tabernārius. — Ō vōs convīvae, ut nunc stomachīs valētis, estne factum melius?

Māximiliānus. — Longē praestantius intestīna nunc vigent, quam dum adveniēbāmus.

Jasperus. — Hospes propīnō tibi.

Tabernārius. — Prōsit, bibere nōndum cupiō, imprānsus sum. Bibite vōs basilicē, ipse impendiōrum immemor nōn erō.

[Geōrgius]. — Et nōs tuōrum obsōniōrum nōn oblīvīscēmur.

Tabernārius. — Istud decet ad mēnsam, hīc cāseum accipite, quī advenārum hūc solet esse terror.

Māximiliānus. — Nōs perterrēscet minimē, sat aeris habēmus, unde symbolum pendāmus.

Tabernārius. — Edite dē ipsō vel būtȳrō quantum libet.

Jasperus. — Tolle mēnsam hospes, sat ēdimus, hinc abeundum est.

Tabernārius. — Nōn abeundum, sed solvendum, quisque vestrum tribus albīs symbolum solvet.

Volfgangus. — Hui, tantum? vix cibus valuit tantum.

Tabernārius. — Vīnī bibistis multum.

Māximiliānus. — Ō vōs sodālēs optimī, hinc quōmodo ēvādēmus, quō pendēmus symbolum?

Jasperus. — Hospes, aes in numerātō nōn habēmus, nostra chīrographa tibi dabimus, mox exsolūtūrī, et ē patriā aes missūrī.

Tabernārius. — Chīrographa nōn accipiō, nam litterārum expers sum, sed vel pecūniam vel exuviās.

Henrīcus. — Nunc versuum quōrundam recordor: ‘Est bona vōx, hol, wein, melior schenk ein, optima trinck auß. Est mala vōx, rechen, pejor bezalem, pessima den rock auß’.

Tabernārius. — Sit pessimum vel optimum, aut solvite, aut vestēs exuite.

Jasperus. — Accipe hās vestēs, ad vesperam, vel summum crās repignerābimus et redimēmus.

————

Convīvium Nātāle.

Macrīnus nātālem diem celebrāns, Persius, Castor, Pollūx, Coquus, convīvae, Servus.

Macrīnus. — Iō, iō, ō fēstīvissimum diem, ō candidissimum sōlem hodiernum, fēlīciōrem integer annus habet nūllum.

Persius. — Unde tantum hodiernī diēī encōmium prōfers?

Macrīnus. — Ignōrābās hodiē mihi esse diem nātālem?

Persius. — Per Herculem nōn cōgitābam, nōn tum nātāliciō tuō diē nōs tuōs amīcōs epulīs et mēnsā excipis?

Macrīnus. — Utique adsītis meō prandiō omnēs quattuor, meum diem geniālem mēcum celebrētis.

Castor. — At quantum impendiī faciet quisque?

Macrīnus. — Sūmptūs nihil impendētis, ipse feram omnia meā crumēnā.

Pollūx. — Age, perplacet, condīcimus, nōn opus est nōbīs scindere paenulam.

Castor. — Ubi convīvae vocāmur, sumus facillimī: ubi ad ērogandam pecūniam, surdī, et auribus mortuī.

Macrīnus. — At nātāliciīs mūneribus mē ut dōnētis oportet.

Persius. — Ipsa mittēmus libentissimē.

Macrīnus. — Coque, suntne edūlia percocta?

Coquus. — Quandō libet accubitum īte.

Macrīnus. — Serve, estne mēnsa decorāta, quibus solet ōrnārī?

Servus. — Est, et diūtissimē.

Macrīnus. — Lavētis meī convīvae, et discumbite.

Castor. — Prior discumbere tuum est ut hospitis.

Macrīnus. — Benedīcite.

Persius. — Dominus.

Macrīnus. — Cūnctipotēns Deus, caelī et terrae Dominus, bonōrum omnium auctor, creātor, salvātor hūmānae creātūrae, hōc nātālī convīviō cibum et pōtum nōbīs prānsūrīs salūbria facere velit.

Persius. — Āmēn.

Macrīnus. — Nunc epulīs negōtium sūmite et pōculīs.

Pollūx. — Ōtium nōn agēmus.

Macrīnus. — Salsūginōsam illam carnem vel porcīnam gustāte.

Castor. — Fīet.

Macrīnus. — Serve, ad cyathōs stā, vidēque nē siccitāte hient.

Servus. — Cūrābō.

Macrīnus. — Jūrulentās fer carnēs, hīs siccīs nōn est dēlicium magnum, quadrās aliās porrige.

Servus. — Exsequī volō.

Macrīnus. — Carnibus istīs jūrulentīs fruiminī, quoad assae afferentur.

Persius. — Facile est contentum esse patinā tālī, pōculīsque lepidīs.

Macrīnus. — Geniō indulgēte, Epicūrīque vīvite.

Persius. — Propīnō tibi in fēlīx auspicium sequentis annī.

Macrīnus. — Hodiē alium auspicor annum meae aetātis.

Persius. — Tibi nunc est exōrdium annī, ut omnibus mortālibus ipsō Circumcīsiōnis diē.

Macrīnus. — Assae carnēs fac adsint famule.

Servus. — Efficiam celerrimē.

Macrīnus. — Orbēs tolle, aliōsque prōpōne.