Part 10

Rex. — Sufficiet, gallinas cum carne agnina elixa, capos et agni medium ad veru coquas.

Regina. — Executum reddam.

Rex. — Sic facito, ego interim aliis intentus ero.

Obsonator. — Ô Rex noster, quando regale convivium tuis aulicis parabis?

Rex. — Ad vesperam, tu obsonatum eas, curáque ut singula in cœnam sint parata, aut tuo defungeris magistratu.

Obsonator. — Fidelis ero.

Servus. — Magnifice domine Rex, sternam mensam? obsonia singula penè sunt percocta.

Rex. — Exequere tuum munus, adsuntne ministri et satellites nostri?

Servus. — Ad unum usque hîc domi sunt.

Rex. — Age, tum auspicemur cœnam, potum habendum fac promas, viníque copiam affer, et intrent amici cæteri, nostrǽque Aulæ domestici.

Servus. — Iubebo. Iussit et vult generosus Rex meus, ut intretis hybernaculum.

Convivæ. — Intrabimus modò. Salve Rex potentissime.

Rex. — Rex sum nomine, sed sine regno.

Convivæ. — Denique egregium habere nomen, nonnullos delectat, et præstat quam vocari ignominiosum.

Rex. — Mensam ordine accedite, Dux, Cancellarius, quisque ut gradu est superior, ita et accubitu sit.

Convivæ. — Discumbat et Rex noster.

Rex. — Modò accumbam, et Regina mihi assidebit. Puer, benedictionis hymnum effare.

Puer. — Benedicite.

Convivæ. — Dominus.

Puer. — Huius cœnæ regalis esculenta et potum benedicat ille, qui Rex regum est, nobísque faxit sint salutifera, qui hæc ipsa in sui facimus memoria, quòd ipse in mundum natus homo, die decimo tertio tres Reges, et Magos suo aspectu exhilaravit. In nomine Patris, et Filii, et Spiritus sancti.

Convivæ. — Amen.

Rex. — Nunc hilares sitis potu et cibo, strenuéque edite, sic ego iam Rex vester impero et volo: istam carnis buccellam domina Regina mea grato accipiat animo.

Regina. — Gratia sit domino Regi.

Rex. — Vos nostri Aulici, Chrysippi non sitis, sed cuticulam curate basilicè.

Convivæ. — Bibat Rex, tum et nos alii bibemus.

Rex. — Propino Reginæ meæ nobilissimæ.

Regina. — Prosit domino Regi.

Stultus. — Rex bibit, Rex bibit: tandem cessa, noli exiccare, et mihi quippiam relinquas.

Convivæ. — Quàm minimè facetus est morus ille.

Stultus. — Clamando fatigabor.

Rex. — Serve, assas affer carnes, et hæc aufer.

Servus. — Mox faciam. Hîc est dominus Dux, Secretarius, Cancellarius, Cubicularius, quisque eorum dominum Regem et Reginam donant duabus vini mensuris.

Rex. — Gratiam habeant, certè minimè decet Regem vino donari à suis famulis.

Convivæ. — Nónne et Reges imperiorum à subiectis aluntur colonis?

Rex. — Fateor, capos illos tostos, tu Secretari rumpe, frustáque assidentibus propone, nosti quomodo sit ad mensam ministrandum.

Secretarius. — Lubens faciam ex Regis iussu.

Regina. — Regi hunc calicem medium præbibam.

Rex. — Sit commodo Reginæ.

Convivæ. — Regina bibit, exclama tu fatue, ut devoras cibum ac vultur.

Stultus. — Regina bibit, Regina bibit, Regina bibit.

Rex. — Agninam illam carnem frustulatim disseca tu Cancellari.

Cancellarius. — Perplacet, hoc frustum Rex noster sibi retineat.

Rex. — Hilares agite sitis, post seculum Gentiles hanc occupabunt terram, ut vulgò fertur. Omnibus hoc poculum præbibo.

Cancellarius. — Non obsit Regi. Stulte clama, Rex bibit.

Stultus. — Rex bibit, Rex bibit, Rex bibit.

Rex. — Tolle hæc serve, nemo ipsis vescitur, bellaria affer.

Servus. — Adsunt.

Rex. — Et orbes puros propone.

Servus. — Feci.

Rex. — Caseo hoc cibum subsidere facite, et butyro lenes facite animos.

Secretarius. — Ad iugulum usque saturi sumus, nequimus omnem pœnum stomacho recondere.

Rex. — Attamen buccellam minimam edite.

Cancellarius. — Non recusamus istud.

Stultus. — Regi domino meo præbibo.

Rex. — Prosit magnifico domino stulto.

Cancellarius. — Stultus bibit, stultus bibit, stultus bipsit, bipsit, bipsit.

Stultus. — Salva Grammatica loquimini.

Cancellarius. — En et stultus Grammaticæ peritus est.

Rex. — Serve, tolle singula, omnes dormituriunt, video.

Cubicularius. — Nox intempesta adest, cubitum eundi tempus est.

Rex. — Puer, gratiarum actionis hymnum loquere.

Puer. — De hoc convivio benedicamus Domino.

Cancellarius. — Deo sit gratia.

Puer. — Ille qui est ab ævo, manétque in æternum unicus et solus Deus, et nos suis muneribus pascit, salvat et vivificat, sit benedictus in secula seculorum.

Convivæ. — Amen.

Rex. — Vos boni amici et Aulici gratis animis accipite quæ affuêre: meliora daturus sum, dum imperium meum locupletius factum fuerit.

Convivæ. — Gratiam agimus, habemus et referimus domino Regi et Reginæ, de benevolentia ostensa et impertita nobis.

————

Convivium Amicorum.

Socrates hospes, Ioannes, Petrus, Philippus, Convivæ, Xantippe uxor, Minister.

Socrates. — Hesterno die convivas vos vocavi per ministrum meum in hodiernum prandium, estísne venturi?

Convivæ. — Sumus utique.

Socrates. — Tum me iam comitamini, meridies instat.

Convivæ. — Perplacet.

Socrates. — Hilares spero erimus, nisi uxor mea quippiam litis inceperit.

Convivæ. — Est tum iam per te offensa?

Socrates. — Veteri suo more ob asini prospectum iurgia parat.

Convivæ. — Nos ipsam crateribus faciemus lepidam et placidam.

Socrates. — Salve mea Xantippe, hîc mecum veniunt amiculi nostri, in hodiernum prædium à me invitati.

Xantippe. — Gaudeo, sint salvi vestri adventus amici intimi.

Convivæ. — Gratiam habemus.

Xantippe. — Manibus ablutis, quando lubet ite accubitum.

Socrates. — Fiat, vos amici vestes exuite, fervet hybernaculum calore, et ingredimini.

Convivæ. — I tu prior.

Socrates. — Sequimini, præcedam.

Convivæ. — Hîc commodior est aër, quàm foris, ubi mugit Boreas.

Socrates. — Foris nasus muco concrescit ambulanti. Xantippe, quando visum tibi fuerit, edulia fac afferri.

Xantippe. — Iam adducentur.

Servus. — Hic cibus edentibus sit salutaris.

Socrates. — Edenda consecra.

Servus. — Benedicite.

Convivæ. — Dominus.

Servus. — Quibus hoc in prandio vescemur, alimenta et potus benedicta velit esse ille, qui omnibus benedicere solet, solus salutem affert, exitiáque tollit. In nomine sanctæ et individuæ Trinitatis.

Convivæ. — Amen.

Socrates. — Cultellos mensæ imponite, et è patina comedenda accipite amicissimi convivæ.

Ioannes. — Non cures, ad mensam desides non erimus.

Socrates. — Ab olusculo si abhorret quis vestrum, seponat, et carnes edat.

Petrus. — Oleribus lubentes pascimur.

Socrates. — Non admodum tinctum est.

Philippus. — Istud nihil refert, pinguedo nimia vocis affert raucedinem.

Socrates. — Bibite et nunc, ne aridus in stomacho marcescat cibus: cervisiæ haustu ad mensam semper primum sumere soleo.

Petrus. — Per Herculem opipari saporis est Cereris iste potus.

Socrates. — Domesticus meus est potus, satis vilis, nam fruges perquàm carè veneunt, ideò et magis exiguam oportet coquere cervisiam, non multùm possidentem.

Xantippe. — Pernas illas, aut caprinas carnes vel vitulinas rodite, quæcunque cuilibet sapuerint.

Ioannes. — Hospes, cypho hoc dimidio te impertiar.

Socrates. — Bibas salutiferè.

Ioannes. — Nunc et tu bibendo par pari referas.

Socrates. — Invitus maneo debitor ad pocula. Uxor, haustum amicitiæ tibi propino.

Xantippe. — Sit tibi bono. Petre præbibo tibi.

Petrus. — Accipio lubens, tibi non incommodet.

Xantippe. — Petre, æquali haustu et alteri præbibas.

Petrus. — Philippe, tantum tibi propinabo, quantum accepi ab hospita nunc nostra.

Philippus. — Feliciter bibe, ut dignum est accipiam abs te lubentissimè.

Socrates. — Serve, carnes affer recentes (ut vocant) nitidósque orbes propone cuilibet.

Servus. — Efficiam.

Socrates. — De his agninis carnibus edite, ad esuriei expulsionem: assas carnes non expectetis, nam frustraremini.

Petrus. — Quantum sat est habemus, plura non exoptamus.

Socrates. — Licet parcè instruxi focum, tamen ut amicos vos vocavi, credens vos boni consulturos mensæ tenuitatem.

Ioannes. — Amici ad amicorum lances caseo et Cerere redduntur contenti.

Socrates. — Serve, affer bellaria, hǽcque conde, vel culinæ affer ministræ.

Servus. — Exequar.

Socrates. — Hîc nunc omnia habuistis obsonia: si stomachos implevistis, gaudeo: sin minus, boni tamen consulite.

Ioannes. — Satis supérque præsto adfuit edulii.

Socrates. — Serve, hymnum gratiarum rumina et lege.

Servus. — Benedicamus Domino.

Convivæ. — Deo gratias.

Servus. — Dominus dominantium omniúmque quæ in cœlo et in terra sunt, imperator et conservator, de his à nobis sumptis nutrimentis, gratiam habeat in æternum.

Convivæ. — Amen.

Socrates. — Aequis animis accipite quas obtuli escas, lautiores alia dabo vice.

Ioannes. — Lautissimè fovisti nos, gratos aliquando nos exhibebimus.

————

Funebre Convivium.

Filius parentibus utrisque orbatus, Hospes, Martinus, Conradus, Arnoldus & Mulieres aliquot.

Filius. — Ô me infelicem adolescentem, me desolatissimum iuvenem, me miserrimum hominem, quò me nunc vertam? quid vita mihi opus est? mors præstaret: cur vivere exoptarem, cùm mihi amicissimi parentes mei obierint, sola mea solatia et spes quæ fuêre? Ô tu crudelissima mors, quam acerbe me conturbasti !

Arnoldus. — Ut ita agis? ut sic eiulas et lamentaris, pudétne te?

Filius. — Ah, quid me puderet? præ dolore et mœstitia quid agam ignoro.

Conradus. — Animam sume, precare Deum, ut parentum animæ quiete cœlesti fruantur, lachrymis ipsos in vitam non revocabis.

Filius. — Ah, ah, vellem et mihi pestis vitam adimeret.

Arnoldus. — Taceas illa, nondum Deo visum est ut moriaris, mortem precari noli, adhuc citius quàm placebit, tibi aderit.

Filius. — Ô Deus miserere mei miserrimi, et ab hac luce tollas, ut unà sim cum Manibus meorum dilectorum parentum.

Mulier. — Lachrymas siste et precare requiem tuis defunctis parentibus, nos huc venimus vinum afferentes consolatum te, simúlque et tecum exporrectum frontem.

Filius. — Nunc non est mihi neque animus, neque tempus lætitiæ, frustrà advenistis, exhilarari re nulla possum.

Mulier. — Animum lætum tibi reddemus favente Deo, antequàm hinc abibimus.

Filius. — Istud si poteritis, admirabor: credo quòd si natura mea à summo Iove immutaretur, vix lætus fierem, adeò totum me luctus dolor omnibus partibus corporis, ut sagitta, penetravit.

Mulier. — Vino te ab omni mœrore illo liberabimus.

Filius. — Tum potitabo vobiscum, ut animum recipiam.

Conradus. — Cibum et vinum nos afferimus, quo te donabimus, et ipso animum tuum aspergemus, ut alacrior fiat, ut mente capti aqua perfunduntur.

Filius. — Sedete, iubebo mensam sternere servum.

Mulier. — Nos ipsam linteo ipse tegemus, sine famulum suum pensum persolvere.

Filius. — Nunc edite et bibite, si quid opipari attulistis è vestris penatibus: hîc omnes sumus luctu obruti et consternati, quòd ciborum penitus obliviscimur, pane et potu contenti.

Martinus. — Hac vice oculos à lachrymis terge, et genio indulgeas.

Filius. — Vix potero.

Conradus. — Uno aut altero calice epoto redibit mentis alacritas, hoc poculo integro te consolabor, ut post me ipsum et tu ebibas.

Filius. — Timeo ut potuero, gemitus et cordis tormentum vix concedet.

Arnoldus. — Conandum quippiam præter opinionem, non dimittendus animus, constantia vel magnanimitas viros et arguit, et commendat: flere, lamentari, eiulare, mulierum sunt, viris inhonestissima.

Conradus. — Poculum fac ebibas.

Filius. — Propino tibi amicissime.

Martinus. — Accipiam libenter, bibas felici omine.

Arnoldus. — Propino tibi Ioannes dilecte, in honorem tuorum proborum parentum, morte iam ablatorum tibi.

Filius. — Illorum nomine per vices post te bibam. Vicina, hunc calicem ebibam, vis et tu deinde ipsum exiccare si tibi præbibero?

Mulier. — Volo, etiamsi adhuc duplo esset maior.

Filius. — Ut bibero, ita post me potabis et tu.

Mulier. — Faciam.

Filius. — Vidén’? exorpsi, elambes tu.

Mulier. — Non omittam, tibi propino, Conrade.

Conradus. — Bibas nomine superùm.

Arnoldus. — Ut nunc te habes Ioannes dilectissime, nusquam mœror discutitur tibi in anima?

Filius. — Labascit, nonnihil hilarior fio.

Martinus. — Vinum solet hominum curas utcunque magnas solvere.

Filius. — Gaudeo vos me accessisse consolatum, si unquam licebit per opes, rependam. Miror tamen unde mos sit ortus per vinum et convivium consolandi lugentes defunctos.

Arnoldus. — À Gentilibus Thracibus, qui hominum puerperia luctuosa, sed funera lætabunda habuerunt.

————

Convivium Nuptiale.

Sponsus, Anna sponsa, Parentes amborum, Amici invitati, Famuli & Citharœdi.

Sponsus. — Vincti nunc sumus iugo matrimonii et capistro inextricabili.

Anna. — Laus superis, nostrum matrimonium fortunet supremus.

Sponsus. — Id faciet spero, si nos concorditer vixerimus.

Parentes. — Salutem exopto tibi fili mi.

Sponsus. — Gratiam habeo mi pater.

Parentes. — Ô filia mea fac cum tuo marito vivas tranquillè.

Anna. — Discors ipsa nunquam ero, si ipse non litem seminaverit.

Parentes. — Ambobus sit felix, fortunatum coniugium.

Sponsus. — Sic faciat Dei filius, ipsáque virgo Deipara.

Parentes. — Sponsus mensæ accumbat, tum et invitati discumbent.

Amici. — Felicitatem initi matrimonii optamus sponso et sponsæ.

Sponsus. — Gratia sit vobis omnibus.

Parentes. — Salvos vos advenisse gaudeo in nomine sponsi et sponsæ.

Amici. — Ubínam sponsum conveniemus?

Parentes. — Iam aderit. En aliâs inter amicos nugatur, eum accedite.

Amici. — Salve sponse, gratulamur tibi ob hanc diem genialem, novámque tuam nuptam, et multum optamus felicitatis.

Sponsus. — Par vobis Deus referat, et quò dignati estis meas invisere nuptias.

Amici. — Maiora tuorum parentum causa faceremus.

Sponsus. — Mutuum reddam, si quandoque inservire potuero vobis: nunc discumbite, edendi tempus est.

Amici. — Obsequamur.

Sponsus. — Vos famuli fercula afferte.

Famuli. — Præsto sum, tu convivis præponito.

Sponsus. — Istud vos exequimini, ipse prandium consecrabo hymno. Benedicite.

Amici. — Dominus.

Sponsus. — Christus Dei filius, hoc prandium benedicere velit, sua gratia donare, et nostro huic interesse convivio nuptiali, ut quondam in mundo humana carne in Cana Galilææ, cum gloriosa sua matre Maria dignatus fuit adesse.

Amici. — Amen.

Sponsus. — Nunc amici omnes, patinis et poculis vos consolamini et reficite.

Amici. — Facere istud esuries nos bellè docebit.

Sponsus. — Fortiter edite, sat vini et cibi proponetur.

Amici. — Sponse, propino tibi infelicitatem tuarum nuptiarum.

Sponsus. — Sit saluti. Amici mei, cognati et agnati præbete vos hilares rogo.

Amici. — Faciemus, ne cures. Quomodo pugni tibi placuerunt, quos hodie in templo accepisti, fuerúntne molesti?

Sponsus. — Mordebant me nonnihil, tamen in hoc me consolabar, quòd vibices non intulerunt.

Amici. — Cur plagis ita novos sponsos tundant, scísne?

Sponsus. — Ignoro, nisi quòd consuetudinis est.

Amici. — Audi, tibi dicam, sed ioco excipias.

Sponsus. — Non me offendet.

Amici. — In æde sacra novi sponsi pugnis afficiuntur, ut assuescant tum verba, tum verbera ab uxore, nova sua sponsa ferre.

Sponsus. — Portendit illud?

Amici. — Utique, sed compertúmne habes cur cereum lumen ardens sponsa præferatur in templum?

Sponsus. — Non.

Amici. — Ideo, qui uxorem ducit domum, flammam in ædes accipit, et perpetuum tormentum.

Sponsus. — Spero talia me in sponsa mea non habiturum.

Amici. — Neque istud nos credimus.

Parentes. — Ô fili circumeamus exceptum convivas, caro assa præposita est.

Sponsus. — Congrediare tu pater, meo loquere nomine.

Parentes. — Agimus, habemus, et referimus vobis gratias, sponsus, sponsa, nósque ipsorum parentes, agnati et cognati, par paríque rependemus, ubi obsequio nostro indigueritis.

Amici. — Grati erimus: quòd advenimus, sponte et lubentes fecimus.

Sponsus. — Vos ministri tollite singula, tempus est ut munuscula dent amici, et choreæ ducantur.

Famuli. — Faciemus velociter.

Sponsus. — Gratiam dicamus Domino Deo, qui nos pavit, suáque gratia has nuptias fortunare velit.

Amici. — Amen. Hoc munusculo aureo sponsum et sponsam donamus, quoad nostri filii adoleverint, tum repetemus.

Parentes. — Gratiam referemus, et recompensabimus.

————

Convivium Epicureum.

Zeno hospes, Sardanapalus, Philoxenus & Æsopus convivæ, Servus.

Zeno. — Ô vos discipuli mei et convivæ, quid in mundo felicissimum esse creditis, hominísque summum bonum?

Sardanapalus. — Incerti sumus. Tu nos præceptor instrue.

Zeno. — De summo hominis bono in mundo sententiæ fuerunt variæ, aliqui in gloria, in divitiis nonnulli, alii in virtute, alii in sanitate corporis ponunt: omnibus autem illis nos verius dicimus in voluptate corporis, in cuticula scilicet curanda esse situm optimum hominis bonum.

Philoxenus. — Quî hoc sciemus colende præceptor?

Zeno. — Contemplamini animalia tam bruta, quàm rationalia, omnia videbitis natura esse procliva in voluptatem, in gulam, in crapulam et esuriem: famem ægrè ferunt, ferréque diu non possunt.

Æsopus. — Sentio et meo corpore calcar esse incitans me ad curam palati, stomachi, gulæque saturitatem et expletionem.

Zeno. — Quod natura omnium rerum parens et altrix ingenuit homini, quis hoc pessimum diceret?

Servus. — Certè nullus sanæ mentis.

Zeno. — Optimum est, quod conducit, prodest et iuvat: nónne?

Philoxenus. — Inficias ire salva fronte nemo potest.

Zeno. — Voluptas autem vel cura corporis, ipsi homini confert plurimùm, vitam conservat, corpus alit, quo fulcito et vivo, etiam anima, in homine pars nobilissima, valet: corpus enim est animæ stabilimentum et fulcimentum.

Æsopus. — Abeant igitur ærumnosi Solones, famelici illi Philosophi, qui suos fraudant genios, se macerant, malúntque stomacho inani et vano philosophari, quàm saturi et pleno ventre.

Zeno. — In meas vos iurate leges, mihi vos addicite, Philosophiam vos docebo, et animæ et corporis culturam afferentem.

Sardanapalus. — Tuæ ferulæ subdemus manus præceptor colendissime.

Zeno. — Non olim fecisse vos pœnitebit, erudiam namque vos in Philosophia lucernaria, quam ad lucernas domi agentes imbibunt Sophi ipsi. Deinde Philosophiam Epicuream et voluptuariam, qua apud vulgares passim in tabernis, ubique apud principes et reges, grata sit vestra et præsentia et convictus.

Philoxenus. — Quæ ista erit Philosophia voluptatis?

Zeno. — Ut aliis præscribere poteritis, quomodo studere crapulæ, gulæ et ventri debeant.

Sardanapalus. — Istud si noscerem, in loco viatici magni æstimarem, nam nosco complures, qui omnia metiuntur crapula.

Zeno. — Xerxes Rex Persarum repertori novæ voluptatis constituit pretium.

Philoxenus. — Ecquid ærumnosis aliis Philosophis præmii pollicitus est, qui abstinentia victitandum esse dicunt?

Æsopus. — Illis medium digitum ostenta.

Zeno. — Permulti ubivis gentium nostram sententiam sequuntur, diu noctúque poculis et patinis addicti.

Philoxenus. — Apud Milesios magno in pretio voluptas habetur, fames spernitur, expellitur, extremúmque malorum æstimatur.

Zeno. — Sybaritae delicatissimè victitantes in annum integrum, unius convivii apparatum fecerunt, convivas ante anni spatium vocaverunt, quo se ornandi restaret sat temporis.

Sardanapalus. — Ô térque quatérque beatos et sapientes illos Sybaritas!

Æsopus. — Tarentini quoque molles et delicati sunt nuncupati, ob voluptatis assiduum studium.

Philoxenus. — Præcepta nobis præbe, quo illam voluptatem, felicissimum hominis bonum, amplecti poterimus utrisque brachiis.

Zeno. — Faciam, advertite: Quoad vixeritis, edite, bibite, ludite: et cùm vos mortales noritis, præsentibus vos explete, post mortem nulla voluptas, post funera pulvis eritis, ea habebitis quæ libidine exaturata in vita hausistis. Ut quondam Sardanapalus ille noster rex Assyriorum in sepulchri sui Epitaphio inscribi iussit.

Sardanapalus. — Quàm miseri hactenus desipuimus chartis additi, inedia vitam egimus.

Zeno. — Tandem resipiscite: non minus poculis et patinis, quàm lucernis Philosophicis dediti sitis.

Philoxenus. — Exequemur fidelissimè.

Zeno. — Edite, bibite, curate cuticulam, genio indulgete, sic et hominibus accepti eritis.

————

Convivium Caninum, vel Cereale.

Salacon hospes, Codrus, Yrus, Amyntas, convivæ.

Salacon. — Salvete sodales mei pauperrimi: quid hîc gradum sistitis, nihil vobis domi est negotii?

Codrus. — Nihil, neque negotii, neque cibi, neque potus, sed esuriei plurimum.

Salacon. — Caretis et pane et aqua?

Yrus. — Satis multum aquæ in ædibus habemus, sed illa sitim, non famem comprimit.

Salacon. — Si esuritis, venite ad meos penates mecum comessatum.

Amyntas. — Ah, quid tu nos aleres? tibi frumenti est penuria et victus.

Salacon. — Domi meæ mihi tantum adhuc suppetit commeatus, quo vos saturabo vestrásque coniuges.

Convivæ. — Credimus, verbis nos pasceres abundè et nugis, at non mensæ pabulo.

Salacon. — Stomachis vos farciam, crepitantia intestina pacata efficiam, saltem credite et congredimini.

Yrus. — Fidem damus, sed vide ne nos ludo habeas.

Salacon. — Ridere non soleo amicos, licet ærumnosus sim.

Convivæ. — Quid nunc cibi habes quo vescemur?

Salacon. — Aliquot mihi sunt frusta panis ostiatim collecta, dura et fortè mucida, vilísque cervisia, et iusculum emendicatum.

Amyntas. — Victus est nobis genuinus, ad stipem nanque rogandam nati credimur.

Salacon. — Sedete et quiescite, in cibi sportula edenda quæram.

Convivæ. — Sed propera, acriter esurimus.

Salacon. — Istos orbes panarios adipe linitos edite proœmii loco, quoad aliud attulero.

Amyntas. — Precemur prius Deo nostro redemptori hymnum.

Salacon. — Benedicite.

Convivæ. — Dominus.

Salacon. — Christus Dei filius Deus et homo qui suo gratioso sanguine nos redemit, dignetur nobis exiguum et cereale prandium benedicere, qui sui sumus exemplar paupertate et mendicitate nostra. In nomine Patris, et Filii, et Spiritus sancti.

Convivæ. — Amen.

Salacon. — Orbes nunc illos panarios carne unctos edite, caro discessit in alvum divitum, nobis pauperibus in his orbibus reliquit pinguedinis vestigia.

Codrus. — Ô quàm mellitè sapiunt!

Yrus. — Longè dulcius carnes, cuius iusculo madent, sapuerunt.

Amyntas. — Optimum condimentum fames est.

Codrus. — Verùm crudas fabas (ut vulgò fertur) sapere ac coctas efficit.

Salacon. — Nunc eleemosynas has edite, duræ sunt, attamen stomachum replebunt æquè ac mollissimæ forent.

Yrus. — Sitio, quid in lignea hac lagena est potus?

Salacon. — Cervisia est è solo furfure cocta, quam vulgò tenuem potum dicunt.

Codrus. — Pitissabo eam.

Salacon. — Facito, fortè palato non displicebit.

Codrus. — Utcunque valet, verùm non satis igne est elixa.

Salacon. — Stomachus consumet quod ignis calor non præstitit.

Amyntas. — Præter hoc nihil quod edamus habes?

Salacon. — Nonnihil iusculi mihi est, sed frigidum, lignis careo, aliâs calidum facerem.

Amyntas. — Ô te miserrimum Salaconem: cares lignis, tamen foris ambulas lautè vestitus ac opulentissimus esses.

Salacon. — Interdum conductitiis me orno vestibus.

Codrus. — Mortalium omnium nos miserrimi sumus, qui ad crepidinem et fores divitum cogimur commeatum conquirere.

Salacon. — Miseriæ nostræ meminit Plautus, dicens: “Miser homo est qui ipse sibi quod edit, quærit, et id ægrè invenit: sed illo miserior qui ægrè quærit, et nihil invenit: ille miserrimus, qui cum esse cupit, quod edat non habet”.

Amyntas. — Sperandum, quòd aliquando nostra fortuna immutabitur, nam omnium rerum (ut Comicus dixit) est vicissitudo.

Yrus. — Salus unica nobis est, ut Capnion scripsit, quòd “nihil possumus perdere, cùm nihil habeamus”.

Salacon. — Divitum vita semper est solicita et curarum plena.

Convivæ. — Hinc solvemus anchoram, emendicandi iam hora instat, nam apud divites modò mensæ tollentur.

Amyntas. — Hymnum gratiarum actionis dicas.

Salacon. — Deus pauperum consolator, omniúmque alumnus, de habitis his bolis gratiam habeat, nobísque sit auxilio, ut alias dapes precarias nanciscamur.

Convivæ. — Amen.

Salacon. — Nunc quisque divitum aulas adeat, stipem precatum in cœnam.

Convivæ. — Fiet, tu vale.

————

Convivium Plebeium, vel vulgare.

Henno hospes, Greta uxor, Dromo, Parmeno, Simo, vicini & convivæ.

Dromo. — Ubi est noster vicinus Henno?

Greta. — Non procul abest, quid ipsum quæritis?

Dromo. — Convivæ sibi esse volumus, si integrum fuerit.

Greta. — In horreo est, dans pabulum equis, advocabo ipsum. Heus, heus Henno adsis.

Henno. — Quid me vis?