A Wonder Book and Tanglewood Tales, for Girls and Boys
Chapter 1
{| !Minang !Indonesia |- valign="top" |
Tadanga lagu tuan Umbuik, baureh raso jantuang denai, tasingkok kiro-kiro denai, lah nyalang pandangaran denai, dek itu mangko denai turun. Dulang juo sadulang lai Pandulang ameh palangki; Ulang juo saulang lai Ulanglah juo lagu nan tadi. Nak kami dangakan bana, nak kami simakkan sungguahsungguah.” Mandanga kato nan bak kian, manjawab si Umbuik Mudo, bakato sadang bapantun, “Malah dibuluahkan juo Capo di pamatang tabek; Malah disuruahkan juo Disabuik malah sado nan dapek. Antah sapek antah mantilo Ramo-ramo dalam kambuik; Antah dapek antah tido Lah lamo kaji tak basabuik.” Lah mangaji si Umbuik Mudo, diulang saulang lai, dicubokan lagu nan tadi, jankan lagu nan ka dapek, jankan kaji nan ka tabaco, mato surek lai tak tampak. Kalik-kalik si Malako Hinggok di pasa Payakumbuah; Takilik iman nan cilako Kapado puti nan batujuah. Lah galak puti nan batujuah, lah rintang gareh manggareh, lah asyik bisiak babisiak, kacemoh barapi-api, galak lah badarai-darai, bakato Puti Galang Banyak, 20 “Lah tabaliak tapi kain Lah hilang panggiliannyo; Lah tabaliak hati si Malin Lah hilang pangajiannyo. Gilo sipasin gilo Gilo sitawang-tawang; Gilo Si Malin gilo Digilo lapiak sumbayang. Baburu ka padang data Dapeklah ruso balang kaki; Baguru kapalang aja Bak bungo kambang tak jadi.” Babaliak suruiklah dahulu, tumbuah malu dek si Umbuik, paluahlah bak anak ayia, mahilia ka tulang pungguang, muko sirahsirah padam, hangok lah gadang-gadang gajah, sanan bakato si Umbuik Mudo, “Oi Guru joden di guru, barilah ampun banyak-banyak, ambo babaliak pulang dahulu, tak guno ambo di siko. Tak alu sagadang iko Alu tatumbuak nan di tabiang Kok tatumbuak di pandan Buliah ditanami tabu; Tak malu sagadang nangko Malu tatumbuak di kaniang Kok tatumbuak di badan Buliah disaok jo baju.” Bakameh si Umbuik Mudo, basegeh inyo sakali, turun inyo ka janjang, sanan bakato guru si Umbuik, “Nambek waang pulang Buyuang, nambek waang babaliak, nantikan alek nan lapeh, minum makan malah dahulu.” Manjawab si Umbuik Mudo, “Bari maaf ambo banyak-banyak, 22 bari ampun sakutiko, usahGuru baketek hati, ambo ka pai juo hanyo lai.” Bakato guru si Umbuik Mudo: “Denai tabang indak tatabang Bak manabang batang sampia Denai tareh juo nan jadi; Denai larang indak talarang Bak malarang ayia hilia Denai lapeh juo nan jadi.” Lah bajalan si Umbuik Mudo, diracak kudo nan balang, dipacu babaliak pulang, lah manduo-duo ketek, dakek basarang hampia, hampia lah dakok ka tibo, tibo di tangah laman. Dipauikkan kudo hanyo lai, lalu naik inyo sakali, tagak ka tangah inyo bamanuang, tagak ka tapi inyo managun, panglihatan barapirapi, pamandangan kalam kabuik, talalok rabah sakali, tidua manungkuik ka banta. Manungkuik sambia manangih, manangih taisak-isak, ayia mato bak hujan labek, jatuah duo jatuah tigo, bak intan putuih pangarang, bak maniak putuih talinyo, bak buni dirantak pakam. Lah sabanta inyo manangih, dihampiangi dek mandehnyo, batanyo mandehnyo, “Buyuang, apo nan waang rusuahkan, apolah nan waang tangihkan, kok mangaji kalah di urang, dunia urang kok tak talawan?” Sanan manjawab si Umbuik Mudo, “Bukan denai salah mangaji, bukan kalah dek ba dunia bukan tahimpik dek mamakai, tapi, “Kalik-kalik si Malako Hinggok di pasa Payakumbuah; Takilik iman nan cilako Kapado puti nan batujuah. Oi Amai joden di amai, kok lai Mandeh ibo, kok lai Amai sayang di badan denai, Amai pai juo denai suruah, Amai pai denai sarayo, 24 amai isilah uncang Amai, tiok suduik ba hakimaik, tiok langkok tiok pakasiah, talinyo sapalik gilo, Mandeh pai ka kiun, ka rumah Kampuang Aua, ka ranah Puti nan batujuah, ka rumah Puti Galang Banyak, Amai tanyokan bana-bana, amai barundiang elok-elok. Aso duo tali pijakkan Jalo putuih baok baranang; Aso lai duo tidakkan Kato putuih badan nak sanang Babuah kacang di banda Babuah nasi nasian; Suruah katokan kato bana Jan kito nanti nantian. Katokan bak cando itu, bakeh si Puti Galang Banyak,” katonyo si Umbuik Mudo. Dek ibo maliaek parasaian anak, lah bakameh amai si Umbuik, dikunyah siriah sakapua, dicari kutiko nan elok, diisi uncang langkoklangkok, lalu turun hanyo lai. Lah sarantang duo rantang, dakek basarang hampia, hampia dakok ka tibo, lah tibo inyo di laman, di laman Puti Galang banyak, mahimbau amai si Umbuik, “Oi upiak Puti Galang Banyak, di ateh rumah kolah tu kini, manjanguah molah sabanta.” Mandanga kato nan bak kian, bakato amai si Galang, “Oi upiak Galang Banyak, Upiak tingkeklah mangkudu Panjeklah ambacang; Upiak lieklah ka pintu Siapo urang nan lah datang.” Sanan manjawab si Galang Banyak, bakato sadang bapantun, “Lah ditakiak juo mangkudu Lah dipanjek juo ambacang; 26 Lah diliek ka pintu Amai si Umbuik nan lah datang. “Manolah Amai tuan Umbuik Mudo,” katonyo PutiGalang Banyak, “Cubadak tangah laman Dijuluak jo ampu kaki; Jan lamo tagak di laman Tu cibuak basuahlah kaki.” Lah naiak amai si Umbuik, lah sabanta di tangah rumah, lah duo banta pulo lamonyo, duduak basiriah-siriahan, makan siriah sakapua surang, habih manih sapah dibuang, kaleknyo tingga di rakuangan, pariso habih talulua, sarinyo lah naiak ka ubun-ubun. Sadang elok patuturan, sadang tabik kiro-kiro, sadang dapek agak-agak, diangsua sakali rundiangan, dipijak malah patuturan, bakato amai si Umbuik, “Bukan denai Kinari sajo Kinari nak rang Padang; Bukan denai ka mari sajo Gadang mukasuik ka dijalang.” Manjawab amai si Galang, “Lai moh ikan takilek Baato tidak dijalokan; Lai moh kakak baniek Baato tidak dikatokan.” Manjawab amai si Umbuik, “Ikan takilek jalo tampak Jalo tarandam masuak tapian Payah dek bagendong sajo; Niat gadang takatokan tidak Babuah simantuang jantang Buruak payah mamandang sajo. 28 Mangko tidak dijalokan Tindiah batindiah kaki dulang; Mangko tidak dikatokan Kakak pamiliah kato urang. Ilalang di koto Panjang Dipunta dikabek arek; Dirantang rundiangan ka panjang Elok dikumpua naknyo singkek. Iyo di siko surek nahu Kalam tasisik ateh kasau; Iyo di siko buruang mau Hati birahi nak mancakau.” Bakato amai si Galang, “Karambia dibalah-balah Talatak di ateh pintu; Baa lah tatalah-talah Dahulu tidak baitu.” Manjawab amai si Umbuik, “Bukan denai Kinari sajo Ka rimbo maambiak rotan Tabaok di rotan mudo; Bukan denai ka mari sajo Ka mari mambaok pasan Iyolah pasan si Umbuik Mudo. Dangakan bana sabuah lai. Babuni badia di Jampun Rang parang ka Limo Koto; Kato tidak ka diumun Si Umbuik datang ka sumando Bakeh si Puti Galang Banyak.” 30 Mandanga di kato itu, manjawab mandeh si Galang, “taadok kapado rundiangan itu, dangakan bana dek kakak: Di rimbo tidak bacapo Tumbuah di lurah ulak pantai; Dek kito tidak ka mangapo Tingga di urang ka mamakai. Kakak barundianglah jo si Galang, Kakak baretonglah jo inyo. Taluak kulak kualo tanang Juragan masuak muaronyo; Buruak baiak janyo si Galang Indak ambo duo bicaro.” Lah dipaliang jadi rundiangan, diasak bakeh si Galang, bakato amai si Umbuik, “Manolah Puti Galang Banyak, dangakan banalah dek Anak, Aso duo tali pijakkan Jalo putuih baok baranang Jalo nak rang Danguang-danguang; Aso lai duo tidakkan Kato putuih badan nak sanang Jan lamo denai digantuang.” Manjawab si Galang Banyak, “Oi Amai joden di amai, iyo pulo nan di Amai, tapi saketek kato ambo, mintak tangguah ambo dahulu, nan satahun duo tahun nangko, alun ambo ka bajunjuangan, alun ambo ka basuami, alun taniat nak balaki, ambo ka marando sajo, katokan baitu elok-elok, bakeh tuan Umbuik Mudo,” katonyo Puti Galang Banyak. Mandanga kato nan bak kian, tamanuang amai si Umbuik Mudo, angan lalu paham tatumbuak, awak namuah urang anggan. “Den nak dulang den nak dulang Pucuak si jawi-jawi mudo; 32 Den nak pulang den nak pulang Kok lai untuang kumbali pulo.” Manjawab si Galang Banyak, “Kama lah condong karambia Dulang-dulang rabah ka banda; Ka mari indak bapanggia Ka pulang indak baanta. Ambo lapeh jo hati nan suci, ambo lapeh jo muluik manih, di lapeh jo muko nan janiah.” Lah turun amai si Umbuik, bajalan jo hati ibo, bajalan jo hati sabak, pulang jo hati rusuah. Lah sarantang duo rantang, cukuik katigo rantang panjang, hampia ka tibo hanyo lai, tibo inyo di tangah laman, lalu naiak sakali ka ateh rumah. Lah tampak mandeh tibo, bakato si Umbuik Mudo, “Oi Amai joden di amai, baa katonyo kato nan dijawek, baa rundiangan nan dibaok. Tarok di baruah manggani Dikabuang-kabuang di patigo; Harok bak raso ka lai Cameh bak raso ka tido.” Manjawab amai si Umbuik, “Bingkudu di danguang-danguang Jatuah sadahan selaronyo; Alun dianjuak lah tataruang Alamaik badan ka binaso.” Bakato si Umbuik Mudo, “Oi Amai joden di amai, katokan bana jo di amai, kabakan bana sagalonyo, apokoh katonyo si Galang, naknyo tahu di hati denai, apokoh bana nan diangankannyo, apo bana nan ditangguahkannyo, mangko inyo bak itu bana?” katonyo si Umbuik Mudo, hati di dalam tak sanang lai. 34 “Oi Buyuang joden di buyuang, “Nan satahun duo tahun iko, alun inyo ka bajunjuangan, alun inyo ka basuami, alun taniat nak balaki, inyo ka marando sajo, bak itu nan katonyo, kato si Puti Galang Banyak. Sungguahpun bak itu bana, dangakan pulo dek waang, Anak buayo guluang tanun Masuak kualo Indopuro; Apokoh dayo untuang balun Nantikan sajo kutikonyo. Koto sabab maadok Tiku Tiku maadok Koto Tangah; Sadang indak sabalah dahulu Nantikan sajo garak Allah. Tak jiran bingkudu lai Alun pandan ka bagadang; Tak niat itu lai Alun badan ka tagamang. Nambek hati di parusuah, nancik hati di parisau, usah Buyuang cameh bana.” Manjawab si Umbuik Mudo, Iyo pulo nan di Amai, bana pulo tu mah, tapi saketek nan maraso dalam hati, pituah juo di Amai, malangkah tak sadang salangkah, nan sakali diduokan, duo cukuikkan ka tigo, cukuik tigo kato putuih, baitu juo nan biaso, bak itu juo nan dipakai. Pailah Amai sakali lai, mintak bana kato nan putuih, nak jan taraso-raso juo.” Mandanga kato nan bak kian, hilanglah aka amai si Umbuik, lah sasak kiro-kiro. Takatiak takitun-kitun Salimbado di dalam liangnyo; Tatagak tatagun-tagun Bicaro di badan surang. 36 Rumah gadang sambilan ruang Puti duduak di surambi; Alang sakiknyo batenggang surang Bak manantang langik tinggi. Ka pai badan lah malu, tak ka pai baa lah garan, dek ibo hati di anak, bajalan juo nan jadi. Lah sarantang pajalanan, cukuik katigo rantang panjang, hampia dakok ka tibo, tibo inyo di laman, di laman rumah si Galang, mahimbau amai si Umbuik, “Oi amai Puti Galang Banyak, lai di rumah lah tu kini.” Manjanguah si Galang Banyak, lah tampak amai si Umbuik, bakato si Galang Banyak, “Cubadak tangah laman Dijuluak jo ampu kaki; Jan lamo tagak di laman Tu cibuak basuahlah kaki.” Lah naiak amai si Umbuik, lah sabanta di tangah rumah, lah duo banta antaronyo, bapantun si Galang Banyak, “Babuah balimbiang basi Babuah baputiak juo; Batuah pintu di tapi Lah pai babaliak pulo.” Manjawab amai si Umbuik, “Kain kuriak kain jawo Dijahik balun disasah; Mangko denai babaliak juo Rundiangan nan balun sudah. Manolah kakak amai si Galang, dangakan bana dek kakak, “Batanggo babiliak pulo Badulang bakalang hulu; 38 Mangko denai babaliak pulo Maulang kato nan dahulu.” Mandanga kato nan bak kian, manjawab amai siGalang, bakato sadang bapantun, “Sajak samulo denai katokan Tidak talatak dalam padi Talatak juo di Pamatang; Sajak samulo denai katokan Tidak dilatak dalam hati Dilatak juo di balakang Ka rimbo tidak batapo Tumbuah di ulang pantai Di ambo indak mangapo Tingga di urang ka mamakai. Taradok kapado rundiangan itu, Kakak baretong jo inyo, iyo jo Puti Galang Banyak.” Bakato amai si Umbuik, “Oi Upiak si Galang banyak, Upiak jawab juo kato denai, Aso duo tali pijakkan Jalo putuih baok baranang Jan baragu-ragu juo; Aso lai duo tidakkan Kato putuih badan nak sanang Jan taraso-raso juo.” Lah manjawab si Galang Banyak, “Oi Amai joden di amai, Tuak juo janyo ambo Niro juo janyo amai Tidak juo janyo ambo Iyo juo janyo amai. Dangakan bana dek Amai, dangakan bana habih-habih, nak 40 denai katokan kato mati, nak denai bari kato putuih. Koknyo tuan Umbuik Mudo, siang tak jadi angan-angan, malam tak manjadi mimpi, kok elok bana tuan Umbuik, lah tahu denai di eloknyo, elok di kain basalang, kok gadang bana tuan Umbuik Mudo, lah tahu denai di gadangnyo, gadang tabaok di ruwehnyo, kok kayo tuan Umbuik Mudo, lah tahu denai di kayonyo, kayo dek ameh pambawoan bapaknyo, ka galang kaki denai takkan sampai. Kok tuan Umbuik Mudo, usah disabuik duo kali, sadangkan sakali nangko, kok tagisia denai ampaleh, kok tatonggok denai kiraikan, kok tabaok denai antakan, usah diulang-ulang juo, maramang bulu kuduak denai!”katonyo si Galang banyak, indak manenggang parasaan urang. Kununlah amai si Umbuik, lah bak ayam kanai lokok, hati gata mato digauik, bajalan jo hati ibo, bajalan tahantak-hantak, bajalan tatagun-tagun. Kapundan kuliknyo manih Pucuak sibayua-bayua tinggi; Baunduang-unduang malah manangih Apo kiro-kiro denai kini. Lah sampai sarantang pajalanan, baranti amai si Umbuik, duduak bamanuang tangah jalan, paluah lah maanak ayia, mahilia ka tulang pungguang, dipikia-pikia dalam hati, dipatuik-patuik jo aka, takiro pulo nan marusuah. Apolah nan marusuahkannyo, apolah nan dirisaukannyo, kok tumbuah usua jo siasek, kok datang sudi jo tanyo, dari si buyuang Umbuik Mudo, apolah ka tenggang diri, kok dikatokan kasadonyo, kok dibaritokan habih-habih, kok bangih inyo beko. Bingkudu di danguang-danguang Duo jo dahan silaronyo Alun dianjua lah tataruang Alamat badan ka binaso. 42 Ya Allah, ya Rasulullah, baalah untuang denai iko, satampan ikolah anak, sajombang ikolah rupo, rancak lai patuik lai, tumbuah cacek baadok an, urang tak manenggang awak, manga lah bak itu bana, garak Allah sudah di denai. Lah sabanta inyo bamanuang, dipabulek malah pikiran, bajalan amai si Umbuik, dakok basarang hampia, hampia dakok ka tibo, tibolah inyo di laman, lalu naiak inyo sakali, tampak si umbuik sadang bamanuang, sadang malintuah-lintuah jari, sadang mangarekngarek kuku. Sanan batanyo si Umbuik Mudo, “Oi Amai joden di amai, baa kato nan dijawek, baa rundiangan nan dibaok. Tarok di baruah manggani Dikabuang-kabuang di patigo; Harok bak raso ka lai Cameh bak raso ka tido.” Cubo katokan di Amai, kabakan bana di Amai, usah Amai mambuni-buni, nan bana ka dikatokan, naknyo sanang hati denai.” Bakato amai si Umbuik, “Oi Buyuang dangakan bana, kok itu nan waang tanyokan, baato janyo si Galang, nan satahun iko, alun ambo ka bajunjuangan, alun ambo ka basuami, alun taniak nak balaki, ambo ka marando sajo.” Mandanga kato nan bak kian, kato nan dahulu dikatokan, diliek pulo cando mandehnyo, sanan bakato si Umbuik Mudo, “Oi Amai joden di amai, baa dek sambok mato Amai, baa dek barubah muko Amai, baa dek bakucak hati Amai, hati palapah hati Amai, jantuang apo jantuang Amai, jantuang pisang lah agaknyo, indak nan bana nan dikatokan, baduto Mandeh moh kironyo!” Mandanga anak lah bangih, maliek anak lah berang, dibanakannyo nan jadi, “Oi Buyuang joden di buyuang, dangakan banalah koh tidak, mandeh katokan habih-habih, nak denai katokan kato bana, indak denai labiahi denai kurangi, bak itu janyo Si Galang. 44 Katonyo si Umbuik Mudo, siang tak jadi angan-angan, malam tak manjadi mimpi, kok elok bana tuan Umbuik, lah tahu denai di eloknyo, elok di kain basalang, kok gadang bana tuan Umbuik Mudo, lah tahu denai di gadangnyo, gadang tabaok di ruwehnyo, kok kayo tuan Umbuik Mudo, lah tahu denai di kayonyo, kayo dek ameh pambawoan bapaknyo, ka galang kaki denai takkan sampai. Kok tuan Umbuik Mudo, usah disabuik duo kali, sadangkan sakali nangko, kok tagisia denai ampaleh, kok tatonggok denai kiraikan, kok tabaok denai antakan, usah diulang-ulang juo, maramang bulu kuduak den, bak itu bana nan katonyo, kato si Puti Galang Banyak.” Sarato mandanga kato nantun, lah bangih si Umbuik Mudo, bangih nan bukan alang-alang, berang nan bukan ulah-ulah, alah mahampeh-hampehkan tangan, malacuik-lacuikkan badan, disabakan tidak tasabakan, dipujuak tidak tapujuakkan, lah hilang aka mandehnyo, bakato amai si Umbuik. “Itu juo nan den sagankan, itu juo nan den anggankan, ka mangatokan kasamuonyo, mangabakan ka bakeh waang, lah takana juo dek den, nan baraso ka cando iko.” Lah sabanta inyo manangih, lah sabanta inyo bamanuang, nak rang si Umbuik Mudo, takana bana nan jadi, sanan bakato hanyo lai, “Oi Amai joden di amai, kok lai ibo di denai, lai sayang di badan denai, pai lah Amai denai sarayo, indaklah malu samalu nangko, kok lai malu ka tabangkik, kok lai malu ka tahapuih, carikan denai parupuak hanyuik, iyo ka lubuak mato kuciang, sati nan indak sati amek, janiah nan tak janiah amek, tampek si udang di dalamnyo, nan dalam tak dalam amek, satukua banang kauih, di kapesong nan mangiang, di sirangkak nan badangkang, nan dipaluik nago sati, nan dililik ula biso, nan dijunjuang ikan gadang. Itu parupuak nan ka Amai cari, itu parupuak nan ka Amai tariak, kok tak dapek parupuak nantun, Amai nan tak kasiah ka denai, 46 Amai tak sayang di badan denai. Apo guno cipuik lai Cipuik lah barangkai-rangkai; Apo guno hiduik lai Hiduik ka bacamin bangkai. Nak denai amuaklah badan denai, naknyo sanang hati Amai.” Mandanga kato nan bak kian, rusuahlah Amai si Umbuik, lah sasak kiro-kiro, bak mamakan buah simalokamo, ka pai badan kok mati, tak pai anak mangamuak, itulah sariknyo nan ka dicari, itu rupo kahandak anak, dipatuik-patuik jo aka, dipikia-pikia bana dek amai si Umbuik, pado anak nan mati, eloklah denai mati dahulu. Dek ibo hati jo anak, indak rago dihago, indak rago dimanuangkan, bajalan inyo sakali, dibaok kumayan putiah, manangih baunduang-unduang, kodek lah ganjuang kerong, hangok lah gadang ketek, bapantun amai si Umbuik, Ka pakan sakali nangko Tak mungkin mambali lai; Bajalan sakali nangko Tak mungkin babaliak lai. Tinggi malanjuiklah batuang Tak denai tabang tabang lai Tingga mancaguiklah ko kampuang Tak denai pulang pulang lai. Lah sudah inyo manangih, bajalan amai si Umbuik, bajalan tatagun-tagun, bajalan tatahan-tahan, bumi dipijak raso ka kampuah, langik dipandang raso taban. Lah sarantang inyo bajalan, dakok basarang ka hampia, ka tibo hanyo lai, lah tibo inyo di sanan, malabak hujan nan labek, badantuang buni patuih tungga, lah tibo si dulak-dolai, gumambak tanah dipijaknyo, lah kalam tantangan lubuak, kilek lah barapi-api. 48 Dipanggang kumayan putiah, asok mandulang ka ateh langik, sanan manyaru amai si Umbuik, “Ya Allah ya Rasulullah, ya Tuanku junjuangan denai, palakukan baa kandak denai, barilah baa pintak denai, hanyuiklah baa parupuak nantun.” Dek pintaknyo ka balaku, dek Allah lai ka manolong, taduah sakali hujan labek, baranti kilek jo patuih, lah anok angin nan dareh, lah tarang tantangan lubuak, lah tampak parupuak hanyuik sadang dijunjuang ikan gadang, sadang diracak kalo biso, lah bapesongpesong ayia, lah dilamun-lamun ombak, jauah nan tak jauah amek, dipandang sayuik-sayuik sampai. Kok dikaik indak ka dapek, kok dijambo kalampauan, adangadang inyo manapi, adang-adang inyo ka tangah, bak ka hampia inyo jauah, baru ka jauah inyo hampia, alah hilang-hilang timbua, alah tampak tarapuang-apuang. Kununlah amai si Umbuik, maliek nan bak itu, mamandang parupuak nantun, hati lah kambang-kambang kucuik, hati lah harokharok cameh, harok bacampua takuik, cameh bak raso raso tak ka dapek, takuik badan kok mati. Dipabuleknyo pikirannyo, dipabagakkannyo hatinyo, dipiciangkannyo matonyo, dihamburinyo lubuak nantun, dilompatinyo sakali, dicaburinyo nan jadi. Alah dipesong-pesongkan ayia, alah dihampeh-hampehkan ombak, baunjun-unjun jo kalo, baragang-ragang jo ikan, baelo-elo jo nago, lah ganti lacuik malacuikkan. Lah payah baunjun-unjun, lah pasai elo maelo, lah lamo baragang-ragang, dapeklah parupuak saruweh. Dek amai si Umbuik Mudo, sarato dapek parupuak nantun, kalua sakali dalam lubuak, balari sakali maadok pulang, lah balari-lari anjiang, lah mandoncengdonceng ketek, mahimbau-himbau kian kamari, lah hilang malu jo sopan, dek gadang hatinyo. 50 Suko nan bukan alang-alang, baju lah baturai-turai, kodek lah basimpang-simpang, abuak lah bagabang-gabang, siapo urang nan mancaliak, gadang ketek tuo mudo, habih tacangang kasadonyo, habih galak-galak balako, mancaliak amai si Umbuik. Maliek laku parangainyo, banyaklah urang nan batanyo, surang tidak diacuahkannyo, antah tadanga antah tidak, awak balari-lari juo, parupuak dijunjuangnyo juo. Lah duo banta inyo balari, tibolah inyo tangah laman, lalu naiak inyo sakali, batanyo si Umbuik Mudo, “Oi Amai joden di amai, lai dapek nan denai katokan, lai ado nan Amai cari.” Manjawab amai si Umbuik, hangoknyo lah sayuik-sayuik sampai, bakato tahanti-hanti, dek panek balari-lari. “Oi buyuang si Umbuik Mudo, kok itu nan waang tanyokan, kok itu nan waang sabuik, cameh mati badan denai, hampia kito tak basuo. Mamukek tantang taluak kosong Kanailah anak maco aji; Kok tak Allah nan manolong Haram tajajak tanah tapi Caliaklah baju den dek anak, lah habih batirai-tirai, lah sempang-sempang tigo, indak bacando badan lai, baunjun-unjun jo kalo, baragang-ragang jo ikan, baelo-elo jo nago, dek untuang pambarian Allah, lai dapek parupuak nantun.” Kununlah si Umbuik Mudo, sarato maliek parupuak nantun, riang nan bukan alang-alang, dibaok sakali masuak biliak, dirauiknyo parupuak nantun, lah sudah tapabuek, batanyo amainyo, “Buyuang, apo nan waang pabuek, apo nan waang karajokan. Buyuang, mangapo waang kini?” Manjawab si Umbuik Mudo, “Kok itu nan Amai tanyokan, awakden mambuek pupuik, kok lai malu ka tabangkik, kok lai malu 52 ka tahapuih, awakden ka pai bapupuik, ka luak pincuran rajo, ka luak si Puti Galang Banyak.” Mandanga kato nan bak kian, takajuik gadang mandehnyo, lah maklum mandeh si Umbuik, sanan bakato hanyo lai, “Buyuang, usah waang pai ka kian, anak urang kok damam-damam, anak urang kok takajuik-kajuik, anak urang kok lamah sumangaik.” Sanan manjawab si Umbuik Mudo, “Amai tak tahu di malu, Amai tak tahu di sakik, iyo taba talingo amai, hinok-hinokkan banalah dahulu, dangakan banalah di Amai: Rumah gadang batiang tidak Di manolah angin ka lalu Antah koh di liang lantai; Hati bimbang basingkok tidak Sialah urang nan ka tahu Antah kok urang nan marasai. Pihak kapado badan diri ambo, sajak mandanga kato nantun, lalok nan indak takalokkan, makan nan tidak tamakankan, tidua nan tidak tatiduakan, namun sakali nangko, bago hilang nyawo badan, bago ka hilang nan bakato, bialah nak ambo cubokan bana. Bilalang tabang malayang Tabangnyo barapi-api; Aso hilang kaduo tabilang Namonyo anak laki-laki.” Mandanga kato nan bak kian, bakato amai si Umbuik: “Denai tabang indak tatabang Bak manabang batang sampia Denai tutuah juo jo pisau ketek; Denai larang tidak talarang Bak managah ayia hilia Suko hati waang lah pabuek.”
54 Urang Padang mamunta banang Dipunta dilipek-lipek Dilipek lalu dipaduo; Kalau dirantang inyo panjang Elok dikumpua naknyo singkek Diambiak sajo nan paguno. 56
Pupuik Parupuak