Théâtre de Hrotsvitha religieuse allemande du dixième siècle, traduit pour la première fois en français avec le texte latin revu sur le manuscrit de Munich

Part 7

Chapter 73,113 wordsPublic domain

SCENA SEPTIMA.{0619}

FORTUNATUS.{0620}

Ecce corpus: nec facies cadaverosa, nec membra sunt tabida; abutere[217] ut libet.

CALLIMACHUS.{0621}

O Drusiana, Drusiana, quo affectu cordis te colui, qua sinceritate dilectionis te viscera tenus amplexatus fui! Et tu semper abjecisti, meis votis contradixisti. Nunc in mea situm est potestate quantislibet injuriis te velim lacessere.

FORTUNATUS.{0622}

At, at! horribilis serpens invadit nos.

CALLIMACHUS.{0623}

Hei[218] mihi! Fortunate, cur me decepisti? Cur detestabile scelus persuasisti? En, tu moneris serpentis vulnere, et ego commorior præ timore.

SCENA OCTAVA.{0624}

JOANNES.{0625}

Accedamus, Andronice, ad tumulum Drusianæ, quo animam Christo commendemus prece.

ANDRONICUS.{0626}

Hoc decet tui sanctitatem, ut non obliviscaris in te confidentem.

JOANNES.{0627}

Ecce, invisibilis Deus nobis apparet visibilis in pulcherrimi similitudine juvenis.

ANDRONICUS.{0628}

Expavete[219].

JOANNES.{0629}

Domine Jesu, cur juxta id loci dignatus es servis tuis manifestari?

DEUS.{0630}

Propter Drusianæ[220] ejusque qui juxta sepulchrum illius jacet resuscitationem apparui, quia nomen meum in his debet gloriari.

ANDRONICUS.{0631}

Quam subito receptus est cœlo!

JOANNES.{0632}

Ideo causam penitus non intellego.

ANDRONICUS.{0633}

Maturemus gressum; forte re[221] experieris in perventione quod asseris te minus intellegere.

SCENA NONA.{0634}

JOANNES.{0635}

In nomine Christi, quid est hoc quod video miraculi? Ecce, aperto sepulchro corpus Drusianæ foras est ejectum[222], juxta quod jacent duo cadavera amplexu serpentis circumflexa.

ANDRONICUS.{0636}

Conjecto quid significet. Is ipse Callimachus Drusianam dum viveret inlicite amavit, quod illa ægre ferens in febrem præ tristitia incidit, et mortem ut adveniret invitavit.

JOANNES.{0637}

Hoc amor castitatis coegit!

ANDRONICUS.{0638}

Post cujus occasum hic amens infelicis languorem amoris et negati tædium conglomerans sceleris, tabescebat animo, eoque magis desiderio æstuabat.

JOANNES.{0639}

Miserabile!

ANDRONICUS.{0640}

Non ambigo quin hunc improbum servum mercede conduceret, quo illi patrandi occasionem facinoris præberet.

JOANNES.{0641}

O nefas incomparabile!

ANDRONICUS.{0642}

Ideo ambo, ut video, morte sunt consumpti, ne effectum administrarent sceleri.

JOANNES.{0643}

Nec injuria.

ANDRONICUS.{0644}

In hoc tamen illud est ut maxime[223] admirandum, cur hujus qui pravum voluit resuscitatio, magis quam ejus qui consensit, divina sit voce prænuntiata, nisi quia forte hic carnali deceptus delectatione deliquit ignorantia, iste autem sola malitia.

JOANNES.{0645}

Quanta Supernus Arbiter districtione cunctorum facta examinat, quamque æqua lance singulorum merita pensat, id non obvium nec cuiquam explicabile fore potest, quia divini subtilitas judicii longe præterit humani sagacitatem ingenii.

ANDRONICUS.{0646}

Ideo admirando deficimus[224], quia rerum quæ geruntur causas docte internoscere nequimus.

JOANNES.{0647}

Eventus post facta docet persæpe rerum discrimina.

ANDRONICUS.{0648}

Verum age jam, beate Joannes, quod acturus es. Fac ut resuscitetur Callimachus, quo solvatur hujusmodi ambiguitatis[225] nodus.

JOANNES.{0649}

Reor prius invocato Christi nomine anguem proturbandum[226], post vero Callimachum suscitandum[227].

ANDRONICUS.{0650}

Recte reris, ne ultra lædatur morsu serpentis.

JOANNES.{0651}

Discede[228] ab hoc, crudelis bestia, quia serviturus est Christo.

ANDRONICUS.{0652}

Licet inrationale sit animal, haud surda tamen aure quod jussisti obaudivit[229].

JOANNES.{0653}

Non mea sed Christi virtute paruit.

ANDRONICUS.{0654}

Ideo citius dicto evanuit.

JOANNES.{0655}

Deus incircumscriptus et incomprehensibilis, simplex et inestimabilis, qui solus es id quod es, qui diversa duo socians ex hoc et hoc hominem fingis, eademque dissocians unum quod constabat resolvis, jube ut reducto halitu disjunctaque compagine rursus conliminata, Callimachus resurgat plenus, ut fuit, homo, quo ab omnibus magnificeris, qui solus miranda operaris.

ANDRONICUS.{0656}

Amen.—Ecce, vitales auras[230] carpit, sed præ stupore adhuc quiescit.

JOANNES.{0657}

Callimache, surge in Christi nomine, et utcumque se res habeat confitere; quantislibet obnoxius sis vitiis proferas, ne nos vel[231] in modico lateat veritas.

CALLIMACHUS.{0658}

Negare nequeo, quin patrandi causa facinoris accesserim, quia infelici languore tabescebam, nec inliciti æstum amoris compescere poteram.

JOANNES.{0659}

Quæ dementia, quæ insania te decepit, ut castis præsumeres fragmentis alicujus injuriam conferre dehonestatis?

CALLIMACHUS.{0660}

Propria stultitia hujusque Fortunati fraudulenta[232] deceptio.

JOANNES.{0661}

Num triplici infortunio adeo infelix effectus es, ut nefas quod voluisti perficere posses?

CALLIMACHUS.{0662}

Nullatenus. Licet non defuisset velle possibilitas, tamen omnino defuit posse.

JOANNES.{0663}

Quo pacto impediebaris?

CALLIMACHUS.{0664}

Ut primum distracto tegmine conviciis tentavi lacessere corpus exanime, iste Fortunatus, qui fomes mali et incensor[233] extitit, serpentinis perfusus venenis periit.

ANDRONICUS.{0665}

O factum bene!

CALLIMACHUS.{0666}

Mihi autem apparuit juvenis aspectu terribilis, qui detectum corpus honorifice texit, ex cujus flammea facie candentes in bustum scintillæ transiliebant, quarum una resiliens mihi in faciem ferebatur, simulque vox facta est dicens: _Callimache, morere ut vivas!_ His dictis, exspiravi.

JOANNES.{0667}

Opus cœlestis gratiæ, quæ[234] non delectatur in impiorum perditione.

CALLIMACHUS.{0668}

Audisti miseriam meæ perditionis, noli elongare medelam tuæ miserationis.

JOANNES.{0669}

Non elongabo.

CALLIMACHUS.{0670}

Nam nimium confundor, corde tenus contristor, anxio[235], gemo, doleo super gravi impietate mea.

JOANNES.{0671}

Nec immerito, quippe grave delictum haud leve pœnitudinis expectat remedium.

CALLIMACHUS.{0672}

O utinam reserarentur secreta meorum viscerum latibula, quo interim amaritudinem quam patior doloris perspiceres, et dolenti condoleres!

JOANNES.{0673}

Congaudeo hujusmodi dolori, quia sentio te salubriter contristari.

CALLIMACHUS.{0674}

Tædet me prioris vitæ, tædet delectationis iniquæ.

JOANNES.{0675}

Nec injuria.

CALLIMACHUS.{0676}

Pœnitetque deliquii[236].

JOANNES.{0677}

Et merito.

CALLIMACHUS.{0678}

Displicet omne quod feci in tantum, ut nullus amor, nulla voluptas sit vivendi, nisi renatus in Christo merear in melius transmutari.

JOANNES.{0679}

Non dubito quin superna gratia in te appareat.

CALLIMACHUS.{0680}

Ideo ne moreris, ne pigriteris lassum erigere, mœrentem consolationibus attollere, quo tuo monitu, tuo magisterio, a gentili in christianum, a nugace in castum transmutatus virum, tuoque ducatu semitam arripiens veritatis, vivam juxta divinæ præconium promissionis.

JOANNES.{0681}

Benedicta sit unica progenies Divinitatis, idemque particeps nostræ fragilitatis, qui te, fili Callimache, parcendo occidit et occidendo vivificavit, quo suum plasma mortis specie ab interitu liberaret animæ.

ANDRONICUS.{0682}

Res insolita, omnique admiratione digna!

JOANNES.{0683}

O Christe, mundi redemptio, et peccatorum propitiatio[237], qualibus laudum præconiis te talem celebrem ignoro. Expaveo tui benignam clementiam et clementem patientiam, qui peccantes nunc paterno more tolerando blandiris, nunc justa severitate castigando ad pœnitentiam cogis.

ANDRONICUS.{0684}

Laus ejus divinæ pietati.

JOANNES.{0685}

Quis auderet credere, quisve præsumeret sperare, ut hunc, quem criminosis intentum vitiis mors invenit et inventum abstulit, tui miseratio ad vitam excitare, ad veniam dignaretur reparare? Sit nomen tuum sanctum benedictum in sæcula, qui solus facis stupenda mirabilia.

ANDRONICUS.{0686}

Eia, sancte Joannes, et me consolari ne tardes. Nam conjugalis amor Drusianæ meam haud patitur mentem consistere, nisi et ipsam quantocius videam resurrectum ire.

JOANNES.{0687}

Drusiana, resuscitet te Dominus Jesus Christus.

DRUSIANA.{0688}

Laus et honor tibi, Christe, qui me fecisti reviviscere.

CALLIMACHUS.{0689}

Sospitatis auctori grates, qui te, mea Drusiana, resurgere dedit in lætitia, quæ gravi cum tristitia die fungebaris[238] extrema.

DRUSIANA.{0690}

Decet tui sanctitatem, venerande pater Joannes, ut resuscitato Callimacho, qui me inlicite amavit, et hunc resuscites, qui mei proditor funeris extitit.

CALLIMACHUS.{0691}

Ne dignum ducas, Christi apostole, hunc proditorem, hunc malefactorem, a vinculis mortis absolvere, qui me decepit, me seduxit, meque ad audendum horribile facinus provocavit.

JOANNES.{0692}

Non debes illi invidere gratiam divinæ clementiæ.

CALLIMACHUS.{0693}

Non est enim dignus resurrectione, qui auctor extitit perditionis alienæ.

JOANNES.{0694}

Lex nostræ religionis docet, ut homo homini dimittat, si ipse a Deo dimitti ambiat.

ANDRONICUS.{0695}

Justum.

JOANNES.{0696}

Quando etiam Dei unigenitus, idemque Virginis primogenitus, qui solus innocens, solus immaculatus, solus sine veterni sorde[239] delicti in mundum venit, omnes sub gravi onere peccati depressos invenit.

ANDRONICUS.{0697}

Verum.

JOANNES.{0698}

Scilicet nullum justum, nullum misericordia inveniret dignum, neminem tamen sprevit, neminem suæ gratia pietatis privavit, sed se ipsum omnibus[240] tradidit, suique dilectam animam pro omnibus posuit.

ANDRONICUS.{0699}

Si innocens non occideretur, nemo juste liberaretur.

JOANNES.{0700}

Ideo in hominum non delectatur perditione, quos suo emptos meminit pretioso sanguine.

ANDRONICUS.{0701}

Gratias illi.

JOANNES.{0702}

Unde aliis Dei gratiam non debemus invidere, quam ex nullis præcedentibus meritis in nobis gaudemus abundare.

CALLIMACHUS.{0703}

Terruisti me monitu.

JOANNES.{0704}

Ne autem tuis videar reniti votis, non suscitetur per me, sed per Drusianam, quia ad hoc implendum a Deo accepit gratiam.

DRUSIANA.{0705}

Divina substantia, quæ vere et singulariter es sine materiæ forma[241], quæ hominem ad tui imaginem plasmasti, et plasmato spiraculum vitæ inspirasti, jube materiale corpus Fortunati reducto calore in viventem animam iterum reformari, quo trina nostri resuscitatio tibi in laudem vertatur, Trinitas veneranda.

JOANNES.{0706}

Amen.

DRUSIANA.{0707}

Expergiscere, Fortunate, et jussu Christi retinacula mortis disrumpe.

FORTUNATUS.{0708}

Quis me apprehensa manu erexit? Quis vocem ut resurgerem dedit?

JOANNES.{0709}

Drusiana.

FORTUNATUS.{0710}

Num me suscitavit Drusiana?

JOANNES.{0711}

Ipsa.

FORTUNATUS.{0712}

Nonne ante aliquot dies improvisa morte fuerat consumpta?

JOANNES.{0713}

At vivit in Christo.

FORTUNATUS.{0714}

Et cur manet Callimachus gravi vultu modestus nec perfurit solito more in amore Drusianæ?

JOANNES.{0715}

Quia a nequam intentione transmutatus, vere est Christi discipulus.

FORTUNATUS.{0716}

Non.

JOANNES.{0717}

Etiam.

FORTUNATUS.{0718}

Si, ut asseris, Drusiana me suscitavit, et Callimachus Christo credidit, vitam repudio mortemque eligo sponte, quia malo non esse, quam in his tantum abundanter virtutum gratiam sentiscere.

JOANNES.{0719}

O admiranda diaboli invidia, o malitia serpentis antiqui, qui et protoplastis mortem propinavit et super justorum gloria semper gemit! Iste infelicissimus Fortunatus diabolicæ amaritudinis felle plenissimus, comparatur malæ arbori amaros fructus facienti. Unde excisus a collegio justorum et abjectus a consortio Deum timentium, mittatur in æterni ignem supplicii, cruciandus sine alicujus intermixtione refrigerii.

ANDRONICUS.{0720}

Ecce, turgescentibus serpentinis morsibus ad occasum rursus vergitur et citius dicto morietur.

JOANNES.{0721}

Moriatur, sitque incola gehennæ, qui propter alieni invidiam profectus recusavit vivere.

ANDRONICUS.{0722}

Terribile.

JOANNES.{0723}

Nihil terribilius invido, nihil scelestius superbo.

ANDRONICUS.{0724}

Uterque miserabilis.

JOANNES.{0725}

Una eademque persona utroque semper laborat vitio, quia neutrum sine altero.

ANDRONICUS.{0726}

Expone enucleatius.

JOANNES.{0727}

Nam qui superbit, invidet, et qui invidet, superbit; quia mens invida, dum alienam laudem nec patitur audire, et in sui comparatione perfectiores ambit vilescere, dedignatur subjici dignioribus, et superbe conatur præferri comparibus.

ANDRONICUS.{0728}

Patet.

JOANNES.{0729}

Unde iste miserrimus vulnerabatur mente, quia se his inferiorem æstimari non sustinuit, in quis ampliorem Dei gratiam lucere non nescivit.

ANDRONICUS.{0730}

Nunc tandem intellego quod inter surgentes minime est computatus, quia ocius erat moriturus.

JOANNES.{0731}

Dignus est enim utraque morte, quia et commendatum funus afficiebat injuria, et resurgentes injusto insectabatur odio.

ANDRONICUS.{0732}

Infelix est mortuus.

JOANNES.{0733}

Recedamus, suumque diabolo filium relinquamus. Nos autem diem istum, et pro miranda Callimachi mutatione, et pro utriusque resuscitatione, cum lætitia agamus, gratias ferentes Deo, æquo judici secretorumque discretissimo cognitori, qui solus omnia subtiliter examinans, omnia recte disponens, unumquemque, juxta quod dignum prænoscit, præmiis suppliciisve aptabit. Ipsi soli honor, virtus, fortitudo, et victoria, laus et jubilatio per infinita sæculorum sæcula. Amen.

[201] Sic Celtes emendavit optime.—Codex: _execratione_.

[202] Codex: _Calimachus_, unico _l_, et sic semper, quando compendio _C_ non utitur. Semel quoque _Chalimachum_ invenimus.

[203] Codex hic et ubique: _Andronichus_.

[204] Callimachi nomen deest in codice.

[205] Ita codex.—Celtes: _colloquio_.

[206] Sic Celtes.—Codex: _revocari nitimur_.

[207] Codex: _nequ.... intellegi_. Librarius vocem _nequit_ interruptam reliquit. Hic et ubique Codex: _intellegi_, per _e_.—Celtes: _nequimus intelligere_.

[208] Ex Græco Οὐσία, Latinis litteris. Codex: _Usyam_.

[209] Codex: _quod_.

[210] Sic codex.—Celtes: _miscere_.

[211] Codex: _amore_.

[212] Sic codex.—Celtes: _consenseris_.

[213] Codex: _captuosis_.

[214] Celtes: _hominem_.

[215] Celtes: _Agnostin’_.

[216] Sic codex et Celtes. Fortasse legendum: _unquam_.

[217] Sic codex.—Celtes: _utere_.

[218] Codex hic et passim: _Ei_, omisso _h_, quod librarius adscivit in quibusdam vocabulis aspiratione carentibus.

[219] Sic codex, optime.—Celtes: _expaves_.

[220] Sic codex.—Celtes: _Drusianam_.

[221] Celtes omittit _re_.

[222] Celtes: _abjectum_, perperam.

[223] Celtes: _vel maxime_.

[224] Sic codex.—Celtes: _defecimus_.

[225] Codex: _ambiguitas_, quod Celtes emendavit.

[226] Sic codex.—Celtes: _perturbandum_.

[227] Celtes: _resuscitandum_.

[228] Ita emendavit Celtes.—Codex: _discedite_, quod sententiæ non congruit.

[229] Sic Celtes, bene.—Codex: _obaudiunt_.

[230] Codex: _aures_.

[231] Hoc verbum compendio scriptum et a Celte omissum posui ex codice.

[232] Codex: _fraudolenta_.

[233] Sic codex.—Celtes: _incentor_, parum feliciter.

[234] Codex: _qui_.

[235] Ita codex.—Celtes: _anxior_.

[236] Codex et Celtes: _deliqui_.—Schurzfleisch: _delicti_.

[237] Ita emendavit Celtes. Codex: _propinatio_.

[238] Codex: _defungebaris_, pro _die fungebaris_, omissa _i_ littera, quam Celtes superscripsit.

[239] Post verbum _sorde_ codex addit _fuit_, quod recte omisit Celtes.

[240] Celtes omittit vocem _omnibus_.

[241] Sic legitur in codice, ni fallor.—Celtes: _materia forma_.—Schurzfleisch: _materia et forma_.

IV.

ABRAHAM.

ARGUMENTUM IN ABRAHAM[242].{0734}

Lapsus et conversio Mariæ, neptis Abrahæ eremicolæ[243], quæ ubi XX annos solitariam vitam egit, corrupta virginitate sæculum repetiit et contubernio meretricum admisceri non metuit; sed post biennium præfati Abrahæ monitis, illam sub amatoris specie quærentis, reducta, larga effusione lacrimarum continuaque exercitatione jejuniorum, vigiliarum atque orationum per vicenos annos emundavit maculas criminum.

ABRAHAM.{0735}

DRAMATIS PERSONÆ.

ABRAHAM. EPHREM[244]. MARIA.

SCENA PRIMA.{0736}

ABRAHAM.{0737}

Tune, frater et coeremita Ephrem, commodum ducis meæ adhuc confabulationi vacare, an quoad usque divinas expleas laudes, me vis præstolari?

EPHREM.{0738}

Nostrorum confabulatio ejus debet esse laudatio, qui se congregatis in suo nomine medium spopondit interesse.

ABRAHAM.{0739}

Nihil aliud locuturus accessi, nisi quod divinæ voluntati non nescio concordari[245].

EPHREM.{0740}

Quare nec ad momentum quidem me subtraho, sed tuo affectui totum dedo.

ABRAHAM.{0741}

Quiddam agendum mihi exæstuat mente, in quo tuum velle meis votis exopto respondere.

EPHREM.{0742}

Si unum cor unaque nobis anima jubetur esse, idem velle, idemque[246] cogimur nolle.

ABRAHAM.{0743}

Est mihi neptis tenella utriusque parentis solamine destituta, in quam pro compassione orbitatis nimio affectu ducor, cujusque causa continua sollicitudine fatigor.

EPHREM.{0744}

Et quid tibi, triumphator sæculi, cum curis mundi?

ABRAHAM.{0745}

Id scilicet curo ne inmensa ejus serenitas pulchritudinis alicujus obfuscetur sorde coinquinationis.

EPHREM.{0746}

Hujusmodi cura si[247] est vituperanda?

ABRAHAM.{0747}

Spero.

EPHREM.{0748}

Cujus est ætatis?

ABRAHAM.{0749}

Si unius rotatus mensurni[248] apponeretur, duas olympiades vitali aura vesceretur.

EPHREM.{0750}

Inmatura pupilla.

ABRAHAM.{0751}

Ideo non deest mihi cura.

EPHREM.{0752}

Ubi degit?

ABRAHAM.{0753}

In meis mansiunculis. Nam rogatu propinquorum nutriendam eam suscepi; sed ejus gazas pauperibus erogare decrevi.

EPHREM.{0754}

Despectio temporalium condecet animum cœlo intentum.

ABRAHAM.{0755}

Exæstuo mente gestiens illam Christo desponsare[249] ejusque tirocinio mancipatum ire.

EPHREM.{0756}

Laudabile.

ABRAHAM.{0757}

Cogor nomine.

EPHREM.{0758}

Quid vocatur?

ABRAHAM.{0759}

Maria.

EPHREM.{0760}

Ita est; tanti excellentiam nominis decet stemma virginitatis.

ABRAHAM.{0761}

Non diffido quin, si nostris suaviter hortamentis provocetur, ad cedendum facilis experiatur.

EPHREM.{0762}

Accedamus, ejusque cogitationi cœlibis[250] securitatem vitæ instillemus.

SCENA SECUNDA.{0763}

ABRAHAM.{0764}

O adoptatitia[251] filia, o meæ pars[252] animæ, Maria, cede meis paternis monitionibus meique comparis Ephrem saluberrimis institutionibus; enitere ut auctricem virginitatis, quam æquivoco æquiparas nomine, imiteris et castitate.

EPHREM.{0765}

Multum disconvenit, filia, ut quæ cum Dei genitrice Maria per mysterium nominis præemines in axe inter sidera numquam casura, inferior meritis in terræ volutes infimis.

MARIA.{0766}

Mysterium nominis ignoro; unde quid circuitione verborum significes haud intellego.

EPHREM.{0767}

Maria interpretatur _stella maris_, circa quam videlicet fertur mundus et vocatur populus.

MARIA.{0768}

Cur _maris stella_ dicitur?

EPHREM.{0769}

Quia numquam occidit, sed navigantibus recti semitam itineris dirigit.

MARIA.{0770}

Et qui posset fieri, ut ego tantilla ex lutea materia confecta eo attingerem meritis, quo mysterium rutilat nominis?

EPHREM.{0771}

Illibata corporis integritate, puraque mentis sanctitate.

MARIA.{0772}

Grandis est honoris hominem æquari astrorum radiis.

EPHREM.{0773}

Nam si incorrupta et virgo permanebis, angelis Dei fies æqualis, quibus tandem stipata gravi corporis onere abjecto, pertransiens[253] aera supergradieris æthera, zodiacum percurres circulum, nec subsistendo temperabis gressum, donec amplexaris amplexibus filii Virginis in lucifluo thalamo sui Genitricis.

MARIA.{0774}

Qui hæc parvi pendet asinum vivit. Unde præsentia despicio, memet ipsam denego, quo merear ascribi gaudiis tantæ felicitatis.

EPHREM.{0775}

Ecce nanciscimur in pectore infantili senilis maturitatem ingenii.

ABRAHAM.{0776}

Gratia Dei id est quod est.

EPHREM.{0777}

Negari[254] nequit.

ABRAHAM.{0778}

Sed licet Dei gratia sit illustrata, inbecillem tamen ætatem suo uti non prodest arbitrio.

EPHREM.{0779}

Verum.

ABRAHAM.{0780}

Ideo faciam illi exiguam ab introitu cellulam meis mansiunculis contiguam, per cujus fenestram psalterium cæterasque divinæ legis paginas, illam crebrius visitando, instruam.

EPHREM.{0781}

Convenit.

MARIA.{0782}

Tuo, pater Ephrem, interventui me committo.

EPHREM.{0783}

Cœlestis sponsus, cujus affectu in tenella ætate inhæsisti, tueatur te, filia, ab omni fraude diaboli.

SCENA TERTIA.{0784}

ABRAHAM.{0785}

Frater Ephrem, si quid mihi utriusque casu fortunæ ingeritur, te primum adeo, te solum consulo. Unde ne sis adversus querimoniæ quam prosequor; sed fer opem dolori quem patior.

EPHREM.{0786}

Abraham, Abraham, quid pateris? Cur plus licito contristaris? Numquam fuit fas eremicolæ conturbari sæcularium more.

ABRAHAM.{0787}

Incomparabilis luctus mihi contigit, intolerabilis dolor me afficit.

EPHREM.{0788}

Ne fatiga me longa verborum circuitione; sed quid patiaris expone.

ABRAHAM.{0789}

Maria, mis optiva filia, quam per bis bina lustra summa diligentia nutrivi, summa solertia instruxi...

EPHREM.{0790}

Quid illa?

ABRAHAM.{0791}

Hei mihi! periit.

EPHREM.{0792}

Qualiter?

ABRAHAM.{0793}

Miserabiliter; deinde evasit latenter.

EPHREM.{0794}

Quibus insidiis circumvenit eam fraus antiqui serpentis?

ABRAHAM.{0795}

Per inlicitum cujusdam simulatoris affectum, qui monachico adveniens habitu simulata eam visitatione frequentabat, donec indocile juvenilis ingenium pectoris ad sui amorem inflexit, adeo ut per fenestram ad patrandum facinus exiliret[255].

EPHREM.{0796}

Contremisco auditu.

ABRAHAM.{0797}

At ubi ipsa infelix se corruptam sensit, pectus pulsavit, faciem manu laceravit, vestes scidit, capillos eruit, voces in altum ejulando dedit.

EPHREM.{0798}

Nec injuria, hujusmodi namque ruina toto lacrimarum fonte est lugenda.

ABRAHAM.{0799}

Lamentabatur namque se quod fuerat non esse.

EPHREM.{0800}

Væ illi miseræ!

ABRAHAM.{0801}

Lugebat se nostris contraria monitis egisse.

EPHREM.{0802}

Ac valde.

ABRAHAM.{0803}

Deflevit se vigiliarum, orationum, jejuniique sudores evacuasse.

EPHREM.{0804}

Si in tali compunctione perseveraret, salva fieret.

ABRAHAM.{0805}

Haud perseveravit, sed pejora prioribus apposuit.

EPHREM.{0806}

Viscera tenus conturbor totisque membris resolvor.

ABRAHAM.{0807}

Postquam enim hisce lamentis[256] se punivit, nimietate victa doloris præceps ferebatur in foveam desperationis.

EPHREM.{0808}

Eh heu, quam gravis perditio!

ABRAHAM.{0809}

Et quia veniam desperavit posse promereri[257], sæculum repetere vanitatique elegit deservire.

EPHREM.{0810}

Hem, par victoria spiritalibus in sorte eremitarum nequitiis antea fuit insolita.

ABRAHAM.{0811}

Sed nunc dæmonum sumus præda.

EPHREM.{0812}

Mirum qui fieri posset, ut te ignorante evaderet.

ABRAHAM.{0813}

Interim fueram consternatus mente ex ostensæ visionis terrore, qua, si[258] mens non fuisset læva, mihi præfigurabatur ejus ruina.

EPHREM.{0814}

Vellem modum visionis audire.

ABRAHAM.{0815}

Putabam me ante fores[259] cellulæ stetisse, et ecce draco miræ magnitudinis nimiique fœtoris, rapido impetu adveniens candidulam secus me columbam repperiens cepit, devoravit subitoque non comparuit.

EPHREM.{0816}

Evidens visio.

ABRAHAM.{0817}

At ego, ubi expergiscens mente quæ videbam tractavi, verebar aliquam ecclesiæ imminere persecutionem, quæ fideles quosdam attraheret in errorem.

EPHREM.{0818}

Verendum erat.

ABRAHAM.{0819}

Unde prostratus in orationem præcognitori futurorum supplicavi, ut mihi detegeret solutionem somnii.

EPHREM.{0820}

Recte egisti.

ABRAHAM.{0821}

Tertia demum nocte, cum lassa sopori membra dedissem, putabam eumdem draconem meis vestigiis disruptum volutasse, ipsamque columbam absque læsione emicuisse.

EPHREM.{0822}

Lætificor auditu, nec ambigo quin tua quandoque ad te revertatur Maria.

ABRAHAM.{0823}

Postquam evigilans hujus solamine visionis temperabam tristitiam prioris, mentem recepi ut reminiscerer[260] alumnæ. Illud quoque si sine[261] tristitia memini, quod ipsam in duorum intervallo dierum divinæ innitentem laudi solito non sensi.

EPHREM.{0824}

Sero meministi.

ABRAHAM.{0825}

Fateor. Accessi, manu fenestram pulsavi, filiam sæpius nominando vocavi.

EPHREM.{0826}

Ah, frustra vocasti.

ABRAHAM.{0827}