Le Poème du Rhône, en XII chants. Texte Provençal et Traduction Française

Part 6

Chapter 63,789 wordsPublic domain

_--Eh! bèn, mai venès pas encò dóu pintre?-- Lis ome dóu Caburle ié cridèron, Un jour, au bèu parèu.--Ounte s'atrovo? Guihèn faguè.--Venès, seguès la bando!-- E tout acò, balin-balòu, s'enfourno, Lou cachimbau i dènt, en uno turno Qu'avié pèr escritèu:_ Qu pinto vènde! _Un Martegau, frounsi coume uno figo, Vièi poujaire de mar au tour dóu mounde, A flour de pèu, em'un pincèu d'aguïo, Pèr uno pèço aqui vous mascaravo Touto sorto de signe vo d'istòri. Adonne sus lou crestian, quau uno remo, Quau l'ancro d'esperanço, quau un Criste, Quau un cor aflama s'èro fa faire. --E vous, moun prince?--Iéu? lou diéu de l'oundo Vole que sorte de mi veno bluio...-- E lèu, galoi, estroupant sa camiso, Sus lou poupu dóu bras se faguè pegne Un bèu Dra blavinèu, alu, tout moufle E que l'aurias di viéu sus sa car blanco. --Acò 's acò! cridè l'Angloro, juste Coume t'ai vist, moun Dra, souto lou Rose! Mai qu'ères bèu! oh! ve, iéu quand ié pènse, Ajustè plan, me fai mounta li rouito... E ié tournaras mai, au Rose, digo! --Au Rose, enfant? dequé i'anariéu faire, Respoundeguè lou prince, aro que vese, Aro que tène aquelo qu'ai vougudo! --Mai que farai de iéu?--De tu, mignoto, Iéu que farai? ma coumtesso ideiouso De Mount-Dragoun o, s'ames mai, d'Aurenjo...--_

LXXXVI

_E, tóuti disavert, ansin anavon, Éli, pèr li carriero grouadisso, Mai noun vesien plus rèn: ni li camello De draparié, de flassado, li mouto De sedo roussinello, cruso o flusso, Que vau soun pesant d'or, ni li bandiero De tóuti li coulour, entravessado Sus li androuno blanco de caussino Emé li noum di traficant de Gèno, De Mount-Pelié, de Càdis o de Brousso, Ni li basar que dounon la barlugo, De tant que i'a de jouièu, de belòri, Ni lou cascarelun di Bèu-Cairenco Charrant souto lis Arc dins si boutigo O vers si pourtalet pesant li dàti. --Fau pamens que la vènde, ma saqueto De pampaieto d'or! fasié l'Angloro.-- E dins li magasin ensèmble intravon, Dins lis oustau fresqueirous, à celèstre Festouneja coume au païs di Mouro, Que sèmblon de sarrai plen d'oudalisco. E souto lis arcèu, de croto en croto, Risènt entre éli dous à la chut-chuto, Vóutavon, sènso vèire, la desplego Di Franchimand, di Loumbard, dis Armèni, Dis Esterlin, di Marran e di Chincho. --Fau pamens que li vènde, mi paiolo, La chato redisié.--Venès, fiheto!-- Èro un orfèbre, just, que la sounavo. --Es d'or de Ceze o dóu Gardoun d'Anduzo? --D'Ardecho.--Alor, vejan!--La boustigouno Vujè sa pòusso d'or dins la coupello: N'i'avié pèr vint escut.--Aurivelaire, Diguè lou segnouret, dos bago liso Nous farés em' acò: metrés sus l'uno Lou Dra, sus l'autro uno pichoto angloro... E sara nosto fiero de Bèu-Caire.--_

LXXXVII

_Oh! Diéu! cresès que la fuguè, countènto! Au còu i'aurié sauta. Mai, basto, à l'ouro Que li cafè cantant, la niue, se vuejon, Guihèn, un cop, se devinant pèr orto, A rescountra pamens li Veniciano, E zóu! vers lou pountin di cantarello S'es entaula, soulet, pèr galantiso. A passa la journado emé sa bruno E, de retour dóu countentié, galejo: --Eh! bèn, iè fai, aquéu tresor de papo Qu'es amaga 'n Avignoun dins lou toumple, Aquelo rastegagno d'apoustòli, Aquéli douge barban d'or que gardo Lou Baseli, quouro lis anan querre? --Segnour, uno diguè, fugués tranquile! Avèn quau fau pèr tenta l'aventuro Emai pèr metre à mort, s'es necessàri, Lou Baseli!--Pòu! se coumpren de soubro, Ajustè 'no autro, que pariero trovo Noun siegue pas grand causo pèr lou prince: N'i'en manco d'or, estènt lou courtejaire D'uno que n'en rabaio dins li flume! --Dono, respoundeguè lou prince, aquelo Noun avié de besoun, pèr èstre amado, Que d'espeli (res n'en sarié jalouso?), Coume fai la vióuleto umblo e requisto, A l'oumbro d'un bouissoun, zoun-zoun lanlèro!--_

LXXXVIII

_E fredounant, Guihèn, sa cansouneto, Au brut de quauco mandoulino liuencho, Dins la frescour de la niuchado, i lume Di fanau rar que pau à pau s'amosson, Au barcarés tourno pèr s'ana jaire. E tau lou pèis, que l'aigo ié treboulon, Lèu-lèu que nado amount vers l'aigo lindo, Antau Guihèn se bagno i souvenènço D'aquelo lindo e tant douceto istòri Dóu damisèu Aucassin de Bèu-Caire E de la bello esclavo Nicouleto Que volon pas ié douna pèr espouso: Quand tóuti dous à despart lis enfermon, Que tóuti dous fan soun escapaduro E, libre e gai, dins lou bos se retrovon E qu'au clar de la luno s'entre-baison; E quand pièi d'assetoun l'a messo en sello, Qu'éu l'emporto à chivau vers la marino E que s'embarcon pièi en Aigo-Morto Pèr gagna lou païs de Touro-Louro! E quand li Sarrasin aqui li prenon E que li van revèndre, elo à Cartage Ounte es recouneigudo pèr la fiho Dóu rèi, éu à Bèu-Caire ounte lou pople L'a saluda pèr soun segnour e mèstre; E quand, un jour, Nicouleto, en coustume De pichot fanfouniaire, vèn, dessouto Lou peiroun d'Aucassin, dire lou conte Dis amour d'éu em'elo Nicouleto E qu'enfin à Bèu-Caire se maridon, Dins lou castèu, vers la tourre à tres caire! --Qu'acò 's poulit! disié Guihèn, reverto Nosto aventuro un pau emé l'Angloro...-- Mai coume a di, contro éu se drèisso uno oumbro. E, matrassa d'un cop dins lis esquino, Guihèn subitamen cabusso eu terro. Ai! paure d'éu! em'un saquet de sablo L'an saqueta pèr darrié. Di mandorro Alin moron li son, la niue vèn mudo... E quau a fa lou cop? en tèms de fiero Degun jamai saup rèn: mau pèr quau toumbo!_

LXXXIX

_Subre lou port loungaru van e vènon Li Coundriéulen, que deman fau que parton. La fiero es au declin. A l'auro drecho Li bastimen de mar deja defilon E, long dóu Prat, jusquo alin vers la pouncho Di Matagot, vesès li velo blanco Desfourrelado au vènt. Mai contro Rose S'alestissènt pèr la remounto rudo, Tóuti lis equipage d'aigo douço, Patroun de barco emai patroun de terro, Baile, prouvié, civadié, de si maio Estacon li mouchoun. Aqui s'arrimon L'òli de gres, lou bon vin de Sant-Jòrgi, Lou ris loumbard e lou mèu de Narbouno, E la sau de Pecai e li barrielo D'anchoio de Frejus, li pan de sucre E li bard de saboun que fai Marsiho. Auto! qu'aniue lou prince, à la Vignasso, Pago la rouanado e la riboto! Car es pas mort, lou prince; en pleno sourro L'an rabaia que noun batié plus veno; Mai, gramaci l'enflus de soun astrado O lou ressort belèu de sa naturo, S'es reviéuda. Mourira pas d'aquelo. E Jan Rocho à despart vèn à l'Angloro: --I'an rèn vist sus soun cors, e vòu rèn dire... Sarié toumba, que! dóu mau de la terro? L'on pòu pas saupre.--Oh! ç'anen, Jan-toutouro! Ignores que lou Dra, quand vòu, se mudo, Respoundeguè la drolo, e s'entremarcho De cènt milo façoun? Vuei sus la ribo I'a plasegu de leissa soun cors d'ome E de se traire avau dins l'aigo founso Pèr ana vèire, sai! lis espeluco Ounte gardè sèt an la bugadiero, Aquelo bugadiero de Bèu-Caire Qu'avié toumba soun bacèu dins lou Rose, Aqui de-long, l'as bèn entendu dire? --O, repliquè lou prouvié, 'mé li Trèvo De rèn fau s'estouna... Mai, qu'acò fugue Verai o noun, siés uno bello folo D'escouta si paraulo safranouso E de pas vèire, pauro, que t'enjueio E qu'éu, un jour, aguènt poumpa ta vido, Sus lou ribas de quauco graveliero, Un jour, peréu te leissara cadabre! --Hòu! l'Angloro diguè, la lagramuso N'es-ti pas la sourreto dóu Coulobre? --Ve, t'enlabrenara!--Se m'enlabreno, Eh! bèn, siegue moun ur! iéu voulountouso, Me leissarai toumba dins l'engoulido, Coume toumbo la fueio au gourg que bado!--_

XC

_E Mèste Apian cridè:--Sarnipabiéune! D'abord que vòu paga la bello souido, Es un bon prince acò!--Noum d'un gimerre! Lis ome an respoundu, fau que s'embugue Dóu vièi sant Micoulau aniue la tino! --Anen, enfant!--E zóu! touto la colo S'enmounto au cabaret de la Vignasso. D'aqui se vèi lou plan-païs d'Argènço E la Séuvo-Goudesco ounte la bicho Menè tout dre lou rèi à l'ermitòri Dóu grand sant Gile. Aqui pèr sòu barrulon Li vièi boulet de pèiro glouriouso Qu'espóutiguèron, tra pèr li calabre, Li Crousa de Mount-Fort: clapas de pèiro Sèt fes sacra, suprème testimòni D'un pople debaussa, noun sènso lucho, Lou rire i labro e cantant soun martire! Dounc, un cop entaulado la grand chourmo A l'entour d'En Guihèn:--Sabès, cardacho, En quau, ié dis Guihèn, me pren envejo De counsacra l'artimo repeissudo Que fasèn dins Bèu-Caire? I patrioto Dóu ribeirés rousau, is intrepide Que dins li jour ancian se mantenguèron Au castelar qu'à nòstis iue s'aubouro! I ribeiròu valènt que si coustumo E soun port franc e soun grand Rose libre Sachèron apara! D'aquéli rèire, Gaiardamen toumba dins la bagarro, S'an vuei li fiéu desóublida la glòri, Tant-plus-mau pèr li fiéu! Mai vàutri, chouro, Qu'avès toujour sauva lou crid: Empèri! E que, bravas, à vosto dessaupudo, Anas bèn lèu, anas bessai tout-aro, Pèr apara lou Rose dins sa vido, Anas liéura la bataio radiero, Emé iéu fourestié, mai qu'enraiouno E qu'embriago vosto lus dóu Rose, Aussas li got à la causo vincudo!-- Tóuti li got dins li man clantiguèron. Li marinié, Mèste Apian, chaurihavon Estabousi, sènso trop bèn coumprene, Mai respetous e mut. Lou galant prince Countuniè coume eiçò:--Pàuri de vautre! Emai de vòsti nau lou bèu trigòssi, Emai li lòngui tiero blanquinello Remoucado en amount pèr li quadrigo Di chivalas que tirasson la maio, A la malemparado belèu courron!... Mai en que sièr, o subre-estant d'un pople Que despièi tres milo an tenié l'empento, De pregemi sus la causo perdudo! Coume au castèu ilustre de Bèu-Caire, Coume li Prouvençau, bello finido, En fàci dóu Soulèu e dóu grand Rose, Fasen la Rouanado e la Soulenco! E chimen, à la barbo di vincèire, Lou vin dóu Genestet que reviscoulo... E brame lou Rouan, en Rouanesso!--_

XCI

_Or lou soulèu sus Nimes trecoulavo, Espargissènt au long dóu vaste flùvi Li ple de sa flassado ensaunousido E de si rai la reflamour darriero Sus lou castèu de la Tarasco, mounte Lou rèi Reinié semblavo, à sa fenèstro, Benesi la suprèmo rouanado. --A la santa dóu patroun!--E dóu prince! --Vivo sa caro!--E vivo nautre! En joio Barquejen longo-mai!--En nau seguro Reveguen Andanceto!--E Sant-Maurise! --E lis escalinado coundriéulenco Ounte, se Diéu lou vòu, tout noste mounde Retrouvessian dins mens d'uno mesado!-- E manjon la broufado espesso e forto Que i'es lou biòu empiela sus li cebo; E di palabourdoun fan bello brifo E picon au pechié. Mai à la luno, En davalant après vers la barcado: --Que! lou prouvié fai à Jóusè Ribòri, Atroves pas que ço qu'a di lou prince Retrais un pau aquéli sourcilège Que l'Angloro disié, dóu ranc de Tourno? --Ah! bouto, sabe pas, repliquè l'autre, Mai i'a quauque malan dóu tron de milo Que nous menaço tóuti, e meme, meme Aquéu bon bachelar que nous fai sousto... L'an pas leissa pèr mort, aièr? Moun ome, Sian à-n-un siècle que lou Diau trafuro!_

_CANT VOUNGEN_

_LA REMOUNTO_

XCII

_E van se jaire. A l'aubo, entre que piéuto Dins li brouas dóu Rose l'auceliho, Dau! dau! lou veiturin, lis equipage, Tout acò's deja dre. Pèr la remounto An tira li sapino, li pinello, Tafort! adrou! de l'autro man dóu flume. Desplegon li dos maio tànti longo Qu'à l'aubourié de la grand nau se ligon. Agroupon i dos maio li maieto Pèr i' atala li grand chivau de viage. Au cau-d'avans de la barco majouro Vint-e-vue garagnoun se i' apountellon, Dessepara, quadrigo pèr quadrigo, Emé soun menadou de quatre en quatre. Li quatre primadié, tóuti blanc, porton Lou baile carretié--qu'a la counducho Di vuetanto chivau dis atalage. Au cau-d'arrié van jougne mai dès couble; Au cau de la carato uno dougeno; Au restant di batèu o de la rigo Lou rèsto di supèrbi roumpe-tèsto. En endihant vers lis ego palustro E gravachant la terro de si bato, Oh! que soun bèu, la creniero que floto, Emé li róugi flo de si cabestre, Si rava blu de lano amechourlido, Si coulassoun plen de clavèu de couire! A Tarascoun, i'an douna la civado. Lou manescau ferrant, qu'es de l'escorto, Un darrié cop lis a passa 'n revisto. Li marinié de terro, à pleno cencho Pourtant li batafiéu--que s'envertouion Pèr adouba, quand fau, li roumpeduro De la maio,--soun lèst. D'aut de la barco, Lou vièi patroun Apian, en vesènt siéuno Aquelo pouderouso cavalino Qu'en dougo dóu grand flume s'esperlongo, En countemplant touto aquelo sequèlo De marinié, de carretié, que bourjon Li Segounau dóu Rose à sa coumando, En espinchant la floto e la tesuro Dis aut tibanèu blanc que s'encamellon Subre la carguesoun di marchandiso Bèn estivado e marcado à bon nòli Pèr l'escrivan, lou vièi patroun se gounflo Dins soun ourguei de mèstre d'equipage: --E vuei, pèr trebóuja, dis, que ié vèngon Li Cuminau tant famous de Serriero, Li Bounardèu de Lioun, tànti riche, Li Martouret bragard, que n'an que piafo, E li boutié d'Isero e de Grenoble Emé si biòu lourdas, councha de bóuso! Que ié vèngon, se volon, en seguido: Ié fara, lou Caburle, tira l'ènso!--_

XCIII

_E coume a di, capèu en man, saludo La crous de l'equipage qu'es en poupo, Emé soun det moutu que trempo au Rose, Devoutamen, noublamen éu se signo: --Au noum de Diéu e de la santo Vierge, Adounc coumando, fa tira la maio!-- Lou prouvié sus la pro, que fai escouto, Repetis:--Fa tira la maio!--En terro Lou patroun de calaumo à soun tour crido: --Eh! fa tira la maio!--D'un à l'autre Lou crid enjusquo au baile amount ressono. Lou baile carretié dins l'estendudo Mando un bèu cop de fouit: li vint quadrigo, Au repetun di chasso lardarello Desparron à la fes. Se desvouloupon E s'estiron li gumo fin-que tiblon E, desmarrado en plen tóuti li barco, Lou grand patroun repren:--Amaio sòli! E fa tira davans!--La longo tiero, Sus la levado e la calado rufo, En rebalant contro l'aigo que fouito La tirassiero grèvo de la rigo, Tout siau à soun trantran dounc s'encarrèiro. E souto lou brancun di gràndis aubo, Dins lou silènci de la vau de Rose, A l'esplendour dóu soulèu que se lèvo, Au pas di bèu chivau que s'escourpouiron E de si narro embandisson la tubo, Lou proumié carretié dis la preguiero. De liuen en liuen, sus lou coutet lis autre Aguènt lou fouit que pènjo emé sa lonjo, En caminant, avau darrié, se signon O, pèr abra lou cachimbau à l'esco, Picon de fiò sus lou peirard. La troupo, Tirant de long belèu un quart de lègo, Vai ribejant li sauseto ramudo Ounte la maio freto e s'entrepacho. Arma d'un pau--que sus l'espalo porton, Li marinié de terro la seguisson, Tenènt d'à ment l'einormo tourtouiero, Pèr la faire sauta sus lis entramble; O 'mè li batafiéu--qu'à la centuro Se soun enviróuta, de-longo adoubon Sus li reinard quauque trenoun que peto._

XCIV

_Mai enterin, au bout de la grand cordo, Pereilavau sus la barcado lènto, De poupo à pro lou vièi patroun que guincho A di:--Prouvié, regardo un pau dessouto... Em' aquélis eigas (qu'un tron li cure!) Sabès jamai li founs...--La soubeirano! En negant l'escandau cridè Jan Rocho. --A la bono ouro!--E veici que lou prince Demando à Mèste Apian:--Ansindo mounto Forço, lou Rose, quand vèn fièr?--En subre De tout aquéu planas que s'espalargo De chasco man dóu flume, tant que terro, Ai vist, diguè lou vièi, ai vist lou Rose, Enfle pèr lou glavas dis endoulible, Bandi sis erso eujusquo à la courouno Dis amourié! Sus li meissoun perdudo, Sus la desoulacioun dóu plen terraire, Ai vist, iéu, li barquet vougant pèr orto Au secours di masié sus si téulisso! Aqui, moussu, tenès, à Valabrego, Tres jour, tres niue, pèr èstre en terro sauvo, S'èron ramba li gènt au cementèri! Fasié freni, la niue, d'ausi lou rounfle D'aquelo mar sóuvajo, souloumbrudo, Qu'esventrant li levado emai li bàrri, Empourtavo lis aubre, li recordo, Li fenassiéu tóutis entié! Me mèmbro, Pecaire, un chin, pres pèr la negadisso, Que sus lou camelun d'uno paiero Lou veguerian flouta que gingoulavo... Mai se diguè-ti pas que sus lis oundo Avié passa peréu un brès de vorge Em' un enfant que ié plouravo dintre? E li cop de fusiéu qu'à la sournuro Entendias dins lis isclo e que tiravon Li pàuris insoula de la ribiero! Ah! boutas, d'aquéu tèms, quand sus li lono Avès un trin de barco emé vint coublo De chivau coume acò, 's pas que que fugue! --Dia! fa tira lou cau-d'avans!--Vous dise Que i'a gens d'eigassado tant rabènto Ni que fague tant pòu emai tant afre Coume aquéu Rose, quand se desgounfouno. Se coumpren pas de mounte tron pòu sorge Tant d'aigo, e fau que vèngue dóu delubre! Car se vesias quand boundo e que carrejo, Nous adus de varage e de bestiàri Que jamai de la vido se veguèron! --Dia! fa tira lou cau-d'arrié!--La biso Urousamen baiè soun cop d'escoubo; Autramen perdian tout, aquel an, fusto E vin. N'en fuguerian, dins lou tempèri, Pèr quatre subre-fort chivau de viage Que valié proun, lou mendre, cènt pistolo!_

XCV

_--O patroun, hòu! en uchant de la ribo Cridè lou civadié, que davans tóuti Es éu que d'à chivau tènto li gafo, Alestis lis arrèst e la pasturo. --Que i'a? fai Mèste Apian.--Aquesto jouncho, Dinan à Malivèn?--Jan de la Muelo, Perqué noun au Grand-Mas?--Lou vènt s'amodo, E farian bèn d'esperlounga la tiro... --A Malivèn!--Darrié, sus la carato Avien planta l'arpi, mounte se pènjo Li farlambias de car, prouvèndo cruso Que fan seca au soulèu. N'en desacrocon, Ardit, quàuqui bon tros pèr metre à l'oulo; E lou chat dóu batèu fai la bouiaco. Entandóumens l'Angloro que l'ajudo Ansin ié vèn:--Chat! se'n-cop me maride, Te li farai tasta, que? li dragèio... --Mai emé quau te marides, Angloro? --Ve, lou veses, aquéu sus la grand barco Eila-davans, qu'a la barbeto bloundo? --O, lou prince Guihèn!--Mignot, tout juste. --Siés pas de plagne, Angloro!--Es la planeto Que l'a vougu: quand soun li causo escricho Dins l'estelan, eh! bèn, fau que se fagon... --Emé lou prince! e quouro pièi li noço? --N'avèn panca parla; mai es de crèire Qu'aura flouri moun sort avans que toumbe La flour d'esparganèu.--Alor siés richo? --Perqué?--D'abord qu'un prince te fai nòvio!-- L'arpaiarello d'or riguè:--Paureto, En gagnant douge sòu pèr jour!--Oh! boustro! Vai, n'en dèves avé, dempièi que furgues Li sablas de l'Ardecho emé si baumo Que se ié vèi, dison, de meraviho!_

XCVI

_--Lou dison, o; mai pièi quau ié penètro Alin tant founs! Sabes, faguè la drolo, Qu'es pas tout plan de ressegui la coumbo? Li rancaredo afrouso que l'enmuron? Lou Ranc dóu Courpatas, lou Ranc dóu Nible, E lou Castèu amount de Dono Vierno? Pièi li rajòu de l'Ardecho: la Favo, Lou Sèti, la Cadiero, la Caviho; Après, lou baus dóu Chin... Quand siés i borno, Es aqui que fau pas èstre póutrouno! Rescontres un pertus que souto terro Pòu te mena, quau saup? belèu au diable! Aro, de-rebaloun, emé de lume, Dins aquel aven sourne se t'arrisques, Ah! dison qu'acò 's bèu! Troves de croto, D'espeluco, de chambro, de capello Que fan veni, tóutis endiamantado, Li parpaiolo is iue. 'Mé si couroundo I'a, dison, uno glèiso magnifico, Aguènt si sànti-font, aguènt sis orgue, Aguènt si benechié 'mé sa tribuno! As, touto cloto, uno salo de danso Emé, garni de milo candeleto, A soun plafoun li lustre que pendoulon; As, tóuti lèst, plen d'aigo cristalino, Uno salo de ban; un cementèri Emé si gràndi toumbo que blanquejon; De lòngui lèio d'aubre que fan oumbro; Un tiatre qu'espandis sa coulounado; Meravihouso enfin, touto uno vilo Que de sis abitant es véuso e vuejo... I'an vist pamens uno grosso Tartugo, I'an vist lou Lert, e d'àutri bèsti orro... --Mai, ve! diguè lou chat à la subito, N'as uno à toun anèu, d'aquéli bèsti? --Acò? 's lou Dra, ma fiero de Bèu-Caire. --Te l'a dounado quau?--Aqui moun nòvi. --Mai sabes qu'es poulit!--Destapo l'oulo, Cridè l'Angloro, que tout-aro verso!--_

XCVII

_E soun à Malivèn. S'es aplantado La grand cavalarié; s'es, lou Caburle, Amourra pèr la pro dins lis aubriho E li sèt barco em'éu. Se desencolo, S'arribo li chivau long di broutiero. En round agrouva au sòu, manjon la soupo Au meme plat, de tres en tres, li ràfi. Li marinié, bando à despart, s'assèton A l'entour dóu patroun sus la sapino E Mèste Apian, quand a pres sa mourdudo, Viro la caro, soucitous, vers l'orso E fai:--Aquéu mistrau, ai pòu que boufe! La vesès, l'Agrimoueno agroumelido Qu'eilamoundaut en long ciprès s'apouncho? E lou timoun, l'ausias coume renavo? E li man, li sentès coume soun rufo? Es de vènt, tout acò!--Jóusè Ribòri Apoundeguè labru:--La luno es pleno, E tant pourrié s'empegne à la tempèsto... --Vaqui perqué, diguè lou mèstre, à dicho Qu'auran fa béure aquélis atalage, Fau, zóu! bouta coulas e sènso alòngui.-- Ço que fan. Entre avé passa, li fèrri Di vuetanto chivau, à la remudo Dóu manescau ferrant que fai sa vòuto, Bouton coulas e, fa tira la maio! --Hòu! gafarot, i'a de gourg en Durènço? --Es à rode. Avanças li coursié... Tiro Toun cavalin, baile, coublo pèr coublo: Embarcaren li proumié; dins li croso Lis àutri seguiran... Tenès la gafo! Ié sias?--Ié sian.--Dins l'aigo mau-seguro Li chivalas en s'esbroufant apèson. Entandóumens qu'eila-darrié la rigo A longo maio sus lou Rose poujo, Au repetun di fouit, au bram dis ome, Tout lou rebaladis intro en ribiero, Lou gafarot, li carretié, li gnarro, D'escambarloun o d'assetoun.--Arribo! Fa tira lou Roubin! Toco lou Mouro! Mantène lou Baiard, que noun s'ennègue! Dia! dia! ruou! ruou!--E frenissènto e nisso, En espóussant pièi si creniero flusso, La caravano sort vitouriouso E repren soun trantran long di levado._

XCVIII

_Mai lou prince oulandés emé l'Angloro Se soun rejoun sus barco e la jouvènto I'a di:--Qu'es aquéu conte, Dra, qu'en ribo Dóu Rose, l'autre jour, à la sournuro T'aurien trouva pèr mort?--Bello mignouno, Guihèn a respoundu, n'es pas un conte, Que, treitamen, em'un saquet de sablo M'an saqueta.--Mai quau?--Un mantenèire D'aquéli tres dounzello venjativo Qu'aurai, iéu, óublida pèr aventuro De ié croumpa sa fiero.--Li jalouso! Mai auriés pas degu, tu, lis enclaure? S'enaucelant cridè l'Aramounenco. Sabes dounc pas, moun bèu, que, tau qu'endorson Em'uno couissinado pèr l'esquino, Sènso que res ié vegue cop ni gouto, N'en lèvo pas, mor de la macaduro?-- E risoulet Guihèn faguè:--Meinado! Alor creses que pòu, lou Dra dóu Rose, S'escoufi coume acò?--L'escamandreto Restè lou regachant uno passado: --Es verai, diguè pièi; que siéu badino! Lou fadet, lou foulet, qu'es rèi de l'oundo, Qu'es moun diéu e moun tout, qu'i lono bluio Eternamen remueio sa jouvènço, Coume es poussible, anen, que jamai cale Davans la lèi dóu coumun, la mouruegno! Noun, iéu te vese, Dra, coume dèu èstre L'Esperit Fantasti dóu maje flùvi, Inmourtau! E, quand toun regard me sono, Me sèmblo que m'envau touto endourmido Vers un soulas que rèn noun destrassouno. Sabe pas ounte vau; mai se m'esperde, De m'esperdre emé tu, que vos? m'agrado!--_

XCIX