Le Poème du Rhône, en XII chants. Texte Provençal et Traduction Française
Part 4
_E davalavo. Mai, jusquo à la cencho E pièi plus aut, de se senti vestido Pèr lou mantèu ufanous de la riaio, Pensè plus qu'au bonur de tout soun èstre Mescladis, counfoundu 'mé lou grand Rose. Souto si pèd l'areno èro tant douço! Uno michour, uno frescour tebeso D'un imourous chalun l'agouloupavo. A flour de pèu, à flour de carnaduro, Vesiadamen li vertoulet de l'oundo Ié fasien de poutoun, de sousselegue, En murmurant de suàvi paraulo Que i'adusien l'espaime de plasènço... Quand tout-d'un-cop, dins l'aigo bouleguivo E trelusènto i rai de la lugano, Eilalin founs, espandi sus la mousso D'un jas esmeraudin, que te vai vèire? Un bèu jouvènt que ié fasié cachiero. Enroula coume un diéu, blanc coume evòri, Oundejavo emé l'oundo e sa man linjo Tenié 'no flour d'esparganèu sóuvage Que presentavo à la jouvènto nuso. E de si bouco atremoulido e marfo Sourtien de mot d'amour o de mistèri Que s'esperdien dins l'aigo incoumprensible. De si dous iue catarèu, pivelaire, Éu la fasié veni, gravoujo, nèco, Desalenado e barbelanto, au rode Ounte lou cors e l'amo cridon sebo. Enclauso dins lou riéu pèr l'escaufèstre Emai pèr un deleitamen estrange, Èro, la pauro, aqui coume un que sounjo, Qu'es esglaria pèr quauco pòu counfuso E que, de courre, acò i'es impoussible. E quand durbié lis iue vers lou trevaire Qu'envirouna de sa lusour lachenco Semblavo l'espera dins si bras souple, Un frenimen d'amour invoulountàri Souto lou cèu la jitavo en languino E ié fasié plan-plan mouri li veno._
LIV
_De l'amour qu'espelis o benuranço! O paradis de l'amo creserello! A-n-un moumen que lou balans dóu flume La sóulevavo e masantavo touto, De-revesseto, emé soun péu en floto, Lis iue barra pèr crento de se vèire Li dous poupèu qu'en subre pounchejavon, Se vai senti, proumte coume un eslùci, Autour dis anco un aflat, un delice, Que fresqueirous e len ié fusè contro... Ai! e destressounado elo s'adrèisso, D'un viro-man rejito soun péu mouisse E vèi fugènt, dins lou glavas de l'aigo, Uno oumbrinello blanco e serpentino Que desparèis. Èro lou Dra. Sapiènto Di mino que tenié, l'Angloro, elo, Lou couneiguè fort bèn, qu'à sa cenchado S'anè trouva subran uno flour roso D'esparganèu. Dins un tau treboulèri, Elo pamens, urouso e pantaiouso, Prenguè la flour nadanto e s'anè jaire. Mai en degun, ço que venié de vèire, Bèn s'engardè, mignoto, de lou dire, Jalouso qu'èro, autant coume uno cato, De sa vesioun trop lèu despareigudo. Ah! quant de cop, aquel estiéu, la jouvo, Dins si langour de niue de toufourado, I lunesoun clarino de setèmbre, Revenguè mai au delicious rescontre! Mai remarquè 'no causo: qu'à la mueio Tóuti li fes qu'en intrant se signavo, Coume fasié toujour estènt pichoto, De-bado au briéu de l'aigo segrenouso Avanquissié soun cors de piéuceleto: Aquéli niue, lou bèu glàri dóu Rose Au bagnadou,--pauro pichouno, espèro Qu'esperaras,--à l'espèro mancavo._
_CANT SETEN_
_LA FONT DE TOURNO_
LV
_Ounte n'erian? La rigo coundriéulenco, Au fiéu de l'oundo, intravo à l'archipèlo Dóu Malatra, plen d'aubre e de verduro, Quand, touto risouleto, sus la ribo Apareiguè, coume s'es di, l'Angloro. --Tòti! a fa lou grand patroun di barco En estendènt li bras en travessiero. Se trais lou cau en terro; la chatouno L'envòuto à-n-un soucas; l'ami Jan Rocho Destaco lèu lou nègo-chin:--Poulido, Anen, dis, zóu dedins, que peses gaire.-- E d'aise, l'agantant pèr la centuro, Éu l'isso dins la nau, hopo lanlèro! Cadun ié vèn touca li cinq sardino, Cadun ié fai:--Eh! bèn, que dis l'Angloro? --Dise tout bèn de vous.--E la póusito, N'i'a? n'i'a?--N'i'a pas que n'i'ague, dins li semo, Mai toujour coume acò, basto que dure!-- Levado vòuto au cau, van querre en foro Lou gros pilot dóu pont, e vogo à baisso! Or tout reviscoula de rire em'elo, Qu'en pro s'èro assetado la pichouno, Jan Rocho ié venguè:--Santo que canto! S'aviés pas mai de sèn que iéu, Angloro, Sabes pas que farian?--Pancaro, digo... --Eh! bèn, deman au vèspre, dins Bèu-Caire, Anarian vèire ensèmble li coumèdi; Farian parèu sus lou Prat; en brasseto, Vers li bóumiano que tiron l'escorpe Nous farian dire la bono fourtuno; Vóutejarian pèr tóuti li cabano; Te croumpariéu un bèl anèu...--De vèire! --Noun, pas de vèire: d'or. E, rèire-fiero, Te menariéu pèr nòvio à Sant-Maurise. --Boudiéu! en galejant faguè la chato, Pèr demoura tout l'an amount souleto Emé de gènt que soun jargoun fai rire? --Ah! vai, que nòsti rigaudoun soun brave Pèr danseja sus li bargiho ensèmble... --Jan Rocho, noun; e tè, vos que te digue, Iéu, moun franc valentin? Siés un bon drole, Siés gros, gaiard, siés (coume dis moun paire) Un ribeiròu de la proumièro lèvo... Mai n'i'a'n mai avança que tu, moun ome! Un que dins li revòu, que dins li toumple, Dins lis engloutidou, li cros, li mueio, T'emboursarié, te negarié, moun paure, Se te prenié de pesca dins sa lono.-- E s'esclatè la chato d'un bèu rire: Talo uno pesqueirolo, quand cabusso Pèr aganta 'n peissoun e que respousco._
LVI
_Dóu tèms que l'autre, nè, fougno en silènci, Dóu tibanèu mounte dourmié--lou prince Guihèn d'Aurenjo, làvi coume un astre, Veici que sort, tenènt à la man drecho Un brout d'esparganèu que vèn de cueie, De l'autre las de la nau, sus la lono, E cantejant, tout dourmihous encaro, A miejo voues, la cansoun de Veniso:_
Sus moun batèu que lando Nous raubaren au fres, Car siéu prince d'Oulando E noun ai pòu de res!
_--Tè! sarié pas aquéu?--faguè Jan Rocho En la quitant pèr courre vers l'empento, De l'autre bout, que Mèste Apian bramavo: --Ié fas lou conte de la Barbo-Bluio, Que! galapian, o de la Melusino, A-n-aquelo drouleto?--Mai l'Angloro, Entre vèire lou prince à como bloundo, Èro subitamen vengudo palo: Faguè, soun sang, un cabus dins si veno Que, d'entant-lèu, toumbavo cor-falido. --Es éu! es éu!--quilè coume uno folo En s'agripant de-reculoun i courbo; E tau qu'un diéu, èro aqui, la paureto, Que lou belavo, amourouso e cregnènto, Coume uno bouscarido pivelado Que, d'uno serp à la regardaduro, Irresistiblamen fau que degole. L'esperit e lou cor en meraviho, En ié risènt d'uno façoun courteso, Guihèn alor ié dis:--Te recounèisse, O flour de Rose espelido sus l'aigo! Flour de bonur qu'ai entre-visto en sounge, Pichoto flour, la bèn trouvado fugues!-- Respoundeguè, tout-d'un-cop enardido: --Te recounèisse, o Dra! Souto la lono T'ai vist en man l'esparganèu que tènes. A ta barbeto d'or, à ta pèu blanco, A tis iue glas qu'embernon e trafuron, Vese quau siés.--Guihèn la flour ié douno, E tóuti dous, liga pèr lou mistèri, An tresana. Car lis amour van vite, Uno fes dins la nau que lis emporto, Predestina, sus lou flot._
LVII
_Lis arcado Dóu Pont Sant-Esperit, espetaclouso, Ie passon en triounfle sus la tèsto. Li barcatié, beissant lou front, saludon Sant Micoulau dins sa capello antico, Demoulido au-jour-d'uei, mais qu'aparavo I tèms ancian l'arcado mariniero, Pèr soun engoulidou tant dangeirouso Que li batèu perdu noun se ié comton. La Prouvènço aparèis: es soun intrado, Lou Pont Sant-Esperit emé si pielo E si vint arc superbe que se courbon En guiso de courouno sus lou Rose. Acò's la porto santo e courounello De la terro d'amour. L'aubre d'óulivo, Lou mióugranié tout fièr de si papàrri E li gràndi mihiero capeludo Oundron deja li cremen e li costo. Lou plan se relargis, li bro verdejon, Dins lou clarun lou cèu s'emparadiso, Lis Uba dóu Ventour se laisson vèire: Lou princihoun d'Aurenjo e la pichoto Rapugarello d'or, ié sèmblo qu'intron Dins la benedicioun. Éu se delèto (Ai! la bevèndo fresco e deliciouso!) A béure dins aquelo jouventuro La vido à soun sourgènt que gourgoulino, L'esmeravihamen de l'amo novo Qu'en tóuti li mirage fai bouqueto E qu'à soun ilusioun se liéuro touto._
LVIII
_Dóu trassegun d'amour elo embriago, Dins aquéu bèu segnour que l'embelino Retrovo en plen lou Dra que souto l'erso, Au tremoulun blanquinèu de la luno, L'a tant e tant de fes enfachinado. E que i'a d'estounant que, diéu dóu Rose, Se coumplaigue à treva, dins soun caprice, Emé li barco e li gènt de ribiero! Vesèn-ti pas li vibre, à founs de calo, Veni dins li batèu, de-fes, s'escoundre, Que fau, pèr li coucha, se batre em'éli! Patroun Apian, lou gros Tòni emai d'autre, Vers li roucas eilamount de Dounzero, L'an-ti pas vist, lou Dra, souto la formo D'un couloubrau gros coume uno boutiho, Sali dóu Rose, intra dins li bladado En toursènt lis espigo e fasènt d'oundo Que lou pilot, dóu segren, n'aguè fèbre E ié venguè pertout de sourtiduro! L'an-ti pas vist tambèn dins la Courrejo Dóu Pichot Rose, au téms que se meissouno, S'esquiha d'acatoun souto li faudo De quauco ligarello entre-dourmido E, se i'entourtouiant à la centuro, L'estregne douçamen emé si vòuto E ié teta lou sen, d'aqui-que toumbe De regalado emai de sadoulige!_
LIX
_E disié tout acò, l'esglariado, I marinié que, de la vèire en dèstre, De pau à pau s'èron aflata d'elo O que de liuen aparavon l'auriho. --Eh! bèn? quand te disiéu, fasié l'Angloro A Jan Rocho esbahi que la miravo, Quand te disiéu, badau, qu'èro mai lèri Que ges de ribeiròu d'aquésti costo! Agacho-lou, tout bèu, que sèmblo un prince!... Parai? moun rèi, moun Dra, moun enmascaire, Que moustraras à la tiéu amigueto Li tengudo que trèves souto Rose, Dins li soubau dóu palais de la Trouio E d'aquéu dóu Grand-Priéu en ribo d'Arle, E li baumo d'Ardecho, revestido Rèn qu'emé de diamant e de dentello? Parai? qu'à Mount-Dragoun me vas coundurre, Toun castelas ounte la niue draquejes E que vesèn escalabra si tourre Sus li roucas arèbre de la cluso? Parai? que dins Gardoun anaren vèire Lou famous pont que bastiguè lou diable Emé la lèbre que i'empeguè contro? Parai? qu'anaren vèire dins lis erme A miejo-niue la flamo dis Oulurgue Que van plourant e gemissènt i rode Ounte an aclapa d'or, qu'acò ié grèvo D'èstre mort descounfès, à l'imprevisto, Sènso avé decela soun escoundudo?_
LX
_Bourrin-bourrant, dins lou trelu, l'Angloro Coume un esterveiet que se desviro, S'èro enaurado ansin, lis iue alabre E de l'esglai la caro sang-begudo. Mai éu, Guihèn, ravi de soun rescontre Qu'en plen païs alegri lou sóulèvo: --O, ié respond emé soun plan d'Oulando, Te menarai pertout, bello amigueto! De ma principauta mourganatico D'Aurenjo, tu, siegues la fabulouso Oundino, siegues la fado Mourgano!-- E'n se trufant li marinié diguèron: --L'avès ausido? a perdu la boussolo... Aura begu, pauro! à la font de Tourno Que fai, coume se dis, vira canturlo.-- L'Angloro, fièro adamount sus lou tèume, Piquè dóu pèd em' uno ricanado, E de soun iue faurèu fissant la chourmo: --Parlas-n'en plan, sabès? gènt de marino, D'aquelo font, alin, cridè mousqueto, Que voste sort i'es escri sus la roco! --Noste sort? dequé dis l'estrelucado?... Parèis que vuei sara soun jour de luno,-- Brounzinejè la barcado en feloupo._
LXI
_Tranquilamen, au fiéu de l'aigo bello, Li barco descendien, ribejant d'isclo. Èron entre Mournas e Sant-Estève Di Sort (aquest, recàti d'escumaire: Quand un enfant, se dis, ié vèn au mounde, Pèr lou prouva lou bandisson à Rose; E se n'en tourno, bon pèr la marino O la rapino, basto). Dins la cluso Enmuraiado emé li fourtaresso Ount debaussè Mount-Brun li Sauto-bàrri E que soun noum ié rado enca terrible Emé li capoun-fèr, de rouino en rouino, Intravon li sèt barco. Mai sus l'orle, Talo qu'uno sibilo, adounc la vierge Enaurant soun bras nus, ensuperbido Pèr lou pantai ferouge que l'enchusclo, Diguè:--La font de Tourno es un ouracle! La font de Tourno, aquéli que l'an visto M'engardaran de menti, s'avès doute. L'aigo ié sort d'un ranc, plen de lambrusco, D'entravadis, de bouis e de figuiero, Fourmant un nai (lou Grand-Gourg, que l'apellon). Sus la paret dóu ro, dins un encastre Que regardo lou Rose, avès en subre, Escrincela despièi quau saup li siècle, La Luno fèlo e lou Soulèu--qu'espinchon. Vers lou mitan 'i 'n biòu, que vai lou pougne, Au vèntre un escourpioun, un chin lou mordre, Em' uno serp... qu'à si pèd fai d'oundado. Lou brau, plus fort que tout, a tengu tèsto, Quand un jouvènt, enmantela dóu ristre, Un fièr jouvènt, couifa de la bouneto De liberta, ié tanco sa ligousso E lou coto. En dessus dóu mourtalage Un courpatas esfraious voulastrejo. Devine-lou quau pòu, aquéu mistèri!_
LXII
_E roudihè, talo qu'un escalustre, Sus li barquié sis iue en farandoulo. --Iéu, escoutas! en cercant mi paiolo, Countuniè pièi, un jour, de mueio en mueio, Dins lou ragas dóu riéu m'ère agandido. E i'a 'no vièio masco bourguesano Que me venguè: «Miro la gravaduro Que i'a sus aquéu baus! Li Fadarello Qu'à tèms passa trevavon nòsti borno, Pichoto, es éli que l'an engimbrado. Lou biòu que veses, lou Rouan, que trimo Au regard dóu Soulèu e de la Luno, Au bèu mitan, sabes quau represènto? L'antique barcarés dóu flume Rose, Que de pertout l'assauton, l'agarrisson Lou marridun e lou trigos de l'oundo. Lou serpatas que souto d'éu barrulo, Acò's lou Dra, lou diéu de la ribiero; E lou jouvènt qu'au brau tanco l'espaso, Lou jouvenas que porto sus la tèsto Lou bounet rouge,--ensouvèn-te, pichoto, De ço que te predise,--es lou destrùssi Que dèu un jour tua la marinaio, Lou jour que pèr toujour, de la ribiero, N'en sourtira lou Dra que n'es lou gèni!_
LXIII
_Li barquié risien plus: car sus li dougo Courrié, de liuen en liuen, d'aquéli novo Que marcon rèn de bon. Dins la barcado Li moussu de Lioun parlavon meme De gros batèu à fiò que pèr machino, Sènso chivau ni maio ni fidello, Remountarien contro aigo.--Oh! ço! d'estùrti Poudrien crèire aquéli falabourdo!-- Bramavo Mèste Apian, quand se charravo D'aquélis envencioun.--Mai s'avien d'èstre, Dequé devendrien tant d'ome e d'ome Que vivon dóu trahin de la ribiero, Rigaire, carretié, lis aubergisto, Li porto-fais, li courdié, tout un mounde Que fai lou grou, lou chamatan, lou fube, L'ounour, lou trefoulige dóu grand Rose? Mai vesès pas que n'i' aurié, cavalisco! Pèr ensuca, bougre, à cop de partego Tóutis aquéli gus de tiro-l'aufo, De treboulo-coumuno e filousofe!-- Uno aprensioun pamens, èro vesible, Venié de s'espandi sus li figuro; E n'èro pas sèns crento que Jan Rocho, Entravaca pèr tant de causo treblo, Arregardavo aquéu jouvènt estrange Que, lou matin d'avans, sus la pinello Avié sauta, venènt de sai pas mounte._
_CANT VUECHEN_
_A L'AVALIDO_
LXIV
_Souto lou tibanèu lou blound calandre Emé l'Angloro, pièi, tout plan-planeto S'èron ramba pèr i'èstre un pau à l'oumbro. La frapacioun suavo o la mascoto Qu'au miramen de l'aigo enganarello A la longo dóu tèms l'avié sesido, La tenié bèn, la chato dóu mudaire; E'mé sis iue viscard de perdigouno Que sèmpre i'esluciavo un refoulèri, Emé soun nas couquin, si bouco roso, Ah! n'en falié pas tant, vous assegure, Pèr ié douna soun mau au jouine prince! --Mais en que dounc, aquest ié remenavo, M'as couneigu?--L'esperitado jouvo Ié respoundié:--Te l'ai ja di, moun mèstre! La flour d'esparganèu que m'as pourgido, La pourtaves-ti pas, au founs di mueio, Quand te vesiéu blanquejant à la luno, Me pivelant vers tu, me fasènt signe E m'enclausènt emé ti menganello, Talamen que despièi siéu toun esclavo E que, se me veniés à dire: «Vole Que lampes emé iéu au bout dóu mounde, Sèns jamai t'arresta, brido abatudo, Coume aquéli famous Chivau Terrèstre Qu'à galop, à galop courrènt de-longo, Fan lou tour de la Terro, sènso brido, Partiriéu en voulant!--Mai se, ma bello, Te disiéu que t'embules e que parles Au fiéu dóu rèi d'Oulando? à la subito Ié demandè Guihèn.--Moun Dra, l'Angloro Ié rebriquè, diriéu que te tremudes En touto formo que t'es agradouso; Diriéu que te siés mes Prince d'Aurenjo (Coume ié fas encrèire à la barcado) Pèr quauque ramagnòu o cigalige Qu'es au-dessus de ma coumpreneduro... Mais te counèisse, iéu, de longo toco E, moun bèu Dra, vai, que sièr que t'escoundes? T'ai devina rèn qu'à toun èr de prince, A toun carnen jouine e fres coume l'aigo, A tis iue blavinèu, à ta barbeto Mai sauro e fino que la glaujo rousso!--_
LXV
_Aqui, parai? i'avié rèn à respondre, Senoun que d'embrassa la foulinello, Davans la fe qu'ansin lou diviniso (Amour, se saup que pèr amour se pago), Guihèn d'un fiò divin sènt dins si veno S'atuba l'estrambord, la flamo courre. E dins li bras l'un de l'autre cabusson, A plus saupre di dous, éu o l'Angloro, Quint es lou mai enclaus o lou mai ébri. E vougavon li nau, tóuti souleto, Au mitan di coustiero arrengueirado, Sus l'aigo proumto, emé de long silènci. De liuen en liuen passavo quauque vibre, Pèr avé soun alen sourtènt lou mourre, Rapidamen davalant à la nado; E sus l'afrèst di gràndi tèndo flusso Li barbasan venien, rasant lou Rose, Faire pauseto. D'acatoun, ensèmble, Contro l'empielamen di balot moufle, A-n-elo éu ié disié dins soun estrencho: --Aflato un pau toun cor plen d'armounìo Contro lou miéu, pèr que l'entènde batre! Regardes pas dins l'aigo qu'es trop founso, Regardes pas la terro qu'es trop liuencho, Regardes pas lou cèu, qu'éu es trop vaste: Regardo dins moun amo ounte souleies!-- Mai elo, en escartant de sa centuro La man dóu princihoun trop catihouso: --Ve, ve, diguè, ve-n'en eila-deforo, Vers lou dougan, d'aquelo flour que cerques!-- E courreguè 'n risènt, enfantoulido, A l'orle dóu batèu._
LXVI
_En paro-plueio Quihado au bout d'un jounc, la flour rousenco S'espandissié souleto sus la limo D'uno pichoto mueio noun prefoundo. --Mai, Dra, de mounte vèn, faguè l'Angloro, Que l'ames tant, aquelo flour?--M'agrado, Respoundeguè, pèr-ço-que te reverto... Siés pas la flour d'amour, tu que, nascudo Coume elo au sen de l'aigo, simboulises La dileicioun unenco e proumierenco D'un mounde nòu e bléuge de jouvènço?-- Elo escoutavo, touto esperlucado, Aquéli mot galant, plen de magìo... Éu countuniè:--Te la vau dire, escouto, L'istòri de ma flour. Dins uno gorgo, Au pèd d'un baus, la bello Galatèio E lou pastour Acis, uno vegado, Asseta au sòu, se countavon jouïno. Pensant en rèn--qu'à sa bono fourtuno, Dóu tèms que se bevien aqui l'un l'autre, Pereilamount lou pastras Poulifème, Qu'èro un Uiard e jalous de la ninfo Coume se pòu pas mai,--oh! lou laid moustre! Li vai decebre avau que fadejavon. Abrama d'iro, arranco d'uno roco, Éu, un clapas que toumbo à la barrulo E vèn, pecaire! escracha sus la tepo Lou bèu parèu. Mescla, soun sang regolo! La terro maire e li diéu, coumpassible Bèn talamen! n'en moustrèron miracle. Acis en rajeiròu faguè sa mudo; En flour faguè la siéuno Galatèio, La flour d'esparganèu que ié sort dintre, Rouginello enca 'n pau e palinouso. --Cavalisco l'Uiard! cridè l'Angloro; E se virant vers lou prouvié:--Pèr astre, Sarié pas tu l'Uiard que nous respicho? Diguè 'n risènt à Jan Rocho.--Bouèmio! Quau jogo emé la flamo, un jour se brusclo,-- Prejitè lou ragas en grand piquiero. Mai dins l'azur de l'èr, elo auturouso, Boulegant soun bouquet, la flour óuferto Pèr soun bèu Dra, diguè:--Iéu siéu flourido Pèr la vertu de l'aigo: rounflo, Rose, Dins toun lié founs, que sabe ço que sabe!..._
LXVII
_--Arrasso eila-davans!--Sus la ribiero Un long cop de siblet gisclè tout-d'uno E, descendènt à la mudo, à la coucho, I'aguè 'no embarcacioun que rasclè contro En gagnant de camin: uno grand fusto, Aguènt d'un bout à l'autre uno cadeno Que i'èron enresta, couble pèr couble, Un bourdigau de touto traco d'ome. --Arri, li bòni-voio! anè ié dire Un jouine ribeirié.--Chut! sarnibiéune! Que vous demandon pas se l'auro es bruno, Faguè Patroun Apian. Li miserable An bèn proun de soun mau, sènso l'escorno... E fagués pas semblant de li counèisse, Que, marca sus l'espalo, cercon l'oumbro... E que d'eisèmple en tóuti acò vous fugue! Van à Touloun, ai! las! manja de favo... E i'a de tout aqui: de gènt de glèiso, De sacamand, de noble, de noutàri, Enjusquo d'innoucènt!--Emé d'iue torge Passèron li fourçat, tau que li trèvo De la Barco à Caroun. Ansin lou mounde, Ansin lou tressimàci de la vido, Lou bèn, lou mau, lou chalun, la magagno, Van en courrènt, van chauchiero-e-boutiero, Entre lou jour e la niue, sus la lono Dóu tempourau que se debano e fuso._
LXVIII
_Li galiot s'esvarton à la baisso Vers lou Revestidou. La Pibouleto, Cassiéu reiau di segne d'Ancezuno Que dins soun vièi blasoun se i'escaràmio Lou Dra dóu Rose à la fàci oumenenco, Enridello d'aubriho Cadarousso. --Ounte es Aurenjo? i barcatié demando Guihèn, ounte es aquelo Glourieto, Palais e nis de nòsti rèire ilustre? --Eila-darrié, li barcatié respondon. --E mounte sias, Guibour, valènto espouso De Guihèn dóu Court Nas, e tu, princesso Tibour d'Aurenjo?--Eila-darrié, replicon Li bràvi marinié, darrié lis aubre Que la paret dóu Cièri nous escoundon E l'Arc de Marius: noun se pòu vèire D'eici que Crèbo-cor.--Glòri perdudo E bèn noumado, adiéu! cridè lou prince En eissugant uno lagremo espouncho Que lou soulèu faguè lusi: counservo, O vilo d'or, o noste ounour d'Aurenjo, A tout lou mens counservo la memòri D'aquéli que n'an pas terni toun lustre!... Mai de que vau me plagne o traire peno, Ajustè pièi, s'ai iéu perdu l'Empèri Pèr deveni lou diéu de l'aigo masco!-- La manideto, en ié vesènt l'iue mouisse, L'avié pres pèr la man e, famihiero, Coume dins li pantai acò se passo, Ié diguè:--Dra, mai li diéu tambèn plouron?-- E siavamen, sourtènt de ravadisso, Éu ié respoundeguè:--Se noun plouravon, Sarien, li diéu, gaire mai que de pèiro... E l'Amour que n'es un, de diéu, mignoto, Ço qu'a de mai divin, es li lagremo.--_
LXIX
_En Auselet lis auceloun de l'isclo Fasien piéu-piéu de-long di bro fuiouso. Lou ventoulet adusié di mountagno La sentour di lavando emé di nerto Que dins li Coumbo-Masco èron flourido. La fin dóu jour, en alenant mai tousco, Emplenavo li cor dóu languitòri Qu'envahis tout, quand lou soulèu trevalo. Despartissènt en dous Rose lou flume, Vesien veni la Bartalasso verdo E pièi plus rèn, que lou virant de l'oundo. Mai tout-d'un-cop, tau qu'un ridèu de tiatre Que s'escavarto, avau à l'avalido, Dóu ribeirés e lis aubre e li colo, Tout vai en s'aclatant, pèr desparèisse Davans un couloussau clapas de tourre Que lou soulèu couchant enfioco e pinto De resplendour reialo e purpurenco. Es Avignoun e lou Palais di Papo! Avignoun! Avignoun sus sa grand Roco! Avignoun, la galoio campaniero Qu'uno après l'autro en l'èr ausso li pouncho De si clouchié clavela d'embourigo; Avignoun, la fiholo de sant Pèire, Que dins soun port n'a vist la barco à l'ancro E n'a pourta li clau à sa centuro De merlet; Avignoun, la gènto vilo Que lou mistrau estroupo emai descouifo E que, de tant qu'a vist lusi la glòri, N'a counserva que l'inchaiènço d'elo! Tóuti li bras s'aubouron; l'equipage, Li passagié, remiron Babilouno (Coume lis Italian jalous l'apellon). De la segoundo barco pièi tout-d'uno Mounto aquest crid:--Veniso! acò 's Veniso, Quand, dintre si dentello, vai se jaire, Souto li bais dóu Pounènt, dins sa lono!-- E barbelant peréu de jita-pourre Soun estrambord, Guihèn, éu, s'escampiho, D'un saut que fai, encò di Veniciano._
LXX