La Asocio de la Junuloj: Dramo en kvin aktoj
Part 8
Jes, vi! Farigxis la estranto en cxi tiu domo; Vi eliras kaj envenas; mi petas vian konsilon en cxio ajn, -- kaj tamen --
FJELDBO
Nu ja, tamen?
LA CXAMBELANO
Tamen estas io kasxe cxe vi; io damnita; io -- io distingita kiun mi tute ne sxatas!
FJELDBO
Sed pliklarigu do!
LA CXAMBELANO
Mi? Estas vi kiu priklarigus, nepre! Sed nun estu por vi kiel estas.
FJELDBO
Sinjoro cxambelano, ni du ne komprenas unu la alian. Mi ne havas kambion por resendi; sed povus okazi, ke mi alportus ecx pli grandan oferon.
LA CXAMBELANO
Cxu? Per kio?
FJELDBO
Per silento.
LA CXAMBELANO
Per silento. Cxu mi diru al vi kion mi dezirus? Farigxi kruda, sakri, eniri la asocion de la junuloj! Vi estas distingita rigidnukulo, sinjoro farejkuracisto; -- kaj tio ne konvenas en nia libereca asocio. Jen Stensg[*a]rd; li ne estas tia; kaj tial li povos veni en cxi tiun domon; li devos --; li devos --! Ho, mi ne emas, je mia benata felicxo --! Nun estu por vi kiel estas; kiel oni sternas, oni dormas.
LUNDESTAD
(de la fono) Felicxo pri la tago, sinjoro cxambelano! Permesu ke mi deziras al vi honoron kaj cxion bonan --
LA CXAMBELANO
Ho, je diablo, -- mi preskaux diris. Cxio estas flikajxo, mia kara Lundestad. Nenio funde toleras provon en cxi tiu mondo.
LUNDESTAD
Jes, tiel ankaux diras la kreditoroj de proprietulo Monsen.
LA CXAMBELANO
Jes, tio cxi pri Monsen! Cxu tio ne frapis vin kiel fulmo?
LUNDESTAD
Ho, vi jam longe antauxdiris tion, vi, sinjoro cxambelano.
LA CXAMBELANO
Hm, hm; -- jes, certe mi faris; ne estas pli longe ol de antauxhieraux ke li venis pete --
FJELDBO
Eble por savigxi.
LUNDESTAD
Neeblus; li sinkis tro profunden; -- kaj tio kio okazas, efektive estas la plej bona.
LA CXAMBELANO
Bone efiku! Cxu vi ankaux trovas tion la plej bona ke vi venkigxis en la elekto hieraux?
LUNDESTAD
Mi ja ne venkigxis; cxio iris ja laux mia propra volo. Kun Stensg[*a]rd oni ne kornobatu; li havas tion, por kio ni aliuloj devas mordi niajn fingrojn.
LA CXAMBELANO
Nu, tiun esprimon mi ne tute komprenas --?
LUNDESTAD
Li havas la kapablon kuntiri la homamason. Kaj cxar li estas tiel bonsxanca, ke li nek malhelpigxas de karaktero aux de konvinko aux de socia stato, estas tre facile por li esti liberala.
LA CXAMBELANO
Mi vere opinius, ke ankaux ni estas liberalaj.
LUNDESTAD
Je Dio, ni estas liberalaj, sinjoro cxambelano; neniu dubo pri tio. Sed pri tio estas direnda, ke ni estas nur liberalaj en la nomo de ni mem; sed nun Stensg[*a]rd venas kaj estas liberala en la nomo ankaux de aliuloj. Tio estas la nova en la afero.
LA CXAMBELANO
Kaj tiun renversadon vi volas subteni?
LUNDESTAD
Mi legis en malnovaj libroj pri historio, ke en pli fruaj tempoj estis homoj kiuj povis elsorcxi fantomojn; sed ili ne povis ilin reen forsorcxi.
LA CXAMBELANO
Sed kara Lundestad, kiel povas vi, kiel erudita viro --?
LUNDESTAD
Mi ja scias ke tio estas papista supersticxo, sinjoro cxambelano; sed estas pri novaj ideoj kiel pri fantomoj; oni ne povas reen forsorcxi ilin; kaj tial oni devas arangxi sin kun ili plej eble bone.
LA CXAMBELANO
Jes, tamen nun kiam Monsen estas falinta, kaj versxajne la tuta sekvantaro de perturbuloj kun li --
LUNDESTAD
Se Monsen estus falinta du aux tri tagojn pli frue, multo estus alia.
LA CXAMBELANO
Bedauxrinde; vi estis tro rapida --
LUNDESTAD
Mi havis ankaux konsiderojn rilate al vi, sinjoro cxambelano.
LA CXAMBELANO
Rilate al mi?
LUNDESTAD
Nia partio devas konservi sian honestecon en la okuloj de la homoj. Ni reprezentas la malnovan, fundamente fiksan norvegan honestecon. Se mi estus perfidinta Stensg[*a]rd, -- vi ja scias ke li havas certan paperon --
LA CXAMBELANO
Nun ne plu.
LUNDESTAD
Kio?
LA CXAMBELANO
Jen gxi estas.
LUNDESTAD
Cxu li sendis gxin reen al vi?
LA CXAMBELANO
Jes. Persone li estas honestulo; tiun ateston mi devas doni al li.
LUNDESTAD
(pripensante) Advokato Stensg[*a]rd havas bonajn talentojn.
STENSG[*A]RD
(de la fono; haltas apud la pordo) Cxu vi permesas ke mi proksimigxu?
LA CXAMBELANO
(al li) Vi sekure povas.
STENSG[*A]RD
Kaj vi volas akcepti gratulon de mi?
LA CXAMBELANO
Mi volas.
STENSG[*A]RD
Do akceptu gxin varme kaj korege! Kaj kruce forstreku cxiujn skribajn stultajxojn --
LA CXAMBELANO
Mi tenas min al agoj, sinjoro Stensg[*a]rd.
STENSG[*A]RD
Ho Dio benu vin!
LA CXAMBELANO
Kaj ekde hodiaux -- cxar vi tiel deziras -- ekde hodiaux vi estos kiel hejme cxi tie.
STENSG[*A]RD
Cxu permesigxas? Cxu permesigxas? (oni frapas)
LA CXAMBELANO
Envenu!
(Pluraj viroj el la komunumo, membroj de la urba konsilantaro k.t.p. _La cxambelano_ iras al ili renkonte, akceptas gratulojn kaj parolas kun ili.)
TORA
(kiu dume estas enveninta per la plej malantauxa pordo maldekstre) Sinjoro Stensg[*a]rd, permesu ke mi dankas vin silente.
STENSG[*A]RD
Vi sinjorino!
TORA
Patro diris al mi kiel bele vi kondutis.
STENSG[*A]RD
Sed --?
TORA
Ahx, kiom ni misjugxis vin!
STENSG[*A]RD
Cxu vi --?
TORA
Vi ja mem kulpis; -- ne, ne; la kulpo estis nia. Ho, kiel kore mi dezirus rebonigi tion.
STENSG[*A]RD
Vi volis? Vi volis mem? Cxu vere ke vi volis --?
TORA
Cxiuj; se ni vere povus --
LA CXAMBELANO
Refresxigajxoj al la sinjoroj, mia infano!
TORA
Jen ili baldaux.
(Sxi reiras al la pordo, de kie baldaux poste envenas la servistino kun vino kaj bakajxoj, kiujn sxi ofertas cxirkauxe dum la sekvanta sceno.)
STENSG[*A]RD
Kara, lerta Lundestad; mi sentas min kiel venkinta dio!
LUNDESTAD
Tia vi certe sentis vin ankaux hieraux.
STENSG[*A]RD
Pa; hodiaux estas io alia; la plej bona, la kulmino! La gloro, la brilo super la vivo!
LUNDESTAD
Oho; pensoj pri amo?
STENSG[*A]RD
Ne pensoj! Felicxo, felicxo; amofelicxo!
LUNDESTAD
Do bofrato Bastian portis al vi la respondon?
STENSG[*A]RD
Bastian --?
LUNDESTAD
Jes, li sugestis pri io hieraux; li estis ja promesinta paroli por vi al knabineto.
STENSG[*A]RD
Ho, babilajxo --
LUNDESTAD
Ne timu min. Se vi tion ankoraux ne scias, mi povas tion diri al vi; vi venkis, sinjoro Stensg[*a]rd; Mi tion scias de Ringdal.
STENSG[*A]RD
Kion vi havas de Ringdal?
LUNDESTAD
Frauxlino Monsen donis sian "Jes".
STENSG[*A]RD
Kion vi diras?
LUNDESTAD
Sian "Jes", mi diras.
STENSG[*A]RD
Jes? Jes? Kaj la patro forkurinta!
LUNDESTAD
Sed ne la filino.
STENSG[*A]RD
Sian "Jes"! Meze en tia familia skandalo! Kiel nevirinece! Tiajxo ja forpusxus cxiun ajn senteman viron. Sed estas miskompreno la tuta afero. Mi neniam petis al Bastian --; kiel do povis tiu bruto --? Nu sensignife, ne rilatas al mi; por kio li faris li devas mem respondeci.
DANIEL HEJRE
(de la fono) He-he; granda kunveno; jes, kompreneble; oni prezentas sin, oni flatas, kiel oni diras. Eble ankaux mi permesigxas --
LA CXAMBELANO
Dankon, dankon, malnova amiko!
DANIEL HEJRE
Je Dio, vi altestimata; ne tro sobigxu. (novaj gastoj venas) Jen ni havas la asistantojn de la justeco; -- la ekzekucia potenco --; nu suficxe! (al _Stensg[*a]rd_) Aha, mia kara, felicxa juna sinjoro; cxu jen vi estas? Vian manon! Akceptu la aserton de nesxajnigita gxojo de maljunulo.
STENSG[*A]RD
Pri kio?
DANIEL HEJRE
Hieraux vi petis min paroli iom dubesence pri vi al sxi, kiun vi ja scias --
STENSG[*A]RD
Nu jes, jes; kio sekve?
DANIEL HEJRE
Estis por mi korega gxojo plenumi vian deziron --
STENSG[*A]RD
Kio sekve; kio sekve, mi demandas? Kiel sxi reagis?
DANIEL HEJRE
Kiel amanta virino, kompreneble! ekploris; frapsxlosis la pordon; volis nek respondi nek montri sin --
STENSG[*A]RD
Ho, dankon al Dio!
DANIEL HEJRE
Vi estas barbara! Meti vidvinan koron al tia kruela provo; konduti tiel en gxuo de la suferoj de la jxaluzo --! Sed la amo havas okulojn kiel kato; suficxe dirite; cxar hodiaux kiam mi preteriris, staris sinjorino Rundholmen fresxa kaj floranta en la malferma fenestro kombante siajn harojn; lauxsxajne iu marvirino, se permesigxas tion diri; -- ho, jen tauxga virino!
STENSG[*A]RD
Nu? Kaj kio plue?
DANIEL HEJRE
Nu, sxi ridis kvazaux obsedita; kaj strecxe sxi suprenlevis leteron kaj kriis: Svatpropona letero, sinjoro Hejre; mi fiancxinigxis hieraux!
STENSG[*A]RD
Kio? Fiancxinigxis?
DANIEL HEJRE
Koran gratulon, juna sinjoro; gxojigas min nepriskribeble, ke mi estas la unua, kiu povus anonci al vi --
STENSG[*A]RD
Stultajxo! Estas nur babilajxo!
DANIEL HEJRE
Kio estas nur babilajxo?
STENSG[*A]RD
Vi ne komprenis sxin; aux sxi ne komprenis --! Cxu vi estas freneza? Nun kiam Monsen falis, versxajne ankaux sxi --
DANIEL HEJRE
Ne, je mia savo sxi ne, sinjoro! Sinjorino Rundholmen staras sur solidaj piedoj.
STENSG[*A]RD
Egale. Miaj pensoj iras en tute alia direkto. Tio pri la letero estis nur sxerco, veto, tion vi ja auxdis. Kara sinjoro Hejre, faru al mi la servon ne paroli al iu ajn pri tiu stulta historio.
DANIEL HEJRE
Komprenas; komprenas! Estu tenata sekrete; jen kion oni nomas romantiko. Ahx ja; la junuloj volas cxiam esti poeziemaj!
STENSG[*A]RD
Jes, jes; silentu nur; mi rekompencos vin por tio, -- procesi por vi --; Tsxsx; mi fidas vin. (foriras)
LA CXAMBELANO
(kiu dume parolis kun _Lundestad_) Ne, Lundestad, -- _tion_ mi vere ne povas kredi.
LUNDESTAD
Nun mi sakris, sinjoro cxambelano! Mi havas tion de la busxo de Daniel Hejre mem.
DANIEL HEJRE
Kion vi havas de mia busxo, se mi rajtas demandi?
LA CXAMBELANO
Diru al mi, -- cxu advokato Stensg[*a]rd montris al vi kambion hieraux?
DANIEL HEJRE
Jes, morto kaj plago, tio estas vero! Kiel tio rilatas al la afero?
LA CXAMBELANO
Mi diros al vi poste. Sed vi ja diris al li --
LUNDESTAD
Vi kredigis lin ke gxi estas falsa?
DANIEL HEJRE
Pa; nekulpa sxerco, por igi lin iom konfuza en la ebrio de sia venko --
LUNDESTAD
Sed vi ja diris, ke ambaux subskriboj estas falsaj?
DANIEL HEJRE
Jes, pro diablo, kial ne same bone ambaux kiel nur unu?
LA CXAMBELANO
Do tiel!
LUNDESTAD
(al _la cxambelano_) Kaj kiam li _tion_ auxdis --
LA CXAMBELANO
-- kaj jen li donis la kambion al Ringdal!
LUNDESTAD
La kambion kiun li ne plu povis uzi por minaco.
LA CXAMBELANO
Aktoras grandanima; trompas min denove; -- malfermigas aliron en mian domon; devigas min esti dankema, -- tiu, tiu --! Kaj tiu persono --!
DANIEL HEJRE
Sed kion do signifas tiu ridindiga gestado, altestimata?
LA CXAMBELANO
Poste; poste, kara amiko! (tiras _Lundestad_ flanken) Kaj tiun personon vi protektas, pusxas antauxen, helpas supren!
LUNDESTAD
Kaj cxu vi mem do?
LA CXAMBELANO
Ho, mi sxatus --!
LUNDESTAD
(montras al _Stensg[*a]rd_, kiu parolas kun _Tora_) Vidu jen. Kiun penson kredas vi, ke homoj nun sekrete faras --?
LA CXAMBELANO
El tiuj pensoj mi ilin elpelos.
LUNDESTAD
Tro malfrue, sinjoro cxambelano; li helpas sin antauxen per perspektivoj kaj sxajnoj kaj versxajneco --
LA CXAMBELANO
Ankaux mi povas manovri, sinjoro bienulo Lundestad!
LUNDESTAD
Kion vi volas fari?
LA CXAMBELANO
Atentu (iras al _Fjeldbo_) Sinjoro fareja kuracisto Fjeldbo, -- bonvolu fari al mi servon.
FJELDBO
Kun gxojo!
LA CXAMBELANO
Do forpelu la ulon tie.
FJELDBO
Stensg[*a]rd?
LA CXAMBELANO
Jes, la cxarlatanon; mi ne toleras auxdi lian nomon; forpelu lin!
FJELDBO
Sed kiel povas mi --?
LA CXAMBELANO
Tio estas via propra afero; mi permesas al vi liberajn manojn --
FJELDBO
Liberajn manojn! Vi tion faras? En cxio ajn?
LA CXAMBELANO
Jes, pro diablo; jes!
FJELDBO
Vian manon por tio, sinjoro cxambelano!
LA CXAMBELANO
Jen gxi.
FJELDBO
Je Dio do; nun aux neniam! (lauxte) Permesu ke mi cximomente okupas la atenton de la cxeestantoj?
LA CXAMBELANO
Doktoro Fjeldbo parolas!
FJELDBO
Mi havas la gxojon kun la kunsento de cxambelano Bratsberg informi al vi pri mia fiancxigxo kun lia filino.
(Ekkrioj de surprizo. _Tora_ eligas etan krion; _la cxambelano_ estas ion ekdironta, sed ekhaltas. Bruo kaj gratuloj.)
STENSG[*A]RD
Fiancxigxo! _Via_ fiancxigxo --!
DANIEL HEJRE
Kun de la cxambelano perm-- --? Kun via --? Kun -- kun --?
LUNDESTAD
Cxu la doktoro perdis la prudenton?
STENSG[*A]RD
Sed, sinjoro cxambelano --?
LA CXAMBELANO
Kion povas mi fari? Mi estas liberalulo. Mi aligxas al la asocio de la junuloj!
FJELDBO
Dankon, dankon, -- kaj pardonon!
LA CXAMBELANO
Ni trovigxas nun en la tempo de asocioj, sinjoro advokato; la libera konkuro vivu!
TORA
Ho, mia benata patro!
LUNDESTAD
Jes, ni ankaux trovigxas en la tempo de gefiancxigxoj; mi povas anonci kroman gefiancxigxon --
STENSG[*A]RD
Estas elpensajxo!
LUNDESTAD
Certe ne; la fiancxinigxo de frauxlino Monsen --
STENSG[*A]RD
Mensogo; mensogo mi diras!
TORA
Ne, patro; estas vero; ambaux cxeestas.
LA CXAMBELANO
Kiuj? Kie?
TORA
Ragna kaj kandidato Helle. Jen interne -- (al la plej supera pordo dekstre)
LUNDESTAD
Kandidato Helle? Li do --!
LA CXAMBELANO
Kaj cxi tie; cxe mi! (al la pordo) Elvenu, karaj infanoj!
RAGNA
(timema retiras sin) Ho, ne, ne; cxeestas tiom da homoj!
LA CXAMBELANO
Neniun timemon; vi ne havas sxuldon por la okazintajxoj?
KANDIDATO HELLE
Sinjoro cxambelano, sxi estas nun senhejma.
RAGNA
Ho, zorgu pri ni!
LA CXAMBELANO
Mi faros. Koregan dankon, ke vi rifugxis al mi!
DANIEL HEJRE
Jes, je mia savo, ni vivas en la tempo de la gefiancxigxoj; mi povas ecx kompletigi la liston --
LA CXAMBELANO
Kio? Vi? Je via agxo; -- kia nepripensemo!
DANIEL HEJRE
Ho --! Suficxe dirite.
LUNDESTAD
La ludo estas perdita, sinjoro Stensg[*a]rd.
STENSG[*A]RD
Cxu? (lauxte) Ne, nun _mi_ kompletigu la liston, sinjoro Daniel Hejre! Informon, sinjoroj; ankaux mi atingis al havenon.
LA CXAMBELANO
Kiel?
STENSG[*A]RD
Oni ludas duoblan ludon; oni kasxas siajn verajn intencojn, kiam tio bezonigxas. Mi konsideras tion permesebla, kiam tio farigxas en la servo de la komuna bono. Mia vivtasko kusxas destinita antaux mi, kaj por mi tiu antauxas kion ajn. Mia agado estas dedicxita al tiu cxi distrikto; klareco estu portata en la fermentadon de la ideoj. Sed tiun faron ne kapablas aventuristo. La civitanoj devas aligxi cxirkaux unu el siaj propraj. Tial mi ligis min fikse kaj neniam mallige al la interesoj cxi tie, -- ligis min per la ligiloj de la koro. Se mi kauxzis miskomprenon cxe kelkiuj, vi devas pardoni min. Ankaux mi estas fiancxigita.
LA CXAMBELANO
Vi?
FJELDBO
Fiancxigita!
DANIEL HEJRE
Atestigxas.
LA CXAMBELANO
Sed kiel --?
FJELDBO
Fiancxigita? Kun kiu?
LUNDESTAD
Cxu do ne estas?
STENSG[*A]RD
Frukto de konsideroj de koro kaj prudento. Jes, miaj elektuloj, mi estas fiancxigita al vidvino sinjorino Rundholmen.
FJELDBO
Kun sinjorino Rundholmen!
LA CXAMBELANO
La vidvino de la kampara komercisto?
LUNDESTAD
Hm. Nu tiel!
LA CXAMBELANO
Sed mi konfuzigxas en cxio tio. Kiel povis vi do --?
STENSG[*A]RD
Manovro, sinjoro ferfareja posedanto!
LUNDESTAD
Li havas bonajn talentojn.
LIBROPRESISTO ASLAKSEN
(enrigardas cxe la pordo en la fono) Mi petas multfojan pardonon --
LA CXAMBELANO
Nu, envenu, Aslaksen! Cxu ankaux vi volas gratuli?
ASLAKSEN
Ne, je Dio, tiel kruda mi ne estas. Sed mi devas nepre paroli kun sinjoro Stensg[*a]rd.
STENSG[*A]RD
Poste; vi povas atendi ekstere.
ASLAKSEN
Ne, morto kaj plago, mi devas diri al vi --
STENSG[*A]RD
Fermu vian busxon! Kia altrudemo estas tio cxi? -- Jes, sinjoroj, tiel strangaj estas la vojoj de la sorto. La distrikto kaj mi bezonis firman kaj dauxran ligon inter ni; mi renkontis maturan virinon, kiu povus krei hejmon por mi. Nun mi estas forjxetinta la veston de aventuristo, kaj jen vi havas min meze inter vi, kiel la simpla homo el la popolo. Prenu min. Mi estas preta stari aux fali sur kiu ajn posteno, kie via fido postenigus min.
LUNDESTAD
Li venkis.
LA CXAMBELANO
Vere, mi devas diri -- (al la servistino, kiu proksimigxis al li de la pordo en la fono) Nu, nu; kio estas? Kial vi subridas?
LA SERVISTINO
Sinjorino Rundholmen --
LA CXIRKAUXSTARANTOJ
Sinjorino Rundholmen?
LA CXAMBELANO
Cxu sxi?
LA SERVISTINO
Sinjorino Rundholmen staras ekstere kun sia fiancxo --
LA PLIMULTO
(parolante samtempe) Fiancxo? Sinjorino Rundholmen? Sed kiel --?
STENSG[*A]RD
Kia babilajxo!
ASLAKSEN
Jes, mi ja diris al vi --
LA CXAMBELANO
(al la pordo) Envenu; envenu!
(_Bastian Monsen_ kun _sinjorino Rundholmen_ cxe la brako venas de la fono; gxenerala konfuzo.)
SINJORINO RUNDHOLMEN
Jes, sinjoro cxambelano, vi do ne farigxu kolera --
LA CXAMBELANO
Kompreneble ne!
SINJORINO RUNDHOLMEN
Sed mi vere devis suprenveni por prezenti al vi kaj al la frauxlino mian fiancxon.
LA CXAMBELANO
Jes, jes, -- vi ja estas fiancxinigita; sed --
TORA
Sed ni ne sciis --
STENSG[*A]RD
(al _Aslaksen_) Sed kiel tio cxi do estas --?
ASLAKSEN
Mi havis tiom en la kapo hieraux; tiom pri kio pensi, mi diras --
STENSG[*A]RD
Sed sxi tamen ricevis mian leteron, kaj --
ASLAKSEN
Ne, sxi ricevis tiun de Bastian Monsen; jen la via.
STENSG[*A]RD
Tiun de Bastian? Kaj jen --? (jxetas okulon sur la leteron, kuncxifas la leteron kaj metas gxin en la posxon) Ho, vi damnita fatalulo!
SINJORINO RUNDHOLMEN
Jes, vere mi akceptis! Oni gardu sin antaux la falsaj viroj; sed kiam oni havas nigre sur blanke ke certa viro estas sincera, tiam --. Ho vidu, jen ankaux advokato Stensg[*a]rd! Nu, vi, sinjoro Stensg[*a]rd, vi do certe volas gratuli min?
DANIEL HEJRE
(al _Lundestad_) Kiel mordeme sxi rigardas lin, cxu ne?
LA CXAMBELANO
Li certe volas, sinjorino Rundholmen; sed cxu vi ne volas gratuli vian ontan bofratinon!
SINJORINO RUNDHOLMEN
Kiu?
TORA
Ragna; ankaux sxi estas fiancxinigita.
BASTIAN
Vi, Ragna?
SINJORINO RUNDHOLMEN
Nu tiel? Jes, mia fiancxo ja diris, ke certa viro iris svate. Felicxo al vi ambaux; kaj bonvenon en la familio, sinjoro Stensg[*a]rd!
FJELDBO
Ne, ne; ne li!
LA CXAMBELANO
Ne, kandidato Helle; bonega elekto. Kaj mian filinon vi ja ankaux devas gratuli.
SINJORINO RUNDHOLMEN
La frauxlinon! Nu, do Lundestad tamen pravis! Gratulon, frauxlino; gratulon sinjoro advokato!
FJELDBO
Doktoro, vi devas diri.
SINJORINO RUNDHOLMEN
Kion?
FJELDBO
Doktoro; estas mi.
SINJORINO RUNDHOLMEN
Ne, nun mi ne scias nek elen kaj enen!
LA CXAMBELANO
Sed nun mi scias kaj elen kaj enen!
STENSG[*A]RD
Pardonu; necesa afero --
LA CXAMBELANO
(mallauxte) Lundestad, kio estis la alia --
LUNDESTAD
Kio alia?
LA CXAMBELANO
Ne ambiciulacxo; sed la alia --
LUNDESTAD
Radikhakisto.
STENSG[*A]RD
Mi rekomendas min!
LA CXAMBELANO
Jen vorto same bona kiel dek, sinjoro advokato Stensg[*a]rd! Vorto, -- vorto kiu longe kusxis sur mia koro --
STENSG[*A]RD
(al la elirejo) Pardonu; urgxas afero.
LA CXAMBELANO
(post li) Radikhakisto!
STENSG[*A]RD
Adiaux; adiaux! (elen en la fono)
LA CXAMBELANO
(revenas antauxen) Nun la aero estas pura, miaj amikoj!
BASTIAN
Kaj la cxambelano ne imputas al mi tion, kio okazis hejme?
LA CXAMBELANO
Cxiu ajn devas balai antaux sia propra pordo.
BASTIAN
Cetere mi ne prenis parton en tio.
SELMA
(kiu dum la pasinta estis auxskultinta cxe la plej supra pordo dekstre) Patro! Nun vi estas gxoja; -- cxu li povas veni nun?
LA CXAMBELANO
Selma! Vi! Vi petas por li? Vi, kiu antauxhieraux --
SELMA
Pa, estas longa tempo de post antauxhieraux. Cxio estas bona. Nun mi scias ke li povas fari stultajxojn --
LA CXAMBELANO
Kaj pri tio vi gxojas?
SELMA
Jes, pri tio ke li _povas_; sed li ne permesigxos al tio.
LA CXAMBELANO
Li envenu. (_Selma_ eliras dekstre)
FERFAREJA ADMINISTRANTO RINGDAL
(de la antauxa pordo dekstre) Jen la peto pri eksigxo.
LA CXAMBELANO
Dankon; sed sxiru gxin.
RINGDAL
Sxiri?
LA CXAMBELANO
Jes, Ringdal; ne okazu tiel. Mi tamen povas pentofari; seriozeco kaj ago --
ERIK BRATSBERG
(kun _Selma_ de dekstre) Cxu vi havas pardonon por mi?
LA CXAMBELANO
(donas al li la kambion) Mi ne rajtas esti pli severa ol la sorto.
ERIK BRATSBERG
Patro! Jam hodiaux mi finos tiun mian komercon, kontraux kiu vi tiom reagas.
LA CXAMBELANO
Ne, dankon; nun vi restos staranta. Neniu malkuragxo! Neniu fugxo de la tentado! Sed _mi_ staras apude. (lauxte) Nu, cxu vi scias novajxon, sinjoroj? Mi eniris en la firmaon de mia filo.
PLURAJ EL LA GASTOJ
Kio? Vi, sinjoro cxambelano?
DANIEL HEJRE
Vi, altestimata?
LA CXAMBELANO
Jes; estas honesta kaj benoplena entrepreno. Aux gxi _povas_ tia esti. Kaj nun mi ne plu havas iun kauxzon por teni min ekstere.
LUNDESTAD
Jes, sciu do, sinjoro cxambelano Bratsberg, -- se vi volas entrepreni por la avantagxo de la distrikto, estus moko kaj honto se mi, maljuna laborsklavo, perfidus mian devigan "militservon".
ERIK BRATSBERG
Vi! Vere?
LUNDESTAD
Mi ja devas. Post la amcxagreno kiu frapis advokaton Stensg[*a]rd hodiaux --; Dio gardu min, ke mi ne devigu tiun homon en sxtataferojn nun. Li devas refresxigi sin; fari vojagxon li devas, kaj mi atentu por helpi. Kaj tial, miaj elektantoj, se vi bezonos min, prenu min.
LA ELEKTANTOJ
(kun manpremoj kaj emocio) Dankon, Lundestad! Vi estas cxiam la sama! Vi ne perfidas!
LA CXAMBELANO
Jen jen, estas kiel devas esti; nun cxio iras en kutima maniero. Sed kiu do estas la kialo de cxio cxi?
FJELDBO
Nu, vi, Aslaksen, vi estus povinta klarigi --!
ASLAKSEN
(timigita) Mi, sinjoro doktoro! Mi estas senkulpa kiel infano en la sino de patrino!
FJELDBO
Sed tiu letero, kiu --?
ASLAKSEN
Ne estis mi, mi diras! Estis la elekto de elektuloj kaj Bastian Monsen kaj la sorto kaj hazardo kaj la puncxo de sinjorino Rundholmen; -- ne estis citrono en gxi, kaj jen mi staras kun la "presitajxo" en la mano --
LA CXAMBELANO
(pli proksimen) Kio? Cxu; cxu?
ASLAKSEN
La gazetaro, sinjoro cxambelano!
LA CXAMBELANO
La gazetaro! Jen ni tion havas! Cxu ne estas tio, kion mi cxiam diris, ke la gazetaro havas eksterordinaran potencon en niaj tagoj?
ASLAKSEN
Tamen, sinjoro cxambelano --
LA CXAMBELANO
Neniun nekonvenan modestecon, sinjoro libropresisto Aslaksen. Gxis nun mi neniam legis vian gazeton; de nun mi legos gxin. Bonvole, mi petas dek ekzemplerojn.
ASLAKSEN
Vi bonvole ricevu dudek, sinjoro cxambelano!
LA CXAMBELANO
Nu jes, dankon; ke mi ricevu dudek. Kaj se vi cetere bezonas monon, venu al mi; mi volas subteni la gazetaron; sed tion mi diras al vi antauxe, -- mi ne volas skribi ion en gxi.
RINGDAL
Ho, sed kion mi auxdas! Via filino fiancxinigxinta!
LA CXAMBELANO
Jes, kion vi diras pri tio?
RINGDAL
Benate, mi diras! Sed kiam tio okazis?
FJELDBO
(rapide) Ho, tion mi poste --
LA CXAMBELANO
Vere okazis pasintan 17-an de Majo.
FJELDBO
Kiel --?
LA CXAMBELANO
La saman tagon kiam eta frauxlino Ragna --
TORA
Patro, patro; cxu vi sciis --?
LA CXAMBELANO
Jes, miaj karaj; mi estas sciinta la tutan tempon.
FJELDBO
Ho, sinjoro cxambelano --!
TORA
Sed kiu dir --?
LA CXAMBELANO
Alian fojon vi knabinetoj parolu iom malpli lauxte, kiam mi sidas dormetante en la fenestra balkono.
TORA
Ho, Dio; cxu vi sidis malantaux la kurtenoj?
FJELDBO
Nun mi komprenas vian konduton --
LA CXAMBELANO
Jes, vi kiu povis iri cxi tie kaj silenti.
FJELDBO
Cxu utilus se mi parolus antaux hodiaux?
LA CXAMBELANO
Vi pravas, Fjeldbo; la intertempaj okazajxoj necesigxis.
TORA
(mallauxte al _Fjeldbo_) Jes, silenti, tion vi povas. Cxio tio pri Stensg[*a]rd; -- kial mi ne ricevis informojn?
FJELDBO
Kiam akcipitro ronde flugas super la kolombejo, oni gardas kaj defendas sian kolombeton, -- sed oni ne timigas.
(Ili interrompigxas de _sinjorino Rundholmen_.)
DANIEL HEJRE
(al _la cxambelano_) Auxdu; vi vere devas pardoni; sed ni prokrastu niajn procedaferojn gxis nedefinita tempo.
LA CXAMBELANO
Cxu ni faru? Nu, jes, jes!
DANIEL HEJRE
Mi diras al vi ke mi prenis sur min oficon kiel referanto de novajxoj en la gazeto de Aslaksen.
LA CXAMBELANO
Gxojige.
DANIEL HEJRE
Kaj vi mem komprenas, -- la multaj kurantaj aferoj --
LA CXAMBELANO
Bone, bone, malnova amiko; mi povas atendi.
SINJORINO RUNDHOLMEN
(al _Tora_) Jes, mi fakte ploris miajn sincerajn larmojn por tiu malbona homo. Sed nun mi dankas Dion por Bastian. La aliulo, li estas falsa, kiel sxaumo sur akvo; kaj li ankaux estas malzorgema pri tabako, frauxlino; kaj li volas havi cxion tiel delikata cxiutage; li estas vera mangxajxcxevalo.
LA SERVISTINO
(de maldekstre) La tablo estas pretigita.
LA CXAMBELANO