Chapter 10

business letters): "Tre fidele la via, Tre vere, Kun granda estimo, Kun plej alta estimo," etc., (to friends): "Kun amika saluto, Kun cxiuj bondeziroj, Kun samideanaj salutoj, Frate la via," etc.

VOCABULARY

adres-o = address. krajon-o = pencil. apart-a = separate. mend-i = to order (of stores, etc). bedaur-i = to regret. Nov-Jorko = New York. cxef-a = chief. numer-o = number (numeral). do = so, then. ofic-o = office, employment. fontan-o = fountain. posxt-o = post (letters, etc.). hotel-o = hotel. respekt-o = respect. ink-o = ink. special-a = special. konven-a = suitable. stat-o = state (political body) kovert-o = envelope (for letters) tram-o = tram.

[Footnote: "Cxef-" is often used in descriptive compounds (167, b), as "cxefkuiristo", chief (head) cook, chef, "cxefurbo", chief city, capital, "cxefangxelo", archangel.]

* * * * *

KELKAJ LETEROJ.

* * * * *

Sirakuzo, la 2an de marto, 1911.

Kara Amiko,

Sendube vin surprizos ricevi leteron skribitan de mi cxe hotelo en cxi tiu urbo, ne tre malproksime de via propra oficejo! Via bofrato, kiun mi okaze renkontis hieraux en la posxtoficejo, donis al mi vian adreson. Gxis nun, mi estas tiel okupata ke mi ne havis la tempon ecx por telefoni al vi. Sed nun mi havas du aux tri minutojn da libera tempo, kaj mi tuj ekkaptas la okazon por skribi letereton, petante ke vi vespermangxu kun mi hodiaux vespere, cxe la hotelo kie, kiel vi vidas, mi logxas de antaux unu tago. (Pardonu, mi petas, "ke" mi finas cxi tiun leteron per krajono, sed mi jxus eltrovis ke restas neniom plu da inko en mia fontanplumo.) Venu je la sesa, se tiu horo estas konvena. Bedauxrinde ("unfortunately"), mi devos forresti de la hotelo la tutan posttagmezon, pri komercaj aferoj, alie mi vin renkontus cxe la tramvojo, kie haltas la tramveturiloj ("streetcars"). Estos plej bone, mi opinias, ke vi iru rekte al mia cxambro, numero 26, kie mi senprokraste vin renkontos, se mi ne estos efektive jam vin atendanta. Ni esperu ke la cxefkuiristo preparos al ni bonan mangxon! Mi esperas ke vi malatentos la falantajn negxerojn, kaj nepre venos, responde al mia iomete subita invito, cxar ni ja havos multe da komunaj travivajxoj por priparoli. Do gxis la baldauxa revido je la vespermangxo!

Kun plej amikaj salutoj,

Roberto.

[Footnote: The word "tial" may be omitted from the combination "tial ke" (83), if the meaning is obvious.]

* * * * *

Boston, 13/VII/1911.

Wilson kaj Jones, Nov-Jorko. Estimataj Sinjoroj:-- Bonvolu sendi al mi per revenanta posxto vian plej novan prezaron ("price-list"). Ni baldaux bezonos iujn novajn meblojn por niaj oficejoj, precipe skribtablojn, tablojn konvenajn por skribmasxinoj ("typewriters"), kaj specialajn librujojn, farotajn laux niaj bezonoj. Se viaj prezoj estas konvenaj, ni sendube volos mendi de vi tian meblaron. Kun respekto, J. F. Smith, cxe Brown kaj Brown.

* * * * *

Nov-Jorko, 17/VII/1911.

Sinjoro J. F. Smith, cxe Brown kaj Brown, Nov-Jorko. Estimata Sinjoro:-- Ni havas la honoron sendi al vi en aparta koverto nian plej novan prezaron, al kiu ni petas ke vi donu vian atenton, precipe al pagxoj 15-29. Tie vi trovos priskribitaj niajn plej bonajn oficejajn meblarojn. Ni senpage metos cxiujn acxetitajn meblojn sur la vagonaron, sed kompreneble ni ne pagos la koston de la sendado. Ni plezure fabrikos specialajn librujojn laux viaj bezonoj, kaj volonte ricevos viajn ordonojn pri tio. Niaj prezoj estos kiel eble plej malaltaj. Esperante ke la meblaroj priskribitaj en nia prezaro, kune kun la tie-presitaj prezoj, estos plene kontentigaj, kaj certigante al vi ke ni zorge plenumos cxiun mendon, ni restas, Tre respekte la viaj, Wilson kaj Jones.

* * * * *

Bostono, la 27an Majo.

Sinjoro B. F. Brown, Sirakuzo, Nov-Jorka Sxtato. Kara Sinjoro:-- Vian adreson ni dankas al niaj komunaj amikoj Sinjoroj Miller kaj White, kaj per cxi tio ni permesas al ni proponi al vi niajn servojn por la vendado de tiaj infanludiloj, kiajn vi fabrikas. Ni havas bonegajn montrajn fenestrojn ("show-windows"), en nia butiko, preskaux meze de la cxefstrato en la urbo, kaj en nia butiko trovigxas suficxe da grandaj vitramebloj ("show-cases"). Tial ni povus tre oportune administri tian aferon. Ni multe gxojos se vi respondos kiel eble plej baldaux, sciigante al ni kiom da procento vi donos, kaj kiajn arangxojn vi volus fari. Ni certigas al vi ke en cxiu okazo ni penos fari nian eblon por via plej bona intereso. Kun alta estimo, D. Rose.

LESSON LX.

SOME TRANSITIVE VERBS.

279. Some transitive verbs have English meanings which do not differ in form from the "intransitive" English verbs to which they are related (conversely to the use explained in 275). In Esperanto the suffix "-igx-" (232), or a different root, must be used when an intransitive meaning is desired. Following are the more common verbs of this character, together with examples of the intransitive use of several of them:

balanci = to balance. renversi = to upset, to overturn. etendi = to extend, to expand. rompi = to break. fermi = to close, to shut. ruli = to roll, (wheel, ball, etc.). fini = to end, to finish. skui = to shake. fleksi = to bend, to flex. strecxi = to stretch. hejti = to heat. svingi = to swing. klini = to incline, to bend. sxanceli = to cause to vacillate. kolekti = to gather, to collect. sxangxi = to change. komenci = to begin, to commence. sxiri = to tear. mezuri = to measure. turni = to turn. montri = to show. veki = to wake. movi = to move. versxi = to pour. pasxti = to pasture, to feed. volvi = to roll (around something).

La laboro nun finigxas, the work is now coming to an end. La glavo fleksigxis, the sword bent. La folioj disvolvigxas, the leaves unroll (develop). Cxiu kutimo sxangxigxos, every custom will change. La vintro jam komencigxas, the winter is already beginning. Mi vekigxos je la sesa, I shall awake at six (o'clock). La montrilo sxanceligxis, the indicator trembled (vacillated). Vasta ebenajxo etendigxis antaux li, a vast plain extended before him.

ELISION.

280. Elision is not common, and its use in writing as well as in speaking is best avoided. It occurs most frequently in poetry.

a. The "-a" of the article may be elided before a word beginning with avowel, or after a preposition ending in a vowel:

L' espero, l' obstino kaj la pacienco. De l' montoj riveretoj fluas. Kaj kantas tra l' pura aero.

b. The final "-o" of a noun may be elided in poetry. The original accent of the noun remains unchanged:

Ho, mia kor', ne batu maltrankvile. Sur la kampo la rozet'.